{"id":1255,"date":"2021-08-31T16:52:14","date_gmt":"2021-08-31T12:52:14","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=1255"},"modified":"2021-09-03T15:39:02","modified_gmt":"2021-09-03T11:39:02","slug":"s%c9%99ms%c9%99ddin-abdunazimov-60","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/s%c9%99ms%c9%99ddin-abdunazimov-60\/","title":{"rendered":"\u015e\u018fM\u015e\u018fDD\u0130N ABD\u0130NAZIMOV &#8211; 60"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>QARAQALPAQ XALQININ V\u018f ELM\u0130N\u0130N<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>TANINMI\u015e S\u0130MASI \u015e\u018fM\u015e\u018fDD\u0130N ABD\u0130NAZIMOV<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Onunla iki d\u0259f\u0259 rastla\u015fm\u0131\u015fam. T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n A\u015fqabad \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Berdak ad\u0131na Qaraqalpaq D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259. A\u015fqabad \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n T\u00fcrkm\u0259nistan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Milli \u018flyazmalar \u0130nstitutunda &#8220;\u018flyazmalar &#8211; milli irsin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u0259sas m\u0259nb\u0259yidir&#8221; adl\u0131 beyn\u0259lxalq elmi konfransda (A\u015fqabad, 13-14 mart, 2013) tan\u0131\u015f olmu\u015fdum. Aradan 6 il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra professor Abdunazimovla yenid\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fck: 2019-cu il oktyabr\u0131n sonlar\u0131nda Berdak ad\u0131na Qaraqalpaq D\u00f6vl\u0259t Universitetin\u0259 m\u00fchazir\u0259 oxuma\u011fa (ustad d\u0259rsi ke\u00e7m\u0259y\u0259) d\u0259v\u0259t olunmu\u015fdum. Professor A\u015fqabadda g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc xat\u0131rlatd\u0131 v\u0259 bundan m\u0259mnun oldum.<\/p>\n<p>Bu il Qaraqalpaq xalq\u0131n\u0131n v\u0259 elminin tan\u0131nm\u0131\u015f simas\u0131 \u015e\u0259m\u015f\u0259ddin Abdinazimovun 60 illik yubileyi \u00f6lk\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viy\u0259d\u0259 qeyd olunur. H\u0259mkar\u0131ma dost h\u0259diyy\u0259si olaraq bir tan\u0131t\u0131m yaz\u0131 haz\u0131rlay\u0131b n\u0259\u015fr etdim\u0259k d\u0259 m\u0259nim k\u00f6nl\u00fcmd\u0259n ke\u00e7di.<\/p>\n<p>Alimin t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olduqda t\u0259bii ki, heyr\u0259t i\u00e7ind\u0259 qald\u0131m. Bu sad\u0259 insan\u0131n z\u0259ngin t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n da tan\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 ist\u0259dim. \u00c7\u00fcnki \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259l\u0259r bax\u0131m\u0131ndan bel\u0259 t\u0259qdimatlara n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck ehtiyac oldu\u011funun, h\u0259tta z\u0259ruri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n<p>\u015e\u0259m\u015f\u0259ddin Abdinazimov 21 avqust 1961-ci ild\u0259 Qaraqalpaq\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n \u00c7imboy rayonunda anadan olmu\u015fdur. Milliy\u0259tc\u0259 qaraqalpaqd\u0131r. 1987-ci ild\u0259n Berdak ad\u0131na Qaraqalpaq D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Qaraqalpaq dil\u015f\u00fcnasl\u0131q kafedras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Filologiya elml\u0259ri doktoru (2001), professordur (2010), 200-d\u0259n art\u0131q elmi v\u0259 elmi-metodiki i\u015fl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 4 d\u0259rslik, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 5 d\u0259rslik, 10 oxu kitab\u0131 v\u0259 3 monoqrafiyan\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. Onun elmi i\u015fl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri ali v\u0259 orta t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 geni\u015f t\u0259tbiq olunur. X\u00fcsusil\u0259, alimin ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cQaraqalpaq dili tarixi\u201d d\u0259rsliyi \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 (2006; 2014; 2018), &#8220;Dil\u00e7ilik tarixi&#8221; d\u0259rsliyi d\u00f6rd d\u0259f\u0259 (2005; 2006; 2013; 2018), \u201c M\u00fcasir qaraqalpaq \u0259d\u0259bi dilinin fonetikas\u0131 v\u0259 leksikologiyas\u0131\u201d (2018), \u201cLinqvofolkloristika\u201d (2018), \u201cLinqvopoetika\u201d (2020), \u201cLinqvokulturologiya\u201d(2020) d\u0259rslikl\u0259ri n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00dcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin 3-c\u00fc v\u0259 10-cu sinifl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r dild\u0259 t\u0259hsil alan \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cQaraqalpaq dili\u201d d\u0259rsliyi n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. 