{"id":1382,"date":"2021-12-26T20:40:44","date_gmt":"2021-12-26T16:40:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=1382"},"modified":"2021-12-26T22:13:33","modified_gmt":"2021-12-26T18:13:33","slug":"rahimcan-otarbayev-az%c9%99rbaycan-turkc%c9%99sind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/rahimcan-otarbayev-az%c9%99rbaycan-turkc%c9%99sind%c9%99\/","title":{"rendered":"RAH\u0130MCAN OTARBAYEV AZ\u018fRBAYCAN T\u00dcRKC\u018fS\u0130ND\u018f"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nsanlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yollar kimi xalqlar\u0131n taleyini birl\u0259\u015fdir\u0259n yollar da var. T\u00fcrk xalqalar\u0131n\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si q\u0259dim d\u00f6vl\u0259t \u0259n\u0259nl\u0259ri olan xalqlard\u0131r. Bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ya\u015fatmaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 is\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 davam edir. V\u0259t\u0259nin\u0259, xalq\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259 \u00f6z c\u0259bh\u0259sind\u0259 s\u00fcbut edir. Azadl\u0131q verilmir, al\u0131n\u0131r. Azad olmaq, h\u00fcrr ya\u015famaq m\u00fccadil\u0259 ist\u0259yir. T\u00fcrk xalqlar\u0131 da h\u00fcrriyy\u0259tl\u0259rini m\u00fccadil\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri V\u0259t\u0259n sevdal\u0131 \u00fcr\u0259kl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 quruldu v\u0259 yaa\u015fd\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Qazax\u0131stan da d\u00f6vl\u0259t olaraq varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259inki h\u0259rbi c\u0259bh\u0259d\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t, \u0259d\u0259biyyat, inc\u0259s\u0259n\u0259t, elm c\u0259bh\u0259sind\u0259 vuru\u015faraq, m\u00fccadil\u0259 apararaq qorumu\u015f, ya\u015fatm\u0131\u015f q\u0259dim v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir T\u00fcrk yurdudur.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fc silah\u0131n g\u00fcc\u00fcnd\u0259n d\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. S\u00f6z adamlar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131nda rolu he\u00e7 d\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rd\u0259n, h\u0259rb\u00e7il\u0259rd\u0259n geri qalm\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ideologiyas\u0131n\u0131 \u00e7ox vaxt m\u0259hz b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat vasit\u0259sil\u0259 ya\u015fad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259nada &#8220;Birliyimiz diriliyimizdir!&#8221; &#8211; devizi il\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk xalqlar\u0131 il\u0259 oldu\u011fu kimi Qazax\u0131stanla da bir- birimizin yol birliyimizi g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259rin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, ya\u015fad\u0131lmas\u0131 \u00e7ox vacib bir f\u0259aliy\u0259tdir.<\/p>\n<p>Bu yax\u0131nlarda Qazax \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mli imzalar\u0131ndan olan Rahimcan Otarbayevin Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Ba\u015f&#8221; roman\u0131n\u0131 oxudum.<\/p>\n<p>DGTYB -nin layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2017- ci ild\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f &#8220;Ba\u015f&#8221; dilimiz\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sind\u0259n uy\u011fulayan G\u00fcnay N\u0259riman H\u0259s\u0259nlidir. Kitab\u0131n redaktoru \u018fkb\u0259r Qo\u015fal\u0131, r\u0259y\u00e7il\u0259ri mill\u0259t v\u0259kili Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayeva v\u0259 Elxan Zald\u0131r. M\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259r mill\u0259t v\u0259kili Cavan\u015fir Feyziyev, \u015e\u0259mil Sadiq v\u0259 Malik Otarbayevdir.<br \/>\nKitab\u0131n ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u018fkb\u0259r Qo\u015fal\u0131n\u0131n &#8220;Qazax qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n taleyind\u0259n ke\u00e7\u0259nl\u0259r\u0259 Rahimcanca bax\u0131\u015f&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 t\u0259qdimat\u0131 v\u0259 G\u00fcnay N\u0259riman\u0131n &#8220;Ba\u015f&#8221; roman\u0131 eld\u0259n- el\u0259, dild\u0259n- dil\u0259&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 \u00d6n S\u00f6z\u00fc var.