{"id":156,"date":"2020-08-26T11:44:58","date_gmt":"2020-08-26T07:44:58","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=156"},"modified":"2020-08-26T11:44:58","modified_gmt":"2020-08-26T07:44:58","slug":"etnoqrafik-leksikanin-semantik-xususiyy%c9%99tl%c9%99ri-samaxi-siv%c9%99l%c9%99rinin-materiallari-%c9%99sasinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/etnoqrafik-leksikanin-semantik-xususiyy%c9%99tl%c9%99ri-samaxi-siv%c9%99l%c9%99rinin-materiallari-%c9%99sasinda\/","title":{"rendered":"ETNOQRAF\u0130K LEKS\u0130KANIN SEMANT\u0130K X\u00dcSUS\u0130YY\u018fTL\u018fR\u0130 (\u015eAMAXI \u015e\u0130V\u018fL\u018fR\u0130N\u0130N MATER\u0130ALLARI \u018fSASINDA)"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u015e\u00dcK\u00dcROVA S\u018fNUB\u018fR F\u018fQAN\u0130 QIZI <\/strong>1978-ci ild\u0259 anadan olmu\u015fdur.1994-1998-ci ill\u0259rd\u0259 BDU filologiya (bakalavr), 1998-2000-ci ill\u0259rd\u0259 BDU Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyi (magistr) ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda ADPU-nun \u015eamax\u0131 filial\u0131n\u0131da \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Etnoqrafikleksika \u00f6z\u00fcn\u00fcn r\u0259ngar\u0259ngliyi, z\u0259nginliyi il\u0259 \u015eamax\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259rinin l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibinin \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Bu leksika xalq\u0131m\u0131z\u0131n ya\u00adran\u00ad\u00add\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n m\u00f6vcuddur. \u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131 z\u0259ngin maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 malikdir. Bunu h\u0259m \u0259d\u0259bi dild\u0259, h\u0259m d\u0259 dialektl\u0259rin leksik t\u0259rkibind\u0259 t\u0259sad\u00fcf edil\u0259n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 v\u0259 qab-qacaq adlar\u0131 t\u0259sdiq edir. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim torpa\u011f\u0131 olan \u015eamax\u0131 tarix\u0259n m\u00fcxt\u0259lif pe\u015f\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan adamlar\u0131n\u00a0 m\u0259sk\u0259ni olmu\u015fdur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, burada d\u0259mir\u00e7ilik, misg\u0259rlik, qalay\u00e7\u0131l\u0131q, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q, boyaq\u00e7\u0131l\u0131q, dulus\u00e7uluq v\u0259 s.s\u0259n\u0259t sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf etm\u0259si m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lifliyini yaratm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif: da\u015f, d\u0259mir, mis, taxta, d\u0259ri, saxs\u0131 v\u0259 s. materiallardan haz\u0131rlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259\u00adi\u015f\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 etnoqrafiklek\u00adsika dedikd\u0259 insanlar\u0131n h\u0259r g\u00fcn i\u015f\u00adl\u0259t\u00ad\u00addiyi \u0259n vacib, \u0259n la\u00adz\u0131ml\u0131 \u0259\u015fyalar\u0131n adlar\u0131n\u0131 bildir\u0259n s\u00f6zl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu\u00ad\u00adra g\u00fcn\u00add\u0259lik h\u0259\u00ad\u00adyatda i\u015fl\u0259n\u0259n yem\u0259k, geyim, ev \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n ad\u00adlar\u0131 daxil\u00addir. Bu qrupa daxil olan s\u00f6zl\u0259r xalq\u0131n h\u0259yat t\u0259rzi, ail\u0259 m\u00fc\u00adnasib\u0259ti, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si v\u0259 s. c\u0259\u00adh\u0259t\u00adl\u0259ri il\u0259\u00a0 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eamax\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259rinin l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibind\u0259 d\u0259 etnoqrafik leksika il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u00fcxt\u0259lif s\u00f6zl\u0259r\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.Bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259n