{"id":1460,"date":"2022-02-02T14:52:39","date_gmt":"2022-02-02T10:52:39","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=1460"},"modified":"2022-02-02T14:52:39","modified_gmt":"2022-02-02T10:52:39","slug":"meyxos-abdullah-alagoz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/meyxos-abdullah-alagoz\/","title":{"rendered":"Meyxo\u015f Abdullah &#8211; Alag\u00f6z"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Meyxo\u015f ABDULLAH &#8211; 60<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>POVEST<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>(\u018fziz oxucu, \u0259g\u0259r s\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada h\u0259yatdan qiym\u0259tli he\u00e7 n\u0259<\/em><br \/>\n<em>yoxdursa, onda bu \u0259s\u0259r s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lmay\u0131b&#8230;)<\/em><\/p>\n<p>&#8230; Pay\u0131z\u0131n son ay\u0131 idi. Builki pay\u0131z ya\u011f\u0131\u015fl\u0131, ya\u011fmurlu g\u0259ldiyin\u0259 \u00e7\u00f6ll\u0259rd\u0259 ot-\u0259l\u0259f topu\u011facan qalxm\u0131\u015fd\u0131.. Sanki pay\u0131z yox, yaz f\u0259sliydi. Ucu-buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00e7\u00f6ll\u00fckd\u0259 mal-qaran\u0131n, qoyun-quzunun s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015famacan a\u011fz\u0131n\u0131 yerd\u0259n ay\u0131rmadan otlamas\u0131 adama \u00f6zg\u0259 l\u0259zz\u0259t verirdi. Bu m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 tama\u015fa etdikc\u0259 yad\u0131ma, h\u0259l\u0259 u\u015faqk\u0259n ah\u0131llardan e\u015fitdiyim: -\u201cDilsiz-a\u011f\u0131zs\u0131z mal-qaran\u0131n da Allah\u0131 var\u201d s\u00f6zl\u0259ri d\u00fc\u015fd\u00fc. Y\u0259qin ya\u015fl\u0131lar bel\u0259 dey\u0259rk\u0259n, Allah-t\u0259alan\u0131n \u201cdilsiz-a\u011f\u0131zs\u0131z\u201d yaratd\u0131\u011f\u0131 heyvanlara pay\u0131z\u0131n bu son ay\u0131nda bu c\u00fcr bol ruzi verm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutublarm\u0131\u015f. Yoxsa, mal-qara da insan deyil ha, baxt-taleyi g\u0259tirsin, v\u0259zif\u0259si, ev-e\u015fiyi olsun. Bu heyvanlar\u0131n el\u0259 bolluca ot-\u0259l\u0259fi olsa, \u201cAllahlar\u0131na \u015f\u00fck\u00fcr ed\u0259rl\u0259r d\u0259&#8230;\u201d<br \/>\nH\u0259r g\u00fcn i\u015fd\u0259n sonra yor\u011fun-ar\u011f\u0131n ev\u0259 d\u00f6n\u0259nd\u0259 yolumu mal-qara \u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yan\u0131ndan salard\u0131m. Bilmir\u0259m, n\u0259d\u0259ns\u0259 yor\u011fun vaxtlar\u0131mda iki \u015fey\u0259 tama\u015fa ed\u0259nd\u0259 dinc\u0259lir\u0259m: &#8211; yamya\u015f\u0131l \u00e7\u0259m\u0259nliy\u0259, bir d\u0259 axar suya baxanda.<br \/>\nBu g\u00fcn i\u015fim az oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bir az ert\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n i\u015fl\u0259rini g\u00f6t\u00fcr-qoy ed\u0259-ed\u0259 g\u00f6y otlar\u0131n \u00fcst\u00fcyl\u0259 yeriyirdim. \u00c7\u0259m\u0259nlikd\u0259 yerim\u0259k o q\u0259d\u0259r rahat, o q\u0259d\u0259r xo\u015f olur ki, el\u0259 bil xal\u00e7a \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u0259zirs\u0259n.<br \/>\nBel\u0259c\u0259 bir xeyli add\u0131mlad\u0131m. M\u0259nd\u0259n bir az aral\u0131da \u0259lli-\u0259lli be\u015f ya\u015flar\u0131nda, h\u00fcnd\u00fcrboylu, ar\u0131q bir ki\u015fi mal-qara otar\u0131rd\u0131. Onu burada \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcm. H\u0259mi\u015f\u0259 d\u0259 yed\u0259yind\u0259 q\u0131z\u0131l\u0131 r\u0259ngd\u0259 olan bir day\u00e7a olard\u0131. Q\u0259rib\u0259 idi, ki\u015fi day\u00e7an\u0131n noxtas\u0131n\u0131 \u0259lind\u0259n buraxmazd\u0131. El\u0259 bil day\u00e7a qu\u015f idi, buraxsayd\u0131 onu tutmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaqd\u0131.<br \/>\nM\u0259n ki\u015finin yan\u0131na \u00e7atanda salam verdim, \u201cb\u0259r\u0259k\u0259tli olsun\u201d dedim. O, \u00e7\u00f6n\u00fcb salam\u0131m\u0131 ald\u0131. Sonra m\u0259nd\u0259n papiros ist\u0259di. \u00c7\u0131xar\u0131b ona bir papiros verdim, birini d\u0259 \u00f6z\u00fcm yand\u0131rd\u0131m. \u00dcz-g\u00f6z\u00fcnd\u0259n yerli adama ox\u015fam\u0131rd\u0131, dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 da ba\u015fqayd\u0131.<br \/>\nO, papirosa bir-iki qullab vurduqdan sonra:<br \/>\n&#8211; G\u00f6r\u00fcrs\u0259n d\u0259, qarda\u015f, ma\u015fallah, builki pay\u0131z yax\u015f\u0131 g\u0259lib. Heyvanlar pay\u0131zda \u00f6zl\u0259rini g\u00f6t\u00fcrs\u0259l\u0259r q\u0131\u015fda qorxusu olmaz. He\u00e7 olmasa, bu dilsiz-a\u011f\u0131zs\u0131z heyvanlara Allah\u0131n r\u0259hmi g\u0259lsin, yaz\u0131qd\u0131lar, &#8211; dedi. Sonra is\u0259 d\u0259rind\u0259n k\u00f6ks \u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bizimkis\u0259 Allahl\u0131qdan ke\u00e7ib, qarda\u015f. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6z \u0259limizl\u0259 evimizi y\u0131xm\u0131\u015f\u0131q, buna Allah neyl\u0259sin.<br \/>\nKi\u015finin bird\u0259n-bir\u0259 s\u00f6hb\u0259t\u0259 bel\u0259 d\u0259rind\u0259n ba\u015flamas\u0131, onun d\u0259rdli adam oldu\u011funa m\u0259nd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 qalmad\u0131. \u00d6mr\u00fcmboyu maraql\u0131 adamlar, q\u0259rib\u0259 hadis\u0259l\u0259r arzusunda oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn, bu yeni tan\u0131\u015f\u0131mla s\u00f6hb\u0259t\u0259 n\u0259rdivan qoymaq, onu dan\u0131\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259diyl\u0259 dedim:<br \/>\n&#8211; Qarda\u015f, dey\u0259s\u0259n biz t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n deyils\u0259n?!<br \/>\nKi\u015fi g\u00f6zl\u0259rini q\u0131y\u0131b papirosundan d\u0259rin bir qullab ald\u0131. Sonra papirosun t\u00fcst\u00fcs\u00fcn\u00fc burnunun d\u0259likl\u0259rind\u0259n el\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 f\u0131sq\u0131rtd\u0131 ki, el\u0259 bil \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rib, dem\u0259k ist\u0259yirdi: &#8211; \u201cS\u0259n d\u0259 bel\u0259 ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n?!\u201d<br \/>\n&#8211; H\u0259, bural\u0131 deyil\u0259m, &#8211; dedi, &#8211; baxt-taeyi qara g\u0259lmi\u015f Qaraba\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259n, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n\u0259m. Qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u0259ni, bir m\u00fcdd\u0259t Bak\u0131da o\u011flumun yan\u0131nda ya\u015fad\u0131m. Sonra g\u00f6rd\u00fcm ki, yox, \u00f6mr\u00fcboyu da\u011fda-da\u015fda g\u0259zib dolanan adam\u0131n quru asfalt \u00fcst\u00fcnd\u0259 n\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc var? Bura m\u0259nim yerim deyil, m\u0259n bel\u0259 \u015feyl\u0259r\u0259 \u00f6yr\u0259\u015fm\u0259mi\u015f\u0259m. Bir g\u00fcn o\u011fluma dedim ki, \u0259g\u0259r \u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fc ist\u0259mirs\u0259ns\u0259, m\u0259n\u0259 rayonlar\u0131n birind\u0259 yer tap, qoy bir-iki ba\u015f heyvan saxlay\u0131m, ba\u015f\u0131m\u0131 qat\u0131m.<br \/>\nO\u011flumun sizin rayonda bir t\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015f\u0131 vard\u0131. M\u0259ni g\u0259tirdi onun yan\u0131na. Sa\u011f olsun, bizi yax\u015f\u0131 qar\u015f\u0131lad\u0131. Bir m\u00fcdd\u0259t m\u0259ni evind\u0259 qonaq da saxlad\u0131. Sonra narahat oldu\u011fumu g\u00f6r\u00fcb, h\u00f6kum\u0259t evl\u0259rinin birind\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nzil almaq ist\u0259di. Raz\u0131 olmad\u0131m. Ondan xahi\u015f etdim ki, m\u0259ni k\u0259ndl\u0259rin birind\u0259 yerl\u0259\u015fdirsin, mal-qara saxlamaq ist\u0259yir\u0259m. O da s\u00f6z\u00fcm\u00fc yer\u0259 salmay\u0131b, m\u0259ni Qo\u015fat\u0259p\u0259 k\u0259ndin\u0259 g\u0259tirdi v\u0259 ail\u0259siyl\u0259 Rusiyada ya\u015fayan bir adam\u0131n bo\u015f qalm\u0131\u015f evind\u0259 yerl\u0259\u015fdirdi. El\u0259 o g\u00fcnd\u0259n burada ya\u015fay\u0131ram. Be\u015f-alt\u0131 ba\u015f qoyun, bir ba\u015f da in\u0259k ald\u0131m. El\u0259 i\u015fim-g\u00fcc\u00fcm heyvanlar\u0131 qaba\u011f\u0131ma qat\u0131b otarmaqd\u0131r. Heyl\u0259yim, birt\u0259h\u0259r ba\u015f\u0131m\u0131 gir\u0259l\u0259yir\u0259m d\u0259, \u018fzray\u0131l g\u0259l\u0259n\u0259c\u0259n.<br \/>\nO, dan\u0131\u015fd\u0131qca t\u00fck basm\u0131\u015f sir-sif\u0259tin\u0259, h\u0259sr\u0259t dolu g\u00f6zl\u0259rin\u0259 bax\u0131ram. N\u0259l\u0259r oxunmur o donuq bax\u0131\u015flardan. Yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bu insan\u0131n g\u00f6zl\u0259rin\u0259 baxmaq, adama n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin g\u0259lir. T\u0259kc\u0259 bu idimi?! Yox! Rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczl\u0259rl\u0259, minl\u0259rl\u0259 qa\u00e7q\u0131n insan\u0131n g\u00f6zl\u0259rind\u0259n oxumaq olurdu d\u0259rdl\u0259rini. Onlar yuvalar\u0131ndan perik d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f qu\u015flara b\u0259nz\u0259yirl\u0259r. H\u0259r s\u00f6zd\u0259n, h\u0259r bax\u0131\u015fdan diksinirl\u0259r. S\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 adam\u0131n g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 baxma\u011fa ehtiyyat edirl\u0259r, utan\u0131rlar el\u0259 bil. B\u0259lk\u0259 d\u0259 fikirl\u0259\u015firl\u0259r ki, yurd-yuvalar\u0131n\u0131 qoyub qa\u00e7d\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259, kims\u0259 onlar\u0131 s\u00f6y\u0259c\u0259k, danlayacaq. Fikirl\u0259\u015firs\u0259n, ax\u0131, bu bi\u00e7ar\u0259l\u0259rin n\u0259 g\u00fcnah\u0131 var?\u201d Torpa\u011f\u0131 satan, V\u0259t\u0259n satan k\u0259narda qal\u0131b, ona g\u00f6z\u00fcn \u00fcst\u0259 qa\u015f\u0131n var dey\u0259n yoxdur, amma \u0259ld\u0259n ged\u0259n \u0259lsiz-ayaqs\u0131zlard\u0131r.<br \/>\nBayaqdan ki\u015fi s\u00f6hb\u0259t etdikc\u0259, ipini \u0259lind\u0259 tutdu\u011fu q\u0131z\u0131l\u0131 r\u0259ngli day\u00e7a aya\u011f\u0131n\u0131 bir add\u0131m da olsun k\u0259nara qoymur, el\u0259 sahibinin yan-y\u00f6r\u0259sind\u0259 h\u0259rl\u0259nirdi. Arabir d\u0259 uzunsov, nazik ba\u015f\u0131n\u0131 ki\u015finin qoltu\u011funa soxub, f\u0131nx\u0131r\u0131rd\u0131. Ki\u015fi d\u0259 bundan xo\u015flanan kimi olur, \u0259lini s\u0131r\u0131ql\u0131s\u0131n\u0131n cibin\u0259 sal\u0131b, oradan bir az arpa \u00e7\u0131xar\u0131b ovcunda tutar v\u0259 onu yedizdir\u0259rdi. Day\u00e7an\u0131 bel\u0259 \u0259zizl\u0259m\u0259sini g\u00f6r\u00fcb dedim?<br \/>\n&#8211; Yax\u015f\u0131 heyvand\u0131r, amma \u00e7ox balacad\u0131r. Bir az b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc alsayd\u0131n yen\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131 yerd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u0259rdi.<br \/>\nM\u0259nim bu s\u00f6zl\u0259rimd\u0259n sonra ki\u015fi bir ah \u00e7\u0259kdi. Do\u011frusu, onun ah\u0131 el\u0259 d\u0259rind\u0259n oldu ki, bu s\u00f6zl\u0259ri dediyim\u0259 pe\u015fiman oldum. D\u00f6n\u00fcb onun g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 baxd\u0131m Bu n\u0259dir? Dey\u0259s\u0259n, o a\u011flay\u0131rd\u0131. \u00d6z\u00fcm\u00fc itirdim. Fikirl\u0259\u015fdim ki, ax\u0131 ona n\u0259 dedim ki, o bel\u0259 k\u00f6vr\u0259ldi? Bayaqdan ev-e\u015fiyind\u0259n, qa\u00e7q\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n d\u00f6z\u00fclm\u0259zliyind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc toxtaq tutan bu ki\u015fiy\u0259 n\u0259 oldu bird\u0259n bu hala d\u00fc\u015fd\u00fc? M\u0259nim m\u0259yus oldu\u011fumu hiss etdiyind\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259l\u0259 al\u0131b zorla g\u00fcl\u00fcms\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\n&#8211; Bilirs\u0259n, qarda\u015f, s\u0259n m\u0259nim yaralar\u0131m\u0131n qaysa\u011f\u0131n\u0131 qopartd\u0131n. Bu ne\u00e7\u0259 ili m\u0259nim ba\u015f\u0131ma d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r g\u0259libdir. Dan\u0131\u015fmaqla qurtaran deyil. Amma qan\u0131n\u0131 qaraltmaq ist\u0259mir\u0259m.<br \/>\n\u00dcr\u0259yim\u0259 danm\u0131\u015fd\u0131 ki, bu ki\u015fid\u0259n n\u0259 is\u0259 maraql\u0131 bir \u015fey e\u015fid\u0259c\u0259y\u0259m. Odur ki, zarafatla dedim:<br \/>\n&#8211; \u018f\u015fi, g\u0259l oxunu at\u0131b, yay\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259, s\u00f6z\u00fcn\u00fc dan\u0131\u015f. Qan\u0131m\u0131n qaralma\u011f\u0131na g\u0259linc\u0259, narahat olma, indi b\u00fct\u00fcn mill\u0259tin qan\u0131 qarad\u0131r.<br \/>\nBu s\u00f6zl\u0259rimd\u0259n sonra \u00e7iynin\u0259 sald\u0131\u011f\u0131 s\u0131r\u0131ql\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb g\u00f6y otlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 atd\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259 oturma\u011f\u0131 t\u0259klif etdi. \u00d6z\u00fc is\u0259 day\u00e7an\u0131n q\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259p\u00e7idar edib yan\u0131mda \u0259yl\u0259\u015fdi. Yerini rahatlay\u0131b s\u00f6hb\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131:<br \/>\n&#8211; N\u0259 deyim, qarda\u015f, m\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n\u0259m. Bilmir\u0259m, o t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 olmusan, ya yox, oralar \u00f6zg\u0259 al\u0259mdir. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 nem\u0259tini axtarsayd\u0131n, orda tapard\u0131n. Da\u011f\u0131, d\u0259r\u0259si, g\u00fcl\u00fc, \u00e7i\u00e7\u0259yi adama g\u0259l-g\u0259l deyirdi. Allah\u0131n orada yaratd\u0131\u011f\u0131 h\u0259r \u015fey m\u0259lh\u0259mdi adama. Ot-\u0259l\u0259find\u0259n x\u0259st\u0259y\u0259, azarl\u0131ya min c\u00fcr d\u0259rman haz\u0131rlamaq olurdu. Q\u0131\u015f\u0131 q\u0131\u015f, yay\u0131 da ki, yayd\u0131. O c\u0259nn\u0259t deyirl\u0259r ha, vallahi el\u0259 orayd\u0131. H\u0259r\u0259nin qap\u0131s\u0131nda bir s\u00fcr\u00fc mal-qaras\u0131 vard\u0131. Dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131z, geyim-kecimimiz yax\u015f\u0131yd\u0131. M\u0259n \u00f6z\u00fcm qoyun fermas\u0131nda briqadirdim. Bilirs\u0259n d\u0259 bu n\u0259 dem\u0259kdir? Ev-e\u015fiyim d\u0259, n\u0259 deyim, biri-birin\u0259 dey\u0259r e, top vursan da\u011f\u0131lmazd\u0131. G\u00fcn\u00fcm \u00e7\u00f6ld\u0259-bay\u0131rda ke\u00e7\u0259rdi. Can\u0131m da k\u0131, buz baltas\u0131 kimiydi. X\u0259st\u0259lik-zad n\u0259dir bilm\u0259zdim. Q\u0131\u015f\u0131n o\u011flan \u00e7a\u011f\u0131nda, bir d\u0259 g\u00f6rd\u00fcn \u00fcr\u0259yimd\u0259n soyuq su i\u00e7m\u0259k ke\u00e7di. Allah- t\u0259ala suyunu da vermi\u015fdi. H\u0259r qayan\u0131n, h\u0259r da\u015f\u0131n alt\u0131nda g\u00f6zya\u015f\u0131 kimi bir bulaq qaynay\u0131rd\u0131. Dizl\u0259rimi atard\u0131m yer\u0259, o bal kimi \u015firin, bumbuz soyuq sudan doyunca i\u00e7\u0259rdim. N\u0259 is\u0259, dan\u0131\u015f\u0131las\u0131 d\u0259rd deyil e&#8230; a\u011fr\u0131n al\u0131m.<br \/>\nU\u015faqlar\u0131m da \u00e7ox deyildi: &#8211; Allah m\u0259n\u0259 birc\u0259 o\u011ful qism\u0259t el\u0259mi\u015fdi. H\u0259yat yolda\u015f\u0131m x\u0259st\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, daha u\u015fa\u011f\u0131m\u0131z olmurdu. Bir d\u0259 Alag\u00f6z ad\u0131nda bir at\u0131m vard\u0131. S\u0259n\u0259 at deyir\u0259m e&#8230; Qa\u00e7anda qu\u015f qu\u015flu\u011fuyla el\u0259 s\u0259k\u0259mm\u0259zdi. Bir yor\u011fas\u0131 vard\u0131 ki, adam\u0131 belind\u0259 yuxu apar\u0131rd\u0131. El\u0259 azca y\u00fcy\u0259nini t\u0259rp\u0259d\u0259n kimi yerind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259rdi. Yalan olmas\u0131n, dama\u011f\u0131ndak\u0131 papirosu yand\u0131r\u0131n saat\u0131, s\u0259ni m\u0259nzilba\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131rard\u0131. O boyda K\u0259lb\u0259c\u0259rin b\u00fct\u00fcn yaylaqlar\u0131n\u0131 Alag\u00f6zl\u0259 qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f g\u0259zmi\u015f\u0259m. Sol budunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u201cH\u201d h\u0259rfi dam\u011falatd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131m. \u00d6z ad\u0131m\u0131n ba\u015f h\u0259rfidi.<br \/>\nBunu dey\u0259nd\u0259 o, ba\u015f\u0131n\u0131 yell\u0259yib, \u0259lini dizin\u0259 \u015f\u0131rpd\u0131 v\u0259:<br \/>\n&#8211; G\u00f6r\u00fcrs\u0259n, &#8211; dedi, &#8211; he\u00e7 tan\u0131\u015f da olmam\u0131\u015f\u0131q. M\u0259nim ad\u0131m H\u0259s\u0259ndir, &#8211; o, \u0259lini m\u0259n\u0259 uzatd\u0131. M\u0259n d\u0259 onun \u0259lini s\u0131x\u0131b, &#8211; m\u0259nimki d\u0259 S\u0259limdir, &#8211; dedim.<br \/>\n&#8211; H\u0259, ona g\u00f6r\u0259 at\u0131 dam\u011falatd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131m ki, o t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 ham\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc bu atdayd\u0131. Qorxurdum ki, o\u011furlay\u0131b, el\u0259ll\u0259r.<br \/>\n&#8211; Qarda\u015f, Alag\u00f6z adam kimi dil bilirdi. Birc\u0259 d\u0259f\u0259 ad\u0131n\u0131 tutsayd\u0131m, harda olsayd\u0131, bir d\u0259 g\u00f6rd\u00fcn ild\u0131r\u0131m kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc yetirdi. O ki\u015fn\u0259y\u0259nd\u0259 da\u011fa-da\u015fa s\u0259s d\u00fc\u015f\u0259rdi, adam s\u0259ks\u0259nirdi onun s\u0259sind\u0259n. Belin\u0259 qalxanda el\u0259 bil\u0259rdim ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 m\u0259n\u0259 veribl\u0259r, d\u0259rd-s\u0259rim unudulard\u0131 Birc\u0259 an da olsun Alag\u00f6zs\u00fcz qala bilmirdim, xeyir \u015f\u0259r\u0259 d\u0259 onun belind\u0259 ged\u0259rdim, inan m\u0259n\u0259.