<\/p>\n<p>Tan\u0131\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, Rahimcan Otarbayev 19 noyabr 1956- c\u0131 ild\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n Atrau vilay\u0259tinin Kurmanqaz\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulub. 1977- ci ild\u0259 Ural Pedoqoji \u0130nstitutunu bitirib. &#8220;Ural b\u011flg\u0259si&#8221; q\u0259zetind\u0259 m\u00fcxbir, m\u00fcxt\u0259lif m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim, Qazax\u0131stan Televiziya v\u0259 Radio \u015eirk\u0259tind\u0259 redaktor, &#8220;Qazax \u0259d\u0259biyyat\u0131&#8221; q\u0259zetind\u0259, &#8220;Jal\u0131n&#8221; almanax\u0131nda \u015f\u00f6b\u0259 redaktoru, Bi\u015fkek \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 diplomat, Mangistau \u0259yal\u0259tind\u0259ki Televiziya v\u0259 Radio \u015eirk\u0259tind\u0259 direktor, At\u0131rau \u0259yal\u0259tin Teatr\u0131n\u0131n<br \/>\nm\u00fcdiri, Qazax\u0131stan Prezident Aparat\u0131nda \u015f\u00f6b\u0259 r\u0259hb\u0259ri, Astana Milli Kitabxanas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>&#8220;\u015eeir&#8221;, &#8220;Ulduzlar\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc yer&#8221;, &#8220;Jay\u0131k hekay\u0259si&#8221;, &#8216;Noyabr qazlar\u0131 d\u00f6n\u0259rk\u0259n&#8221;, &#8220;S\u0259sini duydum&#8221;, &#8220;Q\u0259s\u0259b\u0259mizin amazonlar\u0131&#8221; adl\u0131 kitablar\u0131 \u00e7ap olunub. \u018fs\u0259rl\u0259ri \u00e7in, rus, frans\u0131z, ingilis, t\u00fcrk, \u0259r\u0259b dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilib. &#8220;Sultan Baybars&#8221;, &#8220;Ba\u015f&#8221;,&#8221;S\u0131r\u0131m Batur&#8221;, &#8220;Mustafa \u00c7okay&#8221; kimi \u0259s\u0259rl\u0259ri teatrlarda s\u0259hn\u0259y\u0259 qoyulub.<br \/>\nRahumcan Otarbayev Qazax\u0131stan\u0131n \u0259m\u0259kdar s\u0259n\u0259t\u00e7isidir.<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015f&#8221; roman\u0131n\u0131 G\u00fcnay N\u0259riman H\u0259s\u0259nli T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sind\u0259n bizim t\u00fcrkc\u0259y\u0259 uy\u011fulay\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sin\u0259 is\u0259 G\u00fclzad\u0259 Temenova t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunaraq 2016-c\u0131 ild\u0259 Ankarada &#8220;BENG\u00dc&#8221; Yay\u0131nevind\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\n\u018fs\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131 Noel \u015eayahmetov Qazax\u0131stan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli antropoloqu m\u0259\u015fhur Gerasimovun t\u0259l\u0259b\u0259sidir. O, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin itmi\u015f m\u0259zarlar\u0131n\u0131 axtar\u0131r, onlar\u0131 yenid\u0259n xalqa qazand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu yolda xeyli mane\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. \u018fs\u0259ri oxuduqca Qazax xalq\u0131n\u0131n Ab\u0131lay xan, Aziz Tauken, Kenasar\u0131, Kulbarak Bat\u0131r, Mahambet, \u0130satay, Karakerey Kabanbay, Kanj\u0131\u011fal\u0131 B\u00f6gembay kimi tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rini tan\u0131y\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Noel \u00f6z m\u0259qs\u0259dini bildir\u0259nd\u0259 b\u0259zil\u0259ri bu i\u015fin t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011funu b\u0259han\u0259 edirdil\u0259r. Ona bu i\u015fd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kmdar Teymurun m\u0259zar\u0131 a\u00e7\u0131lan g\u00fcn fa\u015fist almanlar\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 h\u00fccumunu xat\u0131rlad\u0131rlar. Ya da M\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259ri Qoruma Qurumunun m\u00fcdiri g\u00fcl\u00fcb yaln\u0131z ayaqda olan heyk\u0259ll\u0259rin m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olduqlar\u0131n\u0131 bildirir. &#8220;Bunun xaricind\u0259 torpaq alt\u0131nda kiml\u0259r var, ya\u015fayark\u0259n n\u0259l\u0259r bacar\u0131blar?