{"id":1726,"date":"2022-08-16T09:31:34","date_gmt":"2022-08-16T05:31:34","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=1726"},"modified":"2022-08-16T09:31:34","modified_gmt":"2022-08-16T05:31:34","slug":"cagdas-qazax-poeziyasina-bir-baxis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/cagdas-qazax-poeziyasina-bir-baxis\/","title":{"rendered":"\u00c7a\u011fda\u015f Qazax poeziyas\u0131na bir bax\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><em>(30 avqust 2022-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanla Qazax\u0131stan aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurulmas\u0131n\u0131n 30-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur)<\/em><\/p>\n<p>Sosrealizm t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n s\u0131y\u0131r\u0131l\u0131b \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00e7a\u011fda\u015f qazax poeziyas\u0131 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin, \u00fcmum\u0259n qabaqc\u0131l d\u00fcnyan\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr v\u0259 inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>\u015eairl\u0259r Nurlan Orazalin, Ulu\u011fbek Esdaulet, Gal\u0131m Jayl\u0131bay, Marfu\u011fa Aytojina, Temirxan M\u0259d\u0259tbek, \u0130srail Saparbay, \u0130ran-Qay\u0131p, Seyfolla Ospanov, Turs\u0131nzada Esimjanov, Zeynolla Tileujanov, Nesipbek Aytov, J\u00fcrsin Erman, Esen\u011fali Rau\u015fanov, Serik Tur\u011f\u0131nbekul\u0131, Almas \u018fhm\u0259db\u0259yul\u0131, Serik Aksunkarul\u0131, Baybota Serikbay, Amanxan \u018flim, Meyirxan Akd\u0259uletov, T\u0131n\u0131\u015ft\u0131kbek \u018fbdik\u0259kimul\u0131, Kaz\u0131bek \u0130sa, \u015e\u0259m\u015fiya Jubatova, Gulnar Sal\u0131kbay, Serikjan Kaji, Temir\u011fali K\u00f6pbayev, Muratbek Ospanov, K\u0259dirbek Kun\u0131piyaul\u0131, Maraltay Ray\u0131mbekul\u0131, Jaras S\u0259rsek, Bak\u0131tjan Aldiyar, \u018flibek \u015eeqebay, Akberen Elgezek, Dauletkerey Kapo\u011flu, Tanag\u00f6z Tolk\u0131nk\u0131z\u0131, Ularbek D\u0259ley, Erlan Junus, Azamat Taskaran\u0131n v\u0259 b. \u015fairl\u0259rin \u015feirl\u0259rinin oxucularda xo\u015f t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumdur.<\/p>\n<p><em>\u201cS\u0259n\u0259 \u00e7ox \u015fey dey\u0259rdim,<\/em><br \/>\n<em>S\u00f6z tapmad\u0131m, kiridim.<\/em><br \/>\n<em>\u00dcmidsiz \u015feytan olar,<\/em><br \/>\n<em>X\u0259yal\u0131ma s\u0131\u011f\u0131nd\u0131m.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259n\u0259 \u00e7ox \u015fey bildir\u0259rdim,<\/em><br \/>\n<em>\u201cDey\u0259mm\u0259r\u0259m\u201d dedim, qorxdum;<\/em><br \/>\n<em>Ah dey\u0259rdim, ah dem\u0259zdim, <\/em><br \/>\n<em>\u00d6z\u00fcm \u00f6z fikrim\u0259 doydum&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Suallar\u0131 cavablay\u0131b,<\/em><br \/>\n<em>t\u0259z\u0259 s\u0259hif\u0259 a\u00e7ard\u0131m.<\/em><br \/>\n<em>S\u0259r\u0259rdim \u00f6z \u00fcr\u0259yimi, <\/em><br \/>\n<em>yeni duy\u011fuya qa\u00e7ard\u0131m!<\/em><\/p>\n<p><em>Yeni h\u0259yata ba\u015flard\u0131m \u2013<\/em><br \/>\n<em>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00f6lm\u0259y\u0259c\u0259k&#8230;<\/em><br \/>\n<em>Bir \u00e7i\u00e7\u0259k tapdamam\u0131\u015fam,<\/em><br \/>\n<em>Amma s\u0259ni \u00f6ld\u00fcr\u0259rdim \u2013<\/em><br \/>\n<em>q\u0259lbimd\u0259\u201d&#8230; \u2013<\/em> \u015feir tan\u0131nm\u0131\u015f yeni n\u0259sil qazax \u015fairi Akberen Elg\u0259z\u0259yindir.