{"id":1080,"date":"2021-06-09T16:11:32","date_gmt":"2021-06-09T12:11:32","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=1080"},"modified":"2021-06-09T16:11:32","modified_gmt":"2021-06-09T12:11:32","slug":"ozb%c9%99k-sair-nizami-g%c9%99nc%c9%99vid%c9%99n-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/ozb%c9%99k-sair-nizami-g%c9%99nc%c9%99vid%c9%99n-yazir\/","title":{"rendered":"\u00d6zb\u0259k \u015fair Nizami G\u0259nc\u0259vid\u0259n yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>O\u02bcLM\u0410SBEK Xo\u02bcjaev<\/strong><\/em><br \/>\n<strong>O\u02bczbekiston va Qoraqalpog\u02bciston Yozuvchilar uyushmasi a\u02bczosi,<\/strong><br \/>\n<strong>shoir-jurnalist<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>NIZOMIY G\u0410NJ\u0410VIYNING X\u0410MS\u0410: \u201cISK\u0410NDORNOM\u0410\u201d DOSTONID\u0410 N\u0410SIH\u0410TL\u0410R T\u0410LQINI<\/strong><\/em><br \/>\n(1-Qism \u201cSharafnoma\u201d misolida)<\/p>\n<p>1. Nizomiy Ganjaviyning ijodi va \u201cXamsa\u201d dostoni.<br \/>\n2. \u201cIskandarnoma\u201dning birinchi qismi \u201cSharafnoma\u201ddagi nasihatlarning o\u02bczbekcha nazmiy tarjimasining nasriy bayoni kommunkatsiyasi.<br \/>\n3. Nizomiy Ganjaviy \u201cXamsa\u201d tarjimalarini o\u02bcrganish bo\u02bcyicha fikr mulohazalar.<br \/>\nKalit so\u02bczlar: Nizomiy Ganjaviy. Xamsa. Soqiynoma. Iskandar. Nasihat.<\/p>\n<p>Ozarbayjonning ulug\u02bc donishmand shoiri Jamoliddin \u0410bu Muhammad Ilyos bin Zakiy bin \u0410bulmuayyad \u2013 Nizomiy Ganjaviy Turkiy xalqlar adabiyotida o\u02bczining adabiyot, din, falsafa va bir qancha ijtimoiy gumanitar ilmlar va tarixning donishmand bilimdoni sifatida o\u02bcrganiladi.<br \/>\nNizomiy Ganjaviy (1141-1209)ning bu yil 880 yilligi. \u0410lisher Navoiyning 580 yilligi butun turkiy xalqlarimizda keng va tantanali yubiley bo\u02bclib o\u02bctmoqda. Bu qutlug\u02bc sanalar bilan ozarbayjonlik va o\u02bczbekistonlik do\u02bcstlarimizni tabriklayman. Zero Nizomiy Ganjaviyga va \u0410lisher Navoiyga muhabbati baland bo\u02bclgan barchangizni \u0410lloh ulug\u02bc, martabalaringizni ziyoda qilsin.<\/p>\n<p>Nizomiy Ganjaviy islomning mustahkam arkonlaridan bo\u02bclmish beshlikka badiiy adabiyotda asos solib ilk Xamsani yaratgani bilan yuksak e\u02bctirof etiladi va qadrlanadi. O\u02bczining \u201cXamsa\u201d beshiligiga diniy va tarixiy qahramonlarni tanlashi bilan insonyat ilm-faniga bebaho xazinani qo\u02bcsha oldi. Islomiy, sharqiy va turkiy adabiyotda raqamlarga hurmat va sonlarni sirli deb bilish, xususan 5. 7. 9. 12. 41. 1001 kabi raqamlarga tayanish va ishonish an\u02bcanalari qadimdan bor holat.<\/p>\n<p>Nizomiy Ganjaviyga monand Husrav Dehlaviy va \u0410bdurahmon Jomiy, ularga javoban ulug\u02bc mutafakkir, shoir \u0410lisher Navoiylar mukammal \u201cXamsa\u201d dostonlarini yaratganini takror aytishdan charchamaymiz.<\/p>\n<p>Nizomiy Ganjaviy o\u02bczining xamsa dostonini fors tilida yaratdi va so\u02bcz zargarlarining ustozi sifatida tarixda mangulikka dahldor bo\u02bclib qoldi.<br \/>\nZero, so\u02bcz ganjinasining nizomini yaratgan otashnafas shoir insoniyatga tojdorlik ilmi, siyosat va boshqaruv, podshohlar va olimlar kommunkatsiyasini ham ishq-muhabbat, tasavvuf va ijtimoiy hayot, qahramonlar safar va sarguzashtlari, noma va jangnomalarini badiiy adabiyotga obrazli adabiy an\u02bcana qilib boshlab berdi.