<br \/>\nH\u0259s\u0259n ki\u015fi bu yerd\u0259 bir azca s\u00f6hb\u0259tin\u0259 ara verdi. N\u0259d\u0259ns\u0259, onun \u0259hval\u0131 tamam d\u0259yi\u015fdi, g\u00fccl\u0259 n\u0259f\u0259s alma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 udqundu. El\u0259 bil dey\u0259c\u0259yi s\u00f6zl\u0259r bo\u011faz\u0131nda ili\u015fib qalm\u0131\u015fd\u0131. Ha udqunurdu s\u00f6zl\u0259ri a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131xara bilmirdi, g\u00f6zl\u0259ri ya\u015farm\u0131\u015fd\u0131. Bir azdan x\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 s\u0259sl\u0259 dedi:<br \/>\n&#8211; Bilirs\u0259n, qarda\u015f, K\u0259lb\u0259c\u0259rin erm\u0259nil\u0259rin \u0259lin\u0259 ke\u00e7m\u0259si bizim belimizi q\u0131rd\u0131. He\u00e7 bilirs\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 n\u0259l\u0259r vard\u0131? K\u0259lb\u0259c\u0259r el\u0259 bel\u0259 yer deyildi, \u00e7ox varl\u0131-karl\u0131 yerdi. T\u0259kc\u0259 m\u0259nim qap\u0131mda be\u015f y\u00fczd\u0259n art\u0131q qoyun-quzu, \u0259lliy\u0259 yax\u0131n iribuynuzlu heyvan vard\u0131. Xal\u00e7a-palaz\u0131 saymaqla qurtaran deyildi. Ham\u0131s\u0131 qald\u0131 erm\u0259niy\u0259. Yatsayd\u0131m, yuxuma da girm\u0259zdi ki, K\u0259lb\u0259c\u0259ri d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 ver\u0259rl\u0259r. Oran\u0131n da\u011f\u0131, d\u0259r\u0259si, s\u0131ld\u0131r\u0131m qayalar\u0131, \u00f6z\u00fc bir s\u0259ng\u0259rdi d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259. Biz\u0259 k\u00f6m\u0259k el\u0259y\u0259n olmad\u0131, bizi d\u00fc\u015fm\u0259nin qaba\u011f\u0131nda \u0259liyal\u0131n qoyan \u00f6z\u00fcm\u00fczk\u00fcl\u0259r oldu. Yan\u0131ram e, qarda\u015f, yan\u0131ram, t\u00fcst\u00fcm t\u0259p\u0259md\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r. K\u00f6m\u0259k ed\u0259n olmad\u0131 k\u0259b\u0259c\u0259rlil\u0259r\u0259, h\u0259r\u0259 a\u011fz\u0131na g\u0259l\u0259ni dan\u0131\u015fd\u0131, i\u015f\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 is\u0259 t\u00fclk\u00fc kimi quyruqlar\u0131n\u0131 q\u0131s\u0131b aradan \u00e7\u0131xd\u0131lar. K\u00f6m\u0259kl\u0259ri g\u00f6r\u00fcm t\u0259p\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ysin, bar\u0131 \u0259l-aya\u011fa dola\u015fmayayd\u0131lar, qoyayd\u0131lar biz ba\u015f\u0131da\u015fl\u0131lar \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 bir g\u00fcn a\u011flayaq. Vallah, da\u015fla, k\u0259s\u0259kl\u0259 o d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin qaba\u011f\u0131na durard\u0131q. Han\u0131, harda qald\u0131 K\u0259lb\u0259c\u0259rin gur-gur guruldayan vaxtlar\u0131nda Bak\u0131dan, \u015e\u0259kid\u0259n t\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcb g\u0259l\u0259n, h\u0259r \u00e7e\u015fm\u0259nin ba\u015f\u0131nda bir erk\u0259k asd\u0131r\u0131b kabab \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r? Han\u0131, televizorda a\u011fz\u0131 k\u00f6p\u00fckl\u0259n\u0259-k\u00f6p\u00fckl\u0259n\u0259 \u201cm\u0259n\u0259m-m\u0259n\u0259m\u201d dey\u0259n dil p\u0259hl\u0259vanlar\u0131? Harda qald\u0131lar? Ay evi da\u011f\u0131lm\u0131\u015flar, bu xalq\u0131n evini da\u011f\u0131d\u0131b, niy\u0259 balalar\u0131n\u0131 d\u00fczd\u0259 qoydunuz, h\u0259?<br \/>\nQarda\u015f, K\u0259lb\u0259c\u0259rin a\u011f\u0131r vaxt\u0131nda, o b\u00f6y\u00fck-b\u00f6y\u00fck adamlar, si\u00e7an kimi ki\u00e7ilib d\u0259lm\u0259-de\u015fiy\u0259 girdil\u0259r. Bir d\u0259st\u0259 adam g\u0259lmi\u015fdi, \u00f6z kor olmu\u015f g\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rd\u00fcm, camaat\u0131 qorxudurdular ki, tez olun, \u00e7\u0131x\u0131n, qa\u00e7\u0131n, erm\u0259nil\u0259r sizi xocal\u0131lardan da be\u015f-bet\u0259r ed\u0259c\u0259kdir. Da\u015f d\u00fc\u015fd\u00fc bizim d\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za, h\u0259r yoldan \u00f6t\u0259n k\u00f6p\u0259yo\u011flunun s\u00f6z\u00fcn\u0259 inan\u0131b oradan \u00e7\u0131xd\u0131q.<br \/>\nH\u0259s\u0259n ki\u015fi dar\u0131xd\u0131. M\u0259nd\u0259n bir papiros yand\u0131rma\u011f\u0131 xahi\u015f etdi. Papirosu al\u0131b s\u00fcm\u00fcrd\u00fc. El\u0259 bil ac\u0131\u011f\u0131n\u0131 ondan \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirdi.<br \/>\n&#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 erm\u0259nil\u0259r h\u00fccum ed\u0259nd\u0259 \u0259halini vertalyotlarla da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar, &#8211; H\u0259s\u0259n ki\u015fi dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnki oradan \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015fqa yol yox idi. A\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 olan h\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131 \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. O, yataq x\u0259st\u0259si oldu\u011fundan, hay-k\u00fcyd\u0259n qorxaraq ke\u00e7indi. B\u0259db\u0259xtin q\u0131z\u0131n\u0131 he\u00e7 torpa\u011fa da tap\u015f\u0131ra bilm\u0259dim, el\u0259 evin i\u00e7ind\u0259, &#8211; yataqdaca qald\u0131. M\u0259n onun yan\u0131nda oldu\u011fumdan fermadan xeyli aralanm\u0131\u015fd\u0131m. H\u0259min vaxt Alag\u00f6z\u00fc fermada ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131m. Ferma da k\u0259ndd\u0259n xeyli aral\u0131da idi. Can \u015firin \u015feymi\u015f, qarda\u015f, m\u0259n onda bildim. H\u0259r k\u0259s \u00f6z hay\u0131ndayd\u0131. Hara g\u0259ldi qa\u00e7\u0131rd\u0131. Al\u0259m d\u0259ymi\u015fdi bir-birin\u0259, it yiy\u0259sini tan\u0131m\u0131rd\u0131. M\u0259n, el\u0259 bil yuxudayd\u0131m, ay\u0131ld\u0131m. Yad\u0131ma Alag\u00f6z d\u00fc\u015fd\u00fc. Bilirdim ki, bu c\u0259h\u0259nn\u0259m odundan onu qurtara bilm\u0259y\u0259\u0259c\u0259y\u0259m. Dedim, he\u00e7 olmasa heyvan\u0131 a\u00e7\u0131m burax\u0131m, yaz\u0131qd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, fermaya t\u0259r\u0259f qa\u00e7d\u0131m. Oraya az qalm\u0131\u015f, g\u00f6rd\u00fckl\u0259rimd\u0259n d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259ldim. Ferman\u0131 tamam yand\u0131r\u0131b, k\u00fcl etmi\u015fdil\u0259r. \u018ftrafda \u00e7oxlu heyvan \u00f6l\u00fcs\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcb, qalm\u0131\u015fd\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin h\u0259rbi texnikas\u0131 art\u0131q, fermadan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru, &#8211; k\u0259nd\u0259 t\u0259r\u0259f g\u0259lirdi. Alag\u00f6z g\u00f6z\u00fcm\u0259 d\u0259ymirdi. Onun \u00f6ld\u00fc-qald\u0131s\u0131ndan bir x\u0259b\u0259r yox idi. Geriy\u0259 boylananda g\u00f6rd\u00fcm ki, art\u0131q bizim k\u0259nd d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259lind\u0259dir. K\u0259ndd\u0259n al\u0131\u015f\u0131b-yanan evl\u0259rin t\u00fcst\u00fcs\u00fc g\u00f6y\u0259 qalx\u0131rd\u0131. El\u0259 bil orada b\u00f6y\u00fck bir tonqal qalam\u0131\u015fd\u0131lar, h\u0259r yan od-alov i\u00e7\u0259risind\u0259ydi.<br \/>\nM\u0259n \u0259sir d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259r\u0259i\u00e7i qa\u00e7\u0131rd\u0131m. Yan-y\u00f6r\u0259md\u0259 m\u0259rmil\u0259r partlad\u0131\u011f\u0131ndan, az qal\u0131rd\u0131 ki, qulaqlar\u0131m tutulsun. Hara qa\u00e7d\u0131\u011f\u0131m\u0131 he\u00e7 \u00f6z\u00fcm d\u0259 bilmirdim, amma qa\u00e7\u0131rd\u0131m. T\u0259l\u0259sdiyimd\u0259n ba\u015f\u0131mdak\u0131 papa\u011f\u0131m\u0131 da sal\u0131b itirdim&#8230;<br \/>\nQar\u015f\u0131dak\u0131 \u00e7ay\u0131n k\u0259nar\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 vertalyot vard\u0131. Camaat\u0131 onlara dolu\u015fdururdular. G\u00fcc-b\u0259la \u00f6z\u00fcm\u00fc ora \u00e7atd\u0131rd\u0131m. Taq\u0259tim qalmad\u0131\u011f\u0131ndan, add\u0131m\u0131m\u0131 ata bilmirdim. Bizimkil\u0259rd\u0259n iki n\u0259f\u0259r qolumdan yap\u0131\u015f\u0131b m\u0259ni vertalyota mindirdi. \u0130\u00e7\u0259rid\u0259 adamlar \u0259t-\u0259t\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131lar. \u00d6z\u00fcnd\u0259n ged\u0259n, q\u0131\u015fq\u0131ran, qorxusundan bir-birin\u0259 sar\u0131l\u0131b a\u011flayan adamlar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259, adam\u0131n t\u00fckl\u0259ri biz-biz durursu. \u0130llah ki, o yerd\u0259 arvad-u\u015faq ola.<br \/>\nBir azdan havaya qalxd\u0131q. M\u0259n p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 t\u0259r\u0259f s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131mdan a\u015fa\u011f\u0131n\u0131 \u0259li\u00e7i kimi, apayd\u0131n g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm. Torpaqdan ayr\u0131ld\u0131qca \u00fcr\u0259yim s\u0131x\u0131l\u0131rd\u0131, el\u0259 bil \u0259ti d\u0131rnaqdan ay\u0131r\u0131rd\u0131lar. K\u00f6kl\u00fc-k\u00f6m\u0259cli a\u011fac\u0131 yerind\u0259n qopararsan e, xart\u0131lt\u0131s\u0131 al\u0259m\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r, bax el\u0259 xart\u0131lday\u0131rd\u0131 \u00fcr\u0259yim, qarda\u015f. B\u0259, n\u0259 bilmi\u015fdin, qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f g\u0259zdiyin bu yerl\u0259rd\u0259n ayr\u0131lmaq, buna ayr\u0131l\u0131q da dem\u0259zl\u0259r; &#8211; qa\u00e7maq, \u00f6z\u00fc d\u0259 h\u0259r \u015feyini; &#8211; mal\u0131n\u0131, d\u00f6vl\u0259tini, namusunu qoyub qa\u00e7maq m\u0259n\u0259 \u00f6l\u00fcmd\u0259n daha a\u011f\u0131r g\u0259lirdi. Hirsimd\u0259n ba\u015f\u0131m\u0131 vertalyotun p\u0259nc\u0259r\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131rd\u0131m. Sa\u011f qald\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc l\u0259n\u0259tl\u0259yirdim. \u2013Ax\u0131, hara gedirs\u0259n, a b\u0259db\u0259xt o\u011flu, &#8211; dedim, t\u00f6k\u00fcbl\u0259r orda s\u0259nin\u00e7\u00fcn. Minbir \u0259ziyy\u0259tl\u0259, di\u015f-d\u0131rnaqla tikdiyim ev-e\u015fiyimin birc\u0259 an\u0131n i\u00e7ind\u0259 k\u00fcl\u0259 d\u00f6nd\u00fcy\u00fcn\u00fc, \u00f6mr\u00fcn\u00fc-g\u00fcn\u00fcn\u00fc m\u0259nim yolumda \u0259rid\u0259n h\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131, vaxts\u0131z r\u0259hm\u0259t\u0259 ged\u0259n ata-anam\u0131n q\u0259birl\u0259rini v\u0259 can\u0131mdan art\u0131q bildiyim Alag\u00f6z at\u0131m\u0131 fikirl\u0259\u015f\u0259nd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc saxlaya bilm\u0259yib a\u011flad\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, bunlars\u0131z m\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131ram, ax\u0131 bundan sonra kim\u0259 laz\u0131mam? Birc\u0259 o\u011flum \u018fhm\u0259di yad\u0131ma salanda, \u00fcr\u0259yim azca sakitl\u0259\u015fdi. N\u0259 yax\u015f\u0131 ki, ona be\u015f-alt\u0131 il bundan qabaq Bak\u0131da ev alm\u0131\u015fd\u0131m, evl\u0259ndirib ail\u0259-u\u015faql\u0131 etmi\u015fdim.<br \/>\nVertalyotdan yer\u0259 d\u00f6rdg\u00f6zl\u00fc bax\u0131rd\u0131m. Bax\u0131rd\u0131m ki, b\u0259lk\u0259 Alag\u00f6z at\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. \u018fg\u0259r sa\u011f qalm\u0131\u015fd\u0131sa, y\u0259qin ki, o da indi m\u0259ni axtar\u0131rd\u0131&#8230;<br \/>\nO m\u0259nim kimi olmazd\u0131, \u00e7ox v\u0259fal\u0131yd\u0131. Alag\u00f6z m\u0259ni he\u00e7 vaxt darda qoyub qa\u00e7mazd\u0131. Ka\u015f, biz insanlar da, o dilsiz-a\u011f\u0131zs\u0131z heyvanlar kimi bir-birimiz\u0259 v\u0259fal\u0131, sadiq olayd\u0131q.<br \/>\n&#8211; S\u0259n\u0259 Alag\u00f6z at\u0131mdan bir \u0259hvalat dan\u0131\u015f\u0131m, qarda\u015f, ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 olmas\u0131n, g\u00f6r o at nec\u0259 at idi. Bir d\u0259f\u0259 b\u0259rk x\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015fdim, yataqdan qalxma\u011fa c\u00fcr\u0259tim \u00e7atm\u0131rd\u0131. Mal-qaraya da qon\u015fumuz qulluq edirdi. Dedim d\u0259, h\u0259yat yolda\u015f\u0131m h\u0259mi\u015f\u0259 x\u0259st\u0259 olard\u0131. Bir g\u00fcn qon\u015fim m\u0259n\u0259 dedi ki, ay H\u0259s\u0259n, bilmir\u0259m n\u0259 olubsa, Alag\u00f6z bir \u00e7\u0259ng\u0259 d\u0259 olsun ot-\u0259l\u0259f yemir, dey\u0259s\u0259n o da s\u0259nin kimi naxo\u015flay\u0131b.<br \/>\nG\u00fcc-b\u0259la il\u0259 yerimd\u0259n qalx\u0131b onunla b\u0259rab\u0259r t\u00f6vl\u0259y\u0259 getdim. At m\u0259ni g\u00f6r\u0259n kimi n\u0259 oyun \u00e7\u0131xartd\u0131, bir \u00f6z g\u00f6zl\u0259rinl\u0259 g\u00f6rs\u0259ydin. Ba\u015f\u0131m\u0131 qoyun-qoltu\u011fuma soxub, m\u0259ni imsil\u0259yirdi. \u0130lahi, onun g\u00f6zl\u0259rind\u0259ki ya\u015f\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259, \u00f6z\u00fcm\u00fc saxlaya bilm\u0259yib boynunu qucaqlad\u0131m. Axurundak\u0131 ot-\u0259l\u0259fi \u00f6z\u00fcm yerb\u0259yer ed\u0259nd\u0259n sonra, Alag\u00f6z yemini yem\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Qon\u015fum bunu g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u0259lini \u0259lin\u0259 vurub: &#8211; pa atonan, day m\u0259nim bu ata s\u00f6z\u00fcm yoxdur, &#8211; dedi. O, bel\u0259 at idi, qarda\u015f. M\u0259n is\u0259 onu od-alovun i\u00e7ind\u0259 qoyub, \u00f6z can\u0131m\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb qa\u00e7d\u0131m, \u00d6z\u00fc d\u0259 yerl\u0259 d\u0259 yox, g\u00f6yl\u0259 qa\u00e7\u0131rd\u0131m. Bu torpa\u011f\u0131n nem\u0259tini ye, suyunu i\u00e7, kefini \u00e7\u0259k, ara qar\u0131\u015fan kimi d\u0259 t\u00fcp\u00fcr daban\u0131na, asta qa\u00e7an nam\u0259rdir, &#8211; deyib \u00e7\u0131x aradan. Ay nankor insan, ona g\u00f6r\u0259dir d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131z d\u0259rdd\u0259dir.<br \/>\n&#8211; H\u0259, qarda\u015f, ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm, bizi g\u0259tirib t\u00f6kd\u00fcl\u0259r Bak\u0131ya. Oradan g\u0259ldim o\u011flumun evin\u0259. \u00d6z\u00fc evd\u0259 yox idi, g\u0259linim dedi ki, d\u00fcn\u0259nd\u0259n evd\u0259n \u00e7\u0131xand\u0131. K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal oldu\u011funu bil\u0259nd\u0259 d\u0259li olmu\u015fdu, bir d\u0259qiq\u0259 d\u0259 olsun evd\u0259 qala bilm\u0259di.<br \/>\n&#8211; B\u0259s hara getdi? \u2013 g\u0259lind\u0259n soru\u015fdum.<br \/>\n&#8211; N\u0259 bilim \u00e7\u0131xanda dedi ki, gedim g\u00f6r\u00fcm bizimkil\u0259rd\u0259n n\u0259 x\u0259b\u0259r var?<br \/>\nAx\u015famacan onun yolunu g\u00f6zl\u0259dik. Bu vaxta q\u0259d\u0259r g\u0259liniml\u0259 d\u0259rdl\u0259\u015fib, s\u0131zla\u015fd\u0131q. Gec\u0259 yar\u0131dan ke\u00e7mi\u015fdi ki, o\u011flum g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131. M\u0259ni sa\u011f v\u0259 salamat g\u00f6r\u0259nd\u0259 sevindi. Qucaqla\u015f\u0131b a\u011fla\u015fd\u0131q. Anas\u0131n\u0131 soru\u015fdu.<br \/>\n&#8211; Ata, anam hardad\u0131r! \u2013 dedi.<br \/>\n&#8211; Anan\u0131 evd\u0259 qoyub g\u0259lmi\u015f\u0259m, bala! S\u0259nd\u0259n n\u0259 gizl\u0259dim, x\u0259st\u0259ydi. Bir saat\u0131n i\u00e7ind\u0259 al\u0259m d\u0259ydi bir-birin\u0259. Yaz\u0131q arvad\u0131n qorxudan, el\u0259 yataqdaca ba\u011fr\u0131 \u00e7atlad\u0131. G\u0259tir\u0259 bilm\u0259dim anan\u0131, o\u011flum, &#8211; dedim.<br \/>\nBu s\u00f6zl\u0259ri dey\u0259nd\u0259 anlad\u0131m ki, \u00f6lm\u0259k n\u0259 yax\u015f\u0131 i\u015f olard\u0131 bel\u0259 vaxtda. O\u011flumun: &#8211; \u201c Anam hardad\u0131r b\u0259s?\u201d sual\u0131na cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259zab \u00e7\u0259kirdim. Amma m\u0259n d\u0259 ba\u015fqalar\u0131 kimi \u00f6l\u00fcb, o yerl\u0259rd\u0259 qalsayd\u0131m, y\u0259qin indi o\u011flum \u00f6zg\u0259l\u0259rind\u0259n soru\u015facaqd\u0131: &#8211; \u201cAtam hardad\u0131 b\u0259s?\u201d Onda m\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ziz olacaqd\u0131n onun\u00e7\u00fcn, &#8211; el\u0259 anas\u0131 kimi.<br \/>\n\u0130ndi o dem\u0259s\u0259 d\u0259, m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 \u00fcr\u0259yind\u0259n n\u0259l\u0259r ke\u00e7irdi, onu bir olan Allah bilirdi. Onu q\u0131nam\u0131ran, adamdan soru\u015farlar da: &#8211; \u201cB\u0259s, s\u0259n nec\u0259 oldu salamat \u00e7\u0131xd\u0131n? S\u0259n niy\u0259 \u00f6lm\u0259din?\u201d<br \/>\nB\u0259lk\u0259 d\u0259, o anas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, K\u0259lb\u0259c\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 verilm\u0259sinin b\u00fct\u00fcn g\u00fcnah\u0131n\u0131 m\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. H\u0259l\u0259, Alag\u00f6z bar\u0259d\u0259 bir \u015fey soru\u015fmad\u0131, ax\u0131 o at\u0131 \u00e7ox ist\u0259yirdi.<br \/>\nHara \u00e7atacaq, o gec\u0259ni o\u011flumla el\u0259 bir halda ke\u00e7irtdik ki, Allah he\u00e7 tar\u0131 b\u0259nd\u0259sin\u0259 bel\u0259sini g\u00f6st\u0259rm\u0259sin.