{"id":3859,"date":"2026-11-22T12:05:56","date_gmt":"2026-11-22T08:05:56","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=3859"},"modified":"2026-11-22T12:05:56","modified_gmt":"2026-11-22T08:05:56","slug":"boyuk-n%c9%99vaisunasin-az%c9%99rbaycan-sevgisi-gork%c9%99mli-%c9%99d%c9%99biyyatsunas-alim-prof-nurbay-cabbarin-elmi-yaradiciliq-portretin%c9%99-cizgil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/boyuk-n%c9%99vaisunasin-az%c9%99rbaycan-sevgisi-gork%c9%99mli-%c9%99d%c9%99biyyatsunas-alim-prof-nurbay-cabbarin-elmi-yaradiciliq-portretin%c9%99-cizgil%c9%99r\/","title":{"rendered":"B\u00f6y\u00fck N\u0259vai\u015f\u00fcnas\u0131n Az\u0259rbaycan sevgisi (G\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim, prof. Nurbay Cabbar\u0131n elmi-yarad\u0131c\u0131l\u0131q portretin\u0259 cizgil\u0259r)"},"content":{"rendered":"<p>Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131 v\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259 ciddi keyfiyy\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 diqq\u0259ti c\u0259lb edirdi. M\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 ictimai-siyasi prosesl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si fonunda poeziya v\u0259 prozada m\u00fch\u00fcm yenil\u0259nm\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqid v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131qda da t\u0259z\u0259 imzalar, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yarad\u0131c\u0131l\u0131q yollar\u0131 v\u0259 t\u0259may\u00fcll\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc bir\u00fcz\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rd\u0131. G\u0259nc m\u00fcn\u0259qqid v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar yaln\u0131z yekunla\u015fmaqda olan Sovet epoxas\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tyini deyil, \u00fcmum\u0259n, klaasik milli-m\u0259d\u0259ni irsimizi yenid\u0259n t\u0259nqidi sur\u0259td\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259yi, d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259yi israrla vur\u011fulay\u0131r, tamamil\u0259 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n t\u0259z\u0259l\u0259nm\u0259 arzular\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 yaz\u0131b-yarad\u0131rd\u0131lar. Bug\u00fcn art\u0131q filologiya elml\u0259ri doktoru, professor v\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimi kimi etiraf olunan Nurbay Cabbar da m\u0259hz h\u0259min zaman k\u0259simind\u0259 elm al\u0259min\u0259 t\u0259\u015frif buyuran \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus istedadlardan biri idi. Prof. Nurbay Cabbar\u0131 elm sah\u0259sind\u0259ki ya\u015f\u0131dlar\u0131, \u0259d\u0259bi tay-tu\u015flar\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 onlardan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259ri \u00e7oxdur. Biz bu yaz\u0131m\u0131zda XXI \u0259sr \u00f6zb\u0259k \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n flaqmanlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f z\u0259hm\u0259tke\u015f alimi \u00f6z zamanda\u015flar\u0131ndan daha \u00e7ox ay\u0131ran v\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n elmi-estetik maneras\u0131 v\u0259 ehtiva x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, onun v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r bir elm adam\u0131, b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ziyal\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f kimi f\u0259rdi m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs etm\u0259k fikrind\u0259yik.<br \/>\nProf. Nurbay Cabbar\u0131n elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 f\u0259rdil\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri onun \u0259s\u0259rl\u0259rinin n\u0259z\u0259ri-estetik d\u0259rinliyi v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 fundamental xarakter\u0259 malik olmas\u0131, m\u0259hz bu y\u00f6nd\u0259 \u0259d\u0259bi-elmi reall\u0131q k\u0259sb etm\u0259sidir.