{"id":3283,"date":"2024-12-16T19:59:46","date_gmt":"2024-12-16T15:59:46","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=3283"},"modified":"2024-12-16T19:59:46","modified_gmt":"2024-12-16T15:59:46","slug":"turk-dovl%c9%99tl%c9%99ri-ucun-ortaq-%c9%99lifba-tarixi-arzudan-realliga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/turk-dovl%c9%99tl%c9%99ri-ucun-ortaq-%c9%99lifba-tarixi-arzudan-realliga\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq \u0259lifba: tarixi arzudan reall\u0131\u011fa"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>(X\u0259z\u0259r Universitetind\u0259 ortaq \u0259lifban\u0131n probleml\u0259ri v\u0259 perspektivl\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edildi)<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda ortaq \u0259lifba ideyas\u0131 h\u0259l\u0259 XIX \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq uzaqg\u00f6r\u0259n ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 aliml\u0259rimizin \u0259n b\u00f6y\u00fck x\u0259yallar\u0131ndan biri olub.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ideya, dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t birliyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131 bir-birin\u0259 daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc. Ancaq bu m\u0259qs\u0259d, x\u00fcsusil\u0259 XX \u0259srin ilk yar\u0131s\u0131nda ba\u015f ver\u0259n siyasi hadis\u0259l\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda ciddi mane\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi.<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifba vasit\u0259sil\u0259 ortaq dil birliyi qurmaq istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1926-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay bu prosesin zirv\u0259si oldu. Qurultayda T\u00fcrk xalqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifba yarad\u0131lmas\u0131 q\u0259rara al\u0131nd\u0131. O d\u00f6vrd\u0259, h\u0259tta SSR\u0130 t\u0259rkibind\u0259 olan t\u00fcrkdilli xalqlar bel\u0259 bu yeniliyi m\u0259nims\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Ancaq 1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n dil v\u0259 m\u0259d\u0259ni birlik istiqam\u0259tind\u0259ki inki\u015faf\u0131n\u0131 dayand\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrkdilli xalqlar\u0131 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 kiril qrafikas\u0131na ke\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Kiril qrafikas\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi yaln\u0131z t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131 ortaq \u0259lifbadan uzaqla\u015fd\u0131rmad\u0131, h\u0259tta onlar\u0131n bir-birini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259sini d\u0259 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, Kiril \u0259lifbas\u0131 bel\u0259, m\u00fcxt\u0259lif t\u00fcrk xalqlar\u0131nda f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olundu. H\u0259tta eyni h\u0259rfl\u0259rin f\u0259rqli xalqlarda f\u0259rqli s\u0259sl\u0259ri ifad\u0259 etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259, t\u00fcrk xalqlar\u0131 bir-birinin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 oxumaqda, dill\u0259rini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu is\u0259 t\u0259dric\u0259n m\u0259d\u0259ni v\u0259 dil ayr\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>\u018flifba f\u0259rqlilikl\u0259ri t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda yaln\u0131z \u00fcnsiyy\u0259t problemin\u0259 deyil, eyni zamanda m\u0259d\u0259ni inteqrasiyan\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 d\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Eyni dil ail\u0259sin\u0259 m\u0259nsub xalqlar aras\u0131nda bel\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t q\u0131r\u0131ql\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131rd\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<p>\u2022Qazax v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131z t\u00fcrkl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259rfl\u0259ri f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bir-birini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdi.<\/p>\n<p>\u2022Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 lat\u0131n \u0259lifbas\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 Kiril \u0259lifbas\u0131 istifad\u0259 ed\u0259n t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda yaz\u0131l\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t k\u00f6rp\u00fcs\u00fc z\u0259ifl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u0259lifba f\u0259rqlilikl\u0259ri t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 t\u0259maslar\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259tm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00fcmumi t\u00fcrk kimliyi hissini d\u0259 sars\u0131d\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra, m\u00fcst\u0259qil T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t birliyinin yenid\u0259n qurulmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r lat\u0131n qrafikas\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259kl\u0259 bu yolda ilk add\u0131mlar\u0131n\u0131 atd\u0131lar. