{"id":3835,"date":"2026-11-04T11:35:47","date_gmt":"2026-11-04T07:35:47","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=3835"},"modified":"2026-11-04T11:35:47","modified_gmt":"2026-11-04T07:35:47","slug":"sozun-sadeliyi-seirin-derinliyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/sozun-sadeliyi-seirin-derinliyi\/","title":{"rendered":"S\u00d6Z\u00dcN SAD\u018fL\u0130Y\u0130, \u015eE\u0130R\u0130N D\u018fR\u0130NL\u0130Y\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin \u00fcnl\u00fc \u015fairi Co\u015fqun Qarabuludun poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u00f6z<\/strong><\/p>\n<p>\u015eeir n\u0259dir? S\u00f6z\u00fcn s\u0259n\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, yoxsa s\u0259n\u0259tin s\u00f6zd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tapmas\u0131d\u0131r ulu \u015feir? \u015eair s\u00f6z\u00fc yarad\u0131r, yoxsa s\u00f6z adam\u0131 \u015fair edir? B\u0259s oxucu? \u2013 Oxucu yaln\u0131z yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015feirin \u00fcnvan\u0131d\u0131r, yoxsa \u015feirin yenid\u0259n do\u011fuldu\u011fu ikinci yarad\u0131c\u0131 m\u0259kand\u0131r o?..<\/p>\n<p>Bax, bu v\u0259 b\u0259nz\u0259ri suallar bizi qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairi, yazar\u0131, \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 adam\u0131, d\u0259y\u0259rli dostumuz Co\u015fqun Qarabuludun (Co\u015fkun Karabulut) poetik d\u00fcnyas\u0131na apar\u0131r.<\/p>\n<p>1956-c\u0131 ild\u0259 Qars\u0131n Sar\u0131qam\u0131\u015f elind\u0259 do\u011fulmu\u015f Co\u015fqun b\u0259y Hac\u0259tt\u0259p\u0259 Universitetinin Sosiologiya b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirib. Uzun ill\u0259r m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, F\u0259thiy\u0259d\u0259 s\u0259n\u0259t ya\u015fam\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olub. Co\u015fqun b\u0259y \u201cTaramak G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc\u201d, \u201cBizim Olan Ne Var ki\u201d, \u201cAkl\u0131mda Sen\u201d, \u201cBeni Zamans\u0131z B\u0131rak\u201d, \u201c\u0130ncir \u00c7ekirde\u011fi\u201d kimi \u015feir kitablar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u201cS\u00f6zc\u00fckler de \u00d6l\u00fcr\u201d, \u201cKolay G\u00f6r\u00fcnen Zor: \u015eiir\u201d, \u201c\u015eiir, \u015eair ve Okur\u201d kimi \u0259d\u0259bi-f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini yans\u0131dan \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259xas yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu ke\u00e7ib.<br \/>\nOnun \u015feirind\u0259 s\u00f6z\u00fcn s\u0259sind\u0259n \u00e7ox anlam\u0131, d\u0131\u015far\u0131 t\u0259mt\u0259raqdan \u00e7ox i\u00e7s\u0259l i\u015f\u0131\u011f\u0131, m\u00fcr\u0259kk\u0259blik iddias\u0131ndan \u00e7ox sad\u0259liyin m\u00fcdrikliyi \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. \u2013 Zat\u0259n g\u00f6z\u0259l, \u00f6z\u0259l olan da budur. Co\u015fqun Qarabulud h\u0259m \u015feir yaz\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u015feir haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr \u2013 s\u00f6z\u00fcn nec\u0259 s\u0259n\u0259t\u0259 \u00e7evrildiyini, oxucunun h\u0259min \u00e7evrilm\u0259d\u0259 hans\u0131 m\u0259n\u0259vi v\u0259 zehni i\u015ftirak pay\u0131na yiy\u0259 durdu\u011funu ara\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Co\u015fqun b\u0259yin Az\u0259rbaycanla ba\u011flar\u0131 is\u0259 yaln\u0131z \u00fcmumt\u00fcrk \u0259d\u0259bi qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fmur; onun ana t\u0259r\u0259fd\u0259n soyk\u00f6k\u00fc bizim \u015e\u0259kiy\u0259 uzan\u0131r. Bir zamanlar \u015e\u0259kid\u0259n Sar\u0131qam\u0131\u015fa k\u00f6\u00e7 etmi\u015f ail\u0259nin m\u0259n\u0259vi yadda\u015f\u0131, sanki, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda iki qarda\u015f yurdun k\u00f6n\u00fcl k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib. Ayr\u0131ca, \u015e\u0259kilil\u0259r\u0259 xas duzlu-m\u0259z\u0259li dan\u0131\u015f\u0131q imkanlar\u0131 poetik \u00fcslubundan yan ke\u00e7m\u0259yib.