{"id":428,"date":"2020-09-24T10:33:51","date_gmt":"2020-09-24T06:33:51","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=428"},"modified":"2020-09-24T10:38:20","modified_gmt":"2020-09-24T06:38:20","slug":"gucumuz-birlikd%c9%99dir-cavansir-feyziyev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/gucumuz-birlikd%c9%99dir-cavansir-feyziyev\/","title":{"rendered":"G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Birlikd\u0259dir! &#8211; Cavan\u015fir Feyziyev"},"content":{"rendered":"<div class=\"kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\"><strong>Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 6 m\u00fcst\u0259qil t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 onlarla m\u00fcxt\u0259lif siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni muxtariyy\u0259t statuslar\u0131 il\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrk toplumlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n yerli \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259\u00e7ilik qurumlar\u0131 var. Bunlarla yana\u015f\u0131 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z fundamental haqlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131ra bilm\u0259y\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 t\u00fcrk toplumu var ki, onlar da \u00f6z haqlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 u\u011frunda t\u0259rkibind\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin rejiml\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fccadil\u0259 apar\u0131rlar.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">20-ci \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259ki t\u00fcrk respublikalar\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fm\u0259si t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck perspektivl\u0259r a\u00e7d\u0131 v\u0259 Avrasiyan\u0131n sonuncu imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131zstan bu g\u00fcn milli m\u00fcst\u0259qillik dayaqlar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Bu xalqlar\u0131n h\u0259r biri \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini daha g\u00fccl\u00fc, daha m\u00fcasir bir qurulu\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011fa s\u0259y g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 g\u00fccl\u00fc olmaq bir z\u0259rur\u0259tdir, amma \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyada sad\u0259c\u0259 g\u00fccl\u00fc olmaq he\u00e7 d\u0259 h\u0259r \u015feyin h\u0259llin\u0259 nail olmaq dem\u0259k deyil. \u018fslind\u0259 g\u00fccl\u00fc olmaq \u2013 h\u0259mi\u015f\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmaq, r\u0259qab\u0259td\u0259 olan dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin mane\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259k v\u0259 bu mane\u0259l\u0259ri d\u0259f etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalmaq dem\u0259kdir. G\u00fccl\u00fc olmaq \u2013 sava\u015flar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmaq, daim g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz qalmaq dem\u0259kdir.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Dem\u0259li, sad\u0259c\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 g\u00fccl\u00fc olmaq milli azadl\u0131q ideallar\u0131m\u0131z\u0131n tam q\u0259l\u0259b\u0259si hesab oluna bilm\u0259z. Burada \u00e7at\u0131\u015fmayan daha bir komponent var. Bu g\u00fcn g\u00fcc\u00fcn birlikl\u0259 tamamlanmas\u0131 h\u0259qiq\u0259ti t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u0259sas \u015f\u0259rt\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcst\u0259qil olmaq v\u0259 g\u00fccl\u00fc olmaqla yana\u015f\u0131 eyni zamanda birlikd\u0259 olmaq h\u0259m m\u00fcst\u0259qilliyimizin, h\u0259m d\u0259 g\u00fccl\u00fc olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n etibarl\u0131 z\u0259man\u0259tidir. Art\u0131q b\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259qil t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 bu paradiqma d\u0259rk edilm\u0259kd\u0259dir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131b, amma daha q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na ehtiyac var.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Bu g\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul olunan \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r siyas\u0259td\u0259n iqtisadiyyata, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, elm v\u0259 t\u0259hsil\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin real \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fcasir t\u00fcrk respublikalar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k siyasi platformas\u0131, iqtisadi co\u011frafiyas\u0131 v\u0259 milli-m\u0259d\u0259ni identifikasiyas\u0131 formala\u015f\u0131r. Bu geni\u015fl\u0259nm\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox siyasi-iqtisadi v\u0259 ictimai-m\u0259d\u0259ni m\u0259zmun al\u0131r v\u0259 daha \u00e7ox beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Amma zaman