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259, Qazax\u0131stan da lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7id q\u0259rar\u0131 verdi.<\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 is\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. Bu t\u0259\u015fkilat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ortaq \u0259lifba m\u0259s\u0259l\u0259si yenid\u0259n aktualla\u015faraq, praktik h\u0259ll\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunma\u011fa ba\u015flad\u0131. Art\u0131q T\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda ortaq lat\u0131n qrafikal\u0131 \u0259lifban\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Bu \u0259lifba, t\u00fcrk dill\u0259rinin fonetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq h\u0259r bir xalq\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmaqla t\u0259rtib olunur.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir tarixi d\u00f6vrd\u0259, X\u0259z\u0259r Universiteti M\u0259d\u0259ni Antropologiya v\u0259 Folklor \u0130nstitutunun t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc il dekabr\u0131n 13-d\u0259 ortaq \u0259lifba m\u00f6vzusuna h\u0259sr olunmu\u015f &#8220;Ortaq T\u00fcrk Ke\u00e7mi\u015find\u0259n G\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 Do\u011fru: \u00dcmumt\u00fcrk \u018flaq\u0259l\u0259rin G\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 Ortaq \u018flifban\u0131n Rolu\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq elmi-praktik konfrans ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259d T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda dil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 elmi \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k idi.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259rd\u0259n dosent Aynur Q\u0259z\u0259nf\u0259rq\u0131z\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortaq ke\u00e7mi\u015find\u0259n dan\u0131\u015faraq inteqrasiyan\u0131n vacibliyini vur\u011fulad\u0131. Professor Hamlet \u0130saxanl\u0131 ortaq \u0259lifban\u0131n h\u0259m m\u0259d\u0259ni, h\u0259m d\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u00fcnsiyy\u0259ti m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259yini qeyd etdi. Akademik Nizami C\u0259f\u0259rov ortaq \u0259lifban\u0131n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015faraq, bunun h\u0259m m\u0259d\u0259ni, h\u0259m d\u0259 siyasi faydalar g\u0259tir\u0259c\u0259yini bildirdi. Professor Haluk \u015e\u00fckr\u00fc Akal\u0131n is\u0259 r\u0259q\u0259msal platformalarda ortaq \u0259lifban\u0131n vacibliyin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n<p>\u018flifban\u0131n qoruma v\u0259 yay\u0131lma bax\u0131m\u0131ndan ki\u00e7ik dill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli oldu\u011fu vur\u011fuland\u0131. Plenar iclasda s\u00fcni z\u0259ka v\u0259 texnologiyan\u0131n \u0259lifban\u0131n t\u0259tbiqind\u0259ki rolundan, t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259ki \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edildi.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n sonunda i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k elmi layih\u0259l\u0259rin t\u0259\u015fkili q\u0259rara al\u0131nd\u0131. T\u0259dbirin b\u0259dii hiss\u0259sind\u0259 milli r\u0259qsl\u0259r v\u0259 musiqi il\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t vur\u011fuland\u0131.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r Universitetinin bel\u0259 bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si h\u0259m d\u0259 onun xalq\u0131n, mill\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259ni birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin g\u00f6st\u0259ricisidir. Universitet, bu t\u0259dbirl\u0259, yaln\u0131z bir elmi m\u00fczakir\u0259 platformas\u0131 yaratmad\u0131, eyni zamanda t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni prosesl\u0259rd\u0259 aktiv i\u015ftirak\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdi.<\/p>\n<p>Bir T\u00fcrk g\u0259nci kimi t\u0259dbir m\u0259n\u0259 onu ba\u015fa sald\u0131 ki:<\/p>\n<p>\u2022Ortaq \u0259lifba yaln\u0131z dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, siyasi v\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 geni\u015f imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u2022S\u00fcni z\u0259ka T\u00fcrk dill\u0259rinin fonetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k ortaq h\u0259ll\u0259r tapa bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u2022R\u0259q\u0259msal d\u00fcnyada ortaq \u0259lifba m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rin n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini asanla\u015fd\u0131racaq.