<\/p>\n<p>Qarabuludun \u015e\u0259kinin timsal\u0131nda Az\u0259rbaycanla ba\u011flar\u0131n\u0131n \u0259d\u0259bi ifad\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 2017-ci ild\u0259 Bak\u0131da g\u00fcn \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f \u201cHardan haraya\u2026\u201d kitab\u0131d\u0131r. \u015eair Nazil\u0259 G\u00fcltac\u0131n Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, m\u0259nim redaktoru oldu\u011fum, D\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyinin n\u0259\u015fr layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 v\u0259 Mill\u0259t v\u0259kili Dr. Cavan\u015fir Feyziyevin d\u0259st\u0259yi il\u0259 g\u00fcn \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n bu kitab Co\u015fqun b\u0259yin Az\u0259rbaycan oxucusu il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 yeni bir m\u0259zmun qazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259min il Bak\u0131da, Sumqay\u0131tda, \u015e\u0259kid\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u0259d\u0259bi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, Milli Kitabxanadak\u0131 t\u0259qdimat, \u015feir s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri bu dostlu\u011fun unudulmaz s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Co\u015fqun Qarabuludun bizl\u0259rl\u0259 yarad\u0131c\u0131 i\u015fbirliyi, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif co\u011frafiyalar\u0131na uzanan k\u00f6n\u00fcl yol\u00e7uluqlar\u0131 da g\u00f6st\u0259rdi ki, \u0259d\u0259biyyat b\u0259z\u0259n diplomatiyan\u0131n uzun yollar\u0131n\u0131 birc\u0259 misra il\u0259 q\u0259t ed\u0259 bilir.<br \/>\nOnun \u015feirl\u0259rinin \u00f6zb\u0259k t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 d\u0259 yay\u0131mlanmas\u0131 bu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortaq t\u00fcrk \u0259d\u0259bi m\u0259kan\u0131ndak\u0131 \u0259ks-s\u0259das\u0131n\u0131n g\u00f6z\u0259l \u00f6rn\u0259kl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>Co\u015fqun Qarabuludun poetik d\u00fcnyas\u0131nda diqq\u0259timi \u00e7\u0259k\u0259n ba\u015fl\u0131ca c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri onun sad\u0259liyi b\u0259sitlikl\u0259, d\u0259rinliyi q\u0259lizlikl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rmamas\u0131d\u0131r. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fcn b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc s\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcr; \u00f6l\u00e7\u00fc, ifad\u0259 etdiyi duy\u011funun, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin v\u0259 anlam\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcnd\u0259dir.<br \/>\nEl\u0259 bu bax\u0131mdan Co\u015fqun b\u0259yin \u015feir anlay\u0131\u015f\u0131 poetika m\u0259s\u0259l\u0259sini a\u015faraq, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. \u00c7\u00fcn s\u00f6z\u00fcn anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 insan\u0131n d\u00fcnyan\u0131 anlamland\u0131rmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u015eeir oxucunun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirirs\u0259, dem\u0259li, o, estetik hadis\u0259 olmaqla yana\u015f\u0131, m\u0259n\u0259vi-intellektual hadis\u0259y\u0259 d\u0259 \u00e7evrilir.<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, \u015feirin anla\u015f\u0131lmas\u0131 il\u0259 onun b\u0259dii d\u0259y\u0259ri aras\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 birba\u015fa b\u0259rab\u0259rlik i\u015far\u0259si qoymaq olmaz \u2013 buna he\u00e7 g\u0259r\u0259k d\u0259 yoxdur. B\u0259z\u0259n anla\u015f\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u0259n \u015feir d\u0259 b\u00f6y\u00fck poetik h\u0259qiq\u0259t da\u015f\u0131ya bil\u0259r. Ancaq Co\u015fqun Qarabuludun etiraz\u0131, m\u0259nc\u0259, m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015feir\u0259 deyil, anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259blik ad\u0131 alt\u0131nda t\u0259qdim ed\u0259n yana\u015fmayad\u0131r.