10-cu sinif \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cQaraqalpaq dili\u201d d\u0259rsliyi (2017), 11-ci sinif \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cQaraqalpaq dili\u201d d\u0259rsliyi (2018) n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. Professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimov qaraqalpaq dilinin praktiki probleml\u0259rinin h\u0259llind\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. 2016-c\u0131 ild\u0259 M.D\u00f6vl\u0259tov v\u0259 A.Alniyazovla birg\u0259 m\u00fc\u0259lliflik etdiyi \u201cQaraqalpaq dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131\u201dn\u0131n yeni n\u0259\u015fri haz\u0131rlanaraq t\u0259qdim edilmi\u015fdir. 2017-ci ild\u0259 \u201cQaraqalpaq dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d (h\u0259mm\u00fc\u0259llifl\u0259ri M.D\u00f6vl\u0259tov, A.D\u00f6vl\u0259tova) haz\u0131rlanaraq n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. \u201cQaraqalpaq dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti\u201d (h\u0259mm\u00fc\u0259llifi M.D\u00f6vl\u0259tov) t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k 2020-ci ild\u0259 t\u0259krar n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1256\" src=\"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-300x225.jpg 300w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-768x576.jpg 768w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-560x420.jpg 560w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-80x60.jpg 80w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-100x75.jpg 100w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-180x135.jpg 180w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-238x178.jpg 238w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-640x480.jpg 640w, https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Ashqabadda-ozbek-alimleri-ile-681x511.jpg 681w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimov t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nan alimdir: O, beyn\u0259lxalq t\u0259dqiqat layih\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 i\u015ftirak edir. 1994-c\u00fc ild\u0259 T\u00fcrk Dil Qurumu (T\u00fcrkiy\u0259 Dili Komit\u0259si) t\u0259r\u0259find\u0259n Ankarada yarad\u0131lan bir elmi qrupun \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdi. 2008-ci ild\u0259 Almaniyan\u0131n Mannheim \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259sini art\u0131rd\u0131. Nur-Sultan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki (Qazax\u0131stan) Avrasiya Universitetinin T\u00fcrkologiya kafedras\u0131n\u0131n professoru M.Eskeeva il\u0259 birg\u0259 haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 \u201cQazax v\u0259 Qaraqalpaq dill\u0259rinin m\u00fcqayis\u0259li qrammatikas\u0131\u201d kitablar\u0131 n\u0259\u015fr olundu (Astana, 2017; Almat\u0131, 2018). Bunlardan ba\u015fqa, Pekin Dill\u0259r Universitetinin (2019) \u201c\u00d6zb\u0259kistan dil korpusunun formala\u015fmas\u0131\u201d adl\u0131 layih\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2019-cu ild\u0259 \u00c7inin Mintsu Universitetind\u0259 Uy\u011fur v\u0259 Qazax dili ixtisaslar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 Avrasiya Milli Universitetinin (Qazax\u0131stan) t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r (ustad d\u0259rsl\u0259ri) oxudu. Nukus, Maha\u00e7qala, A\u015fqabad, Bi\u015fkek, Kazan, Nur-Sultan, Ankara, Sumqay\u0131t, Bak\u0131 v\u0259 Kazanda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfranslarda m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq Qaraqalpaq dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunan (2018) \u201cKitabi-Quran\u201d\u0131n redaktorlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimov Nur-Sultan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Lev Nikolayevi\u00e7 Qumilyov ad\u0131na Avrasiya Milli Universitetinin Beyn\u0259lxalq Ekspertl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr. \u00d6zb\u0259kistan Respublikas\u0131 \u0130nnovativ \u0130nki\u015faf Nazirliyinin 15 dekabr 2020 -ci il tarixli 215 n\u00f6mr\u0259li \u0259mrin\u0259 \u0259sas\u0259n, &#8220;Filologiya, Psixologiya v\u0259 Pedaqogika Elml\u0259ri&#8221; sah\u0259si \u00fczr\u0259 Elmi -Texniki \u015euran\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Eyni zamanda, Qaraqalpaq\u0131stan Respublikas\u0131 Elmi -Texniki \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimovun elmi \u0259s\u0259rl\u0259ri Qaraqalpaq dil\u00e7iliyind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin &#8211; linqvofolkloristika, linqvopoetika