ev \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 bildir\u0259nl\u0259ri istifad\u0259 yerin\u0259 g\u00f6r\u0259: m\u0259tb\u0259xd\u0259 istifad\u0259 olunan \u0259\u015fyalar v\u0259 h\u0259y\u0259t-baca i\u015fl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 kimi t\u0259snif edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259tb\u0259xd\u0259 istifad\u0259 olunan \u0259\u015fyalar: <em>g\u0259lg\u0259l<\/em> (su qab\u0131), <em>\u00e7iloss\u0259n<\/em> (a\u015fs\u00fcz\u0259n), <em>\u0259rsin<\/em> (x\u0259mir k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mis al\u0259t), <em>m\u0259rcim\u0259y <\/em>(k\u00fcnd\u0259 da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn mis qab), <em>t\u0259kn\u0259<\/em> (x\u0259mir yo\u011furmaq \u00fc\u00e7\u00fcn taxta qab), <em>taba\u011f<\/em> (t\u0259kn\u0259nin ki\u00e7iyi), <em>sat\u0131l<\/em> (mis su qab\u0131),\u00a0 <em>s\u0259rnic, bardax, abg\u0259rd\u0259n, te\u015ft<\/em> (x\u0259mir yo\u011furmaq v\u0259 ya paltar yumaq \u00fc\u00e7\u00fcn mis qab), <em>qal\u011fa<\/em> (ya\u011f y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dol\u00e7aya b\u0259nz\u0259r saxs\u0131 qab), <em>k\u00fclb\u0259 <\/em>(t\u0259ndirin yanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yandan a\u00e7\u0131lan de\u015fiyi \u00f6rt\u0259n \u0259\u015fya), <em>s\u0259rcam<\/em> (piyal\u0259 v\u0259 ya kasan\u0131n a\u011fz\u0131na qoyulan mis dair\u0259vi qapaq), <em>q\u0259m\u0259lti<\/em> (b\u0131\u00e7aq), <em>til\u0259t <\/em>(balaca b\u0131\u00e7aq), <em>masqura, qap\u00e7a\u011f<\/em> (d\u0259mir qab), <em>quppa<\/em> (d\u00fcym\u0259), <em>\u015fir\u0259ppuz<\/em> (\u015fir\u0259l\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ski par\u00e7as\u0131), <em>d\u0259st\u0259rxan <\/em>(\u00e7\u00f6r\u0259k s\u00fcfr\u0259si), <em>g\u00fcg\u00fcm\/\/g\u00fc:m, bady\u0259<\/em> (s\u00fcd ya\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f mis qab), <em>k\u00fcr\u0259<\/em> (ki\u00e7ik manqal), <em>tayqulp <\/em>(t\u0259k qulpu olan ki\u00e7ik tava)<em>, \u0259lliy\/\/tutaca\u011f <\/em>(isti qab, qazan\u0131 tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir-birin\u0259 ba\u011fl\u0131 par\u00e7alar), <em>k\u00fcsn\u0259t <\/em>(k\u00fct b\u0131\u00e7aq), <em>m\u0259rt\u0259b\u0259 <\/em>(d\u0259rin bo\u015fqab)<em>.<\/em><\/p>\n<p><em>Qap\u00e7a\u011f <\/em>s\u00f6z\u00fc su y\u0131\u011fmaq v\u0259 ya m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n qab m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dilir. F\u0259rqli fonetik variantlarda dig\u0259r dialekt v\u0259 \u015fiv\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259dilir. \u015e\u0259rqi Ab\u015feron \u015fiv\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 \u201ch\u0259sir kis\u0259\u201d m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dilir. \u00c7ox g\u00fcman ki, bu h\u0259sir kis\u0259 qab da\u015f\u0131maq v\u0259 ya y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilmi\u015fdir. \u018fd\u0259bi dild\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n qab-qacaq s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ikinci t\u0259r\u0259fi d\u0259 fonetik d\u0259yi\u015fikliy\u0259 u\u011fram\u0131\u015f qabcaq s\u00f6z\u00fcnd\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259mir k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n <em>\u0259rsin <\/em>\u015eamax\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 dig\u0259r dialekt v\u0259 \u015fiv\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 eyni m\u0259nada, f\u0259rqli fonetik variantlarda i\u015fl\u0259dilir. T\u00fcrk dilinin \u015fiv\u0259l\u0259rind\u0259 bu s\u00f6z\u00fcn \u201c\u0131sk\u0131ran\u201d, \u201c\u0131sran\u201d formalar\u0131nda i\u015fl\u0259dilm\u0259sin\u0259 rast g\u0259linir. Arxaik feil olan \u201c\u0131s\u0131rmak\u201d di\u015fl\u0259m\u0259k