<\/p>\n<p>\u018fn az\u0131 iki f\u0259rqli \u0259d\u0259bi n\u0259sl\u0259 m\u0259nsub olan bu \u015fairl\u0259rin f\u0259rqli toplularda \u00e7\u0131xan \u015feirl\u0259ri v\u0259 \u00f6z kitablar\u0131 qazax oxucular\u0131n\u0131n mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Qazax poeziyas\u0131nda Rafael Niyazbekov, Jarken Bode\u015f, Uluqbek Esdaulet, Adilqazi Kairbekov, Qas\u0131mxan Beqmanov, Abubakir Kairan kimi \u015fairl\u0259r yen\u0259 \u00f6n s\u0131ralardad\u0131r. Konkret \u00f6rn\u0259k ver\u0259si olsaq, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair Gal\u0131m Jayl\u0131bay\u0131n \u201cQara yayl\u0131q\u201d dastan\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ri olaraq d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Bu, xalq\u0131n tarixind\u0259 qara ill\u0259rin, ke\u015fm\u0259ke\u015fli zamanlar\u0131n faci\u0259sinin \u00fcr\u0259kd\u0259n a\u011f\u0131s\u0131d\u0131r. N\u0259srd\u0259 bu a\u011f\u0131r\u0131n\u0131 Rahimjan Otarbayev \u201cBa\u015f\u201d roman\u0131 il\u0259 ifad\u0259 edib. N\u0259 t\u0259vaf\u00fcqd\u00fcr ki, Rahimjan Otorbayevl\u0259 eyni vaxtda Az\u0259rbaycanda da \u201cBa\u015f\u201d adl\u0131 tarixi roman yaz\u0131l\u0131b \u2013 s\u00f6hb\u0259t Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 EL\u00c7\u0130Nin eyniadl\u0131 \u00fcnl\u00fc \u0259s\u0259rind\u0259n gedir.<\/p>\n<p>Qazax \u0259d\u0259biyyat\u0131 deyinc\u0259 uzun ill\u0259r f\u0259rqli d\u00f6vrl\u0259r\u0259 m\u0259nsub iki klassikin v\u0259 bir ya\u015fayan klassikin ad\u0131 \u00f6nplanda olub: ABAY, CAMBUL, Oljas S\u00fcleymenov. Art\u0131q b\u00f6y\u00fck Qazax\u0131stan\u0131n \u0259d\u0259biyyyat\u0131 daha b\u00f6y\u00fck siyah\u0131 il\u0259 tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259rhum \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar Ma\u011fjan Jumabay, Mukaqali Makatayev, T\u00f6legen Ayberqanov, Qas\u0131m Amanjolov, Rahimjan Otarbayev, \u018fbild\u0259 Aymak v\u0259 b.-lar\u0131 \u00f6z ad v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 qazaxlar\u0131n X\u0259z\u0259rin bu tay\u0131ndak\u0131 qarda\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259 tan\u0131nmaml\u0131, tan\u0131d\u0131lmal\u0131d\u0131r. Onlar milli qazax \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, qazax xalq\u0131n\u0131n ist\u0259kl\u0259rini, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi, istiqlaliyy\u0259ti v\u0259 b. m\u00f6vzular\u0131 i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri il\u0259 bir ba\u015fqa c\u00fcr cazibdir. \u00d6nc\u0259 tan\u0131d\u0131qlar\u0131m\u0131z yaxud \u00e7ox oxuduqlar\u0131m\u0131zla yana\u015f\u0131 bu \u0259dibl\u0259rin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 habel\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc qazax \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k bavurlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 alqoritmini, tarixi d\u0259yi\u015fiml\u0259ri yax\u0131ndan v\u0259 yax\u015f\u0131 izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Qazax \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259tind\u0259 b\u0259zi \u015fairl\u0259ri \u00e7a\u011fda\u015f g\u0259nclik poeziyas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri adland\u0131r\u0131rlar. Onlar\u0131n aras\u0131nda Oljas Qas\u0131m, Miras Asan, Serikbol H\u0259s\u0259n, Toktarali Tanjar\u0131k, Ir\u0131sbek Dabey, Ik\u0131las Ojay, Er\u011fali Baka\u015f, Baurjan Alikoja, Serik Seitman, Aizhan Tabarakk\u0131z\u0131 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 var. B\u0259zi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu \u015fairl\u0259ri qazax poeziyas\u0131nda \u201c\u0259ks ax\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri\u201d adland\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n \u015feirl\u0259ri yeni yumor ist\u0259kl\u0259ri il\u0259 doludur. Yeni yumor n\u00f6v\u00fc h\u0259m q\u0259lib, h\u0259m m\u0259zmun, h\u0259m d\u0259 ideya bax\u0131m\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Postmodernist poeziyada qazaxlarda ilk add\u0131m\u0131 \u015fair T\u0131n\u0131\u015ft\u0131kbek Abd\u0131kakimov at\u0131b. Eksperimental qaranl\u0131q mahn\u0131lar\u0131 ilk yazan is\u0259 tarazl\u0131 T\u0259bi\u0259t Abaildayev olub.