{"id":544,"date":"2021-01-12T18:40:29","date_gmt":"2021-01-12T14:40:29","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=544"},"modified":"2021-01-12T18:45:38","modified_gmt":"2021-01-12T14:45:38","slug":"sabir-rust%c9%99mxanlinin-dramaturgiyasi-kinossenaril%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/sabir-rust%c9%99mxanlinin-dramaturgiyasi-kinossenaril%c9%99ri\/","title":{"rendered":"Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n dramaturgiyas\u0131, kinossenaril\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Xanverdi Turabo\u011flu<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, t\u0259nqid\u00e7i<\/strong><\/em><\/p>\n<p>S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dram \u0259s\u0259rl\u0259ri (\u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d, \u201cNuhun vertalyotu\u201d) il\u0259 yana\u015f\u0131 kinossenaril\u0259ri d\u0259 janr, \u00fcslub bax\u0131m\u0131ndan qald\u0131r\u0131lan m\u00f6vzu, ideya, problemin h\u0259lli n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fu v\u0259 orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>Dramaturqun <strong>\u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d\u00a0 3 p\u0259rd\u0259li\u00a0 tarixi dram<\/strong> 14 \u015f\u0259kild\u0259n, ki\u00e7ik \u00f6n s\u00f6z, ba\u015flan\u011f\u0131c \u0259v\u0259zi v\u0259 epiloq \u0259v\u0259zi hiss\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Pyesd\u0259 ke\u00e7mi\u015f v\u0259 indiki zaman anlam\u0131 daxili analoji rabit\u0259d\u0259 davam v\u0259 inki\u015faf etdirilir. M\u00fcraci\u0259t olunan tarixi fakt b\u0259dii ger\u00e7\u0259kliyin aynas\u0131nda yeni m\u0259zmun qazan\u0131r. Pyesd\u0259 h\u0259m\u00e7inin \u0259ksini tapan m\u00f6vzu, ideya, problem tarixilikl\u0259 m\u00fcasirliyin\u00a0 \u00fcmumi qov\u015fa\u011f\u0131nda S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131q maneras\u0131na xas publisistik elementin m\u0259hz\u00a0 haray \u015f\u0259klind\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q duy\u011fusu \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u0259nm\u0259si il\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 uzaq ke\u00e7mi\u015fi, tarixi reall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n bir s\u0131ra obrazlar silsil\u0259si, dey\u0259k ki, Z\u0259rd\u00fc\u015f, Berda\u011f, Sum\u0259r, Ar\u011f\u0131n, Nisaba ana, Kir o\u011flu K\u0259mbis, K\u00fcr o\u011flu Smerdi\u015f, Krez v\u0259 ba\u015fqa bu kimi sur\u0259tl\u0259r x\u00fcsusi b\u0259dii y\u00fckl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur v\u0259 estetik keyfiyy\u0259t \u0259ld\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d\u00a0 pyesind\u0259 yer alan ki\u00e7ik \u00f6n s\u00f6zd\u0259 \u0259s\u0259rin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndan k\u00f6k at\u0131b ri\u015f\u0259l\u0259n\u0259n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 onun daxili m\u0259zmun v\u0259 mahiyy\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q yan\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 y\u00fckl\u0259n\u0259n bir ideyan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir. M\u00fc\u0259llifin qabartd\u0131\u011f\u0131\u00a0 ideya, b\u0259dii m\u0259qs\u0259d yaln\u0131z ona y\u00f6n\u0259lir ki, xalq\u0131n ke\u00e7ib g\u0259ldiyi azadl\u0131\u011fa do\u011fru \u0259zab-\u0259ziyy\u0259tli min illik yola bir daha n\u0259z\u0259r salmaq v\u0259 ondan g\u0259l\u0259c\u0259yimiz namin\u0259 yararlanma\u011f\u0131 unutmayaq kimi fikirl\u0259r t\u0259lqin edilir :<\/p>\n<p>\u201c\u018fcdadlar\u0131m\u0131z\u0131n qan\u0131 v\u0259 g\u00f6z ya\u015flar\u0131 il\u0259 yo\u011frulmu\u015f Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131\u00a0 min ill\u0259rin sayag\u0259lm\u0259z \u0259zab v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rini \u00f6z k\u00f6ks\u00fcnd\u0259 quylay\u0131b; varl\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6z dik\u0259n ordular q\u0131r\u0131l\u0131b, \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0131l\u0131nc \u00e7\u0259k\u0259n yadellil\u0259rin s\u00fcm\u00fckl\u0259ri \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcb, oca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k, dilimizi k\u0259sm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rin izini zaman d\u00fcnya \u00fcz\u00fcnd\u0259n silib apar\u0131b, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, siyasi qurulu\u015flar, d\u00fcnya a\u011fal\u0131\u011f\u0131 iddia\u00e7\u0131lar\u0131 he\u00e7 olmay\u0131bm\u0131\u015f kimi yaddan \u00e7\u0131x\u0131b, lakin bir \u015fey d\u0259yi\u015fm\u0259z qal\u0131b: xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck azadl\u0131q e\u015fqi!&#8230; O \u015f\u0259hidl\u0259rin ikisind\u0259n b\u0259hs edir bu \u0259s\u0259r. El\u0259 bilir\u0259m 2500 il \u00f6nc\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f o ulu babalar\u0131m\u0131z \u0259srl\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259n boylan\u0131b bax\u0131r, xalq\u0131m\u0131z\u0131n bug\u00fcnk\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ucal\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 \u00f6z h\u0259yatlar\u0131n\u0131 nahaq yer\u0259 qurban verm\u0259dikl\u0259rini, ax\u0131td\u0131qlar\u0131 qan\u0131n h\u0259d\u0259r getm\u0259diyin\u0259 sevinirl\u0259r&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Pyesin \u201cBa\u015flan\u011f\u0131c \u0259v\u0259zi\u201d hiss\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00f6n s\u00f6zd\u0259 olan m\u00fc\u0259llif \u015f\u0259rhi yox, \u0259s\u0259rin \u00fcmumi ab-havas\u0131na k\u00f6kl\u0259n\u0259n iki ayr\u0131ca n\u0259h\u0259ng obrazlar- Ke\u00e7mi\u015f v\u0259 H\u0259qiq\u0259t \u0259s\u0259rboyu qald\u0131r\u0131lan b\u0259dii niyy\u0259tin, m\u0259qs\u0259din a\u00e7\u0131lmas\u0131na t\u0259kan verir. Buradak\u0131 obrazlar- Ke\u00e7mi\u015f v\u0259 H\u0259qiq\u0259t\u00a0 biri dig\u0259ri\u00a0 il\u0259 canl\u0131 \u00fcnsiyy\u0259t\u0259 daxil olaraq minillikl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n q\u0259hr\u0259manl\u0131qlarla dolu tarixi ke\u00e7mi\u015fimizin ac\u0131 olaylar\u0131n b\u0259dii n\u0259qlin\u0259 ke\u00e7dikc\u0259 birba\u015fa onlar \u00f6zl\u0259ri d\u0259 hadis\u0259 v\u0259 v\u0259ziyy\u0259t ax\u0131n\u0131na qo\u015fulur:<\/p>\n<p>H\u0259qiq\u0259t \u2013 (fikirli v\u0259 m\u0259\u011frur bir g\u00f6rk\u0259ml\u0259 Ke\u00e7mi\u015fl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259lir) &#8230;. Zindanlar\u0131n k\u00fcnc\u00fcnd\u0259, s\u00fcrg\u00fcn yollar\u0131nda, \u00f6l\u00fcm meydan\u00e7alar\u0131nda, q\u0131l\u0131nclar\u0131n tiy\u0259sind\u0259 \u00fcz\u00fclm\u0259mi\u015f\u0259m. Xalq\u0131n \u0259m\u0259yi v\u0259 inam\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015fam. \u015eahlar\u0131n, \u00e7arlar\u0131n m\u0259zar da\u015flar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0259hq\u0259h\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015f\u0259m. \u0130nsanlar\u0131 bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n el\u0259y\u0259nl\u0259r, bir xalq\u0131 ba\u015fqas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qald\u0131ranlar m\u0259nim d\u0259 qan\u0131m\u0131 ax\u0131d\u0131blar. Lakin m\u0259n yolumdan d\u00f6nm\u0259mi\u015f\u0259m&#8230;.