<br \/>\nBe\u015f-on g\u00fcn evd\u0259n bay\u0131ra \u00e7\u0131xmad\u0131m. Utan\u0131rd\u0131m camaat\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 baxma\u011fa. El\u0259 bilirdim ki, ham\u0131 m\u0259ni s\u00f6y\u0259c\u0259k, v\u0259t\u0259ni, torpa\u011f\u0131 qoyub qa\u00e7d\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259 \u00fcz\u00fcm\u0259 t\u00fcp\u00fcr\u0259c\u0259kl\u0259r. \u018fslin\u0259 baxsan, el\u0259 m\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm kimiydi. Bilirs\u0259n, qarda\u015f, adamdan bir \u015fey soru\u015furlar, \u00f6z\u00fc d\u0259 dik adam\u0131n g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 deyirl\u0259r: &#8211; \u201cNiy\u0259 sa\u011fsan, niy\u0259 \u00f6lm\u0259din?\u201d Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, insan h\u0259yat\u0131nda el\u0259 anlar olur ki, \u00f6lm\u0259k ya\u015famaqdan min d\u0259f\u0259 \u015f\u0259r\u0259flidir! O\u011ful tan\u0131y\u0131rd\u0131m ki, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r ba\u015flanan\u0131 bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun, ev \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259di, ya\u011f\u0131\u015f\u0131n, qar\u0131n alt\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 g\u00f6z-g\u00f6z\u0259 dayand\u0131, odun-alovun i\u00e7ind\u0259n ke\u00e7di, b\u0259xti, taleyi g\u0259tirdi \u00f6lm\u0259di. \u0130ndi ondan da soru\u015furlar: &#8211; \u201cNiy\u0259 \u00f6lm\u0259din!!!\u201d Bilirs\u0259n bunlar niy\u0259 g\u00f6r\u0259dir? Ona g\u00f6r\u0259dir ki, torpaq, v\u0259t\u0259n \u0259ld\u0259n getdi, biz m\u0259\u011flub olduq. Deyirl\u0259r: \u201cQalibl\u0259r m\u00fchakim\u0259 olunmurlar!\u201d- haqq s\u00f6zd\u00fcr. Yurd-yuvas\u0131n\u0131 qoyub qa\u00e7anlar\u0131 s\u00f6y\u0259rl\u0259r d\u0259, lap g\u00fcll\u0259l\u0259y\u0259rl\u0259r d\u0259&#8230; B\u0259s nec\u0259, m\u0259\u011flub olan\u0131n n\u0259yind\u0259n dan\u0131\u015facaqlar?<br \/>\n\u015e\u0259h\u0259rd\u0259 ham\u0131 biz\u0259 t\u0259rs-t\u0259rs bax\u0131rd\u0131. Niy\u0259 d\u0259 baxmas\u0131nlar, m\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rli ola-ola Bak\u0131n\u0131n ortas\u0131nda ya\u015fay\u0131m, bak\u0131l\u0131, \u015f\u0259kli, a\u011fc\u0259b\u0259dili d\u0259 gedib Qaraba\u011f u\u011frunda, K\u0259lb\u0259c\u0259r u\u011frunda vuru\u015fsun, \u015f\u0259hid olsun&#8230; Bel\u0259 d\u0259 i\u015f olar?<br \/>\nA\u011f\u0131r olsa da h\u0259yat davam edirdi. O\u011flum da yava\u015f-yava\u015f anas\u0131zl\u0131\u011fa \u00f6yr\u0259\u015firdi. Deyirl\u0259r, torpa\u011f\u0131n \u00fcz\u00fc soyuq olur, ax\u0131.<br \/>\nO\u011flum anas\u0131n\u0131n nec\u0259 \u00f6ld\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn, o da ba\u015fqalar\u0131 kimi, bunu unutmal\u0131yd\u0131. Torpa\u011f\u0131n soyuq \u00fcz\u00fcyl\u0259 bar\u0131\u015fmal\u0131yd\u0131.. Amma, m\u0259n b\u0259db\u0259xt o\u011flununsa, unuda bilm\u0259diyim \u00e7ox d\u0259rdl\u0259rim vard\u0131. O\u011flumdan f\u0259rqli olaraq, m\u0259n h\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131 unuda bilmirdim. Ona g\u00f6r\u0259 yox ki, o m\u0259nim \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131md\u0131, m\u0259niml\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi. Yox! M\u0259n ona g\u00f6r\u0259 onu unuda bilmirdim ki, \u00f6l\u0259nl\u0259ri qalanlar\u0131n yadda\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131xaran qara torpaqd\u0131. M\u0259ns\u0259 o\u011flumun anas\u0131n\u0131 soyuq torpa\u011f\u0131n alt\u0131na yox, isti yor\u011fan-d\u00f6\u015f\u0259k i\u00e7ind\u0259 qoyub qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131m, qarda\u015f. Onun b\u0259d\u0259ni d\u0259, ruhu da soyumam\u0131\u015fd\u0131. O b\u0259d\u0259nin, ruhun od-alovuydu m\u0259ni yand\u0131r\u0131b-yaxan, qarda\u015f. Soyuda bilmirdim, sakitl\u0259\u015fdir\u0259 bilmirdim \u00f6z\u00fcm\u00fc, korun-korun yan\u0131rd\u0131m!<br \/>\nH\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc d\u0259, torpa\u011f\u0131n getm\u0259si d\u0259, g\u00f6zl\u0259rimin qaba\u011f\u0131nda oldu. N\u0259 q\u0259\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r da olsa, buna d\u00f6z\u00fcrd\u00fcm, bilirdim ki, ged\u0259n gedibdir. Amma g\u00fcnl\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259, torpaq d\u0259rdi, Alag\u00f6z\u00fcn h\u0259sr\u0259ti yand\u0131r\u0131b-yax\u0131rd\u0131 m\u0259ni. Q\u0259rib\u0259 d\u0259 olsa, torpaq itkisin\u0259 d\u0259 yava\u015f-yava\u015f \u00f6yr\u0259\u015firdim. \u00c7\u00fcnki, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xanda rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m h\u0259r on n\u0259f\u0259rd\u0259n biri, yurd-yuvas\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f qa\u00e7q\u0131nlard\u0131. Onlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u00e7oxlu tan\u0131\u015flar\u0131m, dostlar\u0131m vard\u0131. Deyir, ell\u0259 g\u0259l\u0259n d\u0259rd y\u00fcng\u00fcl olar. Bax\u0131b g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, ham\u0131 s\u0259nin g\u00fcn\u00fcnd\u0259dir, bir az \u00fcr\u0259yin sakitl\u0259\u015fir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n, \u00f6l\u0259n t\u0259kc\u0259 s\u0259n deyils\u0259n. Bird\u0259 ki, a\u011fr\u0131n al\u0131m, m\u0259n m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mirdim, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259d\u0259 deyildim ki, ba\u015f\u0131mdan b\u00f6y\u00fck dan\u0131\u015f\u0131m, iri-iri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll edim. Adamlar var e, g\u00f6r\u00fcrs\u0259n \u00f6z ail\u0259l\u0259rin\u0259 a\u011fsaqqall\u0131q ed\u0259 bilmir, amma el\u0259 yek\u0259-yek\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r ki, b\u0259s deyirs\u0259n al\u00e7aq da\u011flar\u0131 bu yarad\u0131bd\u0131r. M\u0259n \u00e7oban-\u00e7olu\u011fun, qoyun-quzunun, at\u0131n-ula\u011f\u0131n fikrini \u00e7\u0259km\u0259liydim d\u0259&#8230;<br \/>\nBir g\u00fcn o\u011flum atdan \u00f6tr\u00fc da\u0131xd\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcb, m\u0259ni Bak\u0131dak\u0131 at yar\u0131\u015flar\u0131 ke\u00e7iril\u0259n yer\u0259 apard\u0131. Burada \u00f6z\u00fcm\u0259 azac\u0131q da olsa, toxtaql\u0131q tap\u0131rd\u0131m. Saatlarla oturub atlara tama\u015fa edirdim. El\u0259 k\u00f6vr\u0259lirdim ki, ta olmayan kimi. Amma, bu atlar\u0131n he\u00e7 biri Alag\u00f6z\u0259 tay ola bilm\u0259zdi, n\u0259 yeri\u015fd\u0259, n\u0259 duru\u015fda, n\u0259d\u0259 ki, g\u00f6z\u0259llikd\u0259. B\u0259z\u0259n ona azc\u0131q ox\u015fayan at g\u00f6r\u0259nd\u0259, yerimd\u0259n qalxar v\u0259 d\u0259li kimi ata t\u0259r\u0259f qa\u00e7ard\u0131m. M\u0259nim bu h\u0259r\u0259k\u0259tim \u00e7ox vaxt at sahibl\u0259rinin a\u00e7\u0131\u011f\u0131na g\u0259l\u0259rdi.<br \/>\nEv\u0259 d\u00f6n\u0259nd\u0259 o\u011flum \u00fcz-g\u00f6z\u00fcmd\u0259 g\u00fcnrahl\u0131qdan \u00e7ox, yor\u011funluq g\u00f6r\u00fcb soru\u015fard\u0131?<br \/>\n&#8211; Atacan, niy\u0259 dar\u0131x\u0131rsan? Daha b\u0259sdir bu q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00fczd\u00fcn. Atlara baxanda \u00fcr\u0259yin sakitl\u0259\u015fm\u0259dimi?<br \/>\n&#8211; O\u011flum, a\u011fr\u0131n \u00fcr\u0259yim\u0259, &#8211; dey\u0259rdim. \u2013 O atlara baxanda Alag\u00f6z bir az da b\u0259rk yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130kincisi d\u0259, o atlar Alag\u00f6z\u00fcn yan\u0131nda day\u00e7a-doluqdan ba\u015fqa bir \u015fey deyill\u0259r. Daha bir d\u0259 o t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 getm\u0259y\u0259\u0259c\u0259y\u0259m. Yox, daha b\u0259sdir, bu hala d\u00f6zm\u0259y\u0259 taq\u0259tim qalmay\u0131b.<br \/>\nBir m\u00fcdd\u0259t yen\u0259 d\u0259 evd\u0259n bay\u0131ra \u00e7\u0131xmad\u0131m. \u0130st\u0259yirdim ki, h\u0259r \u015feyi unudum, torpaq itkisini d\u0259, \u0259zizl\u0259rimin nisgilini d\u0259, lap el\u0259 Alag\u00f6z\u00fcn yoxa \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 da&#8230; Amma bacarm\u0131rd\u0131m. N\u0259 q\u0259d\u0259r unutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsam da, onlar bir az da \u00e7ox yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<br \/>\n&#8230; H\u0259s\u0259n ki\u015fi yen\u0259 d\u0259 m\u0259nd\u0259n papiros ist\u0259di. M\u0259n cibimd\u0259n papiros qutusunu \u00e7\u0131xar\u0131b ona t\u0259r\u0259f uzatd\u0131m Papirosdan bir gil\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb qutunu geri qaytarmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259, \u0259lini yava\u015fca geri it\u0259l\u0259dim v\u0259: &#8211; qoy, qals\u0131n, &#8211; deim.<br \/>\n&#8211; \u018fvv\u0259ll\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n olmam\u0131\u015fam. He\u00e7 bir d\u0259n\u0259 d\u0259, z\u0259hl\u0259m ged\u0259rdi onun t\u00fcst\u00fcs\u00fcnd\u0259n. T\u0259z\u0259-t\u0259z\u0259 \u00f6yr\u0259\u015fir\u0259m, &#8211; dey\u0259 H\u0259s\u0259n ki\u015fi dill\u0259ndi.<br \/>\nO, papirosa el\u0259 d\u0259rin bir qullab vurdu ki, el\u0259 bil \u0259vv\u0259ll\u0259r \u00e7\u0259km\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn pe\u015fiman olmu\u015fdu, \u0130ndi \u00e7\u0259km\u0259diyi g\u00fcnl\u0259rin d\u0259 \u0259v\u0259zini \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirdi.<br \/>\nH\u0259s\u0259n ki\u015fi papirosun k\u00f6t\u00fcy\u00fcn\u00fc otlar\u0131n aras\u0131na bas\u0131b \u0259zdi. Sonra \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 tutub dedi:<br \/>\n&#8211; Qarda\u015f, ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 vermir\u0259m ki? Deyir: &#8211; Fikirli yata\u011fan olar, d\u0259rdli deying\u0259n, &#8211; haqq s\u00f6zd\u00fcr. \u0130ndi m\u0259n d\u0259 bayaqdan deyinir\u0259m, bird\u0259n siz\u0259 xo\u015f g\u0259lm\u0259z s\u00f6zl\u0259rim.<br \/>\nM\u0259n onun ehmalca qoluna toxunub:<br \/>\n&#8211; Xahi\u015f edir\u0259m, dan\u0131\u015f\u0131n, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r s\u00f6hb\u0259tiniz, &#8211; dedim.<br \/>\n&#8211; H\u0259, qarda\u015f, yax\u0131n-uzaq qohumlardan h\u0259r t\u0259r\u0259f\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rd\u0259n soraqlay\u0131rd\u0131m Alag\u00f6z\u00fc. Deyirdim, b\u0259lk\u0259 g\u00f6r\u0259n olub. Ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259sin\u0259 gedib \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131m. Ba\u015f\u0131ma itin oyunu g\u0259lib. H\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 \u0259libo\u015f qay\u0131danda, d\u0259rdim bir az da art\u0131rd\u0131. Bir d\u0259f\u0259 o\u011flum lap t\u0259pindi m\u0259n\u0259. Dedi ki, e\u015fidib-bil\u0259nd\u0259n ay\u0131bd\u0131r, ax\u0131. B\u00fct\u00fcn mill\u0259t n\u0259 haydad\u0131r, s\u0259n n\u0259 hayda? Ail\u0259sini, ev-e\u015fiyini qoyub g\u0259l\u0259nl\u0259r bel\u0259 el\u0259mir, g\u00f6r s\u0259n n\u0259 oyun \u00e7\u0131xar\u0131rsan? Camaat atas\u0131n\u0131, anas\u0131n\u0131, o\u011flunu, q\u0131z\u0131n\u0131 axtar\u0131r, s\u0259n is\u0259 at axtar\u0131rsan.<br \/>\nO\u011flumun bu s\u00f6zl\u0259ri yaman m\u0259n\u0259 toxundu, lap \u00fcr\u0259yimin ba\u015f\u0131n\u0131 qanatd\u0131. Dedim: &#8211; O\u011ful, s\u0259ni and verir\u0259m, o anovun s\u0259rg\u0259rdan dolanan ruhuna, bir d\u0259 m\u0259n\u0259 bel\u0259 s\u00f6z dem\u0259. \u0130\u015fin olmas\u0131n m\u0259nl\u0259, onsuz da m\u0259n \u00f6l\u00fc kimi bir \u015fey\u0259m. El\u0259 bil ki, atan yoxdur, o da \u00f6l\u00fcb, qal\u0131b K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259. \u0130nsan\u0131n ki, ill\u0259rl\u0259, di\u015f-d\u0131rnaqla qurdu\u011fu ev-e\u015fik, var-d\u00f6vl\u0259t, yurd-yuva da\u011f\u0131ld\u0131, onun ya\u015fama\u011f\u0131n\u0131n bir m\u0259nas\u0131 yoxdur. Allah\u0131m haqq\u0131, o \u00e7ad\u0131rdak\u0131 adamlara baxanda g\u00fcnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00f6l\u00fcb-dirilir\u0259m. Be\u015f-alt\u0131 otaql\u0131 evl\u0259r\u0259 s\u0131\u011fmayan bir ail\u0259, indi tozlu-torpaql\u0131 x\u0131rda bir \u00e7ad\u0131r\u0131n k\u00fcnc\u00fcn\u0259 s\u0131\u011f\u0131n\u0131bd\u0131r. \u018f, Allah k\u0259ssin bel\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131, nec\u0259 k\u0259sib, &#8211; dey\u0259 H\u0259s\u0259n ki\u015fi damarlar\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u0259lini havada yell\u0259di. Sonra s\u00f6hb\u0259tinin ard\u0131n\u0131 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\n&#8211; Bir d\u0259f\u0259 A\u011fc\u0259b\u0259di bazar\u0131nda yerlim Xudamla rastla\u015fd\u0131m. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb, \u00f6p\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra, bir-birimizl\u0259 hal-\u0259hval tutduq. Xudam el\u0259 sovet h\u00f6kum\u0259tinin vaxt\u0131nda alverl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olard\u0131. Rusiyy\u0259tin el\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri yox idi ki, o, orada at oynatmas\u0131n. Sovet h\u00f6kum\u0259ti da\u011f\u0131landan sonra da, d\u00fc\u015fd\u00fc xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin can\u0131na. Burdan vurub, oradan \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Bir d\u0259f\u0259 gedib, lap z\u0259ncil\u0259r ya\u015fayan yerin ad\u0131 n\u0259di e, h\u0259, Afrikaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. \u0130ran\u0131 is\u0259 h\u0259ft\u0259bazar\u0131na d\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi. H\u0259r \u00fc\u00e7-d\u00f6rd g\u00fcnd\u0259n bir oradayd\u0131.<br \/>\nSoru\u015fanda ki, Xudam indi n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011fulsan? \u00dcz\u00fcm\u0259 bax\u0131b g\u00fcld\u00fc:<br \/>\n&#8211; Evi da\u011f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n o\u011flu,- dedi, &#8211; m\u0259n o boyda sovet h\u00f6kum\u0259tinin \u201cmirro-mirro\u201d vaxt\u0131nda alver edirdim, indi b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan alverd\u0259yk\u0259n, m\u0259nd\u0259n soru\u015fursan ki, n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olursan? \u018f, n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacam, d\u0259d-baba ad\u0259timl\u0259. B\u0259s, e\u015fitm\u0259mis\u0259n deyir: &#8211; canavar r\u0259ngin d\u0259yi\u015f\u0259r, amma xasiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259z.<br \/>\nB\u0259s, s\u0259n n\u0259 edirs\u0259n, ay H\u0259s\u0259n ki\u015fi, Bak\u0131da da mal-qar saxlay\u0131rsan?! Ax\u0131, s\u0259nin yax\u015f\u0131 heyvanlar\u0131n vard\u0131, onlar nec\u0259 oldu?!<br \/>\nXudam bu s\u00f6zl\u0259ri dey\u0259nd\u0259, n\u0259d\u0259ns\u0259 duruxdu. Sonra iki\u0259lli \u00e7iynimd\u0259n yap\u0131\u015f\u0131b:<br \/>\n&#8211; \u018f, H\u0259s\u0259n, s\u0259nin bir at\u0131n vard\u0131 ha, n\u0259ydi onun ad\u0131? Qarag\u00f6zd\u00fc, Alag\u00f6zd\u00fc, n\u0259ydi e? M\u0259n onu \u0130ran\u0131n T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 g\u00f6rd\u00fcm, \u00f6z\u00fc d\u0259 at yar\u0131\u015f\u0131nda. Cavan qarda\u015f\u0131m\u0131n itgin g\u00f6ru haqq\u0131, oydu. \u018fd\u0259, nec\u0259 tan\u0131mayayd\u0131m&#8230; az g\u00f6pm\u00fc\u015fd\u00fcm onu?<br \/>\nXudamdan bu s\u00f6zl\u0259ri e\u015fid\u0259nd\u0259 b\u0259d\u0259nimi soyuq t\u0259r basd\u0131, \u00fcr\u0259yim s\u0131x\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. Hiss el\u0259dim ki, ayaq \u00fcst\u0259 dayana bilmir\u0259m. Yava\u015fca yer\u0259 \u00e7\u00f6kd\u00fcm. Xudam bu hal\u0131m\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 qorxdu:<br \/>\n&#8211; H\u0259s\u0259n, n\u0259 olub s\u0259n\u0259, &#8211; dedi, &#8211; bir yerin a\u011fr\u0131y\u0131r? \u2013 Sonra \u0259lini-\u0259lin\u0259 vurub: &#8211; Allah erm\u0259nil\u0259rin evini y\u0131xs\u0131n, bu camaatda \u00fcr\u0259k qoymay\u0131blar ki!..<br \/>\n\u00d6z\u00fcm\u00fc saxlaya bilm\u0259yib a\u011flad\u0131m. M\u0259nim a\u011flama\u011f\u0131m Xudam\u0131 da k\u00f6vr\u0259ltdi:<br \/>\n&#8211; \u018f, niy\u0259 a\u011flay\u0131rsan, dan\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcm, ax\u0131 n\u0259 olub?!<br \/>\n\u00d6z\u00fcm\u00fc zorla \u0259l\u0259 al\u0131b dedim:<br \/>\n&#8211; Xudam, s\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259r\u00fcv\u00fcn g\u00f6ru, n\u0259 dedin? Dedin ki, Alag\u00f6z\u00fc g\u00f6rm\u00fcs\u0259n? \u0130randa?!<br \/>\n\u018f, h\u0259 d\u0259&#8230; Burada n\u0259 var ki, bir il bundan qabaq , \u018frd\u0259bil bazar\u0131nda r\u0259hm\u0259tlik anam\u0131n \u00f6z \u0259liyl\u0259 toxudu\u011fu, bac\u0131m Atlaza cehiz qo\u015fdu\u011fu xal\u00e7an\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.Yax\u0131nla\u015fd\u0131m ki, alam, satan d\u0259yyus el\u0259 qiym\u0259t oxudu ki, az qald\u0131 \u00f6d\u00fcm qar\u0131\u015fa. Da\u015f\u0131y\u0131blar, qarda\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259yi var \u00e7\u0259kibl\u0259r bazara sat\u0131rlar. Pal-paltardan tutmu\u015f, namusuna kimi&#8230; S\u0259n d\u0259 deyirs\u0259n ki, n\u0259 bilim at bel\u0259 g\u0259ldi, el\u0259 getdi. &#8211; At idi d\u0259 s\u0259nin at\u0131n. \u00dcst\u00fcnd\u0259n on il ke\u00e7m\u0259yib, onbe\u015f il ke\u00e7m\u0259yib, dey\u0259s\u0259n tan\u0131mad\u0131m. C\u0259mi-c\u00fcml\u0259tan\u0131 \u00fc\u00e7-d\u00f6rd il bundan qabaq g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm heyvand\u0131 da. Onu da tan\u0131mayacaqd\u0131m. Bir d\u0259 ni\u015fan var d\u0259 onun sol t\u0259r\u0259find\u0259.