- bel\u0259 \u015feyl\u0259rl\u0259 bizim i\u015fimiz olmaz.&#8221; &#8211; deyib Noeli meydanda t\u0259k qoyurdular. H\u0259tta kurqan v\u0259 m\u0259zarlardan x\u0259zin\u0259 tap\u0131b m\u0259nims\u0259diyi ehtimal\u0131 il\u0259 m\u00fcf\u0259tti\u015fl\u0259r evind\u0259 axtar\u0131\u015f apar\u0131rlar. Q\u0131z\u0131l ad\u0131na arvadln\u0131n ni\u015fan \u00fcz\u00fcy\u00fcnd\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey tapmayanda utan\u0131b evi t\u0259rk edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Noel \u015eayahmetova k\u00f6m\u0259k ed\u0259n obrazlar da var: Ay\u0131m, Dauren adl\u0131 iki g\u0259nc onun tapd\u0131\u011f\u0131 k\u0259ll\u0259y\u0259 sahib \u00e7\u0131x\u0131rlar, laz\u0131mi vaxta q\u0259d\u0259r qoruyurlar.<br \/>\n\u018fs\u0259rd\u0259 Qazax xalq\u0131na m\u0259xsus maraql\u0131 k\u0259lamlar da diqq\u0259timi \u00e7\u0259kdi:<\/p>\n<p>&#8211; Yerd\u0259n bezs\u0259k d\u0259, yurddan bezm\u0259mi\u015fik.<br \/>\n&#8211; Qaranl\u0131q me\u015f\u0259y\u0259 t\u0259r\u0259f ged\u0259n xeyir tapmaz.<br \/>\n&#8211; \u018fr do\u011fuldu\u011fu yer\u0259, it doydu\u011fu yer\u0259!<br \/>\n&#8211; Qohumlar yola ged\u0259rs\u0259, a\u015f bol olar.<\/p>\n<p>Uzun m\u00fccadil\u0259l\u0259rd\u0259n sonra Noel \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7at\u0131r. D\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r k\u0259sin fikrini bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6nl\u0259ndir\u0259 bilir. Onun kimi olmaq ist\u0259y\u0259n antropoloqlar yeti\u015fir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259r m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259yin \u00f6n\u0259mini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Tarixi \u00f6yr\u0259nm\u0259k, m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rini ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda, inki\u015faf\u0131nda vacib oldu\u011fu ideyas\u0131n\u0131 t\u0259lqin edir.<br \/>\nBu m\u0259nada Rahimcan Otarbayevin &#8220;Ba\u015f&#8221; roman\u0131 qazax \u0259d\u0259biyyat\u0131nda diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n bir \u0259s\u0259rdir. Az\u0259rbaycan &#8211; Qazax\u0131stan m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin eyni k\u00f6kd\u0259n su i\u00e7diyi \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin dilimiz\u0259 uy\u011fulanmas\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131za qazand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>\u00dcmid edirik ki, bu y\u00f6n\u00fcmd\u0259 i\u015fl\u0259r daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 geni\u015f v\u00fcs\u0259t alacaq.<\/p>\n<p><b><i>Ayg\u00fcn YA\u015eAR<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yollar kimi xalqlar\u0131n taleyini birl\u0259\u015fdir\u0259n yollar da var. T\u00fcrk xalqalar\u0131n\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si q\u0259dim d\u00f6vl\u0259t \u0259n\u0259nl\u0259ri olan xalqlard\u0131r. Bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ya\u015fatmaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 is\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 davam edir. V\u0259t\u0259nin\u0259, xalq\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259 \u00f6z c\u0259bh\u0259sind\u0259 s\u00fcbut edir. Azadl\u0131q verilmir, al\u0131n\u0131r. Azad olmaq, h\u00fcrr ya\u015famaq m\u00fccadil\u0259 ist\u0259yir. T\u00fcrk xalqlar\u0131 da h\u00fcrriyy\u0259tl\u0259rini m\u00fccadil\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1383,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1382"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=1382"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1386,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1382\/revisions\/1386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/1383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=1382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=1382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=1382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}