<br \/>\n\u018fli\u015fir N\u0259vai \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsinin m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan prof. Nurbay Cabbar ulu s\u0259n\u0259tkar\u0131n m\u0259n\u0259vi-m\u0259d\u0259ni m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n yaz\u0131r: \u201cB\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan \u015fairi \u015eeyx Nizami G\u0259nc\u0259vinin d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na b\u0259x\u015f etdiyi x\u0259zin\u0259 \u2013 x\u0259ms\u0259\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si bar\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli aliml\u0259r \u00f6z fikirl\u0259rini bildirib. Nizami G\u0259nc\u0259vi \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsi fars dilind\u0259 yaz\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, onun mahiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 ruhuna t\u00fcrk t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, t\u00fcrk dilinin \u015f\u0259hdi-\u015f\u0259k\u0259ri, t\u00fcrk d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 ruhu hopmu\u015fdu. Dahi \u00f6zb\u0259k m\u00fct\u0259f\u0259kkiri \u018fli\u015fir N\u0259vai is\u0259 \u00f6z \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsi il\u0259 ustad Nizami G\u0259nc\u0259vinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 qutlu \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259ni yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 qald\u0131rd\u0131, eyni zamanda, \u00f6z dahi ustad\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s arzusunu yerin\u0259 yetirdi \u2013 \u201cX\u0259ms\u0259\u201dni t\u00fcrk dilind\u0259, y\u00fcks\u0259k b\u0259dii s\u0259viyy\u0259d\u0259 yaratma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu.\u201d H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, Nizami G\u0259nc\u0259vi \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsinin do\u011fma t\u00fcrk dilind\u0259 yarad\u0131lmas\u0131, yeni qay\u0259l\u0259r, obrazlar, s\u00fcjetl\u0259r v\u0259 f\u0259ls\u0259fi fikirl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si yaln\u0131z t\u00fcrk xalqlar\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin deyil, h\u0259m d\u0259 cahan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n misilsiz nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri idi.<br \/>\n\u0130ki dahi s\u0259n\u0259tkar\u0131n \u201cX\u0259ms\u0259\u201dl\u0259rind\u0259 \u0259ks etmi\u015f yarad\u0131c\u0131l\u0131q konsepsiyalar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6yr\u0259nilmi\u015f v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilmi\u015fdir. Onlar\u0131n aras\u0131ndak\u0131 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259klik v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fun elmi-estetik m\u0259zmunu, \u0259sas epik q\u0259hr\u0259manlar\u0131n xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, Nizami G\u0259nc\u0259vi v\u0259 \u018fli\u015fir N\u0259vai zamanlar\u0131n\u0131n h\u0259r iki eposdak\u0131 inikas\u0131, h\u0259r iki m\u00fc\u0259llifin insan konsepsiyas\u0131 v\u0259 ba\u015fqa m\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda n\u0259vai\u015f\u00fcnasl\u0131qda xeyli m\u00fch\u00fcm m\u00fclahiz\u0259l\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<br \/>\n\u201cM\u0259ani \u0259hlinin sahibq\u0131ran\u0131\u201d, y\u0259ni m\u0259nalar \u0259hlinin \u015fah\u0259n\u015fah\u0131 monoqrafiyas\u0131n-da istedadl\u0131 alim \u018fli\u015fir N\u0259vai v\u0259 zamanda\u015flar\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini, m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u00e7oxc\u0259h\u0259tli fa\u0259liyy\u0259tini, h\u0259tta b\u00f6y\u00fck \u015fairin bir \u00e7ox \u0259s\u0259rl\u0259rini \u0259d\u0259bi-tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r v\u0259 tarixi simalar\u0131n \u015fahidliyi fonunda t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, prof. N.Cabbar yaz\u0131r ki, 1469-cu ild\u0259 Sultan \u018fbu S\u0259yid Mirz\u0259 Qaraba\u011fda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. T\u0259bii ki, bu g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f v\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259y\u0259n faci\u0259 n\u0259h\u0259ng imperiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn vilay\u0259tl\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc \u0259ks-s\u0259da do\u011furur. Amma bu faci\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 Teymuril\u0259r s\u0259lt\u0259n\u0259tinin h\u0259yat\u0131nda v\u0259 tarixind\u0259 h\u0259m d\u0259 \u0259lam\u0259tdar bir hadis\u0259 c\u0259r\u0259yan etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bu yeniliyin m\u00fch\u00fcml\u00fcy\u00fc Herat taxt\u0131na \u00e7\u0131xma\u011fa cna atan \u015f\u0259xsin yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan v\u0259 \u00fcmum\u0259n, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n taleyind\u0259 h\u0259lledici rol oynacaq H\u00fcseyn Bayqaran\u0131n hakmiyy\u0259ti \u00f6z \u0259lin\u0259 almas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. 