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015f &#8211; &#8230;Y\u0259ni s\u0259n do\u011frudan o uzaq \u0259srl\u0259rd\u0259n, \u00f6l\u00fcm-dirim \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n sa\u011f \u00e7\u0131xa bilmis\u0259n?<\/p>\n<p>H\u0259qiq\u0259t \u2013 M\u0259n h\u0259qiq\u0259t\u0259m! S\u0259nd\u0259 qalm\u0131\u015f xatir\u0259l\u0259rim kimi, i\u015f\u0131q kimi, su kimi \u0259b\u0259diy\u0259m, \u00f6l\u00fcms\u00fcz\u0259m!<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015f \u2013 \u00d6l\u00fcms\u00fcz xatir\u0259l\u0259r! \u0130st\u0259yirs\u0259n onlardan birini dan\u0131\u015faq. Qoy camaat g\u00f6rs\u00fcn ki, s\u0259n nec\u0259 z\u00fclm\u0259tl\u0259rd\u0259n ke\u00e7ib g\u0259lmis\u0259n. G\u00f6rs\u00fcnl\u0259r ki, bu xalq \u00f6z a\u011fl\u0131 v\u0259 q\u0131l\u0131nc\u0131 il\u0259 s\u0259ni nec\u0259 qoruyub. Bu iki min be\u015f y\u00fcz il \u0259vv\u0259lin \u0259hvalat\u0131d\u0131r&#8230;.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, \u201c\u0259hvalat\u0131\u201dn dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, n\u0259qletm\u0259 an\u0131 n\u0259srd\u0259ki kimi yox, dramaturji prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015f\u0259r\u0259k onun b\u0259dii real t\u0259tbiqin\u0259 nail olunur. Bu halda hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259t, obrazlar al\u0259mi Ke\u00e7mi\u015f v\u0259 H\u0259qiq\u0259t\u00a0 obrazlar\u0131n\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m b\u0259dii \u2013 estetik d\u00fcnyas\u0131ndan k\u00f6k at\u0131b ri\u015f\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>\u0130lk b\u0259dii t\u0259qdimat dramaturji prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015f\u0259n remarkada K\u0259mbis saray\u0131nda (\u0130ran \u015fah\u0131n\u0131n) t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259ri a\u011fas\u0131 olan Berda\u011f\u0131n Akbatandan bahar\u0131n g\u0259li\u015fi g\u00fcn\u00fcn\u00fc anas\u0131 il\u0259 birg\u0259 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Mu\u011fana, ata yurduna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 ba\u015flan\u0131r: \u201cMu\u011fan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri. Eradan 522 il \u0259vv\u0259l, bahar\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc. Uzaqda Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n q\u0131vr\u0131mlar\u0131 a\u011far\u0131r. \u00d6n planda balaca, amma s\u0259liq\u0259-sahmanl\u0131 bir ev. Qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7 \u00e7inar a\u011fac\u0131. P\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rin \u00f6n\u00fcnd\u0259 s\u0259m\u0259nil\u0259r. H\u0259y\u0259td\u0259 tonqal yan\u0131r. Akbatandan\u00a0 anas\u0131n\u0131n yan\u0131na qonaq g\u0259lmi\u015f Berda\u011f tonqal ba\u015f\u0131nda.\u201d<\/p>\n<p>Bu \u201cata yurdu\u201d il\u0259 daxili s\u00f6hb\u0259tind\u0259 Berda\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011frudan-do\u011fruya isti, mehriban, s\u0259mimi, do\u011fma bir m\u0259kan kimi xat\u0131rlan\u0131r. O m\u0259kan ki, burada \u201c\u0130ran \u015fah\u0131n\u0131n saray\u0131nda g\u00f6rm\u0259diyi\u00a0 do\u011fmal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u201d, o, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox rahat hiss edir, bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s ocaqda he\u00e7 bir yerd\u0259 g\u00f6rm\u0259diyi do\u011fmal\u0131\u011f\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259 olur v\u0259 bu \u201cdo\u011fmal\u0131q\u201d hissi\u00a0 ata yurdunda xo\u015f bir ab-hava il\u0259 daim onu izl\u0259yir. Berda\u011f is\u0259 bu do\u011fmal\u0131q ab-havas\u0131ndan he\u00e7 ayr\u0131lmaq da ist\u0259mir.<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 Hara getdums\u0259, bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s ocaqdan ayr\u0131la bilm\u0259dim. \u0130ran \u015fah\u0131n\u0131n saray\u0131nda da balaca komam\u0131z\u0131n do\u011fmal\u0131\u011f\u0131 yoxdur. B\u0259lk\u0259 qocal\u0131ram, ild\u0259n-il\u0259 yurdumuz m\u0259ni daha \u00e7ox \u00e7\u0259kir. H\u0259l\u0259 eyvan\u0131n o ba\u015f\u0131ndan be\u015fiy\u0259 bax! K\u00f6rp\u0259yk\u0259n onda uyudum, ortanc\u0131l\u0131m\u0131z Sum\u0259r d\u0259, sonbe\u015fiyimiz Ar\u011f\u0131n da. Bu taxta par\u00e7as\u0131n\u0131 atma\u011f\u0131 \u0259li g\u0259lm\u0259yib anam\u0131n.<\/p>\n<p>Berda\u011f do\u011fma bir m\u0259kan olan ata yurdda\u00a0 k\u0259d\u0259rli g\u00f6rk\u0259mli yadda qal\u0131r. O, Nisaba Anas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r d\u0259f\u0259 g\u0259tirdiyi geyiml\u0259 onu sevindirm\u0259k ist\u0259s\u0259 d\u0259, lakin o, buna nail ola bilmir. \u00c7\u00fcnki Nisaba Ana \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rb\u0259z\u0259kli geyimd\u0259n \u00f6nc\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb h\u0259r birisi bir ba\u015fqa m\u0259kana yollanan o\u011flanlar\u0131n\u0131n h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn d\u0259 indiki do\u011fma m\u0259kanda\u00a0 bir yerd\u0259 g\u00f6rm\u0259sini ist\u0259yirdi. Amma bu olmur. Berda\u011f qarda\u015flar\u0131\u00a0 Sum\u0259r v\u0259 Ar\u011f\u0131nla yox, t\u0259k birc\u0259 \u00f6z\u00fc Ata oca\u011f\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259li olur, qarda\u015flar\u0131 il\u0259 birg\u0259 g\u0259lm\u0259k he\u00e7 onun imkan\u0131 daxilind\u0259 ola bilm\u0259di. Berda\u011fa g\u00f6r\u0259 \u201c&#8230; Ar\u011f\u0131n Misird\u0259 vuru\u015fur, Sum\u0259r d\u0259\u00a0 daha buraya d\u00f6nm\u0259z. G\u0259linim dey\u0259 \u0259zizl\u0259diyin\u00a0 Humaya d\u00f6n\u00fck \u00e7\u0131xd\u0131. \u015eirin dilin\u0259, var-d\u00f6vl\u0259tin\u0259 aldand\u0131 pars q\u0131z\u0131 At\u0259\u015fin. Onlardan s\u0259daq\u0259tmi g\u00f6zl\u0259yir! Be\u015f \u0259r\u0259 getm\u0259yi \u015f\u0259r\u0259f say\u0131rlar. K\u00f6n\u00fcll\u0259ri ist\u0259y\u0259nd\u0259 \u0259rl\u0259rinin g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda sarma\u015f\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>Nisaba Ana o\u011flu Berda\u011fla s\u00f6hb\u0259tind\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6vlad\u0131n\u0131n do\u011fma m\u0259kanda olmas\u0131n\u0131 t\u0259bii bir ana ist\u0259yi il\u0259 xat\u0131rlad\u0131r:<\/p>\n<p>Nisaba Ana \u2013 Ad\u0131n uca olsun, o\u011ful! H\u0259r bayram g\u0259tirirs\u0259n y\u0131\u011f\u0131l\u0131b qal\u0131r. Anan Akbatan ba\u015fma\u011f\u0131 gey\u0259ndimi, \u00c7in ip\u0259yiyl\u0259 donlanand\u0131m\u0131? Anan\u0131n sa\u00e7\u0131 boyaqm\u0131 g\u00f6rd\u00fc? M\u0259n\u0259 Sum\u0259ri , Ar\u011f\u0131n\u0131 g\u0259tir\u0259ydin. \u00dc\u00e7 qarda\u015f o tonqal\u0131n ba\u011f\u0131nda dayanayd\u0131n\u0131z, \u00fcr\u0259yim atlanayd\u0131. M\u0259n\u0259 n\u0259v\u0259l\u0259rimi g\u0259tir\u0259ydin, \u015firin dill\u0259rind\u0259n qanadlanayd\u0131m. M\u0259n\u0259 g\u0259linimi g\u0259tir\u0259ydin, iki g\u00fcn qullu\u011fumda durayd\u0131. N\u0259v\u0259l\u0259r a\u011f\u0131l, g\u0259linl\u0259r s\u0259daq\u0259t tapar ata oca\u011f\u0131ndan.