m\u0259nas\u0131nda m\u00fcasir t\u00fcrk dilind\u0259 indi d\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. Eyni m\u0259nada \u0259rsin s\u00f6z\u00fc Zaqatala-Qax \u015fiv\u0259sind\u0259 <em>astamur, \u0259sd\u0259mi<\/em> variantlar\u0131nda t\u0259sad\u00fcf edilir. Is\u0131ran (qaz\u0131yan, k\u0259s\u0259n, s\u0131y\u0131ran) s\u00f6z\u00fc sonralar \u0259srin \u015f\u0259klin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p><em>G\u0259lg\u0259l<\/em> (su qab\u0131) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn sinonimi kimi dialektin leksik t\u0259rkibind\u0259 <em>tayqulp, bir\u0259lli<\/em> s\u00f6zl\u0259rin\u0259 d\u0259 t\u0259sad\u00fcf olunur. Bu s\u00f6z eyni m\u0259nada Bak\u0131 dialektind\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p><em>\u00c7iloss\u0259n <\/em>(a\u015fs\u00fcz\u0259n) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn birinci hiss\u0259si olan <em>\u00e7ilo<\/em> \u201cplov, a\u015f\u201d m\u0259nalar\u0131nda dialektd\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. \u0130kinci hiss\u0259si is\u0259 \u201ds\u00fcz\u0259n\u201d feili sif\u0259tinin fonetik d\u0259yi\u015fikliy\u0259 u\u011fram\u0131\u015f variant\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em>Qal\u011fa <\/em>ya\u011f y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n saxs\u0131 qab m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dilir. S\u00f6z\u00fcn \u201cki\u00e7ik saxs\u0131 qab\u201d m\u0259nas\u0131nda dig\u0259r dialekt v\u0259 \u015fiv\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259dilm\u0259sin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edilir. Bu s\u00f6z\u0259 \u201cqa\u011fla\u201d fonetik t\u0259rkibd\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 Xa\u00e7maz, Quba, Qusar v\u0259 dig\u0259r\u00a0 \u015fiv\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>Qal\u011fa s\u00f6z\u00fc iki: qal (qalmaq, saxlamaq) v\u0259 \u011fa (t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 isim d\u00fcz\u0259ld\u0259n \u015f\u0259kil\u00e7i kimi i\u015fl\u0259nir) hiss\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olar.<\/p>\n<p>H\u0259y\u0259t-baca i\u015fl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n \u0259\u015fyalar: <em>k\u0259ndi<\/em> (tax\u0131l saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn gil), <em>s\u0131r\u0131c<\/em> (meyv\u0259 \u00e7\u0131rpmaq \u00fc\u00e7\u00fcn uzun a\u011fac), <em>m\u0131\u00e7il<\/em> (meyv\u0259 \u00e7\u0131rpmaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131sa a\u011fac), <em>go:ti<\/em> (tut \u00e7\u0131rpmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011fac), <em>meyz\u0259r\/\/cecim<\/em> (tut \u00e7\u0131rp\u0131lan zaman a\u011fac\u0131n alt\u0131na s\u0259ril\u0259n par\u00e7a),\u00a0 <em>na\u00e7a\u011f<\/em> (ki\u00e7ik balta),\u00a0 <em>x\u0259kandaz, ko:\u011fabalta\/\/d\u0259hr\u0259, qap\u0131dal\u0131, gill\u0259 <\/em>(t\u0259ndird\u0259 alma v\u0259 ya armud qax\u0131 qurutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pal\u00e7\u0131qdan d\u00fcz\u0259ldil\u0259n x\u00fcsusi qab), <em>basma<\/em> (k\u00f6m\u00fcr), <em>b\u00fcl\u00f6y da\u015f\u0131, yarmasa, t\u00f6rp\u00fc <\/em>(yey\u0259), <em>\u0259t taxdas\u0131\/\/\u0259t k\u00f6t\u00fcy\u00fc, ciy\u0259 <\/em>(paltar as\u0131lan ip), <em>motal, eym\u0259<\/em> (s\u00fcd, ayran saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n qoyun d\u0259risi), <em>x\u0259\u015f\u0259 <\/em>(iri kis\u0259, \u00e7uval)<em> .<\/em><\/p>\n<p><em>Meyz\u0259r<\/em> s\u00f6z\u00fc Nax\u00e7\u0131van qrupu dialekt v\u0259 \u015fiv\u0259l\u0259rind\u0259 <em>mezer<\/em> \u015f\u0259klind\u0259 \u201ctoxum s\u0259pm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259dil\u0259n \u201cd\u00f6\u015fl\u00fck\u201d m\u0259nas\u0131nda istifad\u0259 olunur. Zaqatala, Qax \u015fiv\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 bu s\u00f6z\u00fcn <em>mazy\u0259r\/\/mayzar <\/em>\u015f\u0259klind\u0259 eyni m\u0259nada i\u015fl\u0259dilm\u0259sin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edilir.