v\u0259 linqvokulturologiya sah\u0259sinin formala\u015fmas\u0131nda baza oldu. Onun \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu elmi m\u0259kt\u0259bd\u0259 xeyli sayda g\u0259nc aliml\u0259r &#8211; t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar yeti\u015fir. Elmi r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda indiy\u0259c\u0259n 3 elml\u0259r namiz\u0259di, 5 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru (PhD), 5 elml\u0259r doktoru (DSc) haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>Professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimov Qaraqalpaq D\u00f6vl\u0259t Universiteti n\u0259zdind\u0259ki DSc \/ PhD.03 \/ 30.12.2019.Fil.20.01 ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 Dissertasiya \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dridir. \u00d6zb\u0259kistan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Qaraqalpaq \u015f\u00f6b\u0259sinin B\u00fclleteni, Qaraqalpaq D\u00f6vl\u0259t Universiteti B\u00fclleteni v\u0259 \u201cElm v\u0259 C\u0259miyy\u0259t\u201d jurnal\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tinin \u00fczv\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimovun elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, 2015-ci ild\u0259 \u201cQaraqalpaq\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n \u201c\u018fm\u0259kdar elm xadimi&#8221; f\u0259xri ad\u0131na, 2017-ci ild\u0259 \u201cQaraqalpaq\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n \u201cXalq t\u0259hsili \u0259la\u00e7\u0131s\u0131\u201d d\u00f6\u015f ni\u015fan\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Elmi f\u0259aliyy\u0259tinin h\u00fcdudlar\u0131 h\u0259r t\u0259r\u0259f\u0259 yay\u0131lan alim Qazax\u0131stan Xalq Assambleyas\u0131n\u0131n Q\u0131z\u0131l Medal\u0131 il\u0259 (13 Noyabr 2019) t\u0259ltif edilmi\u015fdi. 22 dekabr 2019-cu ild\u0259 Qaraqalpaq\u0131stan Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin deputat\u0131 se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>Filologiya elml\u0259ri doktoru, professor \u015e\u0259ms\u0259ddin Abdinazimovun elmi v\u0259 ictimai f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 t\u0259msil etdiyi xalqla yana\u015f\u0131, t\u00fcrk xalqlar\u0131 elmi v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si al\u0131n t\u0259ri, z\u0259hm\u0259tin uca Allahdan m\u00fckafat\u0131d\u0131r: G\u00f6z\u0259l ail\u0259 sahibidir: h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 \u00f6vladlar\u0131 (2 o\u011flu v\u0259 3 q\u0131z\u0131) ali t\u0259hsillidir. H\u0259r biri \u00f6z m\u0259qamlar\u0131nda xalq\u0131na, d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qulluq etm\u0259kd\u0259n z\u00f6vq alan ziyal\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Almaz \u00dcLV\u0130 B\u0130NNATOVA<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Filologiya elml\u0259ri doktoru<\/strong><br \/>\n<strong>AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun <\/strong><br \/>\n<strong>\u201cAz\u0259rbaycan-T\u00fcrkm\u0259nistan-\u00d6zb\u0259kistan \u0259d\u0259bi <\/strong><br \/>\n<strong>\u0259laq\u0259l\u0259r\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>QARAQALPAQ XALQININ V\u018f ELM\u0130N\u0130N TANINMI\u015e S\u0130MASI \u015e\u018fM\u015e\u018fDD\u0130N ABD\u0130NAZIMOV Onunla iki d\u0259f\u0259 rastla\u015fm\u0131\u015fam. T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n A\u015fqabad \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 Berdak ad\u0131na Qaraqalpaq D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259. A\u015fqabad \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n T\u00fcrkm\u0259nistan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Milli \u018flyazmalar \u0130nstitutunda &#8220;\u018flyazmalar &#8211; milli irsin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u0259sas m\u0259nb\u0259yidir&#8221; adl\u0131 beyn\u0259lxalq elmi konfransda (A\u015fqabad, 13-14 mart, 2013) tan\u0131\u015f olmu\u015fdum. Aradan 6 il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra professor Abdunazimovla yenid\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1257,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1255"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=1255"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1260,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1255\/revisions\/1260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/1257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=1255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=1255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=1255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}