<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f Qazax g\u0259nc \u015fairl\u0259rind\u0259n \u015feirin qurulu\u015funu, ideyan\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lma yollar\u0131n\u0131 erk\u0259n \u00f6yr\u0259nib, \u0259d\u0259biyyatda s\u0131naqdan ke\u00e7ir\u0259nl\u0259rd\u0259n biri Ularbek Daleydir. Daleyin n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rind\u0259n K\u00fcltekin, Tonyukuk poetexnologiyas\u0131na uy\u011fun ruh, ah\u0259ng f\u0259rq edilir.<\/p>\n<p>B\u0259llidir ki, yaln\u0131z \u015fair v\u0259 ya yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00f6z \u00fcslubunda yenilik etdikd\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda inki\u015faf olar. Biz g\u0259nc qazax poeziyas\u0131n\u0131 postmodernist v\u0259 g\u0259l\u0259n\u0259k\u00e7i \u0259s\u0259rl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla yeni bir inki\u015faf a\u015famas\u0131 adland\u0131r\u0131r\u0131q. Yenilik \u2013 t\u0259dqiqat\u0131n v\u0259 \u00e7oxlu biliyin n\u0259tic\u0259sidir. Yeni yumorla se\u00e7il\u0259n \u0259s\u0259rd\u0259 k\u00f6hn\u0259 d\u00fcnya f\u0259rqli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259n yeni qazax poeziyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00f6vzu dem\u0259k olar ki, yoxdur.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 parlam\u0131\u015f \u015fairl\u0259rin \u015feirl\u0259ri t\u0259r\u0259fimizd\u0259n Az\u0259rbaycanda, Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259rinin \u015feirl\u0259ri Qazax\u0131standa kitabla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, t\u0259qdimatlar\u0131 ke\u00e7irilib. \u201cYeni Qazax \u015feiri\u201dnin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 n\u0259\u015frini, t\u0259qdimat\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259nin sevincini sizinl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n, Qazax\u0131standa \u201cYeni zaman Az\u0259rbaycan \u015feiri\u201dnin n\u00f6vb\u0259ti cildl\u0259rinin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011funu da dem\u0259liyik.<\/p>\n<p><em>Ya\u015fas\u0131n, qarda\u015fl\u0131q! Ya\u015fas\u0131n \u0259d\u0259biyyat! Qarda\u015f q\u0259l\u0259ml\u0259r\u0259 e\u015fq olsun!<\/em><\/p>\n<p><strong>\u018fkb\u0259r QO\u015eALI,<\/strong><br \/>\n<strong>Beyn\u0259lxalq \u201cAla\u015f\u201d \u018fd\u0259biyyat \u00d6d\u00fcl\u00fc laureat\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sayat KAM\u015eIGER,<\/strong><br \/>\n<strong>&#8220;Alt\u0131n Saka&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru <\/strong><br \/>\n<strong>(Almat\u0131, Qazax\u0131stan)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(30 avqust 2022-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanla Qazax\u0131stan aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurulmas\u0131n\u0131n 30-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur) Sosrealizm t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n s\u0131y\u0131r\u0131l\u0131b \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00e7a\u011fda\u015f qazax poeziyas\u0131 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin, \u00fcmum\u0259n qabaqc\u0131l d\u00fcnyan\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr v\u0259 inki\u015faf edir. \u015eairl\u0259r Nurlan Orazalin, Ulu\u011fbek Esdaulet, Gal\u0131m Jayl\u0131bay, Marfu\u011fa Aytojina, Temirxan M\u0259d\u0259tbek, \u0130srail Saparbay, \u0130ran-Qay\u0131p, Seyfolla Ospanov, Turs\u0131nzada Esimjanov, Zeynolla Tileujanov, Nesipbek Aytov, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1727,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=1726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1728,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/1726\/revisions\/1728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/1727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=1726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=1726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=1726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}