<\/p>\n<p>Onun sizl\u0259r\u0259 t\u0259qdim etdiyimiz \u201c\u015eeir anlay\u0131\u015f\u0131m \u00fcz\u0259rin\u0259\u201d i\u00e7s\u0259si (essesi) m\u0259hz bu bax\u0131mdan diqq\u0259t\u0259, t\u0259qdir\u0259 layiqdir. M\u00fc\u0259llif burada s\u00f6z\u00fc s\u00f6zl\u00fckd\u0259n \u015feir\u0259, \u015feird\u0259n yenid\u0259n insan yadda\u015f\u0131na aparan bir m\u0259n\u0259vi yol\u00e7uluq t\u0259svir edir. S\u00f6z\u00fcn s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 il\u0259 poetik anlam\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti, oxucunun yarad\u0131c\u0131l\u0131q s\u00fcr\u0259cind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131, \u015feirin insana qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u0259\u015ff sevincini \u00f6z\u00fcn\u0259xas \u015f\u0259kild\u0259 yorumlay\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eair s\u00f6z\u00fc \u015feir\u0259 g\u0259tirir, \u015feir s\u00f6z\u0259 yeni anlam verir, oxucu is\u0259 h\u0259min anlam\u0131 \u00f6z ya\u015fam\u0131nda yenid\u0259n yarad\u0131r. \u2013 M\u0259nc\u0259, bax, bu yaz\u0131n\u0131n \u0259n ilginc q\u0259na\u0259tl\u0259rind\u0259n biri bel\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u015feir yaln\u0131z yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u0259tn olaraq qalm\u0131r; insan\u0131n duy\u011fu-d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259, yadda\u015f\u0131nda ya\u015fama\u011fa davam edir v\u0259 g\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc bir s\u00f6z, bir misra, bir beyt, b\u0259nd v\u0259 yayeni \u015feir\u0259 yaxud ba\u015fqa t\u00fcrd\u0259n yaz\u0131ya (m\u0259gn\u0259) ilham qayna\u011f\u0131 olur.<\/p>\n<p>\u018fziz oxucular, d\u0259y\u0259rli dostumuz-qarda\u015f\u0131m\u0131z Co\u015fqun Qarabuludun poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q:<\/p>\n<p>Co\u015fqun QARABULUD (\u015eair-publisist; F\u0259thiyy\u0259 Yazarlar Qrupunun qurucu-ba\u015fqan\u0131; T\u00fcrkiy\u0259)<\/p>\n<p>\u015eE\u0130R ANLAYI\u015eIM \u00dcZ\u018fR\u0130N\u018f<\/p>\n<p>\u00d6z\u0259t<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r i\u00e7ind\u0259 m\u0259nims\u0259diyim, duy\u011fu-d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 d\u00fcnyam\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evirdiyim \u015feir anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131 oxuculara toplu \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn fikirl\u0259rimi q\u0131sa ba\u015fl\u0131qlar alt\u0131nda ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. Zamanla bu ba\u015fl\u0131qlar\u0131n h\u0259r biri haqq\u0131nda daha \u0259trafl\u0131 yazma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m.<\/p>\n<p>M\u0259nim \u015feirim budur.<\/p>\n<p>M\u0259niml\u0259 eyni poetik duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n \u015fair dostlar\u0131m\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, b\u0259z\u0259n \u201cbizim \u015feirimiz\u201d, b\u0259z\u0259n \u201cbu \u015feir\u201d, b\u0259z\u0259n d\u0259 \u201cyal\u0131n \u015feir\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m \u015feir anlay\u0131\u015f\u0131m \u2013<br \/>\nsad\u0259, duru, h\u0259yatdan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 da\u015f\u0131yan, d\u0259rinliyini hayq\u0131rmadan duyuran bir \u015feirdir.<br \/>\nBu \u015feir \u00fcrk\u0259k, \u00e7\u0259king\u0259n, t\u0259vaz\u00f6kar, d\u00fcr\u00fcst, g\u00f6st\u0259ri\u015fsiz, ancaq insan\u0131 sar\u0131b-sarmalayan, k\u00f6n\u00fcl isid\u0259n bir \u015feirdir.<\/p>\n<p>Oxucuya say\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rir, onu d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir, \u015feirin i\u00e7ind\u0259 birg\u0259 k\u0259\u015ffl\u0259r\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu yol\u00e7uluqda h\u0259m \u015fair, h\u0259m d\u0259 oxucu yeni anlam sah\u0259l\u0259ri k\u0259\u015ff edir.<\/p>\n<p>Ya\u015famaq sevinci b\u0259x\u015f edir bizim yal\u0131n \u015feir. \u00c7\u00fcn \u015feirin yaln\u0131z ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalan s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131r; insan\u0131 ya\u015fam\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 bir \u015feir kimi ya\u015fama\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>B\u018fS M\u018fN\u0130M \u015eE\u0130R\u0130M NEC\u018fD\u0130R?