1469-cu ilin 14 aperelind\u0259 Ramazan bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259\u015fkil olunan q\u0259bul m\u0259rasimind\u0259 g\u0259nc \u018fli\u015fir N\u0259vai u\u015faql\u0131q dostuna h\u0259sr etdiyi m\u0259\u015fhur \u201cHilaliyy\u0259\u201d q\u0259sid\u0259sini \u015f\u0259xs\u0259n H\u00fcseyn Bayqaran\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259qdim edir. G\u0259nc \u015fair q\u0259sid\u0259d\u0259 t\u0259z\u0259c\u0259 taxta \u00e7\u0131xm\u0131\u015f g\u0259nc h\u00f6kmdara ideal \u015fah haqq\u0131ndak\u0131 ist\u0259k v\u0259 arzular\u0131n\u0131 ifad\u0259 edirdi. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 misralar da bilavasit\u0259 H\u00fcseyn Bayqaraya \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131:<br \/>\n\u015eahlar d\u0259rvi\u015fiyu d\u0259rvi\u015fl\u0259r \u015fah\u0131 ki, haqq<br \/>\n\u015eah q\u0131ld\u0131 sur\u0259tin, d\u0259rvi\u015f q\u0131ld\u0131 siyr\u0259tin&#8230;<br \/>\nBu \u00e7oxm\u0259nal\u0131 beytd\u0259 \u018f.N\u0259vai \u00f6z u\u015faql\u0131q v\u0259 \u015fah dostunun obyektiv obraz\u0131n\u0131 yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Ke\u00e7mi\u015f salnam\u0259l\u0259r v\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan tarixinin m\u00f6t\u0259b\u0259r \u015fahidl\u0259ri \u018fli\u015fir N\u0259vainin bu q\u0259sid\u0259sinin h\u0259qiq\u0259t\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 yax\u0131n olmas\u0131n\u0131 vur\u011fulam\u0131\u015flar. H\u00fcseyn Bayqaran\u0131 \u015fahlar\u0131n d\u0259rvi\u015fi, d\u0259rvi\u015fl\u0259rin \u015fah\u0131 kimi \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 hikm\u0259tamiz xarakter\u0259 malik tarixi \u015f\u0259xs d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259, sur\u0259t\u0259n \u015fah, siyr\u0259t\u0259n is\u0259 d\u0259rvi\u015f s\u0259viyy\u0259sind\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259si N\u0259vainin v\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn zamanda\u015flar\u0131nda raz\u0131l\u0131q do\u011furmu\u015fdu. Yuxar\u0131da misal g\u0259tirdiyimiz beyt m\u00fc\u0259llifin \u0259dal\u0259tli \u015fah v\u0259 d\u00f6vl\u0259t konsepsiyas\u0131nn\u0131 \u00f6z mahiyy\u0259tind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 \u0259ks etdirilir. Zat\u0259n, \u018fli\u015fir N\u0259vai sevimli dostu v\u0259 s\u0259lt\u0259n\u0259t sahibi H\u00fcseyn Bayqara simas\u0131nda, onun d\u00f6vl\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rlik f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc, m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyi h\u0259m d\u0259 arzulad\u0131\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri, c\u0259h\u0259tl\u0259ri c\u0259mi bir beytd\u0259 \u2013 \u201cHilaliyy\u0259\u201d q\u0259sid\u0259sininin \u015fah beytind\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 ifad\u0259 etm\u0259yi bacarm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nProf. N.Cabbar qeyd etdiyimiz monoqrafiyas\u0131nda \u018fli\u015fir N\u0259vainin Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y d\u00f6vr\u00fc t\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131na m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n d\u0259 b\u0259hs edib. Kitabda vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 kimi, M\u0259h\u0259mm\u0259d Tara\u011fay Ulu\u011fb\u0259y (1394-1449)in hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 T\u00fcrk\u00fcstanda riyaziyyat, astronomiya, tibb, tarix elml\u0259ri il\u0259 bir s\u0131rada \u0259d\u0259biyyat\u0131n v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin d\u0259 inki\u015faf edib z\u0259nginl\u0259\u015fdiyini \u018f.N\u0259vainin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nirik. M\u00fc\u0259llif onu da n\u0259z\u0259rimiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r ki, \u018fli\u015fir N\u0259vai v\u0259 Teymuril\u0259r d\u00f6vr\u00fc \u0259d\u0259biyyat\u0131 problemind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n bir s\u0131ra t\u0259dqiqatlar m\u00f6vcud olsa da, amma bu m\u00fch\u00fcm elmi-n\u0259z\u0259ri m\u00fc\u0259mma yet\u0259rinc\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b. Dahi \u015fair v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkirin \u201cM\u0259calis-n-n\u0259fais\u201d t\u0259zkir\u0259sind\u0259, bir s\u0131ra ba\u015fqa \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y\u0259 aid qiym\u0259tli m\u0259lumatlara rast g\u0259lirik. Amma bu y\u00f6nd\u0259ki bilgi v\u0259 m\u0259lumatlar tarixi v\u0259 xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131qla \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015f, elmi c\u0259h\u0259td\u0259n sisteml\u0259\u015fdirilm\u0259mi\u015fdir. \u018f.N\u0259vainin \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcn Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y\u0259 v\u0259 onun d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 elmi m\u00fcnasib\u0259tinin t\u0259dqiqini d\u0259 dol\u011fun v\u0259 obyektiv hesab ed\u0259 bilm\u0259rik. Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y \u018f.N\u0259vainin \u00fcr\u0259kd\u0259n sevdiyi v\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdiyi Teymuri \u015fahzad\u0259l\u0259rd\u0259n olmu\u015fdur. Dahi s\u0259n\u0259tkar v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi \u00f6z\u00fc d\u0259 H\u00fcseyn Bayqara saray\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259-yin \u0259dal\u0259tlilik v\u0259 xalqp\u0259rv\u0259rlik prinsipl\u0259rini \u0259m\u0259ld\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00f6y\u00fck \u015fair \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d dastan\u0131n\u0131n epiloqunda Sultan H\u00fcseyn Bayqaran\u0131n o\u011flu \u015eah Q\u0259rib Mirz\u0259y\u0259 xitab\u0259n s\u00f6yl\u0259diyi n\u0259sih\u0259tl\u0259rind\u0259 o ulu Teymurini qeyri-ixtiyari olaraq xat\u0131rlay\u0131r v\u0259 g\u0259nc \u015fahzad\u0259ni Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yd\u0259n \u00f6rn\u0259k alma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131:<br \/>\nTemirxan n\u0259slind\u0259n sultan Ulu\u011fb\u0259y<br \/>\nKi al\u0259m g\u00f6rm\u0259di sultan onunt\u0259k.<br \/>\nDani\u015fm\u0259nd \u015fair g\u0259nc \u015fahzad\u0259y\u0259 t\u0259lqin edir ki, bu d\u00fcnya Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y kimi bir sultan\u0131 h\u0259l\u0259 g\u00f6rm\u0259yib, onun \u201c\u0259bnayi-cinsi\u201d, y\u0259ni tay-tu\u015flar\u0131 ham\u0131s\u0131 bu d\u00fcnyan\u0131 \u00e7oxdan t\u0259rk edib. Bug\u00fcn zaman \u0259hli onlardan he\u00e7 birini xat\u0131rlam\u0131r. \u00d6z zamanda\u015flar\u0131ndan v\u0259 n\u0259silda\u015flar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, elmi sevdiyin\u0259 v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yin g\u00f6zl\u0259ri \u00f6n\u00fcnd\u0259 g\u00f6yl\u0259r yer\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131, asimanlar a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fc. Onun tikdirdiyi r\u0259s\u0259dxana bug\u00fcn d\u0259 \u201czebi-cahand\u0131r\u201d, y\u0259ni d\u00fcnyan\u0131n zin\u0259tidir. H\u0259tta ona cahan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus bir asiman\u0131 dem\u0259k d\u0259 olar. \u201cZici K\u00f6r\u0259gani\u201d is\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yin v\u0259 \u015fagirdl\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259ma elml\u0259rini y\u00fcks\u0259k d\u0259qiqlikl\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n ulduzlar\u0131n c\u0259dv\u0259lidir. \u018f.N\u0259vai uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 bildirir ki, dahi alimin bu \u0259s\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck v\u0259 misilsizdir ki, bundan sonra astronomiya elmi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar d\u00fcz qiyam\u0259t\u0259c\u0259n Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yin astronomik c\u0259dv\u0259ll\u0259rind\u0259n v\u0259 elmi h\u00f6kml\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r. Ulu N\u0259vainin Sah Q\u0259rib Mirz\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 dediyi hikm\u0259tli beytl\u0259r yaln\u0131z ona yox, \u0259slind\u0259 dahi \u015fairin b\u00fct\u00fcn zamanlardak\u0131 h\u00f6kmdarlara v\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131na \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131. D\u00fcnyag\u00f6rm\u00fc\u015f \u015fair s\u0259lt\u0259n\u0259t v\u0259 hakimiyy\u0259t sahibl\u0259rini h\u0259mi\u015f\u0259 oxuyub-\u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259, z\u0259kal\u0131 v\u0259 bilikli olma\u011fa s\u0259sl\u0259yirdi:<br \/>\nBilik g\u0259r\u00e7i g\u00f6r\u00fcn\u00fcr g\u00f6z\u0259 zin\u0259t,<br \/>\nV\u0259le \u015fahlarda vard\u0131r \u00f6zg\u0259 zin\u0259t.