{"id":365,"date":"2020-08-29T12:15:47","date_gmt":"2020-08-29T08:15:47","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=365"},"modified":"2020-08-29T12:15:47","modified_gmt":"2020-08-29T08:15:47","slug":"az%c9%99rbaycan-dilinin-safliginin-qorunmasi-v%c9%99-dovl%c9%99t-dilind%c9%99n-istifad%c9%99nin-daha-da-t%c9%99kmill%c9%99sdirilm%c9%99si-il%c9%99-bagli-t%c9%99dbirl%c9%99r-haqqinda-az%c9%99rbaycan-re","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/az%c9%99rbaycan-dilinin-safliginin-qorunmasi-v%c9%99-dovl%c9%99t-dilind%c9%99n-istifad%c9%99nin-daha-da-t%c9%99kmill%c9%99sdirilm%c9%99si-il%c9%99-bagli-t%c9%99dbirl%c9%99r-haqqinda-az%c9%99rbaycan-re\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin F\u0259rman\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan dili c\u0259miyy\u0259tin ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 daha geni\u015f istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, onun d\u00f6vl\u0259t dili kimi mane\u0259siz inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2001-ci il 18 iyun tarixli v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2001-ci il 9 avqust tarixli f\u0259rmanlar\u0131, 2002-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu dilimizin h\u00fcquqi statusunu, onun i\u015fl\u0259nm\u0259si, qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan t\u0259dbirl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 haqq\u0131nda\u201d 2012-ci il 23 may tarixli, \u201cAz\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2012-ci il 29 may tarixli, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2013-c\u00fc il 9 aprel tarixli, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d 2018-ci il 17 iyul tarixli s\u0259r\u0259ncamlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Terminologiya Komissiyas\u0131 haqq\u0131nda \u018fsasnam\u0259\u201dnin t\u0259sdiq edilm\u0259si bar\u0259d\u0259\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2012-ci il 26 noyabr tarixli Q\u0259rar\u0131 ana dilin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, dil\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259 fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n keyfiyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili m\u00fck\u0259mm\u0259l qrammatik qurulu\u015fa, z\u0259ngin l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibin\u0259 v\u0259 ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259rin\u0259 malikdir. Bununla yana\u015f\u0131, dilimizin h\u00fcdudsuz imkanlar\u0131ndan yet\u0259rinc\u0259 v\u0259 d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259si hallar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Televiziya v\u0259 radio kanallar\u0131nda, internet resurslar\u0131nda, m\u0259tbu n\u0259\u015frl\u0259rd\u0259 v\u0259 reklam da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131nda \u0259d\u0259bi dilin normalar\u0131n\u0131n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131, leksik v\u0259 qrammatik qaydalara \u0259m\u0259l edilm\u0259m\u0259si, m\u0259i\u015f\u0259t dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 olunmas\u0131, \u0259cn\u0259bi s\u00f6z v\u0259 ifad\u0259l\u0259rin yersiz i\u015fl\u0259dilm\u0259si az qala adi hala \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu sah\u0259d\u0259 h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259m\u0259nin v\u0259 daimi n\u0259zar\u0259tin olmamas\u0131 dil pozuntular\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan vermir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 109-cu madd\u0259sinin 32-ci b\u0259ndini r\u0259hb\u0259r tutaraq\u00a0<strong>q\u0259rara al\u0131ram:<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabineti:<\/p>\n<p>1. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259, internet resurslar\u0131nda v\u0259 reklam da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131nda \u0259d\u0259bi dil normalar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131 yan\u0131nda Monitorinq M\u0259rk\u0259zi\u201d publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xs yarats\u0131n;<\/p>\n<p>2. \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131 yan\u0131nda Monitorinq M\u0259rk\u0259zi\u201d (bundan sonra \u2013 Monitorinq M\u0259rk\u0259zi) publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xsin t\u0259sis\u00e7isinin \u201cPublik h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qanununun 8.2-ci madd\u0259sind\u0259 qeyd edil\u0259n s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irsin;<\/p>\n<p>3. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131\u201dn\u0131 haz\u0131rlay\u0131b bir ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259sdiq etsin;<\/p>\n<p>4. Monitorinq M\u0259rk\u0259zinin nizamnam\u0259sini Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rmaqla, iki ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259sdiq etsin;<\/p>\n<p>5. Monitorinq M\u0259rk\u0259zinin strukturunu, i\u015f\u00e7il\u0259rinin say h\u0259ddini v\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131 fondunu Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rmaqla, iki ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259sdiq etsin;<\/p>\n<p>6. Monitorinq M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq yer ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 z\u0259ruri maddi-texniki t\u0259minat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini h\u0259ll etsin;<\/p>\n<p>7. k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259, internet resurslar\u0131nda v\u0259 reklam da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131nda \u0259d\u0259bi dil normalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn qanunvericilik aktlar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r bar\u0259d\u0259 t\u0259klifl\u0259rini haz\u0131rlay\u0131b \u00fc\u00e7 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidentin\u0259 t\u0259qdim etsin;<\/p>\n<p>8. bu F\u0259rmandan ir\u0259li g\u0259l\u0259n dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etsin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lham \u018fliyev<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti<\/p>\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, 1 noyabr 2018-ci il.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan dili c\u0259miyy\u0259tin ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 daha geni\u015f istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, onun d\u00f6vl\u0259t dili kimi mane\u0259siz inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":366,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/365"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":367,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions\/367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}