<\/p>\n<p>M\u0259nim \u015feirim s\u00f6zl\u0259ri s\u00f6zl\u00fckd\u0259ki anlamlar\u0131 il\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, onlar\u0131 ilk bax\u0131\u015fda adi g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir ard\u0131c\u0131ll\u0131qla yan-yana d\u00fcz\u00fcr; ancaq bu sad\u0259 s\u00f6zl\u0259rd\u0259n el\u0259 bir \u015feir yarad\u0131r \u2013 h\u0259min s\u00f6zl\u0259r bird\u0259n-bir\u0259 al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f anlamlar\u0131n\u0131n h\u00fcdudlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r, \u015feirin qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yeni anlamlarla canlan\u0131r, \u00e7oxal\u0131r v\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>\u015eeir\u0259 daxil olmazdan \u00f6nc\u0259 yaln\u0131z s\u00f6zl\u00fck anlamlar\u0131 il\u0259 m\u00f6vcud olan s\u00f6zl\u0259r poetik b\u00fct\u00f6vl\u00fck i\u00e7ind\u0259 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, yeni anlam qatlar\u0131 qazan\u0131r. Art\u0131q onlar yaln\u0131z ayr\u0131-ayr\u0131 s\u00f6zl\u0259r kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmir, poetik varl\u0131\u011f\u0131n ayr\u0131lmaz komponentl\u0259rin\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u0259s bu s\u00f6zl\u0259r poetik anlamlar\u0131 il\u0259 \u00f6z \u00f6nc\u0259ki varl\u0131qlar\u0131na n\u0259 \u0259lav\u0259 etmi\u015f olur?<br \/>\nH\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259 yeni anlamlar qazan\u0131r. \u00dcst\u0259lik, bu anlamlar m\u0259hz h\u0259min \u015feirin qurulu\u015fundan, s\u00f6zl\u0259rin bir-biri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n v\u0259 \u015feirin \u00fcmumi axar\u0131ndan do\u011fur.<\/p>\n<p>Burada \u00f6n\u0259mli olan \u015fairin b\u00fct\u00fcn anlamlar\u0131 haz\u0131r \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim etm\u0259m\u0259sidir. \u015eeir oxucuya yeni anlamlar\u0131 tapmaq, onlar\u0131 k\u0259\u015ff etm\u0259k imkan\u0131 yarad\u0131r.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, oxucu yaln\u0131z ona t\u0259qdim edil\u0259ni q\u0259bul ed\u0259n \u015f\u0259xs olmaqdan \u00e7\u0131x\u0131r; \u015feirin m\u0259na d\u00fcnyas\u0131na qat\u0131lan, onu \u00f6z duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n yarad\u0131c\u0131 subyekt\u0259 \u00e7evrilir.<br \/>\nBu is\u0259 oxucunu ucaldan, ona d\u0259y\u0259r qazand\u0131ran bir durumdur.<br \/>\n\u00c7\u00fcn oxucu bir k\u0259\u015ff edir, \u00f6z tap\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n sevincini ya\u015fay\u0131r. \u015eeirin onun \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 yeni m\u0259na qap\u0131lar\u0131ndan ke\u00e7\u0259rk\u0259n \u00f6z duy\u011fu-d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 da yenid\u0259n k\u0259\u015ff edir.<br \/>\nBunun \u0259ksin\u0259 olaraq, anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sayan b\u0259zi \u015feir anlay\u0131\u015flar\u0131nda oxucu anlam yaratma s\u00fcr\u0259cind\u0259n q\u0131raqda saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ortada k\u0259\u015ff edil\u0259c\u0259k bir anlam olmad\u0131\u011f\u0131 halda, \u015feiri anlamayan oxucunun yet\u0259rsiz oldu\u011fu ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, \u015feirin yet\u0259rsizliyi oxucunun yet\u0259rsizliyi kimi g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Halbuki \u015feir oxucunun duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00fcf\u00fcql\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim \u015feirimizd\u0259 s\u00f6z poetik b\u00fct\u00f6vl\u00fck i\u00e7ind\u0259 \u00f6z s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131n\u0131 tamamil\u0259 itirmir; \u0259ksin\u0259, h\u0259min anlam\u0131 qorumaqla yana\u015f\u0131, yeni poetik anlamlar da qazan\u0131r.<br \/>\nBel\u0259c\u0259, s\u00f6z \u00e7oxal\u0131r, z\u0259nginl\u0259\u015fir, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259rl\u0259 qurdu\u011fu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r say\u0259sind\u0259 yeni bir varl\u0131q sah\u0259sin\u0259 qovu\u015fur.<br \/>\nBu \u015feiri oxuyanlar s\u00f6zl\u00fckd\u0259ki anlamlardan ba\u015fqa hans\u0131 anlamlara y\u00fcks\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259yini g\u00f6r\u00fcr.<br \/>\nAncaq onlar\u0131n qazanc\u0131 bununla s\u0131n\u0131rlanm\u0131r.<br \/>\nOxucu \u015feird\u0259ki s\u00f6zl\u0259rin ke\u00e7irdiyi \u00e7evrilm\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259rin d\u0259 m\u0259tnin m\u0259zmununa v\u0259 axar\u0131na uy\u011fun olaraq yeni m\u0259nalar qazana bil\u0259c\u0259yini anlay\u0131r.