<br \/>\n\u015e\u0259rq poeziyas\u0131nda \u0259dal\u0259tli pad\u015fah ideyas\u0131 v\u0259 bilavasit\u0259 bu konspesiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 ictimai-f\u0259ls\u0259fi obrazlar m\u0259\u015fhurdur. \u018fb\u00fclqasim Firdovsi, \u018ffz\u0259l\u0259ddin Xaqani, Nizami G\u0259nc\u0259vi, \u018fmir Xosrov D\u0259hl\u0259vi, M\u00f6vlana C\u0259lal\u0259ddin Rumi, Seyid \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi, S\u0259di \u015eirazi, Hafiz \u015eirazi, M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli v\u0259 ba\u015fqa d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli klassikl\u0259rin \u0259dal\u0259tli \u015fah arzular\u0131 v\u0259 obrazlar\u0131 daha \u00e7ox \u0259fsan\u0259vil\u0259\u015fmi\u015f tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. \u018fbd\u00fcr\u0259hman Cami v\u0259 \u018fli\u015fir N\u0259vainin \u0259dal\u0259tli pad\u015fah konsepsiyas\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 is\u0259 h\u0259min \u0259fsan\u0259vi, tarixi prototipl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 onlar\u0131n \u00f6z z\u0259man\u0259l\u0259rinin q\u00fcdr\u0259tli h\u00f6kmdarlar\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u0259xs\u0259n \u018fmir Teymur v\u0259 teymuri \u015fahzad\u0259l\u0259ri dururdu. X\u00fcsus\u0259n, Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y \u018fli\u015fir N\u0259vaid\u0259n \u00f6nc\u0259ki v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rin \u0259d\u0259biyyat v\u0259 s\u0259n\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin ideal\u0131 olmu\u015f, XV-XVI \u0259srl\u0259rin ideal \u015fah obraz\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259ki tarixi-siyasi v\u0259 f\u0259ls\u0259fi z\u0259min rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r. Yuxar\u0131da qeyd etiyimiz kimi, \u018f.N\u0259vai Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y zaman\u0131nda c\u0259mi s\u0259kkiz il ya\u015fasa da, o dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 s\u0259lt\u0259n\u0259t sahibini \u00f6mr\u00fc boyu unuda bilm\u0259mi\u015f, onu h\u0259mi\u015f\u0259 sonsuz sevgil\u0259r v\u0259 sayq\u0131larla xat\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. \u018f.N\u0259vai yax\u0131n v\u0259 m\u0259hr\u0259m dostu H\u00fcseyn Bayqaran\u0131 \u00fcr\u0259kd\u0259n sevib d\u0259y\u0259rl\u0259ndirs\u0259 d\u0259, ya\u015f\u0131d\u0131 olan v\u0259 u\u015faql\u0131q \u00e7a\u011flar\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u018fmirzad\u0259nin d\u0259y\u0259rini, d\u0259r\u0259c\u0259sini yax\u015f\u0131 bilirdi. X\u00fcsus\u0259n, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn m\u00fcdrik v\u0259 ah\u0131l \u00e7a\u011flar\u0131nda dahi s\u0259n\u0259tkar daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 didi\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fccl\u0259rini, enerjil\u0259rini s\u0259rf ed\u0259n Teymuril\u0259rin yenid\u0259n \u018fmir Teymur v\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y kimi dahiyan\u0259 siyasi liderl\u0259r, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r tarix\u0259 b\u0259x\u015f ed\u0259c\u0259yin\u0259 art\u0131q \u00fcmud b\u0259sl\u0259mirdi. M\u0259hz b\u00fct\u00fcn bunlara g\u00f6r\u0259 d\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yi, onun q\u00fcdr\u0259tinin \u0259v\u0259zedilm\u0259zliyini d\u0259rind\u0259n anlay\u0131r, zamanda\u015flar\u0131n\u0131n q\u0259drini bilm\u0259diyi bu insan\u0131 \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bilavasit\u0259 v\u0259 ya bilvasit\u0259 tez-tez yad edir, onun ideal \u015fah obrazlar\u0131n\u0131n prototipi d\u0259 eyn\u0259n M.Ulu\u011fb\u0259y oldu\u011funa bizi inanma\u011fa s\u00f6vq edir.<br \/>\nProf. N.Cabbar \u018f.N\u0259vainin Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini d\u0259rind\u0259n v\u0259 inc\u0259likl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r a\u015fkarlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130ntibah dahisinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli m\u00fck\u0259mm\u0259l bir \u015f\u0259xs v\u0259 ensiklopedik bilikl\u0259r sahibi olmas\u0131n\u0131 \u018f.N\u0259vai \u00f6z poetik t\u0259rif v\u0259 t\u0259hlill\u0259rind\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. \u00d6z\u00fc d\u0259 renessans m\u0259n\u0259viyyat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin parlaq da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkir v\u0259 \u015fair orta \u0259srl\u0259rin \u0259n m\u0259\u015fhur v\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259zkir\u0259l\u0259rinin birind\u0259 \u2013 \u201cM\u0259calisu-n-n\u0259fais\u201dd\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yi \u201cKamalat\u0131 