s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir, qloballa\u015fma meyll\u0259rinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si h\u0259r g\u00fcn qar\u015f\u0131m\u0131za yeni dilemmalar \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r suveren t\u00fcrk milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin daha s\u0131x m\u00fctt\u0259fiqliyini z\u0259ruril\u0259\u015fdir\u0259n yeni geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t yarad\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa Birliyi aras\u0131nda onill\u0259rl\u0259 uzanan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, art\u0131q 30 ild\u0259n \u00e7ox k\u0259nar g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 hibrid m\u00fcharib\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin ba\u015f\u0131m\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cDomokl q\u0131l\u0131nc\u0131\u201d kimi saxlanmas\u0131, M\u0259rk\u0259zi Asiya t\u00fcrk respublikalar\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f imperiyan\u0131n t\u0259sirind\u0259n tam azad ola bilm\u0259m\u0259si biz t\u00fcrkl\u0259ri daha m\u00fct\u0259r\u0259qqi v\u0259 do\u011fru bir yola \u2013 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqliyin d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 onun i\u015fl\u0259k siyasi \u0259saslar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ltm\u0259kd\u0259dir. Bu bizim \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi bir f\u00fcrs\u0259t, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 Avrasiyada s\u00fclh\u00fcn v\u0259 sabitliyin t\u0259min olunmas\u0131na b\u00f6y\u00fck bir t\u00f6hf\u0259 imkan\u0131d\u0131r.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrk birliyini m\u00fcmk\u00fcn v\u0259 z\u0259ruri ed\u0259n ilkin \u0259saslar tarix\u0259n m\u00f6vcuddur v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlay\u0131r. Eyni sivilizasiya koduna m\u0259nsubluq, dil, din v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t eyniliyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259qil t\u00fcrk milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda birba\u015fa co\u011frafi ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 xalq\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n g\u0259l\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 cazib\u0259 q\u00fcvv\u0259si \u2013 b\u00fct\u00fcn bunlar beyn\u0259lxalq birlik yaratma t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 \u00f6z t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015f ilkin \u015f\u0259rtl\u0259rdir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n qloballa\u015fma prosesl\u0259ri t\u00fcrk birliyinin siyasi \u0259saslar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin AB \u015f\u0259klind\u0259 siyasi \u0130ttifaq s\u0259viyy\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259si t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259 analoji vektor \u00fczr\u0259 siyasi m\u00fctt\u0259fiqlik statusuna y\u00fcks\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 yarad\u0131b. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u00fcsb\u0259t v\u0259 m\u0259nfi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda siyasi birliyin daha m\u00fck\u0259mm\u0259l formas\u0131na nail ola bil\u0259rl\u0259r. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Birliyinin (TDB) t\u0259sis edilm\u0259si he\u00e7 d\u0259 milli m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si hesab\u0131na deyil, \u0259ksin\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u00fcst\u00fc siyasi qurumun ( TDB) hesab\u0131na milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u0259r bir t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tinin xarici t\u0259zyiql\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259lidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 siyasi birliyin dig\u0259r bir m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rti d\u0259 ortaq iqtisadi bazar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fudur. Bu bax\u0131mdan da t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda m\u00f6vcud iqtisadi potensial\u0131 kumulyativ \u015f\u0259kild\u0259 analoji birlikl\u0259rin iqtisadi potensial\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Bel\u0259 ki, hal-haz\u0131rda t\u0259xmin\u0259n 250 milyon t\u00fcrk \u0259halisinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Avrasiya t\u00fcrk areal\u0131nda m\u00f6vcud olan t\u0259bii resurslar\u0131n t\u0259sdiq olunmu\u015f h\u0259cmi 500 milyon \u0259halisi olan AB-nin toplam t\u0259bii resurslar\u0131ndan 2 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Dem\u0259li, t\u00fcrk co\u011frafiyas\u0131nda t\u0259bii resurslar\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi Avropaya nisb\u0259td\u0259 4 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Bel\u0259 z\u0259ngin iqtisadi potensiala malik olan bir \u0259razid\u0259 eyni etnik k\u00f6k\u0259 malik olan xalqlar aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi-iqtisadi, m\u0259d\u0259ni-sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yeni \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259, y\u0259ni \u0130ttifaq \u0259saslar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131 d\u00fcnyada birlik yaratma t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin \u0259n u\u011furlu n\u00fcmun\u0259si ola bil\u0259r.