<\/p>\n<p>Lakin b\u00fct\u00fcn bu t\u0259bii ist\u0259k, arzu ana v\u0259 o\u011ful \u00fc\u00e7\u00fcn ist\u0259k, arzu olaraq qal\u0131r. Onlar\u0131n\u00a0 ger\u00e7\u0259kliy\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ist\u0259r Nisaba Ana t\u0259r\u0259fd\u0259n, ist\u0259rs\u0259 o\u011ful Berda\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259n el\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 real imkan g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Dem\u0259k Nisaba Ana il\u0259 o\u011ful Berda\u011f bu halda qay\u011f\u0131l\u0131 anlar, d\u0259qiq\u0259l\u0259r, g\u00fcnl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 bu hal, \u0259lam\u0259t pyes boyu s\u0259p\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rin dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan Z\u0259rd\u00fc\u015f obraz\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00fcmuminsanl\u0131\u011f\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fad\u0131r. \u201cA\u011f saqqal\u0131 sin\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, ya\u015f\u0131l arxal\u0131q geyinmi\u015f Z\u0259rd\u00fc\u015f \u00fcz\u00fc g\u00f6yl\u0259rd\u0259, t\u0259k, a\u011f\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259\u201d xo\u015f, nurlu g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 ged\u0259n yolu aramaqda israrl\u0131 olmaq ist\u0259yir. Amma g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bu halda Z\u0259rd\u00fc\u015f d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259traf\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 haqs\u0131zl\u0131qlara qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcm, t\u0259p\u0259r n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259 bilmir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Ulu H\u00fcrm\u00fczd\u0259n ona v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cyol g\u00f6st\u0259rm\u0259\u201dsini dil\u0259yir:<\/p>\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015f \u2013 S\u0259nd\u0259n soru\u015furam, Ulu H\u00fcrm\u00fcz, a\u00e7 m\u0259n\u0259 h\u0259qiq\u0259ti \u2013 Z\u00fclmkar hakiml\u0259r\u0259 xalq\u0131 sevm\u0259yi\u00a0 nec\u0259 \u00f6yr\u0259dim? \u0130nsan\u0131 yalanla idar\u0259 ed\u0259nl\u0259ri d\u00fcz yola nec\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131m? Hara qa\u00e7\u0131m \u0259yriliyin \u0259lind\u0259n? D\u00f6z\u00fcm ver m\u0259n\u0259, yol g\u00f6st\u0259r m\u0259n\u0259, Ulu H\u00fcrm\u00fcz!&#8230;<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq Z\u0259rd\u00fc\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 daxili-m\u0259n\u0259vi g\u00fcc taparaq \u201cdoqquz bahar\u201d elmin yollar\u0131nda onunla birg\u0259 add\u0131mlayan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 xo\u015f arzu, dil\u0259kl\u0259rini \u00e7atd\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015f \u2013 Sevimli balalar! Cocuq ayaqlar\u0131n\u0131zla Midiya torpaqlar\u0131n\u0131n ba\u015f m\u0259b\u0259din\u0259 q\u0259d\u0259m basd\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcnd\u0259n doqquz bahar ke\u00e7di. Burada m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u201cAvesta\u201d qanunlar\u0131n\u0131, v\u0259t\u0259n\u0259 sevgi v\u0259 c\u0259ngav\u0259rlik qaydalar\u0131n\u0131, n\u0259\u011fm\u0259, n\u00fccum, t\u0259bi\u0259t, tibb, say elml\u0259rini \u00f6yr\u0259ndiniz! Sabah a\u011f\u0131ll\u0131 ki\u015fil\u0259ri is\u0259 \u00e7a\u011f\u0131ran dan i\u015f\u0131\u011f\u0131 torpaqlar\u0131m\u0131za yay\u0131landa yollar sizi s\u0259sl\u0259y\u0259c\u0259k. Qoy \u00fcst\u00fcn\u00fczd\u0259n u\u011fur \u00e7\u0259kilm\u0259sin! Ocaqlar\u0131m\u0131z\u0131n odunu v\u0259 xeyirxah fikirl\u0259rimizi qoruyub yaymaq borcumuzdur.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Z\u0259rd\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n h\u0259r bir add\u0131mda \u015f\u0259rl\u0259 d\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259lm\u0259k olur. O, h\u0259m \u201cyaz cildind\u0259, sulu arxlar, meyv\u0259li ba\u011flar, k\u00f6hl\u0259n atlar cildind\u0259, u\u015faq t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131xsa da say\u0131q\u201d olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fcn fikrinc\u0259, \u0259xlaq h\u0259mi\u015f\u0259 \u201cxeyirxah fikr\u0259, xeyirxah s\u00f6z\u0259, xeyirxah \u0259m\u0259l\u0259 ba\u011fl\u0131\u201d olmal\u0131d\u0131r. Xeyirxah \u0259m\u0259ll\u0259ri yaymaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 d\u00f6z\u00fcm v\u0259 c\u0259sar\u0259t laz\u0131md\u0131r. H\u0259r bir i\u015f s\u0259br\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259lidir. \u018fzab, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fczl\u00fck yolundan sap\u0131nmaq olmaz.<\/p>\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fcn sadalad\u0131\u011f\u0131 insan \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan bu vacib keyfiyy\u0259tl\u0259ri doqquz il elm yolunda add\u0131mlayan h\u0259r bir t\u0259l\u0259b\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn, x\u00fcsus\u0259n ke\u00e7mi\u015f t\u0259l\u0259b\u0259si olan Berda\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00f6rn\u0259k olur. O, on be\u015f il \u0259vv\u0259l bu \u201cm\u00fcq\u0259dd\u0259s oca\u011f\u201d\u0131 \u201ct\u0259rk et\u201dmi\u015f, daha sonra, \u201ca\u011fl\u0131, m\u00fcdrikliyi il\u0259 \u0130ran saray\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunu qazan\u201dm\u0131\u015fd\u0131. \u0130ndilikd\u0259 is\u0259 Berda\u011f g\u0259li\u015fi il\u0259 m\u00fc\u0259llimi olmu\u015f Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fc sevindirm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r \u201cUlu m\u0259b\u0259d\u201d qar\u015f\u0131s\u0131nda son borcunu verm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sir. Bu \u201cUlu m\u0259b\u0259d\u201d Az\u0259rban ba\u011f\u0131nda bel\u0259 bir qayda qoyulub. Burada h\u0259r \u0259kil\u0259n a\u011faclar onun sahibi kimi h\u0259r zaman canl\u0131 xatir\u0259 kimi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r v\u0259 \u201cyaz\u0131n bir par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fcb ya\u015fa\u201dn\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u201cinsan\u0131n \u00f6lm\u0259zliyi t\u0259bi\u0259tl\u0259 v\u0259hd\u0259td\u0259dir\u201d v\u0259 \u201cAllah irad\u0259si\u201d is\u0259 \u201ct\u0259bi\u0259tin \u00f6z\u00fcnd\u0259dir\u201d. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n bununla b\u0259rab\u0259r \u201cb\u00fct\u00fcn yaranm\u0131\u015flardan Tanr\u0131ya \u0259n yax\u0131n\u0131 olan \u0130nsan\u201dd\u0131r. \u201c\u00c7\u00fcnki yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131n he\u00e7 birin\u0259 verm\u0259diyi bir nem\u0259ti\u00a0 insana vermi\u015fdir: a\u011f\u0131l, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259! O, insan simas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u00f6m\u0259k\u00e7il\u0259rini yaratm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 insan yarad\u0131l\u0131b ki, d\u00fcnyan\u0131 idar\u0259 etsin!\u201d<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t \u201cd\u00fcnyan\u0131 idar\u0259\u201d ed\u0259nl\u0259rin \u00e7oxu \u015f\u0259r \u0259m\u0259lin xidm\u0259tind\u0259 dayananlard\u0131r. A\u011f\u0131l, hikm\u0259t, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibi olan Z\u0259rd\u00fc\u015f is\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u00f6hb\u0259tind\u0259 daha \u00e7ox ona diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r ki, \u201ca\u011fl\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s ideyalarla nurland\u0131r\u0131b d\u00fcnyaya s\u0259p\u0259l\u0259n\u0259rk\u0259n yurdunuzun irad\u0259sini, n\u00fcfuzunu yay\u0131rs\u0131n\u0131z. Hans\u0131 oca\u011fa d\u00fc\u015fs\u0259niz d\u0259 Mu\u011f tayfas\u0131n\u0131 ana Midiyan\u0131 unutmay\u0131n!