<\/p>\n<p>\u2022Bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259r T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin h\u0259mr\u0259yliyini g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Ortaq \u0259lifban\u0131n t\u0259tbiqi, yaln\u0131z m\u0259d\u0259ni birliyi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda daha g\u00fccl\u00fc iqtisadi, siyasi v\u0259 strateji \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131na t\u0259kan ver\u0259c\u0259kdir. Bu \u0259lifba:<\/p>\n<p>1.Dil Birliyini G\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k: T\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda bir-birini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k daha da asanla\u015facaq. Yaz\u0131l\u0131 \u00fcnsiyy\u0259t vahidl\u0259\u015f\u0259c\u0259k, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 t\u0259maslar artacaq.<\/p>\n<p>2.M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 K\u00f6rp\u00fcl\u0259r Quracaq: \u0259d\u0259bi v\u0259 elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fcbadil\u0259si sad\u0259l\u0259\u015f\u0259c\u0259k, ortaq d\u0259rslikl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacaq.<\/p>\n<p>3.T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131 G\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k: Ortaq \u0259lifba, t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda birlik hissini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 onlar\u0131n qlobal s\u0259hn\u0259d\u0259 vahid g\u00fcc kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sin\u0259 imkan yaradacaq.<\/p>\n<p>4.T\u0259hsil v\u0259 elm \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k: elm-t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k, ortaq layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olacaq.<\/p>\n<p>13 dekabr X\u0259z\u0259r Universitetinin M\u0259rm\u0259r salonunda &#8220;Ortaq T\u00fcrk Ke\u00e7mi\u015find\u0259n G\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 Do\u011fru: \u00dcmumt\u00fcrk \u018flaq\u0259l\u0259rin G\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 Ortaq \u018flifban\u0131n Rolu\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq elmi-praktiki konfrans b\u0259lk\u0259 d\u0259 aliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq \u0259lifban\u0131n m\u00fczakir\u0259sind\u0259n ibar\u0259t idi, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bir g\u0259ncin g\u0259l\u0259c\u0259yi, \u00fcmidl\u0259ri, x\u0259yallar\u0131ndan ibar\u0259t idi. Dosent Aynur Q\u0259z\u0259nf\u0259rq\u0131z\u0131 konfrans\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, sad\u0259c\u0259, \u0259lifban\u0131n aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fczakir\u0259sini deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259likl\u0259rini onlara xat\u0131rlatma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259mi\u015fdi. \u0130ndi \u00fcr\u0259kl\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, hocam \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atd\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"fuimg\" src=\"https:\/\/www.bizimyol.info\/az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Inci-M-1.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130nci M\u0259mm\u0259dova,<\/strong><\/p>\n<p><em>X\u0259z\u0259r Universiteti, Filologiya (\u0130ngilis dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131) fak\u00fclt\u0259si, 2-ci kurs t\u0259l\u0259b\u0259si<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(X\u0259z\u0259r Universitetind\u0259 ortaq \u0259lifban\u0131n probleml\u0259ri v\u0259 perspektivl\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edildi) &nbsp; T\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda ortaq \u0259lifba ideyas\u0131 h\u0259l\u0259 XIX \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq uzaqg\u00f6r\u0259n ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 aliml\u0259rimizin \u0259n b\u00f6y\u00fck x\u0259yallar\u0131ndan biri olub. Bu ideya, dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t birliyini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131 bir-birin\u0259 daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc. Ancaq bu m\u0259qs\u0259d, x\u00fcsusil\u0259 XX \u0259srin ilk yar\u0131s\u0131nda ba\u015f ver\u0259n siyasi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3283"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=3283"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3285,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3283\/revisions\/3285"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/3284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=3283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=3283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=3283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}