<\/p>\n<p><em>Cecim <\/em>s\u00f6z\u00fcn\u0259 eyni m\u0259nada Nax\u00e7\u0131van qrupu dialekt v\u0259 \u015fiv\u0259l\u0259rind\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olur. Bak\u0131 dialektind\u0259 is\u0259 bu s\u00f6z \u201cevd\u0259 d\u00f6\u015f\u0259n\u0259c\u0259k kimi istifad\u0259 olunan yundan toxunmu\u015f par\u00e7a\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>Gil v\u0259 pal\u00e7\u0131qdan haz\u0131rlanan \u0259\u015fyalar\u0131: <em>qal\u011fa<\/em> (ya\u011f y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dol\u00e7aya b\u0259nz\u0259r saxs\u0131 qab), <em>k\u00fclb\u0259 <\/em>(t\u0259ndirin yanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yandan a\u00e7\u0131lan de\u015fiyi \u00f6rt\u0259n \u0259\u015fya),<em> k\u0259ndi<\/em> (tax\u0131l saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn gil),<em> gill\u0259 <\/em>(t\u0259ndird\u0259 alma v\u0259 ya armud qax\u0131 qurutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pal\u00e7\u0131qdan d\u00fcz\u0259ldil\u0259n x\u00fcsusi qab) v\u0259 s.<\/p>\n<p>Misd\u0259n haz\u0131rlanan\u00a0 m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131<em>: g\u0259lg\u0259l<\/em> (su qab\u0131),<em> \u0259rsin<\/em> (x\u0259mir k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mis al\u0259t), <em>m\u0259rcim\u0259y <\/em>(k\u00fcnd\u0259 da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn mis qab),<em> sat\u0131l<\/em> (mis su qab\u0131),\u00a0 <em>s\u0259rnic, te\u015ft<\/em> (x\u0259mir yo\u011furmaq v\u0259 ya paltar yumaq \u00fc\u00e7\u00fcn mis qab),<em> s\u0259rcam<\/em> (piyal\u0259 v\u0259 ya kasan\u0131n a\u011fz\u0131na qoyulan mis dair\u0259vi qapaq),<em> bady\u0259<\/em>(s\u00fcd ya\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f mis qab) v\u0259 s.<\/p>\n<p>H\u0259y\u0259t-bacada t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan v\u0259 da\u015fdan haz\u0131rlanan bir s\u0131ra \u0259\u015fyalar\u0131n ad\u0131 da diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bu s\u00f6zl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259k:<\/p>\n<p><em>Laqq\u0131z\/\/la\u011f\u0131z<\/em>: da\u015fdan d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f ki\u00e7ik hovuz olub, i\u00e7\u0259risin\u0259 it-pi\u015fik, toyuq-c\u00fcc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u00e7in\u0259 su v\u0259 ya yem t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. <em>La\u011fz\u0131n<\/em> s\u00f6z\u00fc monqol dilind\u0259 \u201cdonuz\u201d dem\u0259kdir. Orxon-Yenisey abid\u0259l\u0259rind\u0259 bu s\u00f6z\u00fcn \u201cdonuzun yem\u0259k yediyi qab &#8211; la\u011fz\u0131n\/\/laqq\u0131z\u201d m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edilir.<\/p>\n<p><em>Yalaq<\/em>: laqq\u0131z s\u00f6z\u00fcn\u00fcn sinonimi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. \u0130t \u00fc\u00e7\u00fcn yal t\u00f6k\u00fcl\u0259n qab m\u0259nas\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<p><em>Doqqazda\u015f\u0131<\/em>: k\u00fc\u00e7\u0259 qap\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n da\u015flar. T\u0259xmin\u0259n 2-2,5 metr uzunlu\u011funda, simmetrik \u015f\u0259kild\u0259 de\u015fik a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f da\u015flar\u0131 evin h\u0259y\u0259tind\u0259 basd\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u00dcz-\u00fcz\u0259 basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bu da\u015flar\u0131n oyuqlar\u0131na a\u011fac ke\u00e7irilir v\u0259 bunlar m\u00fcasir darvazalar\u0131n v\u0259zif\u0259sini yerin\u0259 yetirirdil\u0259r.