<br \/>\nBu s\u00f6zl\u0259ri Xudamdan e\u015fid\u0259nd\u0259 sevincimd\u0259n bilm\u0259dim ki, n\u0259 edim. Aya\u011fa qalx\u0131b onu qucaqlad\u0131m v\u0259 \u00fcz-g\u00f6z\u00fcn\u00fc duz kimi yalama\u011fa ba\u015flad\u0131m. M\u0259nim bel\u0259 etm\u0259yim onu da k\u00f6vr\u0259ltdi.<br \/>\n&#8211; Ay H\u0259s\u0259n, yax\u0131 da. Bir m\u0259ni ba\u015fa sal g\u00f6r\u00fcm n\u0259 olub? Olmaya, o at\u0131 axtar\u0131rsan?!<br \/>\nDedim, Xudam ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm, axtar\u0131rsan n\u0259 s\u00f6zd\u00fcr? Bu ne\u00e7\u0259 ili, day m\u0259nin anadan \u0259mdiyim s\u00fcd burnumdan g\u0259ldi ki&#8230; De g\u00f6r\u00fcm, at\u0131 n\u0259 vaxt g\u00f6rm\u00fcs\u0259n?<br \/>\n&#8211; N\u0259 vaxt g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m, deyirs\u0259n?! \u018f, n\u0259 vaxt olacaq, iki-\u00fc\u00e7 ay bundan qabaq. M\u0259nim T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 A\u011fazad\u0259 familiyal\u0131 yax\u0131n dostum ya\u015fay\u0131r, onunla getmi\u015fdik at yar\u0131\u015f\u0131na baxma\u011fa, orada g\u00f6rd\u00fcm. Yar\u0131\u015f da bel\u0259dir d\u0259, bilirs\u0259n, atlar\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131n g\u00f6z\u00fc qaba\u011f\u0131ndan ke\u00e7irirl\u0259r, onlar bax\u0131b b\u0259y\u0259ndiyi ata m\u0259rc g\u0259lir, y\u0259ni pul qoyur. Orada da ne\u00e7\u0259 min adam olur. S\u0259nin at\u0131n birinci \u00e7\u0131xd\u0131. Vallah, o biri atlar he\u00e7 onun tozuna da \u00e7ata bilmirdi.<br \/>\nXudam\u0131n bu s\u00f6zl\u0259rind\u0259n sonra m\u0259n arxay\u0131n oldum ki, at m\u0259nim Alag\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Odur ki, Xudama yalvar-yaxar etdim ki, m\u0259ni d\u0259 \u00f6z\u00fcyl\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0130rana apars\u0131n.<br \/>\nO bir az fikirl\u0259\u015fib dedi:<br \/>\n&#8211; H\u0259s\u0259n, \u00f6l\u0259nl\u0259rimizin g\u00f6runa and olsun, sabah yox, o birisi g\u00fcn Kitaya gedir\u0259m, orada bir az mal\u0131m\u0131z ili\u015fib qal\u0131b. Bir aya kimi orada qalaca\u011fam. \u0130st\u0259yirs\u0259n g\u00f6zl\u0259, qay\u0131dandan sonra ged\u0259rik.<br \/>\nDedim ki, yox, bir aya m\u0259nim ba\u011fr\u0131m \u00e7atlayar. M\u0259n, n\u0259inki bir ay, he\u00e7 bir g\u00fcn d\u0259 d\u00f6z\u0259 bilm\u0259r\u0259m.<br \/>\nM\u0259nim bu s\u00f6zl\u0259rimd\u0259n sonra o, n\u0259 fikirl\u0259\u015fdis\u0259 dedi:<br \/>\n&#8211; Yax\u015f\u0131, onda bel\u0259 el\u0259y\u0259k, g\u0259l s\u0259n get \u0130rana. M\u0259n s\u0259n\u0259 dostum A\u011fazad\u0259nin \u00fcnvan\u0131n\u0131 ver\u0259r\u0259m, onu axtar\u0131b taparsan. O s\u0259n\u0259 n\u0259 laz\u0131md\u0131r k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k, arxay\u0131n ol.<br \/>\nEl\u0259 oradaca Xudam cibind\u0259n q\u0259l\u0259m-ka\u011f\u0131z \u00e7\u0131xar\u0131b, dostuna n\u0259s\u0259 yazd\u0131. Ka\u011f\u0131z\u0131n o biri \u00fcz\u00fcn\u0259s\u0259 dostunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fcnv\u00fcn\u0131 yaz\u0131b m\u0259n\u0259 verdi. Sonra Xudamla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb ayr\u0131ld\u0131m. El\u0259 h\u0259min g\u00fcn avtobusa minib Bak\u0131ya g\u0259ldim.<br \/>\n\u0130stirah\u0259t g\u00fcn\u00fc oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 o\u011flum evd\u0259 idi. Qap\u0131dan i\u015f\u0259ri gir\u0259nd\u0259 evd\u0259kil\u0259r ham\u0131s\u0131 \u00fcz\u00fcm\u0259 diqq\u0259tl\u0259 baxd\u0131lar.<br \/>\n&#8211; N\u0259 olub, &#8211; dedim, &#8211; adam-zad g\u00f6rm\u0259misiniz, n\u0259di?<br \/>\nO\u011flum m\u0259n\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b dedi:<br \/>\n&#8211; Ay ata, bu ne\u00e7\u0259 vaxt\u0131 s\u0259ni h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259mli, k\u0259d\u0259rli g\u00f6rm\u0259y\u0259 ad\u0259t etmi\u015fik. Bu g\u00fcn, ma\u015fallah, \u00e7ox yax\u015f\u0131san, e&#8230; Xeyir ola, dey\u0259s\u0259n, in\u015fallah, \u015fad x\u0259b\u0259r e\u015fid\u0259c\u0259yik s\u0259nd\u0259n.<br \/>\n&#8211; Alag\u00f6z\u00fcm\u00fc tapm\u0131\u015fam, ay bala, Alag\u00f6z\u00fcm\u00fc! &#8211; sevinc\u0259k dill\u0259ndim.<br \/>\nM\u0259nim bu s\u00f6zl\u0259rimd\u0259n onlar da sevindil\u0259r. H\u0259r ikisi m\u0259ni qucaqlay\u0131b t\u0259brik etdi, g\u00f6zayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 verdil\u0259r.<br \/>\nBilirdim ki, bu ne\u00e7\u0259 ili onlar da az \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259yibl\u0259r m\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc. Nec\u0259 olsa cavan ail\u0259ydi, deyib-g\u00fclm\u0259k, \u015f\u0259nl\u0259nm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. \u00d6l\u0259nl\u0259 \u00f6lm\u0259y\u0259c\u0259kdil\u0259r ha&#8230; Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm. Ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm ki, m\u0259nim evd\u0259 q\u0259mli, k\u0259d\u0259rli dolanma\u011f\u0131m onlar\u0131 da narahat edir. Amma, Allah t\u0259r\u0259fi birc\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun, n\u0259 o\u011flum, n\u0259 d\u0259 ki, g\u0259linim bu bar\u0259d\u0259 m\u0259n\u0259 bir s\u00f6z dem\u0259mi\u015fdil\u0259r. M\u0259n onlardan yerd\u0259n g\u00f6y\u0259c\u0259n raz\u0131 idim.<br \/>\nO\u011flum yax\u0131n g\u0259lib boynumu qucaqlad\u0131.<br \/>\n&#8211; Ata, de g\u00f6r\u00fcm hardan tapd\u0131n at\u0131?- soru\u015fdu.<br \/>\n&#8211; \u0130randan! \u2013 dedim.<br \/>\nM\u0259nim bu s\u00f6zl\u0259rim onlar\u0131n ikisini d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi. \u0130kisi d\u0259 bir a\u011f\u0131zdan?<br \/>\n&#8211; Hardan?!.. \u0130randan?!<br \/>\n&#8211; H\u0259 d\u0259, at\u0131 apar\u0131b \u0130rana sat\u0131blar erm\u0259ni k\u00f6p\u0259yu\u015fa\u011f\u0131, &#8211; dedim<br \/>\n&#8211; B\u0259s, at\u0131n orada olmas\u0131n\u0131 s\u0259n kimd\u0259n \u00f6yr\u0259ndin? &#8211; o\u011flum soru\u015fdu.<br \/>\n&#8211; K\u0259nd\u00e7imiz Xudam g\u00f6r\u00fcb, bir ay bundan qabaq. Dedi ki, \u00f6z g\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rd\u00fcm \u0130ran\u0131n T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, at \u00e7ap\u0131lan yerd\u0259.<br \/>\nM\u0259nim bu s\u00f6zl\u0259rim o\u011flumun eynini a\u00e7mad\u0131. Bilirdim ki, onun \u0130randan xo\u015fu g\u0259lmir. N\u0259 bilim, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri ged\u0259nd\u0259, deyirdi ki, burada iranl\u0131lar\u0131n da barma\u011f\u0131 var.<br \/>\nGec\u0259ni s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r yata bilm\u0259dim. \u00c7ox g\u00f6t\u00fcr-qoy etdim. S\u0259h\u0259r o\u011flum i\u015f\u0259 ged\u0259nd\u0259 ona tap\u015f\u0131rd\u0131m ki, m\u0259n\u0259 s\u0259n\u0259d haz\u0131rlas\u0131n, \u0130rana getm\u0259y\u0259.<br \/>\nO\u011flum \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fd\u0131 ki, m\u0259ni bu yoldan \u00e7\u0259kindirsin. Ona bildirdim ki, m\u0259n\u0259 k\u00f6m\u0259k edirs\u0259n et, etm\u0259yirs\u0259n onda g\u0259l, m\u0259n\u0259 mane olma.<br \/>\nO\u011flum bir s\u00f6z dem\u0259yib \u00e7\u0131x\u0131b getdi. Ax\u015fam ev\u0259 qay\u0131danda el\u0259 qap\u0131daca bildirdi ki, \u0130rana getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259rin laz\u0131m oldu\u011funu \u00f6yr\u0259nibdir. Bir h\u0259ft\u0259y\u0259 ham\u0131s\u0131n haz\u0131rlayacaq. Bir d\u0259 dedi ki, sabah g\u0259r\u0259k gedib \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdir\u0259k.<br \/>\nBu s\u00f6zl\u0259ri ondan e\u015fid\u0259nd\u0259 \u00fcr\u0259yimd\u0259 dedim ki, \u015f\u00fck\u00fcr s\u0259nin k\u0259r\u0259min\u0259, ilahi, dey\u0259s\u0259n i\u015fl\u0259rim d\u00fcz\u0259lir, ax\u0131.<br \/>\nBir h\u0259ft\u0259y\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rim haz\u0131r oldu. O\u011flumla, g\u0259linim m\u0259ni Bil\u0259suvar ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n \u0130rana yola sald\u0131lar.<br \/>\n\u0130randa birinci d\u0259f\u0259 oldu\u011fuma g\u00f6r\u0259 he\u00e7 yeri tan\u0131m\u0131rd\u0131m. Ancaq Xudam\u0131n verdiyi \u00fcnvan m\u0259nd\u0259ydi. H\u0259, n\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 a\u011fr\u0131d\u0131m, qarda\u015f, birt\u0259h\u0259r g\u0259lib T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131m. Ad\u0131n\u0131 ordan- burdan e\u015fitdiyim T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259ri, insaf\u0259n \u00e7ox g\u00f6z\u0259ldi. T\u0259mizliyin\u0259 v\u0259 yara\u015f\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bizim Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n \u00fcst\u00fcn idi. \u0130llah ki, yollar\u0131. O q\u0259d\u0259r hamar v\u0259 rahat idi ki, avtobus ged\u0259-ged\u0259 lap \u00e7ay da i\u00e7m\u0259k olurdu.<br \/>\nM\u0259n bir taksi s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b \u00fcnvan\u0131 ona g\u00f6st\u0259rdim. O, \u00fcnvan\u0131 g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7ir\u0259nd\u0259n sonra bildirdi ki, apararam, amma pulun olsa. Dedim ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r ist\u0259s\u0259n ver\u0259c\u0259y\u0259m.<br \/>\nMa\u015f\u0131na oturub yola d\u00fc\u015fd\u00fck. Bir xeyli yol varm\u0131\u015f, s\u0259n dem\u0259, A\u011fazad\u0259 deyil\u0259n iranl\u0131n\u0131n m\u0259nzilin\u0259. Onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rinin k\u0259nar\u0131ndayd\u0131. Biz ora \u00e7at\u0131b ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015fd\u00fck. S\u00fcr\u00fcc\u00fc, h\u00fcnd\u00fcr darvazal\u0131 bir binan\u0131 m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rib dedi:<br \/>\n&#8211; Baba, A\u011fazad\u0259 deyil\u0259n \u015f\u0259xs bu binada ya\u015fay\u0131r. \u018fg\u0259r m\u0259n\u0259 ba\u015fqa bir qllu\u011funuz yoxdursa, icaz\u0259 verin gedim i\u015fimin dal\u0131nca.<br \/>\nOndan xahi\u015f etdim ki, m\u0259n\u0259 k\u00f6m\u0259k etsin. M\u0259n \u0130randa birinci d\u0259f\u0259 oldu\u011fuma g\u00f6r\u0259 buran\u0131n qayda-qanunlar\u0131na b\u0259l\u0259d deyil\u0259m.<br \/>\nS\u00fcr\u00fcc\u00fc bir s\u00f6z dem\u0259yib d\u0259mir qap\u0131ya yax\u0131nla\u015fd\u0131 v\u0259 qap\u0131da olan telefonla evin i\u00e7in\u0259 z\u0259ng vurdu. Bildirdi ki, darvazan\u0131n qaba\u011f\u0131nda \u015fur\u0259vid\u0259n g\u0259lmi\u015f bir qona\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6zl\u0259yir. Sonra o \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 tutub dedi:<br \/>\n&#8211; Baba, narahat olmay\u0131n, bu d\u0259qiq\u0259 qap\u0131n\u0131 a\u00e7acaqlar.<br \/>\nM\u0259n onun haqq\u0131n\u0131 verib yola sald\u0131m.<br \/>\nBir-iki d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra darvaza a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7\u0259rid\u0259n h\u00fcnd\u00fcrboylu, sa\u00e7lar\u0131 d\u00fcma\u011f olan orta ya\u015flar\u0131nda bir ki\u015fi \u00e7\u0131xd\u0131. M\u0259ni ayaqdan ba\u015fa s\u00fczd\u00fckd\u0259n sonra dedi:<br \/>\n&#8211; Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n, baba, siz\u0259 kim laz\u0131md\u0131r?<br \/>\nM\u0259n bayaqdan \u0259limd\u0259 tutdu\u011fum ka\u011f\u0131z\u0131 ona uzatd\u0131m v\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259n d\u0259 dedim ki, m\u0259ni dostunuz Xudam g\u00f6nd\u0259rib buraya, sizinl\u0259 vacib i\u015fim vard\u0131r.<br \/>\nO, Xudam\u0131n ad\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259n kimi g\u00fcl\u00fcms\u0259di v\u0259 m\u0259n\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b iki\u0259lli g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. Sonra qolumdan tutub i\u00e7\u0259ri apard\u0131. \u00c7aydan-\u00e7\u00f6r\u0259kd\u0259n yedikd\u0259n sonra, s\u00f6hb\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131q. Ba\u015f\u0131ma g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn \u0259hvalat\u0131, nec\u0259 s\u0259n\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131msa, el\u0259c\u0259 d\u0259, yerli-yataql\u0131 ona da na\u011f\u0131l eyl\u0259dim. O da m\u0259n\u0259 qulaq asandan sonra d\u0259rind\u0259n ah \u00e7\u0259kib dedi:<br \/>\n&#8211; H\u0259s\u0259n qarda\u015f, dar\u0131x\u0131b el\u0259m\u0259, in\u015fallah, s\u0259n\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259r\u0259m. Bir halda ki, Xudam qarda\u015f\u0131m\u0131n yax\u0131n\u0131san, dem\u0259k m\u0259nim d\u0259 dostumsan Evimi \u00f6z evin bil, \u00e7\u0259kinib el\u0259m\u0259. Qald\u0131 at m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259, bil\u0259s\u0259n ki, bizd\u0259 at yar\u0131\u015flar\u0131 bazar g\u00fcnl\u0259ri ke\u00e7irilir. Bu g\u00fcn is\u0259 h\u0259ft\u0259nin birinci g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu hesabla, h\u0259l\u0259 bir h\u0259ft\u0259 vaxt\u0131m\u0131z var. Qona\u011f\u0131m olarsan, s\u0259ni \u0130ran\u0131n g\u00f6rm\u0259li yerl\u0259riyl\u0259 tan\u0131\u015f ed\u0259r\u0259m.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 deyil\u0259n bu adam \u0130randa tan\u0131nm\u0131\u015f adam idi. O, ma\u015f\u0131n-zad alveriyl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurdu. T\u0259brizd\u0259 iri ma\u015f\u0131n bazar\u0131 vard\u0131, bu ki\u015fi orada b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz sahibiydi. B\u00f6y\u00fckd\u0259n, ki\u00e7iy\u0259 ham\u0131 onun xatirini ist\u0259yirdi.<br \/>\nH\u0259r g\u00fcn tezd\u0259n onunla birlikd\u0259 evd\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131q. O i\u015fini g\u00f6r\u00fcb qurtarandan sonra, \u015f\u0259h\u0259rin g\u00f6rm\u0259li yerlriyl\u0259 m\u0259ni tan\u0131\u015f ed\u0259rdi. G\u00f6rd\u00fckl\u0259rim n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00fcr\u0259yim\u0259 yatsa da, yen\u0259 d\u0259 fikrim-zikrim Alag\u00f6z\u00fcn yan\u0131ndayd\u0131. B\u0259z\u0259n k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 at nal\u0131n\u0131n s\u0259sini e\u015fid\u0259nd\u0259, d\u00f6rdg\u00f6zl\u00fc d\u00f6n\u00fcb baxard\u0131m. At qo\u015fulmu\u015f faytonu g\u00f6r\u0259nd\u0259 el\u0259 m\u0259yus olurdum ki&#8230;<br \/>\n\u0130ranl\u0131 dostum \u00e7ox savadl\u0131 v\u0259 siyas\u0259td\u0259n ba\u015f \u00e7\u0131xaran adamd\u0131. Ax\u015famlar yataqda uzanandan sonra b\u0259z\u0259n s\u00fcbh\u00fcn g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131lana q\u0259d\u0259r s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rdik. Q\u0131nay\u0131rd\u0131 bizl\u0259ri, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 verdiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259. Deyirdi ki, torpaqlar\u0131n\u0131z\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n el\u0259-bel\u0259 ala bilm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz. Quran oxumaqla, donuz dar\u0131dan \u00e7\u0131xmaz, deyirdi. Bir d\u0259 deyirdi ki, sizin \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u0259db\u0259xt\u00e7iliyiniz ondad\u0131r ki, d\u00fc\u015fm\u0259niniz g\u00f6zl\u0259rinizin qaba\u011f\u0131nda ola-ola, \u00f6z aran\u0131zda d\u00fc\u015fm\u0259n axtar\u0131rs\u0131n\u0131z. D\u00fc\u015fm\u0259n qal\u0131b bir yanda, siz bir-birinizi q\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. O deyir s\u0259n satd\u0131n, bu deyir s\u0259n verdin. Erm\u0259ni d\u0259 deyir ki, siz zsatm\u0131s\u0131n\u0131z biz d\u0259 alm\u0131\u015f\u0131q. \u0130\u015fdir, n\u0259 vaxtsa o torpaqlar\u0131 qaytaras\u0131 olsalar, onda da siz\u0259 dey\u0259c\u0259kl\u0259r ki, o vaxt pulla alm\u0131\u015f\u0131q, filan q\u0259d\u0259r \u00f6d\u0259yin, sonra torpaqlar\u0131n\u0131z\u0131 qaytaraq.<br \/>\nAy qarda\u015f, \u0259vv\u0259l bir-birinizl\u0259 \u0259dav\u0259t\u0259 son qoyub, birl\u0259\u015fin, torpaqlar\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131n, sonra da kimin haql\u0131, kimin haqs\u0131z oldu\u011funu s\u00fcbut edin d\u0259, qa\u00e7m\u0131rs\u0131n\u0131z ki&#8230; Biriniz gedib oturub Rusiyada, biriniz Amerikada, biriniz \u0130sraild\u0259, dig\u0259riniz d\u0259 \u0130randa&#8230; Qalanlar\u0131 da zindanda. Ham\u0131n\u0131z da olmusunuz bir-birinizl\u0259 qanl\u0131 b\u0131\u00e7aq. Ay ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm, bel\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 olar?!