h\u0259dsiz \u00e7oxdur&#8230; Qurani-m\u0259cid yeddi qira\u0259t il\u0259 yadda\u015f\u0131na m\u00f6h\u00fcrl\u0259nib\u201d dey\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirmi\u015fdi. Yen\u0259 onun haqq\u0131nda \u018f.N\u0259vai yaz\u0131r ki, \u201cHey\u0259t v\u0259 riyazini \u00e7ox d\u0259rind\u0259n bilib, c\u0259dv\u0259l yarad\u0131b, r\u0259s\u0259dxana qurub\u201d. Burada h\u0259ssas v\u0259 q\u0259dir\u015f\u00fcnas t\u0259zkir\u0259 m\u00fc\u0259llifi b\u00f6y\u00fck v\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 \u00e7oxc\u0259h\u0259tli istedad sahibi olan Teymurizad\u0259nin bir m\u00fch\u00fcm f\u0259zil\u0259tini d\u0259 vur\u011fulama\u011f\u0131 unutmur: \u201cOnun kamalat\u0131 o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 idi ki, gah n\u0259zm\u0259 d\u0259 meyl g\u00f6st\u0259rirdi\u201d. Y\u0259ni m\u00fc\u0259llif b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t xadimi v\u0259 alimin \u015feirl\u0259r yazmas\u0131 bar\u0259sind\u0259 d\u0259 zamanda\u015flara x\u0259b\u0259r verm\u0259yi z\u0259ruri hesab edir. X\u00fcsus\u0259n, orta \u0259srl\u0259d\u0259 \u015feir yazmaq b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259ri v\u0259 pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k, ali f\u0259zil\u0259tl\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131b. V\u0259 \u018f.N\u0259vai \u00fcr\u0259kd\u0259n sevdiyi v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdiyi dahi alimin, s\u0259lt\u0259n\u0259t sahibinin bu z\u0259ruri m\u0259n\u0259vi-estetik keyfiyy\u0259t\u0259 sahib oldu\u011funu da qeyd etm\u0259kd\u0259n z\u00f6vq duymu\u015fdur. \u201cM\u0259calisu-n-n\u0259fais\u201dd\u0259 \u018f.N\u0259vai Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yin y\u00fcks\u0259k istedad\u0131 v\u0259 f\u0259zil\u0259tl\u0259rinin onun o\u011fullar\u0131na da ke\u00e7diyini \u0259lahidd\u0259 qeyd edir. G\u0259nc \u015fahzad\u0259l\u0259rin d\u0259 \u0259m\u0259lli-ba\u015fl\u0131 t\u0259bi-n\u0259zmi olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259had\u0259t verir. Prof. N.Cabbar ustad \u018f.N\u0259vainin \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d dastan\u0131n\u0131n xatim\u0259sind\u0259 v\u0259 \u201cM\u0259calisu-n-n\u0259fais\u201dd\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yd\u0259n x\u00fcsusi b\u0259hs etdiyini vur\u011fulayaraq, eyni zamanda, \u015fah atan\u0131n v\u0259 \u015fahzad\u0259 o\u011fullar\u0131n b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tarix\u0259 s\u0259daq\u0259t m\u00fcst\u0259visind\u0259 d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n onlar\u0131n \u0259s\u0259l\u0259rini v\u0259 \u0259lyazmalar\u0131n\u0131 tap\u0131b n\u0259\u015ft etm\u0259yin z\u0259ruriliyini d\u0259 biz\u0259, \u00fcmum\u0259n, m\u00fcasirl\u0259rimiz\u0259 t\u0259lqin edir. Zat\u0259n, ulu babalar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259rini, \u00fcmummilli \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik d\u0259y\u0259rli \u0259m\u0259ll\u0259rini, 600 ild\u0259n b\u0259ri unudulmayan f\u0259zil\u0259tl\u0259rini t\u0259qdir v\u0259 t\u0259bli\u011f etm\u0259yin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n x\u0259zin\u0259 olmas\u0131n\u0131 yad\u0131m\u0131zda saxlamaq borcumuzdur.<br \/>\nProf. N.Cabbar Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki t\u00fcrkdilli \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u018f.N\u0259vai \u201cM\u0259calisu-n-n\u0259fais\u201dinin fonunda d\u0259rind\u0259n v\u0259 y\u0131\u011fcam \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131rma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olub. XV \u0259srd\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n paytaxt\u0131 S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 v\u0259 Xorasan\u0131n (Teymuril\u0259r s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259 Xorasan daha geni\u015f v\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi-inzibati-\u0259razi vahidi kimi etiraf v\u0259 tan\u0131n\u0131rd\u0131) paytaxt\u0131 Heratda elmi-m\u0259d\u0259ni v\u0259 \u0259d\u0259bi-m\u00fchit \u00f6z tarixinin \u0259n co\u015f\u011fun m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131rd\u0131. O zaman\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur s\u00f6z ustalar\u0131, aliml\u0259ri, s\u0259n\u0259tkarlar\u0131 v\u0259 \u00fcmum\u0259n, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 az-\u00e7ox d\u0259xli olan yarad\u0131c\u0131 adamlar\u0131, \u0259sas\u0259n, bu \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 toplanm\u0131\u015fd\u0131lar. H\u0259min d\u00f6vr\u00fcn apar\u0131c\u0131 inki\u015faf meyill\u0259ri, \u0259n g\u00f6rk\u0259mli imzalar\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni u\u011furlar\u0131 \u018f.N\u0259vainin t\u0259zkir\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa xarici aliml\u0259rin t\u0259dqiqatlar\u0131nda \u0259ks edib. \u00d6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259rini isbat etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn prof. N.Cabbar yaln\u0131z \u018f.N\u0259vainin \u201cM\u0259calisu-n-n\u0259fais\u201di il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmir. H\u0259min d\u00f6vr m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin v\u0259 tarixinin m\u0259\u015fhur t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 V.V.Bartold, \u018fhm\u0259d Z\u0259ki Validi, Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fczad\u0259, prof.Erqa\u015f R\u00fcst\u0259m, m\u0259\u015fhur tarixn\u0259vis \u018fbd\u00fcr\u0259zzaq S\u0259m\u0259rq\u0259ndi, g\u00f6rk\u0259mli tarix\u00e7i alim \u018f\u015fr\u0259f \u018fhm\u0259d v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na da m\u00fcracit\u0259 edir. N\u0259vai\u015f\u00fcnas alim akademik V.V.Bartoldun \u201cUlu\u011fb\u0259y v\u0259 onun zaman\u0131\u201d monoqrafiyas\u0131nda b\u00f6y\u00fck Teymurizad\u0259nin saray\u0131nda d\u00f6vr\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f alim v\u0259 \u015fairl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k izz\u0259t-ikramda olmas\u0131 bar\u0259sind\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7mas\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r. N.Cabbar m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259 ayd\u0131n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259l\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u018fhm\u0259d Z\u0259ki Validinin \u201cL\u00fctfi v\u0259 onun divan\u0131\u201d, Fuad K\u00f6pr\u00fcl\u00fczad\u0259nin \u201cC\u0131\u011fatay \u015fairl\u0259ri\u201d, akademik A.N.Samaylovi\u00e7in L\u00fctfi v\u0259 Atayi haqq\u0131ndak\u0131 m\u0259qal\u0259 v\u0259 m\u0259ruz\u0259l\u0259rinin elmi \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259rimiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. Eyni zamanda, burada g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim prof.Erqa\u015f R\u00fcst\u0259min \u201cXV \u0259srin birinci yar\u0131s\u0131 \u00f6zb\u0259k \u015feiriyy\u0259ti\u201d kitab\u0131n\u0131n elmi c\u0259h\u0259td\u0259n son d\u0259r\u0259c\u0259 qiym\u0259tli odlu\u011funu da ayr\u0131ca vur\u011fulamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r.<br \/>\n600 il \u00f6nc\u0259 ba\u015f vermi\u015f v\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259kalar\u0131n yadda\u015f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f qeyri-adi v\u0259 ya h\u0259tta adi b\u0259dii h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin, maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259rin, faktoloji k\u00f6k\u00fc olan m\u0259lumat v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin bug\u00fcn \u2013 XXI \u0259srd\u0259 yada sal\u0131nmas\u0131, s\u0259sl\u0259nm\u0259si v\u0259 dinl\u0259nm\u0259si bizim m\u00fcasirl\u0259rimizin d\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259si lab\u00fcdd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, V.V.Bartold Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yin b\u0259dii z\u00f6vq\u00fcnd\u0259n, \u0259d\u0259bi-esteik g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7ark\u0259n bug\u00fcn d\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n maraq oyadan bel\u0259 bir detal\u0131 oxucularla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr: \u201cMirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y Nizami G\u0259nc\u0259vini \u00f6z ruhuna \u00e7ox yax\u0131n duyurdusa, Boysunqur Mirz\u0259 is\u0259 \u018fmir Xosrov D\u0259hl\u0259vini \u00e7ox sevirdi, onu y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirdi. Qarda\u015flar aras\u0131nda \u0259d\u0259bi m\u00f6vzularda, h\u0259tta \u0259d\u0259biyyata v\u0259 tarix\u0259 yana\u015fmalarla ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r \u00e7ox olurdu. Boysunqur Mirz\u0259 s\u00f6z s\u0259n\u0259tini d\u0259rind\u0259n bil\u0259n, daha \u00e7ox \u0259d\u0259biyyat h\u0259v\u0259skar\u0131 kimi geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t qazansa da, Nizami G\u0259nc\u0259vi v\u0259 \u018fmir Xosrov D\u0259hl\u0259vi \u201cX\u0259ms\u0259\u201dl\u0259rinin m\u00fcqayis\u0259sind\u0259 Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259yin b\u0259dii z\u00f6vq\u00fcn\u00fc, klassik poeziyaya yana\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcasir Avropal\u0131 elm sahibl\u0259rinin v\u0259 \u015feirsev\u0259rl\u0259rin estetik d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259sin\u0259, s\u0259n\u0259t z\u00f6vq\u00fcn\u0259 daha yax\u0131n v\u0259 uy\u011fun hesab etm\u0259k olar\u201d.