<\/p>\n<p><em>Malda\u015f\u0131:<\/em> heyvanlar\u0131 ba\u011flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn da\u015f. Yar\u0131m metr uzunlu\u011funda ensiz da\u015f\u0131n bir ucunda ustalar de\u015fik a\u00e7\u0131rd\u0131lar. H\u0259min da\u015flar\u0131 de\u015fik t\u0259r\u0259di \u00e7\u00f6ld\u0259 qalmaqla yer\u0259 basd\u0131r\u0131r v\u0259 yayda heyvanlar\u0131 bu da\u015flara ba\u011flay\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p><em>Dingda\u015f\u0131<\/em>: \u00e7\u0259ltik d\u00f6ym\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn da\u015f al\u0259t. Y\u0259h\u0259r formas\u0131nda olan bu da\u015f\u0131n h\u0259r iki t\u0259r\u0259find\u0259 oyuqlar a\u00e7\u0131l\u0131r. Bu da\u015f\u0131n vasit\u0259sil\u0259 \u00e7\u0259ltik d\u00f6y\u00fcl\u00fcr, d\u00fcy\u00fc al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u018flda\u015f\u0131:<\/em> \u0259l d\u0259yirman\u0131. Eyni b\u00f6y\u00fckl\u00fckd\u0259 v\u0259 qal\u0131nl\u0131qda da\u015flar dair\u0259vi yonulur, cilalan\u0131r. H\u0259r iki da\u015f\u0131n ortas\u0131 de\u015filir, birin\u0259 pal\u0131d a\u011fac\u0131ndan ki\u00e7ik ox tax\u0131l\u0131r. Buna \u0259l d\u0259yirman\u0131n\u0131n alt da\u015f\u0131 deyilir. Alt da\u015f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259n k\u0259nara do\u011fru ki\u00e7ik kanallar a\u00e7\u0131l\u0131r ki, buna di\u015f\u0259k deyilir. \u018flda\u015f\u0131 vasit\u0259sil\u0259 evd\u0259 bu\u011fda, arpa \u00fcy\u00fctm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p><em>Suda\u015f\u0131<\/em>: suyu t\u0259mizl\u0259m\u0259k, durultmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n da\u015f al\u0259t. M\u0259sam\u0259li da\u015flardan d\u00fcz\u0259ldilir, su da\u015f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki ki\u00e7ik oyu\u011fun i\u00e7\u0259risin\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra \u201cda\u015f suyu\u201d adlanan t\u0259miz su al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><em>Qartda\u015f\u0131:<\/em>iti, k\u0259sici al\u0259tl\u0259ri itil\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn da\u015f, b\u00fcl\u00f6v m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dilir. B\u0259z\u0259n bu s\u00f6z ikinci hiss\u0259 olmadan qart \u015f\u0259klind\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u018fD\u018fB\u0130YYAT:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Az\u0259rbaycan dilinin dialektoloji l\u00fc\u011f\u0259ti. Bak\u0131, 1964, 480 s.<\/li>\n<li>\u015eir\u0259liyev M. Az\u0259rbaycan dialektologiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131. Ba\u00adk\u0131, 2008, 416 s.<\/li>\n<li>V\u0259liyevaG.Q. \u015e\u0259rqiAb\u015feron\u015fiv\u0259l\u0259rininleksikas\u0131.Bak\u0131, Elm, 2001, 167 s.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u00dcK\u00dcROVA S\u018fNUB\u018fR F\u018fQAN\u0130 QIZI 1978-ci ild\u0259 anadan olmu\u015fdur.1994-1998-ci ill\u0259rd\u0259 BDU filologiya (bakalavr), 1998-2000-ci ill\u0259rd\u0259 BDU Az\u0259rbaycan dil\u00e7iliyi (magistr) ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda ADPU-nun \u015eamax\u0131 filial\u0131n\u0131da \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Etnoqrafikleksika \u00f6z\u00fcn\u00fcn r\u0259ngar\u0259ngliyi, z\u0259nginliyi il\u0259 \u015eamax\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259rinin l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibinin \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Bu leksika xalq\u0131m\u0131z\u0131n ya\u00adran\u00ad\u00add\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n m\u00f6vcuddur. \u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131 z\u0259ngin maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 malikdir. Bunu h\u0259m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":157,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/156"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=156"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/156\/revisions\/158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}