\u201d<\/p>\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fcn\u00a0 Berda\u011fla dialoqunda da\u00a0 m\u0259hz bu m\u0259qamlara daha \u00e7ox yer ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 Z\u0259rd\u00fc\u015f ata! Sizd\u0259n ayr\u0131landan\u00a0 sonra d\u00fcnyan\u0131 g\u0259zib doland\u0131m. \u0130nsan\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc \u0259lind\u0259n al\u0131n\u0131b, qara q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u0259siri olub. Pal\u00e7\u0131q b\u00fctl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259rl\u0259rin dizini b\u00fck\u00fcl\u0259n g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015f \u2013 El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u0259simiz bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131r. Biz yapma allahlar\u0131 r\u0259dd edirik. Allah irad\u0259si t\u0259bi\u0259tin \u00f6z\u00fcnd\u0259dir. Biz insan\u0131n \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 \u00e7eviririk. Onu torpaq \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u015fax g\u0259zm\u0259y\u0259, \u00f6z a\u011fl\u0131na, \u00f6z \u0259m\u0259yin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. B\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259z\u0259 qalacaq bir amald\u0131r bu!<\/p>\n<p>Pyesboyu \u201cqara q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u201d t\u0259kc\u0259 \u201cpal\u00e7\u0131q b\u00fctl\u0259rl\u0259\u201d yox, eyni zamanda \u201cpars satraplar\u0131n\u0131n z\u00fclm\u00fc\u201d il\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. V\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu Z\u0259rd\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hz \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n ba\u015flanma\u201ds\u0131 il\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilir:<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 D\u00fcn\u0259n ellil\u0259rim yan\u0131ma \u015fikay\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdil\u0259r!&#8230;. var\u0131m\u0131z- d\u00f6vl\u0259timiz, at ilx\u0131lar\u0131m\u0131z, d\u0259v\u0259 karvanlar\u0131m\u0131z parslar\u0131n xidm\u0259tind\u0259dir. Sarayda Midiya s\u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 e\u015fitm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r&#8230;. Tarixd\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f hadis\u0259dir. Qalib g\u0259ls\u0259l\u0259r d\u0259 parslar m\u0259\u011flub Midiyan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 tap\u0131n\u0131b. \u00dcst\u00fcn g\u0259l\u0259n bas\u0131landan \u00f6yr\u0259nir . Biz pars \u0259yanlar\u0131n\u0131 diz \u00e7\u00f6kd\u00fcrd\u00fck. Lakin \u00e7oxmu \u00e7\u0259kdi bu? Geyiml\u0259rimizi geyib, kitablar\u0131m\u0131z\u0131 oxuyub, bizim yem\u0259kl\u0259rd\u0259n yeyib, bunu h\u0259r yerd\u0259 pars ad\u0131na tan\u0131tm\u0131rlarm\u0131? Hakimiyy\u0259t qan\u0131m\u0131z\u0131 sorub onlar\u0131n damarlar\u0131na ax\u0131tm\u0131rm\u0131?&#8230; Midiyan\u0131n k\u00f6hn\u0259 taxt-tac\u0131 qaytar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Z\u0259rd\u00fc\u015f &#8211;\u00a0 Xalq\u0131n nifr\u0259ti k\u00f6kl\u0259nm\u0259lidir. M\u0259nim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rim b\u00fct\u00fcn Midiya torpaqlar\u0131na s\u0259pilib ell\u0259rimizi bu d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 haz\u0131rlay\u0131r. Lakin ehtiyatla! T\u0259dric\u0259n! Vuru\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n ba\u015flamal\u0131y\u0131q!<\/p>\n<p>Berda\u011fla Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fcn dialoqunda bir s\u0131ra m\u0259qamlar daha da qabard\u0131l\u0131r. Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fcn verdiyi \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259t, Berda\u011f\u0131n sonrak\u0131 ya\u015fan\u0131lacaq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 ya h\u0259yat yolunda, daha do\u011frusu, K\u0259mbis saray\u0131nda v\u0259zif\u0259sini icra ed\u0259rk\u0259n bu daha \u00e7ox laz\u0131m oldu. K\u0259mbis is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259\u00a0 h\u0259l\u0259 d\u0259 Misir iqam\u0259tgah\u0131nda anas\u0131 \u201cKasandan\u0131n g\u00f6yl\u0259ri dola\u015fan ruhu\u201d namin\u0259 \u201cverdiyi v\u0259d\u0259 \u0259m\u0259l etdi\u201dyini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, onun fikrinc\u0259, vaxtil\u0259 \u201cu\u015faq ya\u015flar\u0131nda\u00a0 bir misir q\u0131z\u0131n\u0131n i\u015fv\u0259l\u0259rin\u0259 uyan\u201d atas\u0131 \u201cKirin anas\u0131na\u201d nec\u0259\u00a0 \u0259zab verdiyini g\u00f6r\u0259rk\u0259n \u00fcr\u0259yind\u0259 al\u0131\u015fm\u0131\u015f q\u0259z\u0259b odunu indilikd\u0259\u00a0 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u201cAy \u00fcz\u00fc olan anas\u0131 Kasandan\u0131n axan g\u00f6z ya\u015flar\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zini ehramlar\u0131n soyuq da\u015flar\u0131n\u0131 qucaqlay\u0131b sa\u00e7lar\u0131n\u0131 yolan misirli qad\u0131nlar\u0131n f\u0259ryad\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>K\u0259mbis, eyni zamanda onunla \u00f6y\u00fcn\u00fcr ki, \u201cbir vaxtlar Akbatan\u0131 d\u00fcnyan\u0131n qurtaraca\u011f\u0131 sayan parslar\u0131n h\u00f6kmdar\u0131n\u0131n taxt\u0131\u201d indilikd\u0259 onun q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u201cNil \u00fcz\u0259rind\u0259, h\u0259r da\u015fdan bir allah yapan misirlil\u0259rin torpaqlar\u0131nda qurulmu\u015fdur\u201d. Bununla o, hesab edir ki, says\u0131z-hesabs\u0131z\u00a0 b\u0259dniyy\u0259tli \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 Misiri art\u0131q ram etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130ran \u015fah\u0131 olan K\u0259mbis h\u0259m\u00e7inin \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 onunla \u00f6y\u00fcn\u00fcr ki, Asiyan\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 xalqlar\u0131 da onun h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131na tabe edir. B\u00fct\u00fcn bu h\u00f6kmran ab-hava pyesin \u0259sas strukturuna daxil olan remarkada \u0130ran \u015fah\u0131 K\u0259mbisin v\u0259 ya saray \u0259yanlar\u0131n\u0131n daxili-psixoloji v\u0259ziyy\u0259tinin b\u0259dii ifad\u0259si kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan remarkaya diqq\u0259t ed\u0259k: \u201cSon s\u00f6zl\u0259ri dey\u0259-dey\u0259 K\u0259mbis sa\u011f\u0131nda-solunda\u00a0 m\u0259\u015f\u0259l alovlanan taxta do\u011fru gedir. El\u0259 ged\u0259-ged\u0259 d\u0259 \u0259li cam \u00fc\u00e7\u00fcn uzan\u0131r: \u201c\u015e\u0259rab!