<br \/>\nM\u0259nim atam dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, \u0259g\u0259r o vaxt Bak\u0131 omasayd\u0131, \u0130ran camaat\u0131n\u0131n yars\u0131 ac\u0131ndan q\u0131r\u0131lard\u0131. Buradan Bak\u0131ya i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ged\u0259rmi\u015fl\u0259r. \u0130ndi Bak\u0131n\u0131n camaat\u0131 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259p\u0259l\u0259nibl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerin\u0259. Bel\u0259 d\u0259 m\u00fcsib\u0259t olar, adam\u0131n siz\u0259 yaz\u0131\u011f\u0131 g\u0259lir. M\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 siz t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 olmu\u015fam. G\u00f6rd\u00fckl\u0259rimd\u0259n d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259lir\u0259m. \u0130lahi, n\u0259 q\u0259d\u0259r dil\u0259n\u00e7i olar? Dem\u0259k olar ki, mill\u0259tin yars\u0131 dil\u0259n\u00e7i k\u00f6k\u00fcnd\u0259dir. Bak\u0131ya t\u0259r\u0259f h\u0259r yan \u00e7ad\u0131rd\u0131r. \u0130nsan ne\u00e7\u0259 il \u00e7ad\u0131rda ya\u015fayar, bir il olar, iki il olar, be\u015f il olar&#8230; \u018f\u015fi, day bu q\u0259d\u0259r olmaz da&#8230; Bir d\u0259 g\u00f6rd\u00fcn rus g\u0259lib bax\u0131r, amerikal\u0131 g\u0259lib bax\u0131r, ingilis g\u0259lib bax\u0131r, frans\u0131z bax\u0131r, q\u0131sas\u0131 \u00f6lk\u0259niz\u0259 kim g\u0259lir s\u00fcr\u00fcy\u00fcb g\u0259tirirsiniz \u00e7ad\u0131rlara, o ma\u011fmun camaat\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f\u0131na baxma\u011fa. Onlar da bax\u0131rlar. Onlar baxd\u0131qca, \u00e7ad\u0131rdak\u0131lar da boyunlar\u0131n\u0131 \u00e7iyinl\u0259rin\u0259 qoyub, el\u0259 yaz\u0131q-yaz\u0131q a\u011fla\u015f\u0131rlar ki, adam\u0131n \u00fcr\u0259yi kabab olur. \u018fd\u0259, insaf\u0131n\u0131z olsun, mill\u0259ti h\u0259r qor-qodu\u011fun qaba\u011f\u0131nda bu q\u0259d\u0259r al\u00e7atmay\u0131n. He\u00e7 k\u0259sin onlara yaz\u0131\u011f\u0131 g\u0259l\u0259n deyil. Onlar ham\u0131s\u0131 siyas\u0259t namin\u0259 g\u0259lib gedirl\u0259r. Onlar\u0131n orada xeyiri olmasa biri d\u0259 sizin \u00f6lk\u0259niz\u0259 ayaq basmaz. Mill\u0259tin ham\u0131s\u0131 q\u0131r\u0131lsa bel\u0259 o g\u0259lib ged\u0259nin vecin\u0259 d\u0259 olmaz. Ged\u0259nd\u0259 d\u0259, qoltuqlar\u0131na xal\u00e7a-palazdan verib, cibl\u0259rini d\u0259 doldurub yola sal\u0131rs\u0131n\u0131z. H\u0259min o xal\u00e7a-palaz\u0131 verin o \u00e7ad\u0131rdak\u0131lara, qoy s\u0259rsinl\u0259r altlar\u0131na, yaz\u0131qd\u0131rlar soyuqdan x\u0259st\u0259lik tap\u0131b, v\u0259r\u0259ml\u0259m\u0259sinl\u0259r. Onsuz da o g\u0259l\u0259nl\u0259rin he\u00e7 birinin \u00fcr\u0259yi onlardan \u00f6tr\u00fc \u201cc\u0131zz\u201d el\u0259m\u0259y\u0259c\u0259kdir. Bir d\u0259, onlar he\u00e7 vaxt erm\u0259nil\u0259rin yam\u0131n\u0131 verm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r. B\u0259, n\u0259di, baba? Laz\u0131m g\u0259l\u0259nd\u0259 erm\u0259nil\u0259ri qanc\u0131q it kimi q\u0131sq\u0131rdacaqlar yen\u0259 d\u0259 \u00fcst\u00fcn\u00fcz\u0259. Erm\u0259nil\u0259r onlar\u0131n \u015fill\u0259vuran\u0131d\u0131r da, baba. Qarda\u015f, ist\u0259mirl\u0259r ki, sizin ba\u015f\u0131n\u0131z ay\u0131ls\u0131n. Bunu bird\u0259f\u0259lik ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcn. Yen\u0259 d\u0259 qal\u0131b \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259, sizin \u0259v\u0259zinizd\u0259 he\u00e7 k\u0259s gedib erm\u0259nil\u0259rl\u0259 dava etm\u0259y\u0259c\u0259kdir. Bir misal var e, &#8211; e\u015fitm\u0259mi\u015f olmazsan, deyir, &#8211; do\u011fan arvad\u0131n ba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259b\u00e7i y\u0131\u011f\u0131\u015fsa da, g\u00fcc yen\u0259 onun \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r.<br \/>\nAy Allah, bu A\u011fazad\u0259 n\u0259 \u00e7oxbilmi\u015f adamd\u0131. N\u0259l\u0259r dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. El\u0259 s\u00f6zl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, indiy\u0259 kimi xoruz s\u0259si e\u015fitm\u0259yib. N\u0259 yax\u015f\u0131 ki, qoy qals\u0131n qarn\u0131mda. M\u0259nim bel\u0259 \u015feyl\u0259rd\u0259n ba\u015f\u0131m \u00e7\u0131xmaz.<br \/>\nS\u0259h\u0259ri g\u00fcn at yar\u0131\u015f\u0131 olmal\u0131yd\u0131. Gec\u0259 g\u00f6zl\u0259rim\u0259 yuxu getmirdi, b\u0259rk h\u0259y\u0259canlanm\u0131\u015fd\u0131m. A\u011fazad\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yuxudan ay\u0131l\u0131b, niy\u0259 yatmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 soru\u015fdu. Dem\u0259s\u0259m d\u0259, hiss etdi ki, at\u0131n fikrini \u00e7\u0259kir\u0259m. M\u0259nim hal\u0131ma g\u00fcl\u00fcb dedi:<br \/>\n&#8211; Baba, q\u0259lbin\u0259 d\u0259ym\u0259sin, bir s\u00f6z deyim. Dey\u0259s\u0259n, Az\u0259rbaycanda namus, qeyr\u0259t d\u0259rdi \u00e7\u0259km\u0259k az-maz s\u0259nd\u0259 qal\u0131b. D\u00fc\u015fm\u00fcs\u0259n o d\u0259r\u0259 s\u0259nin, bu d\u0259r\u0259 m\u0259nim at axtar\u0131rsan. S\u0259nd\u0259n ba\u015fqa dey\u0259s\u0259n he\u00e7 k\u0259s bu bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259\u015fmir.<br \/>\nDo\u011frusu, dostumun s\u00f6zl\u0259ri yaman m\u0259n\u0259 yer eyl\u0259di.<br \/>\nNiy\u0259, &#8211; dedim, bizd\u0259 namuslu o\u011flanlar \u00e7oxdur. Amma onlar el\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00e7\u0131xd\u0131ya sal\u0131n\u0131b ki, day, olmayan kimi. H\u0259r\u0259nin \u0259lin\u0259 bir yumaq verib sar\u0131td\u0131r\u0131rlar. Kimini vurub \u00f6ld\u00fcr\u00fcrl\u0259r, kimini tutub at\u0131rlar i\u00e7\u0259ri, kimini d\u0259 did\u0259rhin sal\u0131rlar, ba\u015f g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u00e7\u0131x\u0131b gedir ba\u015fqa \u00f6lk\u0259y\u0259. Deyir, canavar canavarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut eyl\u0259y\u0259n\u0259c\u0259n, \u00e7\u0259kib d\u0259risini bo\u011faz\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131rlar. H\u0259r\u0259 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yin m\u00f6htac\u0131 olub, qarda\u015f. Bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k, ke\u00e7\u0259l q\u0131z kimi dilimizi g\u00f6d\u0259k edib bu h\u00f6kum\u0259tin yan\u0131nda. Z\u0259hrimara qals\u0131n o \u00e7\u00f6r\u0259yi ki, biz yeyirik. Heyvan heyvanl\u0131\u011f\u0131yla s\u0259h\u0259r t\u00f6vl\u0259d\u0259n a\u00e7\u0131b burax\u0131rsan \u00f6r\u00fc\u015f\u0259, gedib qarn\u0131n\u0131 doyurub g\u0259lir. Payaya ba\u011flayanda da, belin\u0259 bir-iki d\u0259f\u0259 tumar \u00e7\u0259kirs\u0259n. Qarda\u015f, bizim h\u0259m qarn\u0131m\u0131z acd\u0131r, h\u0259m d\u0259 ki, ba\u015f\u0131m\u0131z qapazl\u0131. B\u0259nd\u0259 yan\u0131nda da \u00fcz\u00fcqaray\u0131q, Allah yan\u0131nda da. Bizl\u0259r\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259m odu yoxdur. Biz c\u0259h\u0259nn\u0259mi el\u0259 bu d\u00fcnyada \u00e7\u0259kirik. Haqq-\u0259dal\u0259t yoxdur, qarda\u015f. Haqq dey\u0259nin dilini k\u0259sirl\u0259r. H\u0259r yerind\u0259n qalxan \u201cmill\u0259t, mill\u0259t\u201d deyir, amma ortada bir \u015fey yoxdur. El\u0259 ac qalan da mill\u0259tdir, balas\u0131 \u00f6l\u0259n d\u0259. Yuxar\u0131da oturanlar da i\u015f g\u00f6r\u0259nd\u0259 xeyirin, z\u0259r\u0259rini fikirl\u0259\u015fmirl\u0259r. \u00dcst\u00fcnd\u0259n iki-\u00fc\u00e7 il ke\u00e7ir, bax\u0131b g\u00f6r\u00fcrl\u0259r ki s\u0259hv el\u0259mi\u015fik. Xalqdan \u00fczr istm\u0259kd\u0259n, x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259ns\u0259, onu bir borclu da \u00e7\u0131xar\u0131rlar. S\u0259hv etdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 he\u00e7 k\u0259s d\u0259 onlara g\u00f6z\u00fcn \u00fcst\u0259 qa\u015f\u0131n var demir.<br \/>\nDeyir, bir dov\u015fan, &#8211; vallah, ax\u0131r vaxtlar biz bir i\u015f g\u00f6rm\u0259kd\u0259n \u00e7ox, \u0259ng\u0259 g\u00fcc vermi\u015fik. El\u0259 m\u0259n d\u0259 onlardan biriy\u0259m. H\u0259, bir dov\u015fan me\u015f\u0259d\u0259 qa\u00e7\u0131rm\u0131\u015f, bir t\u00fclk\u00fc onu saxlay\u0131b deyir, &#8211; ay dov\u015fan qarda\u00e7, n\u0259 olub hara qa\u00e7\u0131rsan? Dov\u015fan qa\u00e7a-qa\u00e7a bildirir ki, me\u015f\u0259y\u0259 yoxlama g\u0259lib, kimin \u00fc\u00e7 qula\u011f\u0131 var birini qopard\u0131rlar. T\u00fclk\u00fc g\u00fcl\u00fcb deyir ki, ay axmaq, s\u0259n n\u0259d\u0259n qorxursan, s\u0259nin ki iki qula\u011f\u0131n var.<br \/>\nDov\u015fan ona cavab verib deyir ki, ay t\u00fclk\u00fc l\u0259l\u0259, m\u0259n bilir\u0259m e, m\u0259nim iki qula\u011f\u0131m var, amma bu q\u0259rib\u0259 yoxlamad\u0131r, \u0259vv\u0259l qulaqlar\u0131 qopard\u0131rlar, sonra is\u0259 say\u0131rlar.<br \/>\n\u0130ranl\u0131 dostum doda\u011f\u0131n\u0131 di\u015fl\u0259yib, sonra asta-asta ba\u015f\u0131n\u0131 y\u0131r\u011falad\u0131.<br \/>\nS\u0259h\u0259r saat onda evd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131q. A\u011fazad\u0259nin dediyi kimi yar\u0131\u015f g\u00fcnortaya yax\u0131n ba\u015flamal\u0131yd\u0131. O vaxta kimi d\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131lar atlara bax\u0131b, h\u0259r\u0259 b\u0259y\u0259ndiyin\u0259 pul qoymal\u0131yd\u0131. Adam \u0259lind\u0259n t\u0259rp\u0259nm\u0259y\u0259 yer yox idi. M\u0259n bilm\u0259zdim ki, \u0130randa at yar\u0131\u015f\u0131na bu q\u0259d\u0259r maraq olar. G\u00fcc-b\u0259la il\u0259 bilet al\u0131b yerimiz\u0259 ke\u00e7dik.<br \/>\nAdam \u00e7ox oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, atlarla bizim aram\u0131zda uzun bir m\u0259saf\u0259 vard\u0131. Bir-bir atlara baxd\u0131m. Ham\u0131s\u0131 yar\u0131\u015f atlar\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 say-se\u00e7m\u0259ydil\u0259r. Bir azdan yar\u0131\u015f ba\u015flad\u0131. Yan-y\u00f6r\u0259md\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131lar 10 n\u00f6mr\u0259li atdan dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131n s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259n bel\u0259 m\u0259lum oldu ki, bu at yar\u0131\u015flarda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 qalib g\u0259lib.<br \/>\nDeyir\u0259m ax\u0131, atlar bizd\u0259n xeyli uzaqda oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fcr\u00fcnd\u0259 olan n\u00f6mr\u0259l\u0259r g\u00fccl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nEl\u0259 birinci d\u00f6vr\u0259d\u0259, 10 n\u00f6mr\u0259li, q\u0131z\u0131l\u0131 r\u0259ngli at qaba\u011fa \u00e7\u0131xd\u0131. Tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131n s\u0259s-k\u00fcy\u00fcnd\u0259n qulaq tutulurdu. Ham\u0131 ayaq \u00fcst\u0259 durdu\u011fundan m\u0259n atlar\u0131 yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u0259 bilmirdim. Onlar ancaq biz dayand\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0259mt\u0259 \u00e7atanda onlar\u0131 g\u00f6rm\u0259k olurdu. H\u0259min at yen\u0259 d\u0259 qabaqda idi. Yay kimi a\u00e7\u0131l\u0131b, y\u0131\u011f\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u00dcr\u0259yim\u0259 danm\u0131\u015fd\u0131 ki, bu Alag\u00f6z olacaq. Amma ondan uzaqda dayanma\u011f\u0131m fikrimi t\u0259sdiql\u0259m\u0259y\u0259 imkan vermirdi. H\u0259y\u0259candan b\u0259d\u0259nimi soyuq t\u0259r basm\u0131\u015fd\u0131, \u00fcr\u0259yim s\u0131x\u0131l\u0131rd\u0131. \u2013 Birc\u0259, yax\u0131na ged\u0259 bils\u0259ydim, &#8211; d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Daha d\u00f6z\u0259 bilmirdim, n\u0259 fikirl\u0259\u015fdims\u0259, adamlar\u0131 yara-yara ir\u0259li cumdum. \u0130ndi dem\u0259k olar ki, atlardan iyirmi-iyirmibe\u015f metr aral\u0131da idim. Arada t\u0259kc\u0259 d\u0259mir barmaql\u0131qlar vard\u0131. Bu d\u0259f\u0259 tam \u0259min idim ki, atlar yax\u0131nla\u015fanda h\u0259r \u015fey ayd\u0131n olacaq. B\u0259d\u0259nim nan\u0259 yarpa\u011f\u0131 kimi \u0259sirdi. Barmaqlar\u0131m\u0131 dart\u0131\u015fd\u0131rmaqdan s\u00fcm\u00fckl\u0259rim a\u011fr\u0131y\u0131rd\u0131.<br \/>\nAtlar get-ged\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131rd\u0131. Ay Allah, budur da Alag\u00f6zd\u00fcr!.. Amma yelk\u0259si q\u0131sa idi, el\u0259 bil q\u0131rxm\u0131\u015fd\u0131lar. B\u0259lk\u0259 quyru\u011fundan tan\u0131yayd\u0131m, ax\u0131 Alag\u00f6z\u00fcn uzun quyru\u011fu vard\u0131.<br \/>\nZal\u0131m u\u015fa\u011f\u0131, onu da yumurlay\u0131b, d\u00fcy\u00fcnl\u0259mi\u015fdil\u0259r. T\u0259rslikd\u0259n el\u0259 yerd\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131m ki, at\u0131n sa\u011f t\u0259r\u0259fi m\u0259n\u0259 y\u00f6nd\u00fc. Ni\u015fan is\u0259 onun sol sar\u011f\u0131s\u0131nda idi. Atlar\u0131n sol t\u0259r\u0259fi, ancaq d\u00f6vr\u0259 vurub d\u00f6n\u0259nd\u0259 yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. O da ki, xeyli uzaqda olurdu.<br \/>\nYox, daha s\u0259brim qalmam\u0131\u015fd\u0131. Odur ki, atlar yan\u0131mdan ke\u00e7\u0259nd\u0259 bir k\u0259r\u0259 \u201cAlag\u00f6z!!!\u201d \u2013 dey\u0259 q\u0131\u015fq\u0131rd\u0131m.<br \/>\nQabaqdak\u0131 at qulaqlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259kl\u0259di, amma dayanmad\u0131.. Bir azdan bilirs\u0259n n\u0259 ba\u015f verdi?! &#8211; S\u0259nin m\u0259n\u0259 and\u0131n yoxdur, o brc\u0259 balam\u0131n can\u0131na and olsun, atlar d\u00f6vr\u0259 vurub \u00fcz\u00fc m\u0259n\u0259 sar\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259, qabaqdak\u0131 at el\u0259 b\u0259rkd\u0259n ki\u015fn\u0259di ki, lap ba\u015f\u0131m\u0131n t\u00fckl\u0259ri qalxd\u0131. Onun Alag\u00f6z oldu\u011funa \u015f\u00fcbh\u0259m qalmam\u0131\u015fd\u0131. Odur ki, bir d\u0259 ucadan \u201cAlag\u00f6z!!!!- dey\u0259 ba\u011f\u0131rd\u0131m.<br \/>\nQarda\u015f, ka\u015f orada yan\u0131mda olayd\u0131n, bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z g\u00f6zl\u0259rinl\u0259 g\u00f6r\u0259ydin. Alag\u00f6z dik yerind\u0259c\u0259 dayand\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259 t\u0259r\u0259f d\u00f6n\u00fcb b\u0259rkd\u0259n ki\u015fn\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Allah, at n\u0259 edirdi, yerind\u0259 f\u0131r-f\u0131ra kimi f\u0131rlanaraq yeri-g\u00f6y\u00fc da\u011f\u0131d\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u00d6z\u00fcm\u00fc d\u0259mir barmaql\u0131qlara \u00e7atd\u0131r\u0131b, dayand\u0131m. Art\u0131q Alag\u00f6zl\u0259 bir-birimizi yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck&#8230; Onunla burun-buruna dayanm\u0131\u015fd\u0131q&#8230;<br \/>\n&#8230; Onun belind\u0259ki yek\u0259burun o\u011flan at\u0131n y\u00fcy\u0259nini n\u0259 q\u0259d\u0259r dartsa da, onu n\u0259 q\u0259d\u0259r qam\u00e7\u0131lasa da, at yer\u0259 dir\u0259nib getmirdi. Y\u00fcy\u0259n o q\u0259d\u0259r tar\u0131m \u00e7\u0259kilmi\u015fdi ki, az qal\u0131rd\u0131 ki, heyvan\u0131n c\u0259h\u0259ngi c\u0131r\u0131ls\u0131n. G\u00f6zl\u0259ri d\u0259 el\u0259 iril\u0259\u015fmi\u015fdi ki, deyirdin bu d\u0259qiq\u0259 h\u0259d\u0259q\u0259sind\u0259n \u015f\u0131xacaq&#8230;<br \/>\n\u00d6z\u00fcm\u00fc he\u00e7 c\u00fcr \u0259l\u0259 ala bilmirdim. Q\u0259rib yer ola, ill\u0259rl\u0259 axtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 tapasan. &#8211; M\u0259n olmay\u0131m s\u0259n ol, de g\u00f6r\u00fcm n\u0259 ed\u0259rs\u0259n, qarda\u015f?! Adam\u0131n ciy\u0259ri par\u00e7alanmas\u0131n neyl\u0259sin burada, a ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm. El\u0259 k\u00f6vr\u0259lmi\u015fdim ki, he\u00e7 olmayan kimi. Yaz\u0131q Alag\u00f6z d\u0259 yerind\u0259 f\u0131rlan\u0131b ki\u015fn\u0259m\u0259kd\u0259n, lap d\u0259li olmu\u015fdu. Yar\u0131\u015f ged\u0259n meydan\u00e7ada al\u0259m d\u0259ymi\u015fdi bir-birin\u0259. He\u00e7 n\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259ri olmayan tama\u015fa\u00e7\u0131lar, art\u0131q m\u0259n\u0259 h\u00fccum edirdil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259s\u0259bl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r ki, onlardan \u00e7oxu Alag\u00f6z\u0259 pul qoymu\u015fdu. Oyunun udulan vaxt\u0131nda kimins\u0259 burada para-pozanl\u0131q salmas\u0131 onlar\u0131 q\u0259z\u0259bl\u0259ndirmi\u015fdi. \u0130ndi onlar bu adam\u0131n d\u0259rsini verm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r.<br \/>\nEl\u0259 yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lar aras\u0131nda da al\u0259m d\u0259ymi\u015fdi bir-birin\u0259. Nec\u0259 ki, Alag\u00f6z ki\u015fn\u0259y\u0259r\u0259k yar\u0131\u015fdan \u00e7\u0131xd\u0131, atlar aras\u0131nda da \u00e7axna\u015fma d\u00fc\u015fd\u00fc. Atlar bir yer\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131lar. Burun-buruna dayan\u0131b, b\u0259rkd\u0259n ki\u015fn\u0259yir, arada da arxa-arxaya d\u00f6n\u00fcb qo\u015fa \u015f\u0131lla\u011fa qalx\u0131rd\u0131lar. B\u0259zil\u0259ri d\u0259 h\u0259mcinsl\u0259rinin \u00fcr\u0259kpar\u00e7alayan ki\u015fn\u0259rtisin\u0259 s\u0259s ver\u0259r\u0259k, onun k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn geri h\u0259st\u0259nirdil\u0259r.<br \/>\nCamaat m\u0259ni d\u00f6vr\u0259y\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. Kimi s\u00f6y\u00fcr, kimi \u0259lind\u0259ki tum dolu ka\u011f\u0131z ba\u011flamalar\u0131 ba\u015f\u0131ma \u00e7\u0131rparaq m\u0259ni t\u0259pikl\u0259yirdi.<br \/>\nAllah A\u011fazad\u0259nin k\u00f6m\u0259yi olsun, o olmasayd\u0131 camaat m\u0259nim axr\u0131ma \u00e7\u0131xacaqd\u0131. \u00d6z\u00fcn\u00fc qaba\u011fa verib, camaatdan xahi\u015f etdi ki, m\u0259ni vurmas\u0131nlar. Dedi ki, o qonaqd\u0131r, ne\u00e7\u0259 vaxtd\u0131r ki itmi\u015f at\u0131n\u0131 axtar\u0131rm\u0131\u015f, burada tap\u0131b.<br \/>\nAdamlardan \u00e7oxu onu yax\u015f\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u0259l saxlay\u0131b oradan uzaqla\u015fd\u0131lar. Yar\u0131\u015f meydan\u00e7as\u0131n\u0131n ortas\u0131nda da xeyli adam topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Onlar da at sahibl\u0259rinin yax\u0131nlar\u0131, dostlar\u0131 idi.<br \/>\nHal\u0131m xarabla\u015fsa da, g\u00f6zl\u0259rimi Alag\u00f6zd\u0259n ay\u0131ra bilmirdim. Yaz\u0131q at\u0131n y\u00fcy\u0259nind\u0259n d\u00f6rd-be\u015f n\u0259f\u0259r yap\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. O da, gah ir\u0259li, gah da geri ged\u0259r\u0259k haray qopar\u0131rd\u0131. Onu birt\u0259h\u0259r \u00e7\u0259kib apard\u0131lar.