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Hadis\u0259l\u0259rin bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259rki inki\u015faf\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00f6z aralar\u0131nda siyasi birlik yaratmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259m\u0259l faza art\u0131q ke\u00e7ilib. \u0130ndi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin el\u0259 bir m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7id etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, orada b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin probleml\u0259ri bir arada m\u00fczakir\u0259 olunsun v\u0259 d\u00fcnya siyas\u0259tin\u0259 vahid platformadan, ortaq t\u00fcrk m\u00f6vqeyind\u0259n b\u0259yan edilsin. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7idin ilk add\u0131mlar\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin dinamikas\u0131ndan \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda bu iki d\u00f6vl\u0259t \u201cbir mill\u0259t-iki d\u00f6vl\u0259t\u201d paradiqmas\u0131 \u0259sas\u0131nda \u00f6zl\u0259rinin daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tl\u0259rini u\u011furla uzla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bu yana\u015fma beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li yana\u015fmad\u0131r. Son 30 ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 -Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259si onlar\u0131n beyn\u0259lxalq siyas\u0259td\u0259 vahid platformadan \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sini t\u0259min edib v\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259n vacib ortaq m\u0259s\u0259l\u0259 olaraq d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00f6vqeyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259crid siyas\u0259tin\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin reaksiyas\u0131 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin a\u00e7\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259ridir. B\u00f6lg\u0259d\u0259 h\u0259rbi-siyasi v\u0259ziyy\u0259tin m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi halda is\u0259 bu qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259yin b\u0259yanatlardan \u0259m\u0259li m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259yi art\u0131q he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil. Amma T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin probleml\u0259ri yaln\u0131z Qaraba\u011f v\u0259 Kipr m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin regionda s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 qurtarm\u0131r. M\u0259rk\u0259zi Asiya t\u00fcrk respublikalar\u0131 da \u00f6z \u0259razil\u0259rini v\u0259 iqtisadi potensiallar\u0131n\u0131 \u00f6z xalqlar\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Qazaxstan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131zstan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k imkanlar\u0131 m\u0259hduddur. N\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsalar da b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin t\u0259zyiql\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259z\u0259n beyn\u0259lxalq siyas\u0259tin konyunkturas\u0131na tabe olaraq \u00f6z milli maraqlar\u0131n\u0131 g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259li olurlar. B\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda daha optimal inteqrasiya z\u0259rur\u0259tini &#8211; m\u00fctt\u0259fiql\u0259\u015fm\u0259 z\u0259rur\u0259tini do\u011furur. H\u0259r c\u00fcr t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r olmaq, g\u00fccl\u0259n\u0259r\u0259k birl\u0259\u015fm\u0259k v\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k g\u00fccl\u0259nm\u0259k z\u0259rur\u0259ti bu g\u00fcn v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n var olmaq \u015f\u0259rtini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. Bu prosesd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n q\u0259rbi il\u0259 \u015f\u0259rqini bir-birin\u0259 ba\u011flayan \u0259n vacib h\u0259lq\u0259 rolunu oynay\u0131r. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi sahill\u0259rind\u0259 Avrasiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zsiz strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan bir b\u00f6lg\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razisind\u0259 geni\u015f t\u00fcrk co\u011frafiyas\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n, mal v\u0259 \u0259mt\u0259\u0259nin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tini t\u0259min ed\u0259n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat kommunikasiyalar\u0131n\u0131n qov\u015fa\u011f\u0131n\u0131 yarad\u0131b. Q\u0259rbl\u0259 \u015e\u0259rq m\u0259hz Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n bir-biri il\u0259 t\u0259mas qurur, ticar\u0259t edir, elmi-texniki t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 malik oldu\u011fu m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rin m\u00fcbadil\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0130ttifaq s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 bir-birin\u0259 ba\u011flayan cazib\u0259 m\u0259rk\u0259zi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259r. Bu missiyan\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7m\u0259si is\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 t\u00fcrk birliyin\u0259 do\u011fru at\u0131lacaq add\u0131mlar\u0131n q\u0259tiyy\u0259tind\u0259n v\u0259 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn h\u0259r bir t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tinin \u00f6z \u0259razisind\u0259 \u00f6z milli hegemonlu\u011funu qoruyub saxlaya bilm\u0259si b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk co\u011frafiyas\u0131nda t\u00fcrk hegemonlu\u011funun t\u0259min edilm\u0259sind\u0259n birba\u015fa as\u0131l\u0131d\u0131r. Bunu t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin siyasi-iqtisadi, m\u0259d\u0259ni-sosial, ictimai-humanitar siyas\u0259ti v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri ortaq n\u00f6qt\u0259d\u0259n v\u0259 ortaq maraqlar \u0259sas\u0131nda istiqam\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bel\u0259 bir ortaq f\u0259aliyy\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 is\u0259 \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Birliyi\u201d ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan siyasi ittifaq qurumu dayana bil\u0259r.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Birliyinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 onlar\u0131n birlikl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 deyil. Bel\u0259 bir m\u00fctt\u0259fiql\u0259\u015fm\u0259 \u2013 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 d\u00fcnya birliyini d\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259n, beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259 yeni bir enerji ver\u0259n, qlobal siyas\u0259tin qeyri-b\u0259rab\u0259rlik, dominantla\u015fma, blokla\u015fma, separatizm, t\u0259crid\u00e7ilik v\u0259 s. kimi neqativ tendensiyalar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259ti art\u0131ran bir prosesdir. \u0130yirminci \u0259srd\u0259 Avropa Birliyi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin tarixi-siyasi h\u0259yat\u0131nda, beyn\u0259lxalq s\u00fclh\u00fcn t\u0259minat\u0131nda hans\u0131 rolu oynam\u0131\u015fd\u0131sa, iyirmi birinci \u0259srd\u0259 yaranan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Birliyi d\u0259 eyni funksiyan\u0131, lakin daha b\u00f6y\u00fck siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 potensialla yerin\u0259 yetirm\u0259k imkanlar\u0131 qazana bil\u0259r.<\/div>\n<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\">Bu g\u00fcn birlik &#8211; qlobal v\u0259 regional siyas\u0259tin oriyentasiyalar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u0259n ba\u015fl\u0131ca amildir. Birlik imkanlar\u0131ndan rasional \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259diyi t\u0259qdird\u0259 suveren t\u00fcrk milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin hans\u0131sa bir superd\u00f6vl\u0259tin v\u0259 ya g\u00fcc m\u0259rk\u0259zinin \u201chimay\u0259si\u201d alt\u0131na ke\u00e7m\u0259si qa\u00e7\u0131lmaz ola bil\u0259r.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"o9v6fnle cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x c1et5uql ii04i59q\">\n<div dir=\"auto\"><strong>Cavan\u015fir Feyziyev<\/strong><\/div>\n<div dir=\"auto\"><strong>Mill\u0259t v\u0259kili, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/div>\n<div dir=\"auto\"><strong>23 sentyabr 2020<\/strong><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 6 m\u00fcst\u0259qil t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 onlarla m\u00fcxt\u0259lif siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni muxtariyy\u0259t statuslar\u0131 il\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrk toplumlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n yerli \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259\u00e7ilik qurumlar\u0131 var. Bunlarla yana\u015f\u0131 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z fundamental haqlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131ra bilm\u0259y\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 t\u00fcrk toplumu var ki, onlar da \u00f6z haqlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":429,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=428"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":432,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/428\/revisions\/432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}