{"id":368,"date":"2020-08-29T12:18:29","date_gmt":"2020-08-29T08:18:29","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=368"},"modified":"2020-08-29T12:18:29","modified_gmt":"2020-08-29T08:18:29","slug":"1-avqust-az%c9%99rbaycan-%c9%99lifbasi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/1-avqust-az%c9%99rbaycan-%c9%99lifbasi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-gunudur\/","title":{"rendered":"1 avqust \u2013 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Avqustun 1-i Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259sis edilib. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259min F\u0259rman\u0131 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2001-ci ilin avqustunda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259min edildiyini v\u0259 yeni \u0259lifbadan istifad\u0259nin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda, yaz\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq imzalay\u0131b.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259ng\u0259ll\u0259r\u0259 baxmayaraq, sars\u0131lmaz t\u0259m\u0259ll\u0259ri olan Az\u0259rbaycan dili m\u00f6vcudlu\u011funu qoruya bilib. 1945-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun yaranmas\u0131 dil\u00e7iliyimizin bir elm kimi inki\u015faf\u0131na ciddi t\u0259kan verib. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin m\u00f6vcud t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fchafiz\u0259 edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259rini x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. 1977-ci ild\u0259 SSR\u0130-nin yeni Konstitusiyas\u0131 t\u0259sdiq edil\u0259n zaman oraya d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda madd\u0259nin sal\u0131nmamas\u0131 il\u0259 he\u00e7 c\u00fcr bar\u0131\u015fmayan \u00dcmummilli Lider bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 sonad\u0259k \u00f6z prinsipial m\u00f6vqeyini g\u00f6st\u0259rib. 1978-ci il aprelin 2-d\u0259 doqquzuncu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Ali Sovetin Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n layih\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f yeddinci sessiyas\u0131nda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259kidi il\u0259 73-c\u00fc madd\u0259ni yeni d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 verm\u0259k q\u0259rara al\u0131n\u0131r. Bu d\u0259yi\u015fiklik Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilinin Az\u0259rbaycan dili oldu\u011funu \u0259ks etdirir. B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u00dcmummilli Liderin bu c\u00fcr tarixi q\u0259rara nail olmas\u0131 m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131 say\u0131lan dilimizin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck add\u0131m oldu.<\/p>\n<p>Mektebgushesi.az\u00a0m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Az\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rind\u0259n qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin s\u0259yl\u0259ri xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zedilm\u0259z t\u00f6hf\u0259l\u0259rdir. \u00dcmummilli Liderin 2001-ci il iyulun 18-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, h\u0259min il avqustun 9-da imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d f\u0259rmanlar ana dilimizin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz xidm\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. 2003-c\u00fc il yanvar\u0131n 2-d\u0259 is\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin F\u0259rman\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. Qanunda d\u00f6vl\u0259tin ana dilin\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259r d\u0259qiq g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq ana dilimizi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck add\u0131mlar atan \u00dcmummilli Liderin siyasi x\u0259tti Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n inamla davam etdirilir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 2004-c\u00fc il yanvar\u0131n 12-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 h\u0259r il lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunacaq \u0259s\u0259rl\u0259rin siyah\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Bundan ba\u015fqa, h\u0259min il yanvar\u0131n 14-d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 2007-ci il dekabr\u0131n 30-da \u201cD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u0259s\u0259rl\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncamlarla ana dilinin h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l t\u0259tbiqi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fib. M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rini v\u0259 reall\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Az\u0259rbaycan Prezidentinin \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131 2013-c\u00fc il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq etm\u0259si milli v\u0259 m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fczg\u00fcs\u00fc olan ana dilimizin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 z\u0259nginliyinin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di 2013-2020-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, dilimizin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259si, \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7ilik ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. S\u0259n\u0259d, eyni zamanda, dil\u00e7iliyin apar\u0131c\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi t\u0259dqiqatlar\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f yarad\u0131c\u0131l\u0131q s\u0259yl\u0259rinin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini v\u0259 dil\u00e7iliyin m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259tin aktual probleml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d 2018-ci il 1 noyabr tarixli F\u0259rman\u0131 t\u0259m\u0259li ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan v\u0259 ana dilimizin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc dil siyas\u0259tinin u\u011furlu davam\u0131d\u0131r. (AZ\u018fRTAC )<\/p>\n<div class=\"sharedaddy sd-sharing-enabled\">\n<div class=\"robots-nocontent sd-block sd-social sd-social-icon-text sd-sharing\">\n<div class=\"sd-content\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avqustun 1-i Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259sis edilib. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259min F\u0259rman\u0131 lat\u0131n qrafikal\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2001-ci ilin avqustunda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259min edildiyini v\u0259 yeni \u0259lifbadan istifad\u0259nin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda, yaz\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":369,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/368"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":370,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/368\/revisions\/370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}