<br \/>\nEl\u0259 bu vaxt polisl\u0259r bizi d\u00f6vr\u0259y\u0259 ald\u0131lar. Balacaboy, sar\u0131yan\u0131z bir ki\u015fi m\u0259ni polisl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rib, farsca n\u0259 is\u0259 deyirdi.<br \/>\nPolisl\u0259r m\u0259nim qolumdan yap\u0131\u015f\u0131b aparmaq ist\u0259yirdil\u0259r ki, A\u011fazad\u0259 onlara n\u0259 is\u0259 ba\u015fa salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Amma onlar buna \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259yib, m\u0259ni meydan\u0131n yan\u0131nda dayanm\u0131\u015f ma\u015f\u0131na mindirdil\u0259r. A\u011fazad\u0259d\u0259 onlardan icaz\u0259 al\u0131b ma\u015f\u0131na oturdu.<br \/>\nArt\u0131q he\u00e7 n\u0259 g\u00f6z\u00fcmd\u0259 deyildi, lap m\u0259n\u0259 i\u015f k\u0259ss\u0259ydil\u0259r bel\u0259. Ma\u015f\u0131n s\u00fcr\u0259tini art\u0131rsa da Alag\u00f6z\u00fcn cingiltili ki\u015fn\u0259rtisi, el\u0259 bil qulaqlar\u0131m\u0131n i\u00e7ind\u0259 ili\u015fib qalm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nA\u011fazad\u0259nin qan\u0131 qarayd\u0131. O \u0259yilib qula\u011f\u0131ma dedi:<br \/>\n&#8211; Baba, i\u015fl\u0259rin f\u0131r\u0131qd\u0131r, s\u0259ni tutacaqlar<br \/>\nOnun bu s\u00f6zl\u0259ri, n\u0259inki m\u0259ni qorxutdu, he\u00e7 t\u00fck\u00fcm\u00fc d\u0259 t\u0259rp\u0259tm\u0259di. \u00d6z-\u00f6z\u00fcm\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: &#8211; Tuturlar, tutsunlar da, adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259mi\u015f\u0259m, bank yarmam\u0131\u015fam. At\u0131m\u0131 o\u011furlay\u0131b bura g\u0259tiribl\u0259r, m\u0259n d\u0259 onun dal\u0131s\u0131nca g\u0259lmi\u015f\u0259m d\u0259.<br \/>\nMa\u015f\u0131n ikim\u0259rt\u0259b\u0259li bir binan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda dayand\u0131. Ma\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015fd\u00fck. \u0130ki polis i\u015f\u00e7isi qoluma girib m\u0259ni ota\u011fa apard\u0131. Burada h\u00fcnd\u00fcrboylu, saqqal\u0131 bir polis zabiti oturmu\u015fdu. M\u0259ni g\u0259tir\u0259nl\u0259r onunla uzun-uzad\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131lar. O m\u0259nd\u0259n n\u0259 is\u0259 soru\u015fdu. D\u00f6n\u00fcb arxaya baxd\u0131m ki, g\u00f6r\u00fcm A\u011fazad\u0259 yan\u0131mdad\u0131r, ya yox. G\u00f6rd\u00fcm ki, o, otaqda deyil.<br \/>\nZabitin g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 bax\u0131b, \u00e7iyinl\u0259rimi \u00e7\u0259kdim. Y\u0259ni, dem\u0259k ist\u0259dim ki, m\u0259n sizin dilinizi bilmir\u0259m.<br \/>\nM\u0259ni g\u0259tir\u0259nl\u0259rd\u0259n biri zabit\u0259 n\u0259 is\u0259 dedi. Zabit d\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131n i\u015f\u015far\u0259siyl\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. H\u0259min \u015f\u0259xs d\u0259\u0131rhal bay\u0131ra \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 A\u011fazad\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 geri d\u00f6nd\u00fc.<br \/>\nDostumu g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00e7ox sevindim. \u00c7\u00fcnki, bu dilbilm\u0259zlik m\u0259ni yaman pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qoymu\u015fdu.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 i\u00e7\u0259ri gir\u0259nd\u0259 zabit aya\u011fa qalxd\u0131 v\u0259 onunla iki\u0259lli g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. Sonra oturmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ona yer g\u00f6st\u0259rdi. Bunu g\u00f6r\u0259nd\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z dodaqlar\u0131m qa\u00e7d\u0131. Fikirl\u0259\u015fdim ki, \u0259g\u0259r onlar dost olsalar bu n\u0259nim xeyirim\u0259dir. Sonra zabit A\u011fazad\u0259yl\u0259 n\u0259 is\u0259 \u00f6z aralar\u0131nda uzun-uzad\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131lar. Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, iranl\u0131 dostum b\u00fct\u00fcn olub- ke\u00e7\u0259nl\u0259ri ba\u015fdan aya\u011fa zabit\u0259 n\u0259ql edir.<br \/>\nFikrimd\u0259 yan\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131m, \u201cQaraba\u011f\u201d, \u201cBak\u0131\u201d s\u00f6zl\u0259rind\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olurdu ki, qadas\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m, A\u011fazad\u0259 ona lap \u201cTarix-Nadir\u201d dan\u0131\u015f\u0131r. M\u0259n d\u0259 ayaq \u00fcst\u0259 durub qulaq as\u0131rd\u0131m.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131qca onun s\u0259si, gah zil\u0259 qalx\u0131r, gah da b\u0259m\u0259 enirdi. Adama el\u0259 g\u0259lirdi ki, o yasin oxuyur. Eyn\u0259n h\u00fczr m\u0259clisl\u0259rind\u0259 e\u015fotdiyimiz mollalar\u0131n s\u0259sin\u0259 b\u0259nz\u0259yirdi onun s\u0259si.<br \/>\nO dan\u0131\u015fd\u0131qca, zabitin sif\u0259ti gah qaral\u0131r, gah da ki, ya\u011f\u0131\u015fdan sonra durula\u015fan s\u0259ma kimi t\u0259rt\u0259miz olurdu. Yalan olmas\u0131n, onlar\u0131n s\u00f6hb\u0259ti bir saata kimi \u00e7\u0259kdi. \u018fslind\u0259, s\u00f6hb\u0259t dey\u0259nd\u0259, yaz\u0131q zabit he\u00e7 a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b dan\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. Dan\u0131\u015fan el\u0259 iranl\u0131 dostum idi. T\u0259kc\u0259 bir d\u0259f\u0259, o da ba\u015f\u0131n\u0131n i\u015far\u0259siyl\u0259 zabit g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi ki, m\u0259n\u0259 oturmaq \u00fc\u00e7\u00fcn stul versinl\u0259r. Yan\u0131mda duranlardan biri d\u0259rhal zabitin \u0259mrini yerin\u0259 yetirdi.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 s\u00f6hb\u0259tini qurtarandan sonra, zabit d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131. Sonra h\u0259r ikisi aya\u011fa qalxd\u0131ar. Dostum \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 tutub dedi:<br \/>\n&#8211; H\u0259s\u0259n qarda\u015f, b\u00fct\u00fcn olub ke\u00e7\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131m. Zabit m\u0259nim yax\u0131n dostumdur. Biz\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yir. Amma, m\u0259s\u0259l\u0259 \u00e7ox ciddidir, fikirin \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 getm\u0259sin, bizd\u0259 qanun qanundur. M\u0259s\u0259l\u0259 ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lana kimi s\u0259n burada qalacaqsan.. Narahat olma, zabit bildirdi ki, burada s\u0259ninl\u0259 qonaq kimi davran\u0131lacaq. Ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259 oldu ki, meydanda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n yuxar\u0131lar\u0131n da x\u0259b\u0259ri var. M\u0259s\u0259l\u0259ni onlara izah ed\u0259n\u0259c\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t vaxt laz\u0131md\u0131r. Narahat olma, m\u0259n h\u0259r g\u00fcn g\u0259lib s\u0259n\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259k\u0259c\u0259y\u0259m.<br \/>\nO, m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb otaqdan \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirdi ki, onu arxadan s\u0259sl\u0259dim:<br \/>\n&#8211; Ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm, onsuz da m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirs\u0259n. Bir d\u0259n\u0259 d\u0259 s\u0259n\u0259 z\u0259hm\u0259t verim. \u00d6yr\u0259n g\u00f6r Alag\u00f6z bura nec\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131x\u0131bd\u0131r.<br \/>\nDostum \u00fcz\u00fcm\u0259 bax\u0131b g\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259 dedi:<br \/>\n&#8211; H\u0259s\u0259ncan, arxay\u0131n ol, onsuz da m\u0259n bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011fam. \u00c7\u00fcnki bu m\u0259nim \u00f6z\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Vallah, bayaqk\u0131 hadis\u0259 bir an da olsun g\u00f6zl\u0259rimin \u00f6n\u00fcnd\u0259n getmir.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 zabitl\u0259 d\u0259 xudahafizl\u0259\u015fib getdi.<br \/>\nM\u0259ni oradan ba\u015fqa bir ota\u011fa apard\u0131lar. Otaqda, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259rait vard\u0131.<br \/>\nArt\u0131q ax\u015fam d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc, yaman dar\u0131xd\u0131m. Otaq m\u0259ni d\u0259mir m\u0259ng\u0259n\u0259 kimi s\u0131x\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn gec\u0259ni Alag\u00f6z haqq\u0131nda fikirl\u0259\u015firdim. Ona yaz\u0131\u011f\u0131m g\u0259ldi. Yaz\u0131q heyvan indi n\u0259 \u00e7\u0259kir? &#8211; d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<br \/>\nS\u0259h\u0259ri g\u00fcn qald\u0131\u011f\u0131m ota\u011fa bir h\u0259kim g\u0259ldi. Yan\u0131nda da bizim dili bil\u0259n bir o\u011flan vard\u0131.<br \/>\nH\u0259kim m\u0259nd\u0259n bir yerimin a\u011fr\u0131y\u0131b, a\u011fr\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fdu. Bildirdim ki, he\u00e7 bir yerim a\u011fr\u0131m\u0131r. \u018fslin\u0259 baxsayd\u0131n, yalan deyirdim, s\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n \u00fcr\u0259yimin a\u011fr\u0131s\u0131 tutmu\u015fdu. Ha, ovu\u015fdurdumsa, xeyiri olmad\u0131. Fikirl\u0259\u015fdim ki, evin y\u0131\u0131x\u0131ls\u0131n ki\u015fi, bird\u0259n \u00f6l\u00fcb, el\u0259y\u0259r\u0259m qalaram bu q\u0259rib yerd\u0259. Kimdir m\u0259ni itirib, axtaran? \u015e\u00fck\u00fcr Allaha ki, \u00fcr\u0259yimin a\u011fr\u0131s\u0131 s\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n m\u0259ni buraxd\u0131.<br \/>\nSonra h\u0259kim yem\u0259k-i\u00e7m\u0259yiml\u0259 maraqland\u0131. \u015eikay\u0259timin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdim. \u00dcr\u0259yimd\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcm\u0259 deyirdim: &#8211; \u201cB\u0259xt\u0259v\u0259rin o\u011flu, el\u0259 bil m\u0259ni buraya k\u00f6k\u0259ltm\u0259y\u0259 g\u0259tiribl\u0259r. Allah\u0131ma \u015f\u00fck\u00fcr edim ki, m\u0259ni yer\u0259 y\u0131x\u0131b \u015fallaqlam\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki \u0130rana gedib-g\u0259l\u0259nl\u0259r s\u00f6hb\u0259t edirl\u0259r ki, vallah, a\u011f\u0131na-bozuna baxmadan, kimliyind\u0259n asl\u0131 olmayaraq bir s\u0259hv i\u015f tutanda adam\u0131 \u015fallaqlay\u0131rlar. O q\u0259d\u0259r d\u00f6y\u00fcrl\u0259r ki, adam\u0131n beli qara-qan\u00e7\u0131r olur.<br \/>\nT\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7iy\u0259 dedim ki, doktora bildirsin ki, sa\u011f olsunlar xeyli raz\u0131yam, h\u0259r \u015fey yax\u015f\u0131d\u0131r. Onlar da \u00e7\u0131x\u0131b getdil\u0259r.<br \/>\nAx\u015fama kimi he\u00e7 k\u0259s yan\u0131ma g\u0259lm\u0259di. B\u0259rk dar\u0131xd\u0131m, ax\u0131 A\u011fazad\u0259 g\u0259lm\u0259liydi, g\u00f6r\u0259s\u0259n niy\u0259 g\u0259lm\u0259di. Olmaya v\u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fib? Yad\u0131ma, d\u00fcn\u0259n onun ma\u015f\u0131nda m\u0259n\u0259 dediyi s\u00f6zl\u0259r d\u00fc\u015fd\u00fc. \u201cBaba, i\u015fl\u0259rin f\u0131r\u0131qd\u0131r, s\u0259ni tutacaqlar\u201d<br \/>\nB\u0259d\u0259nimd\u0259n bir gizilti ke\u00e7di. \u018fg\u0259r m\u0259ni burada h\u0259bs el\u0259s\u0259l\u0259r, bundan kimin x\u0259b\u0259ri olacaq. Guya, bizim h\u00f6kum\u0259tin yad\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n el\u0259 m\u0259n olaca\u011fam? M\u0259nim kiminin birinin yox a, mininin ba\u015f\u0131na m\u00fcsib\u0259t g\u0259ls\u0259, he\u00e7 k\u0259sin \u00fcr\u0259yi \u201cc\u0131z\u201d el\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. Bir az da sevin\u0259c\u0259kl\u0259r ki, yard\u0131m alanlar\u0131n biri d\u0259 azald\u0131.<br \/>\nGec\u0259ni birt\u0259h\u0259r ke\u00e7irtdim. El\u0259 dar\u0131xd\u0131m ki, lap olmayan kimi. Bezimi\u015fdim h\u0259yat\u0131mdan, ya\u015famaq ist\u0259mirdim. Raz\u0131yd\u0131m he\u00e7 olmasa Alag\u00f6zl\u0259 m\u0259ni birc\u0259 d\u0259f\u0259 t\u0259kb\u0259t\u0259k qoysunlar, onun yal\u0131n\u0131 tumurlay\u0131m, g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6p\u00fcm. Sonra \u00f6ld\u00fcrs\u0259l\u0259r, uf da dem\u0259zdim.<br \/>\nS\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131lmaq bilmirdi. Otaqda o ba\u015f-bu ba\u015fa getm\u0259kd\u0259n ayaqlar\u0131m a\u011fr\u0131y\u0131rd\u0131. Bu gec\u0259 yaman uzun g\u0259ldi m\u0259n\u0259.<br \/>\nN\u0259hay\u0259t, s\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131ld\u0131. S\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259rimi qap\u0131ya zill\u0259mi\u015fdim. Saat doqquza az qalm\u0131\u015f qap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. M\u0259n\u0259 s\u0259h\u0259r yem\u0259yi g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r. He\u00e7, \u0259limi d\u0259 vurmad\u0131m. Ax\u015fam yem\u0259yimin \u00fcst\u00fcnd\u0259ydim. \u00dcr\u0259yim he\u00e7 n\u0259 ist\u0259mirdi.<br \/>\nG\u00fcnortaya yax\u0131n n\u00f6vb\u0259t\u00e7i yen\u0259 g\u0259ldi. Bu d\u0259f\u0259 m\u0259ni \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b, iki g\u00fcn bundan qabaq s\u00f6hb\u0259t etdiyimiz zabitn yan\u0131na apard\u0131. Ota\u011fa gir\u0259nd\u0259 g\u00f6rd\u00fcm ki, A\u011fazad\u0259d\u0259 burdad\u0131r. G\u00f6zl\u0259rim\u0259 i\u015f\u0131q g\u0259ldi. \u0130st\u0259dim soru\u015fam ki, b\u0259s d\u00fcn\u0259n harada idin, m\u0259nim g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259n ba\u011fr\u0131m \u00e7atdad\u0131 ki?!<br \/>\nAmma utand\u0131m, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, A\u011fazad\u0259 dem\u0259z ki, bala m\u0259n s\u0259nin it\u0259n qarda\u015f\u0131nam, ya n\u0259y\u0259m ki, d\u00fc\u015f\u0259m s\u0259nin arxanca.<br \/>\nOnlar\u0131n h\u0259r ikisi \u0259l verib m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Dostum v\u0259ziyy\u0259timl\u0259 maraqland\u0131. \u00c7iyinl\u0259rimi \u00e7\u0259kdim. Dem\u0259k ist\u0259dim ki, nec\u0259 olaca\u011fam, lap pis.<br \/>\nO, \u00fcz\u00fcm\u0259 bax\u0131b dill\u0259ndi:<br \/>\n&#8211; G\u00f6r\u00fcr\u0259m b\u0259rk narahatsan, inan ki, iki g\u00fcnd\u00fcr birc\u0259 d\u0259qiq\u0259 d\u0259 olsun bo\u015f vaxt\u0131m olmay\u0131b S\u0259h\u0259rdan ax\u015famacan ora-bura qa\u00e7m\u0131\u015fam. \u0130ndi s\u0259ni bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnl\u00fcy\u0259 buraxd\u0131raca\u011fam. M\u0259s\u0259l\u0259 \u00e7ox q\u0259lizdir, h\u0259m v\u0259t\u0259nda\u015flara, h\u0259m d\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t\u0259 ziyan d\u0259yib Camaat pullar\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Sa\u011f olsun ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259n adamlar ki, k\u00f6m\u0259k edirl\u0259r.. X\u00fcsus\u0259n m\u0259nim yax\u0131n dostum Sadiqi, o zabiti g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k \u0259lav\u0259 etdi. Qald\u0131 s\u0259nin at m\u0259s\u0259l\u0259n\u0259 onu da evd\u0259 s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rik.<br \/>\nBiz Sadiqi deyil\u0259n polis zabiti il\u0259 xudahafizl\u0259\u015fib oradan \u00e7\u0131xd\u0131q. Yaman dar\u0131xd\u0131m. Ba\u015f\u0131m b\u0259rk a\u011fr\u0131y\u0131rd\u0131. \u0130ki g\u00fcn olard\u0131 ki, yatm\u0131rd\u0131m. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n q\u0259riblik, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 bu hadis\u0259 qan\u0131m\u0131 b\u0259rk qaraltm\u0131\u015fd\u0131. Burada deyibl\u0259r e, G\u00fcl\u00fcma\u011fa \u00e7ox f\u0259rliydi, bir \u00e7iban da boynunun ard\u0131ndan \u00e7\u0131xartd\u0131.<br \/>\nEv\u0259 g\u0259ldik, A\u011fazad\u0259d\u0259n xahi\u015f etdim ki, Bak\u0131ya, o\u011flumun evin\u0259 z\u0259ng vursun. Bilirdim ki, indi nigarand\u0131lar m\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc.<br \/>\nKi\u015fi n\u00f6mr\u0259ni y\u0131\u011fan kimi o d\u0259qiq\u0259 cavab verdil\u0259r. Telefona cavab ver\u0259n g\u0259linim idi. S\u0259simi e\u015fid\u0259n kimi a\u011flad\u0131. \u2013 Hardasan, ay \u0259mi, &#8211; dedi, s\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc yaman dar\u0131xm\u0131\u015f\u0131q? \u018fhm\u0259dd\u0259 ki , day \u0130randa yer qalmay\u0131b, z\u0259ng vurmas\u0131n. At n\u0259 oldu, tapa bildinmi?<br \/>\nDedim, q\u0131z\u0131m narahat olmay\u0131n. \u018fhm\u0259d\u0259 d\u0259 den\u0259n ki, he\u00e7 yer\u0259 z\u0259ng vurub el\u0259m\u0259sin, m\u0259n sa\u011f- salamatam. Burada bir az i\u015fim var, qurtaran kimi qay\u0131daca\u011fam. At\u0131 da tapm\u0131\u015fam, bu bar\u0259d\u0259 qay\u0131dandan sonra dan\u0131\u015faram. Ham\u0131ya m\u0259nd\u0259n salam deyin, dedim v\u0259 telefonu yerin\u0259 qoydum.<br \/>\nO d\u0259qiq\u0259 can\u0131mda bir rahatl\u0131q hiss etdim. Sonra g\u00f6zl\u0259rimi A\u011fazad\u0259nin g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 dikdim O n\u0259 dey\u0259c\u0259yimi g\u00f6zl\u0259rimd\u0259n oxudu\u011fundan, m\u0259ni \u00e7ox da intizarda saxlamad\u0131.