<br \/>\nXXI \u0259sr \u00f6zb\u0259k N\u0259vai\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259hsuldar v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi prof. N.Cabbar h\u0259m d\u0259 n\u0259inki Mirz\u0259 Ulu\u011fb\u0259y d\u00f6vr\u00fc s\u00f6z s\u0259n\u0259tinin, \u00fcmum\u0259n, Teymuril\u0259r d\u00f6vr\u00fc adlanan 150 il\u0259 yax\u0131n b\u00f6y\u00fck bir epoxan\u0131n \u0259d\u0259biyyat v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin h\u0259ssas, z\u0259hm\u0259tke\u015f t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri say\u0131l\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r min\u0259 yax\u0131n m\u0259qal\u0259si, otuza yax\u0131n kitablar\u0131 v\u0259 monoqrafiyalar\u0131 n\u0259\u015fr olunub. Prof. N.Cabbar onlarla f\u0259ls\u0259f\u0259 doktorlar\u0131na elmi r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f, elml\u0259r doktorulu\u011fu dissertasiyalar\u0131na is\u0259 m\u0259s\u0259h\u0259t\u00e7i olub. Yarad\u0131c\u0131l\u0131q u\u011furlar\u0131, elmi z\u0259f\u0259rl\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259lam\u0259tdar 60 ya\u015f\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131layan alim qarda\u015f\u0131m\u0131z \u00d6zb\u0259kistan Respublikas\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafatlar\u0131, orden v\u0259 medallar\u0131 il\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. \u00d6zb\u0259kistan\u0131n Da\u015fk\u0259nd \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00d6zb\u0259k Dili v\u0259 \u018fd\u0259biyyat\u0131 D\u00f6vl\u0259t universitetinin professoru, kafedra m\u00fcdiri kimi \u00e7al\u0131\u015fan, filologiya elml\u0259ri doktoru Nurbay Cabbara bundan sonrak\u0131 g\u0259rgin v\u0259 co\u015f\u011fun \u0259d\u0259bi-elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, bir m\u00fc\u0259llim kimi i\u015fl\u0259rind\u0259 yeni-yeni m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259r, can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 uzun \u00f6m\u00fcr arzulay\u0131r\u0131q!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13512\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261122-WA0005-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/p>\n<p>Akif Azalp,<br \/>\n\u015fair v\u0259 t\u0259rc\u00fcman<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13513\" src=\"https:\/\/bizimyazi.az\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/IMG-20261122-WA0006-300x273.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"273\" \/><br \/>\nYa\u015far Qas\u0131mb\u0259yli,<br \/>\nfilologiya elml\u0259ri doktoru, professor,<br \/>\nAMEA-n\u0131n ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin sonlar\u0131 v\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259 ciddi keyfiyy\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 diqq\u0259ti c\u0259lb edirdi. M\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 ictimai-siyasi prosesl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si fonunda poeziya v\u0259 prozada m\u00fch\u00fcm yenil\u0259nm\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqid v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131qda da t\u0259z\u0259 imzalar, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yarad\u0131c\u0131l\u0131q yollar\u0131 v\u0259 t\u0259may\u00fcll\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc bir\u00fcz\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rd\u0131. G\u0259nc m\u00fcn\u0259qqid v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar yaln\u0131z yekunla\u015fmaqda olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=3859"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3861,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/3859\/revisions\/3861"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/3860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=3859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=3859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=3859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}