<br \/>\nArt\u0131q s\u00f6zl\u0259r\u0259 yaln\u0131z s\u00f6zl\u00fckd\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f qar\u015f\u0131l\u0131qlar\u0131 il\u0259 baxm\u0131r. Onlar\u0131n da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gizli imkanlar\u0131, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 h\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xmam\u0131\u015f anlamlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, oxucunun \u00fcf\u00fcq\u00fc geni\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p>Bu \u015feirl\u0259ri oxuyan insan s\u00f6zl\u0259rin g\u00f6r\u00fcn\u0259n anlamlar\u0131ndan q\u0131raqda ba\u015fqa m\u0259na d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n da m\u00f6vcud oldu\u011funu \u00f6yr\u0259nir. \u00dcst\u0259lik, bu qazanc\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131n ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq ed\u0259 bilir.<br \/>\n\u00c7\u00fcn \u015feirin insana \u00f6yr\u0259tdiyi d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n biri s\u00f6zl\u0259r\u0259 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r ya\u015fama da al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 baxa bilm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259k\u2026 s\u00f6zl\u00fckd\u0259ki yerind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb \u015feirin i\u00e7in\u0259 qonaq edilmi\u015f v\u0259 orada yeni bir ya\u015fant\u0131ya qovu\u015fmu\u015f olsun.<br \/>\nOnun \u015feird\u0259ki g\u00f6r\u0259vini ba\u015fa vurduqdan sonra yenid\u0259n s\u00f6zl\u00fcy\u0259 qay\u0131td\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259k.<br \/>\n\u018fg\u0259r s\u00f6zl\u00fcy\u00fcn yadda\u015f\u0131 olsayd\u0131, h\u0259min s\u00f6z art\u0131q \u00f6nc\u0259ki kimi qala bil\u0259rdimi?..<br \/>\nM\u0259nc\u0259, qala bilm\u0259zdi.<br \/>\n\u00c7\u00fcn \u015feird\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mac\u0259ra onun g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n yadda\u015f\u0131nda bir iz buraxm\u0131\u015f olard\u0131. S\u00f6zl\u00fckd\u0259ki yerini qorusa bel\u0259, \u015feirin ona qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlamlar\u0131 gizli \u015f\u0259kild\u0259 da\u015f\u0131ma\u011fa davam ed\u0259rdi.<br \/>\nBu da onun \u0259n do\u011fal haqq\u0131d\u0131r!<br \/>\nOxucu bax\u0131m\u0131ndan da durumu f\u0259rqli say\u0131lmaz.<br \/>\nBir \u015feird\u0259 yeni anlamlarla qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zl\u0259ri ba\u015fqa bir yerd\u0259 g\u00f6rd\u00fckd\u0259 onlar\u0131n poetik mac\u0259ras\u0131n\u0131 xat\u0131rlay\u0131r. H\u0259min s\u00f6zl\u0259rin da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u0259lav\u0259 anlamlar, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 duy\u011fular yenid\u0259n canlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, oxucu art\u0131q yaln\u0131z \u015fairin \u015feir\u0259 daxil etdiyi s\u00f6zl\u0259rl\u0259 yetinmir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259ri d\u0259 \u00f6z duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yeni anlamlara qovu\u015fdurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, s\u00f6zl\u0259rin istifad\u0259\u00e7isi olmaqdan ba\u015fqa onlar\u0131n anlamlar\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilir.<br \/>\nBax, \u015feirin insana qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0259n g\u00f6z\u0259l yet\u0259n\u0259kl\u0259rd\u0259n biri ya\u015fam\u0131 v\u0259 dili yenid\u0259n k\u0259\u015ff ed\u0259 bilm\u0259kdir!<\/p>\n<p>Bu k\u0259\u015ff insana sevinc b\u0259x\u015f edir. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini canland\u0131r\u0131r, duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirir, h\u0259yata ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Sanki damarlar\u0131nda dola\u015fan qan bel\u0259 bu sevincd\u0259n yeni bir canl\u0131l\u0131q qazan\u0131r.<br \/>\nV\u0259 insan \u015feir yazmasa bel\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc bir az \u015fair hiss edir.