<br \/>\n&#8211; H\u0259, H\u0259s\u0259n qarda\u015f, m\u0259s\u0259l\u0259 bel\u0259 olub da. Nec\u0259 ki, siz ev-e\u015fiyinizi qoyub qa\u00e7m\u0131s\u0131n\u0131z, erm\u0259nil\u0259r d\u0259 orada n\u0259 var y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131blar. Uzun s\u00f6z\u00fcn q\u0131sas\u0131, s\u0259nin at\u0131n da bir erm\u0259ni zabtind\u0259ymi\u015f. Zabitin d\u0259 T\u0259brizd\u0259 bir \u0259misi ya\u015fay\u0131rm\u0131\u015f. Sizin vilay\u0259t i\u015f\u011fal olunan \u0259r\u0259f\u0259d\u0259, h\u0259min erm\u0259ni d\u0259 Erm\u0259nistanda imi\u015f. Alag\u00f6z\u00fc d\u0259 orada g\u00f6r\u00fcr v\u0259 xo\u015funa g\u0259lir. Qarda\u015f\u0131 o\u011flundan xahi\u015f edir ki, at\u0131 ona ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. \u00c7\u00fcnki, T\u0259brizd\u0259 erm\u0259ninin ata mara\u011f\u0131 olan bir o\u011flu varm\u0131\u015f. B\u0259li, at\u0131 alaraq g\u0259tirib T\u0259briz\u0259. Dedikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, atla davranmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tin olub Bir m\u00fcdd\u0259t at yan-y\u00f6r\u0259sin\u0259 adam buraxmay\u0131b. El\u0259 kim g\u0259lirmi\u015f t\u0259pikl\u0259yirmi\u015f. Sonralar yumu\u015fal\u0131b, &#8211; nec\u0259 ki, siz yumu\u015falm\u0131s\u0131n\u0131z, iranl\u0131 dostum \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 tutub yar\u0131zarafat, yar\u0131ger\u00e7\u0259k dedi.<br \/>\nM\u0259n onun s\u00f6zl\u0259rini t\u0259sdiqlyib dedim ki, d\u00fcz deyirs\u0259n, qarda\u015f. Biz \u015f\u00fcurlu insanlar h\u0259r \u015feyi, biz\u0259 edil\u0259n z\u00fclm\u00fc, ata-babalar\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259brini, do\u011fmalar\u0131m\u0131z\u0131n nisgilini unudanda, b\u0259s yaz\u0131q heyvan neyl\u0259sin?<br \/>\n\u0130ndi s\u0259nin at\u0131n T\u0259brizli erm\u0259ninin o\u011flundad\u0131r, &#8211; dey\u0259 A\u011fazad\u0259 s\u00f6hb\u0259tinin ard\u0131n\u0131 dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. Ad\u0131 da A\u015fotdur. A\u015fot \u0130randa ke\u00e7iril\u0259n at yar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131nda qalib g\u0259libdir. Yaman pul qazan\u0131bd\u0131r s\u0259nin Alag\u00f6z\u00fcnl\u0259. Onunla \u00f6z\u00fcm dan\u0131\u015fd\u0131m. Gic g\u00f6p\u0259yo\u011flu m\u0259niml\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mirdi. S\u0259nin yar\u0131\u015f\u0131 pozma\u011f\u0131n onun atas\u0131n\u0131 yand\u0131r\u0131bd\u0131r. Hirsind\u0259n quduz it kimi z\u0259ncir g\u0259mirirdi. Ona dedim ki, m\u0259n A\u011fazad\u0259y\u0259m ha, \u00f6z\u00fcn\u00fc bir az y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r. Bu s\u00f6zl\u0259rimd\u0259n sonra g\u00f6rd\u00fcm verir \u201cv\u0259loxa\u201d.<br \/>\nOna at\u0131 satmaq bar\u0259d\u0259 dey\u0259nd\u0259 yaral\u0131 qaban kimi el\u0259 ba\u011f\u0131rd\u0131 ki, el\u0259 bil haras\u0131sa qap\u0131 aras\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131. Onunla \u00e7ox \u00e7\u0259n\u0259-bo\u011faz vurdum. Ax\u0131rda m\u0259n\u0259 n\u0259 des\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r, dedi ki; &#8211; harda g\u00f6r\u00fcn\u00fcb erm\u0259ninin \u0259lin\u0259 yax\u015f\u0131 bir \u015fey ke\u00e7\u0259 onu qaytara&#8230; Onunla s\u00f6hb\u0259td\u0259n bel\u0259 anlad\u0131m ki, o s\u0259n\u0259 at qaytaran deyil. Bird\u0259f\u0259lik bunu yad\u0131nda saxla. Bir d\u0259, bu it u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n bir \u015fey qaytarmaqla aralar\u0131 yoxdur. Onlar\u0131 Allah yarad\u0131b ki, ququ qu\u015fu kimi, onun-bunun yuvas\u0131nda yumurtlas\u0131nlar, sonra da yumurtadan \u00e7\u0131xan kimi yuvadak\u0131lar\u0131 t\u00f6ks\u00fcnl\u0259r bay\u0131ra. Bird\u0259 ki, qarda\u015f, deyir: &#8211; ilan\u0131n quyru\u011fu ulduz g\u00f6rm\u0259yinc\u0259 \u00f6lm\u0259z. Onlar\u0131n o bad\u0131mcan burunlar\u0131 \u0259zilm\u0259s\u0259, onlar tar\u0131ya b\u0259nd\u0259lik el\u0259y\u0259n deyill\u0259r. Sizd\u0259 d\u0259 o f\u0259ras\u0259t yoxdur.<br \/>\n\u00c7ox g\u00f6t\u00fcr-qoydan sonra s\u0259nin ata baxma\u011f\u0131na icaz\u0259 ala bildim. Bildirdim ki, s\u0259n ata baxmay\u0131nca geri d\u00f6n\u0259n deyils\u0259n. Ancaq buna bir \u015f\u0259rtl\u0259 raz\u0131 oldu ki, ona d\u0259ymi\u015f ziyan\u0131n bir hiss\u0259sini \u00f6d\u0259y\u0259s\u0259n. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xartmal\u0131d\u0131r Biz bir-iki g\u00fcn d\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259liyik.<br \/>\nA\u011fazad\u0259nin bu s\u00f6zl\u0259rind\u0259n sonra \u0259hval\u0131m p\u0259ri\u015fan oldu. Vallah, el\u0259 bil d\u00fcnya u\u00e7du ba\u015f\u0131ma, qald\u0131m alt\u0131nda. \u0130ranl\u0131 dostum m\u0259n\u0259 t\u0259skinlik verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131?<br \/>\n&#8211; Dar\u0131xma, &#8211; dedi, -Allah bil\u0259n m\u0259sl\u0259h\u0259tdir, yaman g\u00fcn\u00fcn \u00f6mr\u00fc az olar.<br \/>\nA\u011fazad\u0259nin bu s\u00f6zl\u0259ri m\u0259ni sakitl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n \u00e7ox, bir az da h\u00f6vs\u0259l\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xartd\u0131. Odur ki, dedim:<br \/>\n&#8211; Ay ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcm, ay qurban\u0131n olum, bu Allahl\u0131q deyil e, ondan da ke\u00e7ib. Vallah, billah bu i\u015fl\u0259rd\u0259n Allah\u0131n x\u0259b\u0259ri yoxdur. Harda g\u00f6r\u00fcn\u00fcb ki, mal\u0131n\u0131 o\u011furlayalar, sonra da sahibind\u0259n qap\u0131n\u0131n de\u015fiyind\u0259n ona baxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pul ist\u0259y\u0259l\u0259r. Yox, dey\u0259s\u0259n m\u0259nim ba\u011fr\u0131m \u00e7atlayacaq. Daha d\u00f6z\u0259 bilmir\u0259m, dedim.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 m\u0259ni sakitl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131:<br \/>\n-Baba, bir balaca s\u0259brini bas, dar\u0131xma. Olan olub, olaca\u011fa da \u00e7ar\u0259 yoxdur, bilirs\u0259n. Bir az d\u00f6z, g\u00f6r\u0259k n\u0259 olacaq. Pul sar\u0131dan da narahat olma m\u0259n \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m.<br \/>\nDo\u011frusu, bu ki\u015finin iki h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 m\u0259nim yolumda \u00e7\u0259kdiyi \u0259ziyy\u0259tl\u0259ri yad\u0131ma salanda x\u0259cal\u0259timd\u0259n \u0259riyib yer\u0259 girirdim.<br \/>\nBir-iki g\u00fcn d\u0259 d\u00f6zm\u0259li olduq. Ax\u0131r ki, m\u0259hk\u0259m\u0259 d\u0259 q\u0259rar \u015f\u0131xartd\u0131. \u00d6d\u0259nil\u0259n pul m\u0259bl\u0259\u011fini bizim pula \u00e7evir\u0259nd\u0259 bir xeyliydi. Bu pulla bir at ilx\u0131s\u0131 almaq olard\u0131.<br \/>\nG\u00fcnortaya yax\u0131n biz polis idar\u0259sin\u0259 g\u0259ldik. A\u011fazad\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259nin \u00e7\u0131xartd\u0131\u011f\u0131 q\u0259rar\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259nilmi\u015f pulun q\u0259bzini polis r\u0259isin\u0259 verdi.<br \/>\nO q\u0259rar\u0131 oxuyub, \u00f6d\u0259nl\u0259n pulun m\u0259bl\u0259\u011fin\u0259 baxanda qa\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7at\u0131b, uzun bir fit \u00e7ald\u0131.<br \/>\nPolis r\u0259isi bizi yola salanda m\u0259ni A\u011fazad\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rib n\u0259 is\u0259 dedi. H\u0259min anda iranl\u0131 dostumun sif\u0259ti q\u0131zard\u0131. M\u0259n anlad\u0131m ki, s\u00f6hb\u0259t m\u0259nim haqq\u0131mda gedir. Fikirl\u0259\u015fdim ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n zabit m\u0259nim haqq\u0131mda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rdi? Y\u0259qin dey\u0259 bil\u0259rdi ki, pulunu bunun yolunda da\u011f\u0131tma. Bu adam q\u0259dirbil\u0259n olsayd\u0131, \u00f6z torpa\u011f\u0131n\u0131n, \u00f6z el-obas\u0131n\u0131n q\u0259drini bil\u0259rdi. G\u0259ldiyim q\u0259na\u0259ti bir d\u0259 \u00fcr\u0259yimd\u0259n ke\u00e7ir\u0259nd\u0259 dostumdan da b\u0259rk q\u0131zard\u0131m.<br \/>\nAmma \u00fcr\u0259yimd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 qalmas\u0131n dey\u0259, A\u011fazad\u0259d\u0259n soru\u015fdum ki, polis r\u0259isi n\u0259 dedi s\u0259n?<br \/>\nO bir az q\u0131m\u0131\u015fd\u0131 v\u0259:<br \/>\n&#8211; He\u00e7, bir s\u00f6z dem\u0259di.<br \/>\nDedim, s\u0259n can\u0131n n\u0259 dedi:<br \/>\nA\u011fazad\u0259 b\u0259rkd\u0259n g\u00fcl\u00fcb dedi:<br \/>\nO dedi ki, dostunun, dey\u0259s\u0259n, ba\u015f\u0131 xarabd\u0131r. Bir atdan sar\u0131 girinc qal\u0131b burada. G\u0259r\u0259k onu x\u0259st\u0259xanada da yat\u0131rayd\u0131q.<br \/>\n\u00d6z\u00fcm d\u0259 bu s\u00f6z\u0259 g\u00fcl\u00fcb dedim:<br \/>\n&#8211; Qarda\u015fcan\u0131, d\u00fcz deyir. M\u0259ni x\u0259st\u0259xanada yox e, g\u0259r\u0259k d\u0259lixanada yat\u0131rayd\u0131lar<br \/>\nA\u011fazad\u0259d\u0259n xahi\u015f etdim ki, daha qala bilm\u0259r\u0259m, \u0259g\u0259r m\u00fcmk\u00fcns\u0259 be\u015f d\u0259qiq\u0259liy\u0259 ata da baxaq, sonra m\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b ged\u0259r\u0259m.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 bir s\u00f6z dem\u0259yib m\u0259nim qoluma girdi v\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131q. Bir ma\u015f\u0131na oturub erm\u0259ninin evin\u0259 g\u0259ldik \u018fslind\u0259, buna ev d\u0259 dem\u0259k olmazd\u0131. El\u0259 bizim Bak\u0131dak\u0131, ke\u015fmi\u015f \u201cLenin saray\u0131\u201d boyda olard\u0131.<br \/>\nQap\u0131n\u0131n z\u0259ngini basd\u0131q. Qap\u0131ya orta ya\u015flar\u0131nda ar\u0131q bir ki\u015fi \u00e7\u0131xd\u0131. A\u011fazad\u0259 onunla t\u0259miz az\u0259rbaycanca dan\u0131\u015fd\u0131. Ki\u015fi d\u0259rhal geri d\u00f6n\u00fcb getdi. Br azdan qay\u0131d\u0131b bizi i\u00e7\u0259ri d\u0259v\u0259t etdi. Y\u0259qin,bu xidm\u0259t\u00e7iydi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Yax\u015f\u0131 i\u015fdir, erm\u0259ninin evind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 xidm\u0259t\u00e7isi. \u00d6z-\u00f6z\u00fcm\u0259 p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131m: &#8211; Da\u015f ba\u015f\u0131na, a mill\u0259t s\u0259nin, g\u00f6r n\u0259 g\u00fcn\u0259 qalm\u0131san e&#8230; Eyn\u0259n vaxtiyl\u0259 bizd\u0259 d\u0259 bel\u0259ydi, az\u0259rbaycanl\u0131lar Bak\u0131da erm\u0259nil\u0259rin evind\u0259 kiray\u0259d\u0259 qal\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nBiz h\u0259y\u0259t\u0259 ke\u00e7dik. H\u0259y\u0259t, n\u0259 h\u0259y\u0259t. El\u0259 bil c\u0259nn\u0259tdi, hovuz, n\u0259 bilim tovuz qu\u015fu. Deyir\u0259m da\u015f d\u00fc\u015f\u00fcb d\u0259 bizim ba\u015f\u0131m\u0131za, qazand\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131 ona-buna yedirdirik. \u00d6z-\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 didi\u015fm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey bilmirik. H\u0259y\u0259tin ortas\u0131nda dinc\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca bir yer d\u0259 vard\u0131. Orada iki n\u0259f\u0259r oturmu\u015fdu. O d\u0259qiq\u0259 a\u011fl\u0131ma g\u0259ldi ki, bunun biri A\u015fotdu, o biri is\u0259 onun arvad\u0131d\u0131r.<br \/>\nZ\u0259nnim m\u0259ni aldadmam\u0131\u015fd\u0131. A\u015fot deyil\u0259n erm\u0259ni A\u011fazad\u0259yl\u0259 \u0259l verib g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. M\u0259nim is\u0259 he\u00e7 \u00fcz\u00fcm\u0259 baxmaq ist\u0259m\u0259di.<br \/>\nOnlar \u00f6z aralar\u0131nda n\u0259 is\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131lar. Sonra birlikd\u0259, evd\u0259n xeyli aral\u0131 tikilmi\u015f t\u00f6vl\u0259y\u0259 t\u0259r\u0259f getdik. Bu tiklinin t\u00f6vl\u0259 oldu\u011funu m\u0259n\u0259 iranl\u0131 dostum dedi. \u018fslind\u0259, o da b\u0259rli-b\u0259z\u0259kli bir ev\u0259 ox\u015fay\u0131rd\u0131. Biz t\u00f6vl\u0259nin qap\u0131s\u0131na \u00e7atanda&#8230; H\u0259s\u0259n ki\u015fi n\u0259d\u0259ns\u0259 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131n\u0131 g\u0259tir\u0259 bilm\u0259di \u018flini s\u0131r\u0131ql\u0131s\u0131n\u0131n cibin\u0259 sal\u0131b, \u00e7oxdan b\u0259ri yuyulmayan cib d\u0259smal\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xartd\u0131. Onu d\u00fcrg\u0259l\u0259yib ovcunun i\u00e7in\u0259 ald\u0131. Hiss etdim ki, n\u0259 is\u0259 \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131dan bir s\u00f6z e\u015fid\u0259c\u0259y\u0259m ondan.<br \/>\nH\u0259s\u0259n ki\u015fi s\u00f6hb\u0259tin\u0259 bir az ara verdikd\u0259n sonra, yenid\u0259n dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\n&#8211; H\u0259, biz t\u00f6vl\u0259nin qap\u0131s\u0131na \u00e7atanda i\u00e7\u0259rid\u0259n at ki\u015fn\u0259rtisi g\u0259ldi. Bu Alag\u00f6z\u00fcn s\u0259siydi. Dem\u0259k o m\u0259nim g\u0259li\u015fimi duymu\u015fdu.<br \/>\nQap\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b i\u00e7\u0259ri ke\u00e7\u0259nd\u0259, Alag\u00f6z bayaqk\u0131ndan da b\u0259rk ki\u015fn\u0259di. \u2013 \u0130lahi, g\u00f6zl\u0259rim\u0259 inanmad\u0131m, qar\u015f\u0131mda dayanan h\u0259min Alag\u00f6z idi, m\u0259nim var\u0131m, yoxum olan, Alag\u00f6z&#8230;<br \/>\n&#8230; Uzun yelk\u0259si, topu\u011funa \u00e7atan quyru\u011fu, ceyrana b\u0259nz\u0259r duru\u015fu, qulaqlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259kl\u0259yib baxmas\u0131, h\u0259r \u015fey, h\u0259r \u015fey \u0259vv\u0259ll\u0259r oldu\u011fu kimiydi.<br \/>\nM\u0259n ona yax\u0131nla\u015f\u0131b dizl\u0259rini qucaqlad\u0131m v\u0259 yer\u0259 \u00e7\u00f6kd\u00fcm. Bilirs\u0259n, n\u0259 ba\u015f verdi? At da dizl\u0259ri \u00fcst\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb, ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7iynim\u0259 qoydu v\u0259 el\u0259 q\u0131r\u0131q-q\u0131r\u0131q ki\u015fn\u0259di ki, el\u0259 bil son n\u0259g\u0259siydi.<br \/>\nM\u0259n onun boynunu qucaqlay\u0131b, g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00f6pd\u00fcm. Onu iysil\u0259dim. \u0130ysil\u0259dim ki, o m\u0259nd\u0259n sonra v\u0259t\u0259nd\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259rimin havas\u0131ndan, \u0259trind\u0259n b\u0259lk\u0259 onda qalayd\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<br \/>\nAlag\u00f6z d\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 qoyun-qoltu\u011fuma, \u00fcz-g\u00f6z\u00fcm\u0259 s\u00fcrt\u00fcb f\u0131nx\u0131r\u0131rd\u0131. Aya\u011fa qalxd\u0131m, Alag\u00f6z d\u0259 dik\u0259ldi. M\u0259n onun boyun-bo\u011faz\u0131n\u0131, yal-yalman\u0131n\u0131 tumarlad\u0131m. G\u00f6zl\u0259rind\u0259n el\u0259 ya\u015f ax\u0131rd\u0131 ki&#8230;<br \/>\nAlag\u00f6zl\u0259 bu c\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz, \u0259trafdak\u0131lara da t\u0259sir etmi\u015fdi. Arxadan h\u0131\u00e7q\u0131r\u0131q s\u0259si e\u015fitdim. Geri d\u00f6n\u0259nd\u0259 g\u00f6rd\u00fcm ki, a\u011flayan erm\u0259ninin cavan arvad\u0131d\u0131r. Dostum A\u011fazad\u0259 is\u0259 d\u0259smalla g\u00f6zl\u0259rini qapayaraq \u00fcz\u00fcn\u00fc yana \u00e7evirmi\u015fdi. \u00c7iyinl\u0259rinin titr\u0259m\u0259sind\u0259n hiss etm\u0259k olurdu ki, o \u00f6z\u00fcnd\u0259 deyil.<br \/>\nA\u015fot is\u0259 orada yox idi, \u00e7\u0131x\u0131b getmi\u015fdi.<br \/>\nB\u0259rk h\u0259y\u0259canlanm\u0131\u015fd\u0131m, q\u0131zd\u0131rmal\u0131 adamlar kimi b\u0259d\u0259nim od tutub yan\u0131rd\u0131. \u00d6z\u00fcmd\u0259 deyildim, a\u011fl\u0131n\u0131 itirmi\u015fl\u0259r kimi, at\u0131n yan-y\u00f6r\u0259sind\u0259 h\u0259rl\u0259nib, \u00f6z-\u00f6z\u00fcm\u0259 n\u0259 is\u0259 m\u0131z\u0131ldan\u0131rd\u0131m. M\u0259ni q\u0131nama, qarda\u015f, el\u0259 bil itirdikl\u0259rimin ham\u0131\u0131s\u0131n\u0131 tapm\u0131\u015fd\u0131m. O, q\u0259rib yerd\u0259 Alag\u00f6z m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey idi.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 v\u0259ziyy\u0259timin a\u011f\u0131r oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcb, t\u00f6vl\u0259y\u0259 ke\u00e7di. At\u0131n yalman\u0131na s\u0131\u011fal \u00e7\u0259kib sonra ehmalca qolumdan yap\u0131\u015faraq: &#8211; daha b\u0259sdir, ged\u0259k! &#8211; dedi.<br \/>\nYenid\u0259n Alag\u00f6z\u00fcn boynuna sar\u0131ld\u0131m. O ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7iynim\u0259 qoydu, ayr\u0131laca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hiss etmi\u015fdi, el\u0259 bil. Yava\u015f-yava\u015f geri d\u00f6n\u00fcb qap\u0131ya t\u0259r\u0259f getdim. At ondan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcb el\u0259 dart\u0131nd\u0131, el\u0259 ki\u015fn\u0259di ki, dedim b\u0259s, t\u00f6vl\u0259ni xaraba qoyacaqd\u0131r. Bir d\u0259 d\u00f6n\u00fcb ona baxd\u0131m. \u0130lahi, onun g\u00f6zl\u0259ri n\u0259 boyda olmu\u015fdu? El\u0259 bil, bu d\u0259qiq\u0259 h\u0259d\u0259q\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kdi. Burun p\u0259rl\u0259ri d\u0259 d\u0259mir\u00e7i k\u00f6r\u00fcy\u00fc kimi qalx\u0131b, enirdi.<br \/>\n\u00c7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xanda a\u011flama\u011f\u0131m\u0131 erm\u0259ni g\u00f6rm\u0259sin dey\u0259, \u00f6z\u00fcm\u00fc zorla saxlam\u0131\u015fd\u0131m. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fsam da, bacarm\u0131rd\u0131m, aradabir h\u0131\u00e7q\u0131r\u0131q bo\u011furdu m\u0259ni.<br \/>\nAlag\u00f6z bir an da olsa dayanmadan ki\u015fn\u0259yirdi. Bizd\u0259n bir az aral\u0131da, bayaqk\u0131 erm\u0259ni qad\u0131n\u0131 \u0259rinin qollar\u0131ndan tutaraq ona n\u0259 is\u0259 deyirdi. Boynunu \u00e7iynin\u0259 qoyub, g\u00f6z ya\u015flar\u0131 ax\u0131tma\u011f\u0131ndan hiss etm\u0259k olurdu ki, \u0259rind\u0259n n\u0259 is\u0259 xahi\u015f edir. Yalvard\u0131qca da h\u00f6nk\u00fcr\u00fcrd\u00fc. \u018fri is\u0259 onu kobudcas\u0131na k\u0259nara it\u0259l\u0259yib qovdu.