\u201d \u015e\u0259rabpaylayan q\u0131z m\u0259cm\u0259yid\u0259 q\u0131z\u0131l cam v\u0259 kuz\u0259 g\u0259tirir. Onun dal\u0131nca saray \u0259yanlar\u0131 daxil olur.Ba\u015f \u0259yib sa\u011fdan-soldan otururlar. H\u00f6kmdara yax\u0131n yerl\u0259rd\u0259 \u0259n h\u00f6rm\u0259tli \u0259yanlardan Preksasp\u00a0 v\u0259 Lidiya \u00e7ar\u0131 Krez, o biri t\u0259r\u0259fd\u0259 arvad\u0131 R\u0259qsan\u0259 v\u0259 onun bac\u0131s\u0131 At\u0259\u015f oturublar. K\u0259mbis \u015f\u0259rabpaylayan\u0131n doldurdu\u011fu bad\u0259ni \u0259lin\u0259 al\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>K\u0259mbis t\u0259kc\u0259\u00a0 Misiri ram etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmir. O, \u0130ran \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisini daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 \u201cH\u0259b\u0259\u015fistan\u0131n q\u0131z\u0131l\u00a0 da\u011flar\u0131n\u0131\u201d f\u0259th\u00a0 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r. \u00dcmid edir ki, \u201cqara h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin qara qanlar\u0131 torpaqlar\u0131n\u0131 suvaran g\u00fcn\u201d onun babalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131na says\u0131z qurbanlar veril\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>K\u0259mbis bu \u201carzular\u0131\u201d il\u0259 b\u0259rab\u0259r indiki halda\u00a0 \u0130ran \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259rk\u0259n pars hakimiyy\u0259tinin daha da geni\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayaraq saray \u0259yanlar\u0131na sor\u011fu il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. Onlar\u0131 inand\u0131rmaq ist\u0259yir ki, babas\u0131 \u201cne\u00e7\u0259 y\u00fcz illik Midiya hakimiyy\u0259tini devirib balaca pars d\u00f6vl\u0259ti yaratm\u0131\u015fd\u0131\u201d. O is\u0259 indilikd\u0259 onu yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn \u0259n q\u00fcdr\u0259tli s\u0259lt\u0259n\u0259tin\u0259 \u00e7evirmi\u015f, pars ad\u0131n\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 K\u0259mbis \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u201cq\u00fcdr\u0259tli s\u0259lt\u0259n\u0259t\u201d yaratmas\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rin\u0259 saray \u0259yanlar\u0131 aras\u0131nda h\u0259mr\u0259y ola bil\u0259c\u0259k \u015f\u0259xsl\u0259r axtar\u0131r. K\u0259mbis bilir ki,\u00a0 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l \u0130ran \u015eahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259n atas\u0131 Kir saray \u0259yanlar\u0131 aras\u0131nda daha \u00e7ox q\u00fcdr\u0259tli h\u00f6kmdar kimi tez-tez xat\u0131rlan\u0131r. Bu is\u0259 K\u0259mbisd\u0259 (baxmayaraq ki, Kir onun atas\u0131d\u0131r) onu narahat ed\u0259n\u00a0 daimi gizli daxili q\u0131sqancl\u0131q hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r. Dem\u0259k, atas\u0131 Kirin n\u00fcfuzedici hakimlik t\u0259siri onda davaml\u0131 olaraq v\u0259 ya m\u00fcdd\u0259ti m\u0259lum olmayan k\u0259skin v\u0259 \u0259zabverici q\u0131sqancl\u0131q kimi qabard\u0131l\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u201cMasaketl\u0259rin qad\u0131n h\u00f6kmdar\u0131 Tomris\u0259 m\u0259\u011flub olmu\u015f atas\u0131 Kir ondan q\u00fcdr\u0259tliydimi?\u201d<\/p>\n<p>Pyesin dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan Lidiyan\u0131n ke\u00e7mi\u015f \u00e7ar\u0131, indi is\u0259 K\u0259mbis saray\u0131n\u0131n \u0259yanlar\u0131ndan biri Krez h\u00f6kmdar K\u0259mbisin fikirl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 sanki \u0259ks m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirirmi\u015f kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Lakin s\u00f6hb\u0259t K\u0259mbisin xeyrin\u0259 olurdusa, o, bundan daha da m\u0259mnun v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan K\u0259mbisl\u0259 Krezin dialoquna diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (Krezin qaba\u011f\u0131nda dayan\u0131r) \u2013 S\u0259n niy\u0259 susursan, atam\u0131n yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tonqaldan diri \u00e7\u0131x\u0131b onun dostu olmu\u015f Krez?<\/p>\n<p>Krez \u2013 Kir o\u011flu! M\u0259n el\u0259 bilir\u0259m ki, s\u0259n atana tay ola bilm\u0259zs\u0259n (m\u0259clis\u0259 \u00e7axna\u015fma d\u00fc\u015f\u00fcr. K\u0259mbisin r\u0259ngi a\u011far\u0131r. \u018flind\u0259ki cam\u0131 m\u0259cm\u0259iy\u0259 qoyub q\u0259z\u0259bl\u0259 taxta do\u011fru gedir).<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Nec\u0259? Nec\u0259 dedin o s\u00f6zl\u0259ri, Lidiya \u00e7ar\u0131?<\/p>\n<p>Krez \u2013 H\u00f6kmdar! M\u0259n deyir\u0259m ki, s\u0259n atana tay ola bilm\u0259zs\u0259n (s\u0259sini ucald\u0131r). \u00c7\u00fcnki atan\u0131n s\u0259nint\u0259k o\u011flu var idi. S\u0259nd\u0259 is\u0259 bel\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck\u00a0 yoxdur!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (\u00fcz\u00fcn\u00fcn ifad\u0259si d\u0259yi\u015filir, taxta yayxan\u0131r, b\u0259rkd\u0259n g\u00fcl\u00fcr) \u2013 xa&#8230;&#8230;xa&#8230;&#8230;xa&#8230;&#8230;.. Ruhu ulu olan atam s\u0259n\u0259 nahaq m\u0259rh\u0259m\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yib, Krez! S\u0259nin a\u011fl\u0131nda Lidiya q\u0131zlar\u0131n\u0131n\u00a0 g\u00f6zl\u0259rinin parlaql\u0131\u011f\u0131 var! \u015e\u0259rab verin\u00a0 \u00a0Krez\u0259 (\u00f6z\u00fc d\u0259 i\u00e7ir, bu d\u0259f\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00fc Preksaspa tutur) s\u0259n niy\u0259 susursan, \u0130ran taxt-tac\u0131na s\u0259daq\u0259tl\u0259 qulluq etmi\u015f\u00a0\u00a0 Preksasp?<\/p>\n<p>Pyesin daha dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u0130ran \u015fah\u0131 K\u0259mbisin inand\u0131\u011f\u0131 saray \u0259yanlar\u0131ndan\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Preksasp is\u0259 Krez kimi eyni v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fs\u0259 d\u0259, h\u00f6kmdar\u0131n q\u0259z\u0259bind\u0259n qurtula bilm\u0259y\u0259r\u0259k o\u011flunu itirm\u0259li olur. Bu hal pyesd\u0259 g\u0259rgin dramatik psixoloji m\u0259qamlarla m\u00fc\u015faiy\u0259t olunur:<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 (a\u011f saqqal\u0131n\u0131 tumarlaya-tumarlaya ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131r\u0131r) \u2013 H\u0259l\u0259 m\u0259nim yalan dediyimi g\u00f6r\u0259n olmay\u0131b, \u0259lah\u0259zr\u0259t! Dilim\u0259 h\u0259qiq\u0259td\u0259n uzaq s\u00f6z g\u0259lm\u0259z!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 M\u0259n\u0259 yalan dey\u0259nl\u0259rin aqib\u0259tini \u00e7ox g\u00f6rm\u00fcs\u0259n, qoca!<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 Atan Kirin ruhuna ba\u011f\u0131\u015fla c\u0259sar\u0259timi, \u015fah\u0131m!&#8230;.(q\u0259tiyy\u0259tl\u0259) \u0259yl\u0259nc\u0259l\u0259r taxt-tac\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nidir, h\u00f6km\u00fcdar! G\u0259lib-ged\u0259n el\u00e7il\u0259ri qar\u015f\u0131lamaqdan, kef m\u0259clisl\u0259rind\u0259ki \u015fah\u0131m\u0131z x\u0259st\u0259hal olmazm\u0131? G\u00fcndo\u011fan-g\u00fcnbatan aras\u0131 q\u00fcdr\u0259tli bir s\u0259lt\u0259n\u0259ti dumanl\u0131 ba\u015fla idar\u0259 etm\u0259k olmaz!&#8230;.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (heyr\u0259tl\u0259) \u2013 S\u0259nin \u00fcr\u0259yin dolu imi\u015f ki, &#8230;.(getdikc\u0259 \u0259s\u0259bil\u0259\u015fir)<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 G\u00fcnah\u0131m varsa, d\u00fcz s\u00f6z\u00fc gizl\u0259tm\u0259m\u0259kdir, \u0259lah\u0259zr\u0259t!