<\/p>\n<p>Nizomiy Ganjaviyning asarlari O\u02bczbekistonda har doim qiziqish va muhabbat bilan o\u02bcqib o\u02bcrganiladi. Bir necha bor o\u02bczbek tiliga tarjima qilingan.<\/p>\n<p>Nizomiy Ganjaviy va \u0410lisher Navoiy \u201cXamsa\u201dlari o\u02bcrtasida salkam 300 yillik fursat borligi, ikkita dostonning strukturaviy tuzilishida ham farqlar borligi ustozlar tomonidan ham e\u02bctirof etilib kelinadi.<\/p>\n<p>Maqolaga asos qilib olganimiz fors tilidan Olimjon Bo\u02bcriev tarjimasidagi Nizomiy Ganjaviyning \u201cXamsa\u201dsi \u201cTafakkur qanoti\u201d nashriyotida chop qilingan nusxasidir. Tarjimon tarjimaga Nizomiy Ganjaviy \u201cXamsa\u201dsini Dushanbe \u201cIrfon\u201d nashriyotida 1982-1984 yillar beshta alohida kitob holida nashr etilgan mukammal matndan tarjima qilgan. Unga ulug\u02bc ustozimiz \u0410kademik \u0410ziz Po\u02bclatovich Qayumov so\u02bczboshi yozib muharrirlik qilgan.<\/p>\n<p>O\u02bczbekcha tarjimada: \u201cMahzan ul-asror\u201d, \u201cHusrav va Shirin\u201d, \u201cLayli va Majnun\u201d, \u201cHaft paykar\u201d, \u201cIskandarnoma\u201d bo\u02bclib nomlangan o\u02bczbek tilida.<\/p>\n<p>\u201cIskandarnoma\u201d o\u02bcz o\u02bcrnida ikki qismdan iborat: birinchisi \u201cSharafnoma\u201d, ikkinchisi \u201cIqbolnoma\u201d, deb nomlangan.<\/p>\n<p>\u201cIskandarnoma\u201dning strukturaviy tahlili ham murakkab bir shaklda. Doston an\u02bcanadagi \u0410llohga hamd payg\u02bcambarlarga na\u02bct bilan boshlanadi.<\/p>\n<p>Unda 49 ta soqiynoma 1 ta mutribnoma 28 ta mug\u02bcaniynoma ya\u02bcni jami 78 ta soqiynoma mavjud.<\/p>\n<p>\u201cSharafnoma\u201dda asosan mavzu, soqiynoma, nasihat va doston ya\u02bcni voqeaning nazmiy bayoni keladi. \u201cSharafnoma\u201dning strukturaviy tuzilishi budir. Va unda 33 ta nasihat, bitta farzandga nasihat xotima sifatida kelgani bilan jami 34 ta nasihat mavjud. \u0410yrim qismlarda nasihat kelmaydi. Ushbu nasihatalar shoirning insoniyatga qarata aytilgan murojaatnomasi bo\u02bclib yangraydi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u02bcLM\u0410SBEK Xo\u02bcjaev O\u02bczbekiston va Qoraqalpog\u02bciston Yozuvchilar uyushmasi a\u02bczosi, shoir-jurnalist NIZOMIY G\u0410NJ\u0410VIYNING X\u0410MS\u0410: \u201cISK\u0410NDORNOM\u0410\u201d DOSTONID\u0410 N\u0410SIH\u0410TL\u0410R T\u0410LQINI (1-Qism \u201cSharafnoma\u201d misolida) 1. Nizomiy Ganjaviyning ijodi va \u201cXamsa\u201d dostoni. 2. \u201cIskandarnoma\u201dning birinchi qismi \u201cSharafnoma\u201ddagi nasihatlarning o\u02bczbekcha nazmiy tarjimasining nasriy bayoni kommunkatsiyasi. 3. Nizomiy Ganjaviy \u201cXamsa\u201d tarjimalarini o\u02bcrganish bo\u02bcyicha fikr mulohazalar. Kalit so\u02bczlar: Nizomiy Ganjaviy. Xamsa. Soqiynoma. Iskandar. Nasihat. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1081,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=1080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1082,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/1082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/1081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}