<br \/>\n\u00c7\u00fcn m\u0259nim \u015feir anlay\u0131\u015f\u0131mda \u015feir yaln\u0131z \u015fairin yazd\u0131\u011f\u0131 kimi qalm\u0131r; o, oxucunun da \u00f6z i\u00e7ind\u0259 yenid\u0259n yaratd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyaya \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>\u015eeir s\u00f6zl\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 il\u0259 insan\u0131n da m\u0259n\u0259n \u00e7oxalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u018fkb\u0259r QO\u015eALI<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13384\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-300x199.jpg\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-300x199.jpg 300w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-768x510.jpg 768w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-1536x1020.jpg 1536w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-1170x777.jpg 1170w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-780x516.jpg 780w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-585x388.jpg 585w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022-263x175.jpg 263w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0022.jpg 1600w\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"199\" \/>\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13385\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0020-252x300.jpg\" sizes=\"(max-width: 252px) 100vw, 252px\" srcset=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0020-252x300.jpg 252w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0020-768x914.jpg 768w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0020-585x696.jpg 585w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0020.jpg 773w\" alt=\"\" width=\"252\" height=\"300\" \/>\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13386\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0018-300x231.jpg\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0018-300x231.jpg 300w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0018-768x592.jpg 768w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0018-585x451.jpg 585w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0018.jpg 1013w\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"231\" \/>\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13387\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0021-300x248.jpg\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0021-300x248.jpg 300w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0021.jpg 524w\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"248\" \/>\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13388\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0017-221x300.jpg\" sizes=\"(max-width: 221px) 100vw, 221px\" srcset=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0017-221x300.jpg 221w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0017-585x795.jpg 585w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0017-480x650.jpg 480w, https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261103-WA0017.jpg 739w\" alt=\"\" width=\"221\" height=\"300\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin \u00fcnl\u00fc \u015fairi Co\u015fqun Qarabuludun poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u00f6z \u015eeir n\u0259dir? S\u00f6z\u00fcn s\u0259n\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, yoxsa s\u0259n\u0259tin s\u00f6zd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tapmas\u0131d\u0131r ulu \u015feir? \u015eair s\u00f6z\u00fc yarad\u0131r, yoxsa s\u00f6z adam\u0131 \u015fair edir? B\u0259s oxucu? \u2013 Oxucu yaln\u0131z yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015feirin \u00fcnvan\u0131d\u0131r, yoxsa \u015feirin yenid\u0259n do\u011fuldu\u011fu ikinci yarad\u0131c\u0131 m\u0259kand\u0131r o?.. Bax, bu v\u0259 b\u0259nz\u0259ri suallar bizi qarda\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3836,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3835"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=3835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3837,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3835\/revisions\/3837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/3836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=3835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=3835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=3835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}