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 Dumanl\u0131 ba\u015f dedin&#8230;.B\u0259lk\u0259 parslar el\u0259 bilirl\u0259r ki, m\u0259n a\u011f\u0131ls\u0131zam. B\u0259lk\u0259 el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, daha g\u00f6zl\u0259rim d\u0259 yax\u015f\u0131 se\u00e7mir? Ey!G\u0259tirin m\u0259nim yay-oxumu! Yax\u015f\u0131 dedin, Preksasp! \u0130ndi m\u0259n \u00f6z g\u00f6zl\u0259rimi yoxlayaram (bu vaxt Preksasp\u0131n o\u011flu \u015f\u0259rabpaylayan qap\u0131da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr). Dayan!(o\u011flan dayan\u0131r v\u0259 he\u00e7 n\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259d\u0259n \u015faha v\u0259 atas\u0131na bax\u0131r). Qoy ayaqlar\u0131n \u0259sm\u0259sin! \u018fyanlar\u0131m g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r ki, &#8230; (kamana ox qoyur).<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 (h\u0259y\u0259canla yerind\u0259n qalx\u0131r, yalvar\u0131c\u0131 s\u0259sl\u0259) \u2013 O, m\u0259nim yegan\u0259 o\u011flumdur, \u0259lah\u0259zr\u0259t!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (bu s\u00f6zl\u0259r\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t vermir v\u0259 el\u0259 bil he\u00e7 onun dedikl\u0259rinin m\u0259nas\u0131n\u0131 da anlam\u0131r, d\u0259li \u00e7\u0131l\u011f\u0131nl\u0131qla)- S\u0259nin o\u011flun! S\u0259nin o\u011flun! B\u0259lk\u0259 do\u011frudan da finikiya \u015f\u0259rab\u0131 g\u00f6zl\u0259rimi dumanland\u0131r\u0131b? S\u0259nin o\u011flunu se\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259k&#8230;.(kaman\u0131 sin\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131r. S\u0259ssiz s\u0259hn\u0259d\u0259 Preksasp \u015fah\u0131n ayaqlar\u0131na y\u0131x\u0131l\u0131r, yalvar\u0131r. K\u0259mbis onu ayaqlay\u0131b ke\u00e7ir. At\u0131r. Preksasp\u0131n o\u011flu k\u00f6ks\u00fcn\u00fc tutub y\u0131x\u0131l\u0131r).<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 Aman Allah! Aman Allah! M\u0259nim birc\u0259 balam, o\u011flum (o\u011fluna do\u011fru s\u00fcr\u00fcn\u00fcr).<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (sevincl\u0259 onun qaba\u011f\u0131n\u0131 k\u0259sir, \u0259yilib istehzal\u0131 bir s\u0259sl\u0259) \u2013 h\u0259, nec\u0259 g\u00f6r\u00fcr Kir o\u011flu K\u0259mbisin g\u00f6zl\u0259ri&#8230;.<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 (qorxudan g\u00f6z ya\u015flar\u0131n\u0131 gizl\u0259dir, iniltiyl\u0259) \u2013he\u00e7 Allah da bel\u0259 vura bilm\u0259z, h\u00f6kmdar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (qap\u0131da duran qullara) \u2013 Apar\u0131n, bu cavan\u0131n meyidini. Qoyun Memfisin m\u0259rm\u0259r d\u00f6\u015f\u0259m\u0259li bazar meydan\u0131nda! Qoy b\u00fct\u00fcn ordu g\u0259lib tama\u015fa el\u0259sin. M\u0259nim parslar\u0131m g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r ki, \u015fah\u0259n\u015fah\u0131n g\u00f6zl\u0259ri h\u0259l\u0259 dumanlanmay\u0131b (Preksasp h\u00f6nk\u00fcr-h\u00f6nk\u00fcr a\u011flay\u0131r, K\u0259mbis onu unudub m\u0259clisi q\u0259z\u0259bl\u0259 dolan\u0131r. Ham\u0131 yeni faci\u0259 qorxusu il\u0259 donub qal\u0131b).<\/p>\n<p>Pyesin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u0130ran \u015fahl\u0131\u011f\u0131nda midiyal\u0131 s\u00fcvaril\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, eyni zamanda sarayda t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rin\u0259 Mu\u011fanl\u0131 Berda\u011f\u0131n qarda\u015f\u0131 Ar\u011f\u0131nla h\u00f6kmdar K\u0259mbis aras\u0131nda ged\u0259n dialoq daha k\u0259skin xarakter al\u0131r. Buradak\u0131 dialoq g\u0259rgin dramatik psixoloji v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. Ar\u011f\u0131n h\u00f6kmdar K\u0259mbisl\u0259 dialoqunda h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 qorxmazl\u0131q, m\u00fcbarizlik n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 Ar\u011f\u0131n igid, m\u0259rd, g\u0259ncav\u0259r Midiyal\u0131 s\u00fcvaril\u0259rinin simvolik obraz\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dialoqa diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (Ar\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fdan-aya\u011fa s\u00fcz\u00fcr) \u2013 H\u0259, Mu\u011fan balas\u0131! Yordumu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r s\u0259ni!<\/p>\n<p>Ar\u011f\u0131n \u2013 Midiya s\u00fcvarisinin yorulan g\u00fcn\u00fc olmam\u0131\u015f, h\u00f6km\u00fcdar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 B\u0259s niy\u0259 siz \u2013 m\u00fcq\u0259dd\u0259s odlar diyar\u0131n\u0131n \u00f6vladlar\u0131, \u201cAvesta\u201dn\u0131n v\u0259t\u0259nind\u0259 do\u011fulan \u0259rl\u0259r qondarma allahlar yapan misirlil\u0259r\u0259 uydunuz!<\/p>\n<p>Ar\u011f\u0131n \u2013 Biz yaln\u0131z \u015f\u0259nliy\u0259 baxd\u0131q, h\u00f6km\u00fcdar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Sizd\u0259mi o b\u0259z\u0259dilmi\u015f \u00f6k\u00fcz\u00fcn Allah oldu\u011funa inand\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>Ar\u011f\u0131n \u2013 Xalqlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s olan inamlara ehtiram borcumuzdur, \u0259lah\u0259zr\u0259t! A\u011fsaqqallar\u0131m\u0131z bizi bel\u0259 \u00f6yr\u0259dib!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013Ax!&#8230; A\u011fsaqqallar\u0131n\u0131z!&#8230; B\u0259s o kaftarlar siz\u0259 t\u0259rbiy\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259dimi?<\/p>\n<p>Ar\u011f\u0131n \u2013 (hirsl\u0259) \u2013 T\u0259rbiy\u0259siz sizl\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259m\u0259k \u00f6yr\u0259tdi biz\u0259 onlar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Aha Pars s\u0259lt\u0259n\u0259ti \u00fcr\u0259yind\u0259 yatan qurdlar\u0131 \u0259z\u0259 bilm\u0259yib, dey\u0259s\u0259n! G\u00f6z\u00fcnd\u0259n cin ya\u011f\u0131r!<\/p>\n<p>Ar\u011f\u0131n \u2013 Onsuz da sizd\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 s\u00f6z e\u015fid\u0259n olmay\u0131b, h\u00f6km\u00fcdar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00d6l\u00fcm c\u0259zan\u0131 \u00f6z\u00fcn k\u0259sdin, o\u011flan!&#8230;.\u00a0 &#8230;..Toxumunuz k\u0259silsin sizin! H\u0259l\u0259 Midiyadan \u015faha s\u0259daq\u0259tli bir adam g\u00f6rm\u0259dim!<\/p>\n<p>Ar\u011f\u0131n \u2013Biz yurdumuza s\u0259daq\u0259tliyik, h\u00f6km\u00fcdar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013(q\u0259z\u0259bl\u0259)- C\u0259llad!&#8230;.Boynunu vurma bu igidl\u0259rin, yaz\u0131qd\u0131rlar(sonra b\u0259rkd\u0259n q\u0259hq\u0259h\u0259 \u00e7\u0259kir). Onlar\u0131 ba\u015f\u0131 \u00fcst\u0259 qur\u015fa\u011fa kimi torpa\u011fa quyla. Qoy yava\u015f-yava\u015f \u00f6ls\u00fcnl\u0259r.<\/p>\n<p>Hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259tin bu q\u0259d\u0259r d\u00f6z\u00fclm\u0259z h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259y\u0259n \u0130ran \u015fah\u0131 K\u0259mbisin h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan b\u0259zi \u00fcr\u0259ka\u00e7mayan naqis keyfiyy\u0259tl\u0259ri arvad\u0131 R\u0259qsan\u0259 il\u0259 At\u0259\u015f aras\u0131nda ged\u0259n dialoqda s\u0259tiralt\u0131 m\u0259nalarla \u00fcz\u0259, zahir\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan dialoqa diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 (bac\u0131s\u0131 R\u0259qsan\u0259ni qucaqlay\u0131r) \u2013 Aman bac\u0131! Sum\u0259r nec\u0259 d\u00f6z\u0259c\u0259k Ar\u011f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rin\u0259.