<br \/>\nQad\u0131n d\u00fcz onun g\u00f6zl\u0259rinin i\u00e7in\u0259 baxd\u0131, sonra \u0259lini at\u0131b stolun \u00fcst\u00fcnd\u0259n bir st\u0259kan g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k yer\u0259 \u00e7\u0131rpd\u0131 v\u0259 \u0259ri t\u0259r\u0259f\u0259 t\u00fcp\u00fcr\u0259r\u0259k a\u011flaya-a\u011flaya ev\u0259 qa\u00e7d\u0131.<br \/>\nBiz k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131q. El\u0259 bil erm\u0259ninin o d\u0259bd\u0259b\u0259li h\u0259y\u0259t-bacas\u0131nda bir q\u0131r\u0131q da olsun n\u0259f\u0259s almam\u0131\u015fd\u0131m. K\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xanda d\u0259rind\u0259n n\u0259f\u0259s alma\u011fa ba\u015flad\u0131m. Azac\u0131q da olsa rahatland\u0131m. Rahatlanma\u011f\u0131m Alag\u00f6z\u00fc g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u0259 g\u00f6r\u0259 idi, onsuz da q\u0259lbimd\u0259n qara qanlar ax\u0131rd\u0131.<br \/>\nAlag\u00f6z\u00fcn s\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u0259lirdi. Yaz\u0131q heyvan n\u0259l\u0259r \u00e7\u0259kirdi m\u0259n b\u0259xtiqaran\u0131n \u0259lind\u0259n.<br \/>\nMa\u015f\u0131na oturub ev\u0259 g\u0259ldik. A\u011fazad\u0259d\u0259n xahi\u015f etdim ki, m\u0259ni yola sals\u0131n, gedir\u0259m. O, \u00e7ox yap\u0131\u015fd\u0131 ki, bir-iki g\u00fcn d\u0259 qal\u0131m. Amma raz\u0131 olmad\u0131m. Bildirdim ki, m\u0259nim burada qalma\u011f\u0131m\u0131n o yaz\u0131q heyvana da ziyan\u0131 var. Atda hissiyyat g\u00fccl\u00fcd\u00fcr, ax\u0131. Buradan n\u0259 q\u0259d\u0259r tez uzaqla\u015fsam, ona da rahat olard\u0131.<br \/>\n\u0130ranl\u0131 dostum daha bir s\u00f6z dem\u0259yib, m\u0259ni ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 g\u0259tirdi. Ayr\u0131landa ona dil-a\u011f\u0131z el\u0259dim. Xahi\u015f el\u0259dim ki, bu ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0259kdiyi \u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n v\u0259 z\u0259hm\u0259tini m\u0259n\u0259 halal etsin. Bir d\u0259 dedim ki, narahat olmas\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131b onun borcunu qaytaraca\u011f\u0131q.<br \/>\nO m\u0259n\u0259 t\u0259skinlik verib dedi ki, bel\u0259 \u015feyl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn narahat olmay\u0131m. N\u0259 etmi\u015f\u0259ms\u0259 halal xo\u015fun olsun, &#8211; dedi.<br \/>\nA\u011fazad\u0259 il\u0259 ayr\u0131landa boynumu qucaqlay\u0131b: &#8211; yen\u0259 d\u0259 g\u00fcc\u00fcm\u00fc vuraca\u011fam, b\u0259lk\u0259 bir \u015fey ed\u0259 bildim, &#8211; dedi.<br \/>\n&#8211; Nahaq yer\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259ziyy\u0259t verm\u0259, onlar xo\u015fluqla bir \u015fey qaytaran deyill\u0259r. \u2013 dedim.<br \/>\nBak\u0131ya hava qaralanda \u00e7atd\u0131m. U\u015faqlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb, \u00f6p\u00fc\u015fd\u00fcm. Yaman q\u0259ribs\u0259mi\u015fdik bir-birim\u00fcz\u00e7\u00fcn. Bir az rahatlanandan sonra olub-ke\u00e7\u0259nl\u0259ri u\u015faqlar\u0131ma dan\u0131\u015fd\u0131m.<br \/>\nBir m\u00fcdd\u0259t n\u0259 o\u011flum, n\u0259 d\u0259 g\u0259linim dinib, dan\u0131\u015fmad\u0131lar. El\u0259 bel\u0259c\u0259, lal-dinm\u0259z oturub bir-birimizin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131q. Sonra o\u011flum g\u0259lib divanda, yan\u0131mda oturdu v\u0259 qolunu boynuma sal\u0131b dedi:<br \/>\n&#8211; Atacan, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6r n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdin. Daha olan olub, ke\u00e7\u0259n ke\u00e7ibdir. Bundan sonra dar\u0131xma\u011f\u0131n n\u0259 m\u0259nas\u0131 var. Xahi\u015f edir\u0259m, olanlar\u0131 unudasan. Qald\u0131 pul m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259, narahat olma, yava\u015f-yava\u015f \u00f6d\u0259y\u0259rik o ki\u015finin pulunu. O da s\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kibdir.<br \/>\nBir s\u00f6z dem\u0259yib, ba\u015f\u0131m\u0131n i\u015far\u0259siyl\u0259 o\u011flumun s\u00f6zl\u0259rini t\u0259sdiql\u0259dim. \u018fslin\u0259 baxsayd\u0131n, dem\u0259y\u0259 d\u0259 s\u00f6z\u00fcm yox idi. N\u0259 dey\u0259c\u0259kdim ki, o\u011flum d\u00fcz deyirdi d\u0259&#8230;<br \/>\nEl\u0259 s\u0259h\u0259ri g\u00fcn o\u011flum \u0130rana, A\u011fazad\u0259nin \u00fcnvan\u0131na bir q\u0259d\u0259r pul yola sald\u0131.<br \/>\nBu hadis\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259n bir h\u0259ft\u0259y\u0259 yax\u0131n vaxt g\u0259lib ke\u00e7di. Ax\u015fam evd\u0259 oturub \u015fam yem\u0259yi yeyirdik. Bird\u0259n telefon z\u0259ng \u00e7ald\u0131. O\u011flum d\u0259st\u0259yi g\u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259 m\u0259lum oldu ki, z\u0259ng vuran \u0130randand\u0131r. Bunu bil\u0259n kimi dik yerimd\u0259n qalxd\u0131m. M\u0259nim bel\u0259 qalxma\u011f\u0131m evd\u0259kil\u0259ri d\u0259 diksindirdi.<br \/>\nTelefonun d\u0259st\u0259yini qula\u011f\u0131ma tutanda A\u011fazad\u0259nin s\u0259sini e\u015fitdim. \u00c7ox sevindim. Bir-birimizin kef-\u0259hval\u0131n\u0131 soru\u015fandan sonra, bildirdi ki, g\u00f6nd\u0259rdiyiniz \u0259man\u0259ti al\u0131b. Naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi, dedi ki, n\u0259 x\u0259b\u0259rdi, m\u0259g\u0259r qa\u00e7aqa\u00e7d\u0131, n\u0259 vaxt olsayd\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259rdiniz d\u0259&#8230;<br \/>\n\u00dcr\u0259yimd\u0259 dedim ki, ay sa\u011folmu\u015f, sizin t\u0259r\u0259fd\u0259 bilmir\u0259m, biz t\u0259r\u0259fd\u0259, do\u011furdan da, qa\u015faqa\u00e7d\u0131r.<br \/>\nSonra A\u011fazad\u0259 bir az susdu. Handan-hana bildirdi ki, H\u0259s\u0259n ki\u015fi, s\u0259nin at\u0131n Alag\u00f6z d\u00fcn\u0259n \u00f6ld\u00fc&#8230;<br \/>\nBu s\u00f6zl\u0259ri e\u015fid\u0259nd\u0259 g\u00f6zl\u0259rim qarald\u0131, Otaqda he\u00e7 k\u0259si g\u00f6rm\u0259dim. Kor adamlar kimi \u0259ll\u0259rim havadan as\u0131la qald\u0131. Y\u0131x\u0131lmay\u0131m dey\u0259 divardan yap\u0131\u015fd\u0131m. \u00c7\u0259tin n\u0259f\u0259s al\u0131rd\u0131m. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, bu d\u0259qiq\u0259 \u00fcr\u0259yim partlayacaqd\u0131r.<br \/>\nO\u011flum qolumdan yap\u0131\u015f\u0131b divanda \u0259yl\u0259\u015fdirdi. El\u0259 ba\u015f\u0131m dolmu\u015fdu ki, yaz\u0131q A\u011fazad\u0259yl\u0259 he\u00e7 xudahafizl\u0259\u015f\u0259 d\u0259 bilm\u0259dim. Dem\u0259k, Alag\u00f6z d\u0259 bu d\u0259rd\u0259 tabla\u015fa bilm\u0259di, \u00e7\u0259rl\u0259yib \u00f6ld\u00fc. Dem\u0259k o, sahibiyl\u0259 ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6z\u0259mm\u0259di. M\u0259ns\u0259 o boyda yurd-yuvam\u0131, var-d\u00f6vl\u0259timi, h\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131, qohum-\u0259qrabam\u0131 itirdim, amma \u00f6l\u0259 bilm\u0259dim. O \u015f\u00fcursuz heyvan, m\u0259ns\u0259 \u015f\u00fcurlu bir insan&#8230;<br \/>\nBel\u0259c\u0259, h\u0259ft\u0259l\u0259r, aylar \u00f6td\u00fc. O\u011fluma yalvard\u0131m ki, m\u0259n\u0259 rayonlar\u0131n birind bir yer taps\u0131n, daha Bak\u0131da qala bilmir\u0259m. O\u011flumla, g\u0259linim \u00e7ox dedil\u0259r, yalvard\u0131lar ki, bel\u0259 etm\u0259yim. Amma m\u0259n he\u00e7 k\u0259sin s\u00f6z\u00fcn\u00fc e\u015fitm\u0259dim. \u00c7ar\u0259siz qal\u0131b ax\u0131rda raz\u0131 oldular.. \u0130st\u0259mirdim ki, bu v\u0259r\u0259mli can\u0131mla onlar\u0131n da \u00f6m\u00fcrl\u0259rini \u00e7\u00fcr\u00fcd\u0259m. Onlar h\u0259l\u0259 g\u0259nc idil\u0259r, h\u0259yatda n\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki? O\u011flum da s\u00f6z\u00fcmd\u0259n \u00e7\u0131xmay\u0131b, dediyim kimi m\u0259ni sizin rayona g\u0259tirdi.<br \/>\n&#8211; H\u0259, qarda\u015f, m\u0259n b\u0259db\u0259xt o\u011flunun ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n m\u00fcsib\u0259t budur. Yazan olsa, bir kitabl\u0131qd\u0131r. \u0130ndi g\u0259zib, dolan\u0131ram, amma n\u0259 faydas\u0131. Qabaqlar deyirdil\u0259r ki, ki\u015fini ki\u015fi eyl\u0259y\u0259n \u00fc\u00e7 \u015feydir: &#8211; arvad, papaq, bird\u0259 ki, at. Arvad\u0131 o yurdda qoydum, torpa\u011fa da tap\u015f\u0131ra bilm\u0259dim ki, he\u00e7 olmasa erm\u0259nil\u0259r onun meyidini t\u0259hqir etm\u0259sinl\u0259r Papa\u011f\u0131da qa\u00e7haqa\u00e7da sal\u0131b itirdim. At\u0131 da ki verdim erm\u0259ninin \u0259lin\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, Allah bunlar\u0131n c\u0259zas\u0131n\u0131 bu d\u00fcnyada m\u0259n\u0259 \u00e7\u0259kdirir. \u0130nan ki, o d\u00fcnyada m\u0259n\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259m odu yoxdur M\u0259n orada \u00e7\u0259kdikl\u0259rimi el\u0259 bu d\u00fcnyada \u00e7\u0259kir\u0259m. Bir g\u00f6zl\u0259m\u0259m var, onu g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. D\u00f6rd-be\u015f aydan sonra, in\u015fallah, arzuma \u00e7ataram. El\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu day\u00e7an\u0131 alm\u0131\u015fam. Alag\u00f6z\u00fcm\u00fcn day\u00e7al\u0131\u011f\u0131na \u00e7ox ox\u015fay\u0131r. G\u00f6zl\u0259rimd\u0259n k\u0259nara buraxm\u0131ram ki, qoy, g\u00f6z\u00fcm\u00fcn qaba\u011f\u0131nda olsun, ba\u011fr\u0131m \u00e7atlamas\u0131n, b\u0259lk\u0259 o g\u00f6zl\u0259diyim g\u00fcn g\u0259lib \u00e7ata.<br \/>\n&#8211; O hans\u0131 g\u00fcnd\u00fcr, &#8211; dedim, &#8211; H\u0259s\u0259n ki\u015fi? B\u0259lk\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259rin azad olundu\u011fu g\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yirs\u0259n? Y\u0259ni, K\u0259lb\u0259c\u0259r be\u015f-alt\u0131 aydan sonra azad olunacaqd\u0131r?<br \/>\n&#8211; Yox, qarda\u015f, onu demir\u0259m. O g\u00fcn\u00fc m\u0259n g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259r, yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259n b\u00fct\u00fcn qa\u00e7q\u0131n, k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r, diz\u0259c\u0259n \u00e7\u0131rmalan\u0131b, ayaqqablar\u0131n\u0131 \u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r ki, torpaqlar\u0131 kims\u0259 als\u0131n, onlar da ayaqyal\u0131n, ba\u015f\u0131a\u00e7\u0131q ora qa\u00e7s\u0131nlar, o g\u00fcn olmayacaq. Guya, bunu n\u0259zir boyun al\u0131blar. Ba\u015fqalar\u0131 v\u0259t\u0259n yolunda, torpaq yolunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcb, \u015f\u0259hid olurlar, bizs\u0259 ayaqqablar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck \u0259limiz\u0259&#8230; Yox, qarda\u015f, bel\u0259 gets\u0259 bu xam\u0131r h\u0259l\u0259 \u00e7ox su aparacaq. M\u0259n ba\u015fqa g\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yir\u0259m, \u0259g\u0259r maraqlansan bil\u0259c\u0259ks\u0259n.<br \/>\nHava qaralm\u0131\u015fd\u0131. Pay\u0131z\u0131n soyuq n\u0259f\u0259si adam\u0131n boyun-bo\u011faz\u0131na soxularaq b\u0259d\u0259nini \u00fc\u015f\u00fcd\u00fcrd\u00fc. Bayaqdan b\u0259ri oturmaqdan q\u0131\u00e7-qolumuz da keyl\u0259\u015fmi\u015fdi. Aya\u011fa qalxd\u0131q. H\u0259s\u0259n ki\u015fi day\u00e7an\u0131n \u00e7idar\u0131n\u0131 a\u00e7d\u0131, onun belin\u0259 bir-iki d\u0259f\u0259 tumar \u00e7\u0259kib d\u0259rind\u0259n k\u00f6ks \u00f6t\u00fcrd\u00fc. Sonra is\u0259 m\u0259niml\u0259 xudahafizl\u0259yib, mal-qaran\u0131 hoylad\u0131&#8230;<\/p>\n<p>***<br \/>\nArt\u0131q yaz\u0131n ikinci ay\u0131 da girmi\u015fdi. H\u0259r t\u0259r\u0259f g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259y\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc. Havalar da yava\u015f-yava\u015f istil\u0259\u015firdi.<br \/>\nAx\u015fam\u00fcst\u00fcyd\u00fc. H\u0259s\u0259n ki\u015fini g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7oxdan idi ki, g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fck. Yaman d\u0259yi\u015fmi\u015fdi, bu d\u00f6rd-be\u015f ay\u0131n \u0259rzind\u0259 xeyli qocalm\u0131\u015fd\u0131. Art\u0131q day\u00e7as\u0131 da b\u00f6y\u00fcy\u00fcb yek\u0259 at olmu\u015fdu. Bir az ordan-burdan s\u00f6hb\u0259t etdik. Bulan\u0131q g\u00f6zl\u0259rinin d\u0259rinliyind\u0259 g\u00fccl\u0259 sezil\u0259c\u0259k bir i\u015fart\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Sanki qat\u0131 dumanda g\u00f6r\u00fcn\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcas\u0131n\u0131n z\u0259rr\u0259si idi. Bilm\u0259k olmurdu, bu i\u015fart\u0131 s\u00f6nm\u0259y\u0259 do\u011frudur, yoxsa&#8230;<br \/>\nH\u0259s\u0259n ki\u015fi s\u00f6zl\u00fc adama ox\u015fay\u0131rd\u0131. Hiss etdim ki, a\u011fz\u0131n\u0131 dodurub m\u0259n\u0259 n\u0259 is\u0259 dem\u0259k ist\u0259yirdi, amma \u00fcr\u0259k el\u0259mirdi.<br \/>\nEl\u0259 m\u0259n d\u0259 ist\u0259dim ondan soru\u015fam ki, o dediyin g\u00fcn n\u0259 oldu, H\u0259s\u0259n ki\u015fi, g\u0259lib \u00e7\u0131xmad\u0131m\u0131? Amma onun q\u0259mli, k\u0259d\u0259rli bax\u0131\u015flar\u0131ndan ehtiyat etdim. Qorxdum ki, onun yaralar\u0131n\u0131n qaysa\u011f\u0131n\u0131 qopardaram, sonra pis olar. Odur ki, he\u00e7 n\u0259 dem\u0259dim. Onunla xudahafizl\u0259\u015fib ayr\u0131ld\u0131m.<br \/>\nH\u0259s\u0259n ki\u015fiyl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm vaxtdan bir m\u00fcdd\u0259t d\u0259 g\u0259lib ke\u00e7di. \u0130\u015fd\u0259n ev\u0259 qay\u0131d\u0131rd\u0131m, g\u00f6rd\u00fcm ki, on iki-on \u00fc\u00e7 ya\u015flar\u0131nda bir o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 at belind\u0259 mal-qara otar\u0131r. Yax\u0131nla\u015fanda fikir verib g\u00f6rd\u00fcm ki, o\u011flan\u0131n mindiyi at H\u0259s\u0259n ki\u015finin at\u0131d\u0131r.<br \/>\nSalam verib, H\u0259s\u0259n ki\u015fini soru\u015fdum. U\u015faq penc\u0259yinin qoluyla burnunu sil\u0259-sil\u0259: &#8211; \u0259mi, o \u00f6ld\u00fc e.., &#8211; dedi.<br \/>\n&#8211; Nec\u0259 y\u0259ni \u00f6ld\u00fc? N\u0259 vaxt \u00f6ld\u00fc?! \u2013 dey\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 soru\u015fdum.<br \/>\nAprel ay\u0131n\u0131n 2 &#8211; d\u0259, gec\u0259yar\u0131s\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u00f6vl\u0259d\u0259n as\u0131b \u00f6ld\u00fcr\u00fcb, &#8211; u\u015faq dedi. Bu at\u0131 da h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda m\u0259n\u0259 ver\u0259c\u0259yini demi\u015fdi. Ax\u0131, m\u0259n ona k\u00f6m\u0259k edirdim. At\u0131n da ad\u0131 Alag\u00f6zd\u00fc e&#8230;<br \/>\nO\u011flan bu s\u00f6zl\u0259ri deyib, at\u0131n y\u00fcy\u0259nini dartd\u0131. At yerind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc.<br \/>\nYerimd\u0259c\u0259 donub qald\u0131m. Fikirl\u0259\u015fdim ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, H\u0259s\u0259n ki\u015fi niy\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc aprelin ikisind\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb? M\u0259g\u0259r onun g\u00f6zl\u0259diyi g\u00fcn o g\u00fcn idi? Ay\u0131n ikisind\u0259, ax\u0131 n\u0259 olmu\u015fdu?<br \/>\nN\u0259 q\u0259d\u0259r fikrimi toplasam da, bir \u015fey anlamad\u0131m. \u2013 Yox, o g\u00fcn n\u0259 is\u0259 olmal\u0131yd\u0131, ax\u0131. Bu unutqanl\u0131q n\u0259 b\u0259lad\u0131 ke\u00e7ib bizim bo\u011faz\u0131m\u0131za, &#8211; dey\u0259, \u00f6z-\u00f6z\u00fcm\u00fc danlad\u0131m.<br \/>\nBird\u0259n, h\u0259min u\u015faq Alag\u00f6z\u00fcn y\u00fcy\u0259nini dart\u0131b, at\u0131 geri d\u00f6nd\u0259rdi v\u0259 uzaqdan s\u0259sl\u0259ndi:<br \/>\n&#8211; \u018fmi, bilirs\u0259n H\u0259s\u0259n ki\u015fi \u00f6z\u00fcn\u00fc niy\u0259 aprelin 2-d\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb?! O g\u00fcn, ax\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal olundu\u011fu g\u00fcnd\u00fc!!!<br \/>\nSon&#8230;<br \/>\n2000-2001- ci ill\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meyxo\u015f ABDULLAH &#8211; 60 POVEST (\u018fziz oxucu, \u0259g\u0259r s\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada h\u0259yatdan qiym\u0259tli he\u00e7 n\u0259 yoxdursa, onda bu \u0259s\u0259r s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lmay\u0131b&#8230;) &#8230; Pay\u0131z\u0131n son ay\u0131 idi. Builki pay\u0131z ya\u011f\u0131\u015fl\u0131, ya\u011fmurlu g\u0259ldiyin\u0259 \u00e7\u00f6ll\u0259rd\u0259 ot-\u0259l\u0259f topu\u011facan qalxm\u0131\u015fd\u0131.. Sanki pay\u0131z yox, yaz f\u0259sliydi. Ucu-buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00e7\u00f6ll\u00fckd\u0259 mal-qaran\u0131n, qoyun-quzunun s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015famacan a\u011fz\u0131n\u0131 yerd\u0259n ay\u0131rmadan otlamas\u0131 adama \u00f6zg\u0259 l\u0259zz\u0259t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1461,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1460"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=1460"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1462,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1460\/revisions\/1462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/1461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=1460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=1460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=1460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}