<\/p>\n<p>R\u0259qsan\u0259 &#8211; B\u0259s bu boyda s\u0259lt\u0259n\u0259t \u015fah\u0131n \u00e7\u0131xartd\u0131\u011f\u0131 oyunlara nec\u0259 d\u00f6z\u00fcr?<\/p>\n<p>Pyesd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n saray \u0259yanlardan Krezin d\u0259 K\u0259mbisl\u0259 dialoqunda \u015fah\u0131n q\u0131z\u011f\u0131n davran\u0131\u015f\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti ortal\u0131\u011fa qoyulsa da K\u0259mbis d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Krez\u0259 qar\u015f\u0131 \u00f6z arqumentl\u0259rini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqla yeri g\u0259ldikc\u0259, bel\u0259 m\u0259qamda n\u00f6vb\u0259 ona da \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d edir:<\/p>\n<p>Krez- (t\u0259r\u0259d\u00fcddl\u0259)- \u015eah\u0131m, Aramey s\u0259hralar\u0131nda susuzluqdan n\u0259f\u0259simiz k\u0259sil\u0259nd\u0259 bir midiyal\u0131 \u0259sg\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri pi\u015fik si\u00e7anla oynayan kimi oynad\u0131b iki-iki, \u00fc\u00e7-\u00fc\u00e7 yer\u0259 s\u0259rdiyini unutdunmu? Qaba\u011fa baxmaq m\u00fcdriklikdir! \u00d6z \u0259sg\u0259rl\u0259rinin yad torpaqlar\u0131nda quylanmas\u0131na nec\u0259 q\u0131y\u0131rsan? O, on iki n\u0259f\u0259rin h\u0259r\u0259si bir orduya b\u0259rab\u0259rdi. Ordunu \u00f6z\u00fcnd\u0259n d\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259ks\u0259n. Ruhu m\u00fcq\u0259dd\u0259s olan atan Kir s\u0259nin q\u0131z\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirdi. Onun v\u0259siyy\u0259tini yerin\u0259 yetirir\u0259m. B\u0259lk\u0259 bu d\u0259f\u0259 g\u00fcnahlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259s\u0259n.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (Krez\u0259 q\u0259z\u0259bl\u0259) \u2013 Bel\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 idins\u0259, \u00f6z Lidiyan\u0131 idar\u0259 ed\u0259ydin. \u0130ran\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f arabalar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinizin xarabal\u0131qlar\u0131ndan \u00f6t\u00fcb ke\u00e7\u0259nd\u0259 s\u0259nin bu a\u011f\u0131ll\u0131 ba\u015f\u0131n harada idi b\u0259s? (g\u0259zi\u015fir). Atama da yax\u015f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t verdin. Araz\u0131 ke\u00e7m\u0259y\u0259, ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259tli Masaket s\u00fcvaril\u0259rinin \u00fcst\u00fcn\u0259 cumma\u011fa s\u0259n onu vadar etdin. Yoxsa, o\u011flunun intiqam\u0131n\u0131 alma\u011fa t\u0259l\u0259s\u0259n Masaket \u00e7ari\u00e7as\u0131 Tomris \u00f6z\u00fc Kirin \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kdi. Atam\u0131 da bel\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rinl\u0259 m\u0259hv etmis\u0259n. N\u00f6vb\u0259 s\u0259n\u0259 d\u0259 \u00e7at\u0131b, sevinm\u0259!<\/p>\n<p>K\u0259mbisin El\u00e7i il\u0259 dialoqunda\u00a0 \u201c\u0130ran taxt\u0131n\u0131n k\u00f6lg\u0259si h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin q\u0131z\u0131l da\u011flar\u0131n\u0131 b\u00fcr\u00fcm\u0259yinc\u0259 sakitlik d\u00fc\u015fm\u0259nimdir!\u201d dey\u0259 fikri, niyy\u0259ti il\u0259 ya\u015fasa da, bu arzusu he\u00e7 d\u0259 ba\u015f tutmur. G\u00f6nd\u0259rdiyi el\u00e7i d\u0259 onun d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi says\u0131z-hesabs\u0131z h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259\u00a0 geri d\u00f6n\u0259 bilmir.<\/p>\n<p>Halbuki, K\u0259mbis fikirl\u0259\u015firdi ki, el\u00e7il\u0259ri h\u0259b\u0259\u015fl\u0259r \u0130ran \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259z\u0259m\u0259tli taxt-tac\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda qorxub geri \u00e7\u0259kil\u0259r v\u0259 onlar\u0131 h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 yola salar, bununla da o, ordusu il\u0259 h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin torpa\u011f\u0131na h\u00fccum \u00e7\u0259kib \u201cQara h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin qara qanlar\u0131 torpaqlar\u0131 suvaran g\u00fcn babalar\u0131n\u0131n ruhuna says\u0131z qurbanlar\u201d verm\u0259k fikri il\u0259 ya\u015fay\u0131r. Amma bu olmur. \u018fksin\u0259, g\u00f6nd\u0259rdiyi el\u00e7il\u0259ri h\u0259b\u0259\u015fl\u0259r yerind\u0259c\u0259 \u201c\u015feytan t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fcyl\u0259 qar\u015f\u0131la\u201dy\u0131r, \u201csonra da qarn\u0131n\u0131 tutub g\u00f6zl\u0259ri ya\u015far\u0131ncaya q\u0259d\u0259r g\u00fcld\u00fc\u201dl\u0259r. Onun verdiyi \u201cb\u0259x\u015fi\u015fl\u0259r\u0259 is\u0259 h\u0259qar\u0259tl\u0259 bax\u0131l\u0131r v\u0259 ayaqlar alt\u0131na at\u0131\u201dl\u0131r. \u201cH\u0259b\u0259\u015f hakimi\u201d El\u00e7il\u0259r\u0259 bildirir ki, \u201c\u015fah\u0131n\u0131z \u015f\u00fck\u00fcr etsin ki, h\u0259l\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc h\u0259b\u0259\u015f o\u011fullar\u0131 onun kimi yad torpaqlara g\u00f6z dikm\u0259k x\u0259st\u0259liyin\u0259\u201d tutulmay\u0131b v\u0259 h\u0259b\u0259\u015f hakimi d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 ona \u201c\u00f6z yay-oxunu g\u00f6nd\u0259r\u201dir.<\/p>\n<p>Dem\u0259k, K\u0259mbis fikrind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu \u201ch\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin q\u0131z\u0131l da\u011flar\u0131n\u0131\u201d f\u0259th etm\u0259k\u00a0 niyy\u0259ti\u00a0 bu halda ba\u015f tutmur v\u0259 ya \u201cqara h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin qara qanlar\u0131 torpaqlar\u0131n\u0131 suvaran g\u00fcn\u201d g\u00f6rm\u0259k arzu, niyy\u0259ti d\u0259 K\u0259mbis \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f tutmaq \u015fans\u0131 indid\u0259n itirilm\u0259k \u00fczr\u0259dir v\u0259 indilikd\u0259 K\u0259mbis daha m\u0259yus v\u0259 ya ba\u015f\u0131n\u0131 itirmi\u015f halda g\u00f6r\u00fcn\u0259r\u0259k\u00a0 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha \u00e7ox\u00a0 sars\u0131lm\u0131\u015f halda\u00a0 hiss edir.<\/p>\n<p>Bu halda K\u0259mbisl\u0259 El\u00e7inin dialoqu obrazlar\u0131n daxili-psixoloji v\u0259ziyy\u0259tinin b\u0259dii ifad\u0259\u00e7isi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir:<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (onun dan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir, sonra yava\u015f-yava\u015f yax\u0131nla\u015f\u0131r) \u2013 Niy\u0259 susursan?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 (qorxa-qorxa) \u2013 Dan\u0131\u015fa bilmir\u0259m, \u0259lah\u0259zr\u0259t!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Niy\u0259 dan\u0131\u015fa bilmirs\u0259n, Emfantina dil\u00e7isi! Orda qu\u015f dili \u00f6yr\u0259n\u0259nd\u0259 adam dili \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 vaxt\u0131n \u00e7atmay\u0131b?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 \u015eah\u0131m! H\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin \u00fcz\u00fc niyy\u0259ti kimi qara olan pad\u015fahlar\u0131 Sizin y\u00fcks\u0259k iltifat\u0131n\u0131z\u0131 \u015feytan t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fcyl\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131. Balaca bir oban\u0131n x\u0259b\u0259r\u00e7il\u0259rini bizd\u0259n y\u00fcz qat h\u00f6rm\u0259tl\u0259 dinl\u0259y\u0259rdi. \u00c7\u0131lpaq, v\u0259h\u015fi tayfalar\u0131n soraq\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 min qat h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yola salard\u0131&#8230;.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 M\u0259nim s\u00f6zl\u0259rimi dinl\u0259dimi qara hakim?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 Dinl\u0259di, \u0259lah\u0259zr\u0259t! Sonra da qarn\u0131n\u0131 tutub, g\u00f6zl\u0259ri ya\u015far\u0131nca g\u00fcld\u00fc. B\u00fct\u00fcn saray \u0259hli ona qo\u015fulub u\u011fundu. Biz\u0259 v\u0259h\u015fi heyvana baxan kimi baxd\u0131lar&#8230;.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 B\u0259s cavab\u0131 n\u0259 oldu?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 \u018ffv edin, \u0259lah\u0259zr\u0259t! O, \u015f\u0259rin k\u00f6lg\u0259sidir! Dedi ki, m\u0259n Kir o\u011flu K\u0259mbisin niyy\u0259tini duydum. Yan\u0131ma q\u0259sd\u0259n h\u0259b\u0259\u015f dili bil\u0259nl\u0259ri g\u00f6nd\u0259rib. Siz s\u00f6z b\u0259kl\u0259y\u0259nsiniz. Qulaqlar\u0131n\u0131z n\u0259 q\u0259d\u0259r uzansa da bizd\u0259n h\u00f6kmdar\u0131n\u0131za xeyirli s\u00f6z e\u015fid\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013(getdikc\u0259 artan heyr\u0259tl\u0259) \u2013 Par\u0131lt\u0131 Midiya geyiml\u0259rini verm\u0259dinizmi qara hakim\u0259?Qazaka ziyn\u0259tl\u0259ri g\u00f6zl\u0259rini qama\u015fd\u0131rmad\u0131m\u0131? A\u011f al\u0131nl\u0131 Nisey at\u0131 ruhunu\u00a0 \u0259sir etm\u0259dimi? Finikiya \u015f\u0259rab\u0131 k\u00f6ks\u00fcn\u00fc qabartmad\u0131m\u0131?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 \u015eah\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259x\u015fi\u015fl\u0259rin\u0259 h\u0259qar\u0259tl\u0259 baxd\u0131. Ayaqlar alt\u0131na atd\u0131. Dedi, qoy, \u015fah\u0131n\u0131z \u015f\u00fck\u00fcr etsin ki,h\u0259l\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00f6m\u00fcrl\u00fc h\u0259b\u0259\u015f o\u011fullar\u0131n\u0131\u00a0 allah yad torpaqlar\u0131na g\u00f6z\u00a0 dikm\u0259k x\u0259st\u0259liyin\u0259 d\u00fc\u00e7ar etm\u0259yib.\u00a0 Yoxsa,\u00a0 h\u0259v\u0259sl\u0259 siz\u0259 qonaq g\u0259l\u0259rdik. &#8230;.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 Bo\u015f-bo\u015f q\u0131r\u0131ldama, ki\u015fi! De, g\u00f6r\u00fcm, h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin \u00e7ox ya\u015famas\u0131n\u0131n sirrini \u00f6yr\u0259ndinmi?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 H\u0259b\u0259\u015f hakimi m\u0259nd\u0259n iranl\u0131lar\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc soru\u015fdu. Sizin n\u0259 yediyinizl\u0259 maraqland\u0131. \u00c7\u00f6r\u0259kl\u0259 \u015f\u0259rab dedik. Qar\u015f\u0131m\u0131za qaynad\u0131lm\u0131\u015f \u0259tl\u0259 s\u00fcd g\u0259tirdil\u0259r. Sonra da bir bulaq \u00fcst\u0259 apard\u0131lar Suyu \u00e7ox dadl\u0131 v\u0259 g\u00f6z\u0259l idi. Bizd\u0259 uzun \u00f6mr\u00fcn sirl\u0259ri bunlard\u0131r, dedil\u0259r&#8230;..<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 Q\u0131z\u0131l bil\u0259rzikl\u0259r\u0259, b\u0259z\u0259kl\u0259r\u0259 heyran qalmad\u0131m\u0131 o, qara uzunqulaq?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013U\u015faq oyunca\u011f\u0131 t\u0259k q\u0131r\u0131b atd\u0131.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (az qala ba\u011f\u0131rt\u0131yla) \u2013 B\u0259s sonra?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013Sonra bizi zindana apard\u0131lar. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u0259sir g\u00f6rd\u00fck, qollar\u0131ndak\u0131 qandallar, z\u0259ncirl\u0259r qaranl\u0131q zindana i\u015f\u0131q sa\u00e7\u0131r. Dem\u0259, ham\u0131s\u0131 q\u0131z\u0131ldanm\u0131\u015f&#8230;. Da\u011flar\u0131ndan q\u0131z\u0131l\u0131 y\u0131\u011fmaqla t\u00fck\u0259nm\u0259z. Biz\u0259 bunu anlatmaq ist\u0259yirmi\u015fl\u0259r ki, bizim qandal\u0131m\u0131z da q\u0131z\u0131ldand\u0131r&#8230;..<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 B\u0259s h\u0259diyy\u0259l\u0259rimizin \u0259v\u0259zin\u0259 n\u0259 verdil\u0259r?<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 H\u0259diyy\u0259l\u0259rin \u0259v\u0259zin\u0259 h\u0259b\u0259\u015f hakimi siz\u0259 \u00f6z yay-oxunu g\u00f6nd\u0259rdi. Dedi ki, torpa\u011f\u0131m\u0131za ayaq basmaq ist\u0259y\u0259n qabaqca g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu yay-oxla s\u0131nas\u0131n. Bu kiri\u015fi t\u0259k birc\u0259 iranl\u0131 da darta bils\u0259, g\u0259lin! Qar\u015f\u0131lar\u0131q!&#8230;. (yay-oxu K\u0259mbis\u0259 uzad\u0131r).<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013\u00a0 (g\u00f6zl\u0259ri h\u0259d\u0259q\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, iri yay-oxu al\u0131b bax\u0131r. Sonra lov\u011fa-lov\u011fa kiri\u015fi dart\u0131r. Bir d\u0259f\u0259, iki d\u0259f\u0259&#8230;. g\u00fcc\u00fc \u00e7atm\u0131r. Ancaq \u00f6z\u00fcn\u00fc o yer\u0259 qoymur.) \u2013 Finikiya \u015f\u0259rab\u0131 il\u0259 Misir g\u00f6z\u0259ll\u0259ri, do\u011frudan da can\u0131m\u0131zda g\u00fcc qoymay\u0131b. Qoca Preksasp yen\u0259 haql\u0131ym\u0131\u015f dey\u0259s\u0259n! (s\u00fcni bir g\u00fcmrahl\u0131qla)- M\u0259n \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fc ayr\u0131 bir vaxta saxlay\u0131ram. Han\u0131 m\u0259nim s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rim? Hara qa\u00e7d\u0131 Krez?<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u201cyay-ox\u201d m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259m daxili-m\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 fiziki g\u00fccs\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc do\u011frudan-do\u011fruya art\u0131q hiss etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. \u201dQoca\u00a0 Preksasp\u0131n\u201d vaxtil\u0259 ona dediyi \u201c\u0259yl\u0259nc\u0259l\u0259r taxt-tac\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nidir, h\u00f6km\u00fcdar! G\u0259lib-ged\u0259n el\u00e7il\u0259ri qar\u015f\u0131lamaqdan, kef m\u0259clisl\u0259rind\u0259ki \u015fah\u0131m\u0131z x\u0259st\u0259hal olmazm\u0131? G\u00fcndo\u011fan-g\u00fcnbatan aras\u0131 q\u00fcdr\u0259tli bir s\u0259lt\u0259n\u0259ti dumanl\u0131 ba\u015fla idar\u0259 etm\u0259k olmaz!&#8230;\u201d fikirl\u0259rini indilikd\u0259 yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n ac\u0131 h\u0259qiq\u0259t kimi qavray\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0259mbis h\u0259myerlil\u0259ri olan \u201cparslar\u0131n quru lov\u011fal\u0131qlar\u0131\u201dndan daha \u00e7ox narahatl\u0131q ke\u00e7irir. Onun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, babas\u0131 \u201cbunlar\u0131 k\u00f6l\u0259likd\u0259n \u00e7\u0131xartd\u0131, el\u0259 bilirl\u0259r d\u00fcnyan\u0131 yarad\u0131blar. Ancaq meydanda c\u00fcc\u0259y\u0259 d\u00f6n\u00fcrl\u0259r\u201d. Buna baxmayaraq \u201cMidiya \u0259sg\u0259rl\u0259r, t\u00fcrk s\u00fcvaril\u0259ri olmasayd\u0131\u201d, onlar \u201c\u00f6z evl\u0259rini d\u0259 qoruya bilm\u0259zdil\u0259r, n\u0259inki \u00f6lk\u0259l\u0259ri f\u0259th etm\u0259k\u201d. \u0130ndiki halda K\u0259mbisi daha \u00e7ox narahat ed\u0259n \u0259sas m\u0259qam odur ki, Midiyal\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259rin, t\u00fcrk s\u00fcvaril\u0259rin heyr\u0259tedici d\u00f6y\u00fc\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda onun h\u0259myerlil\u0259ri olan parslar h\u0259mi\u015f\u0259\u00a0 geri qal\u0131r. Onun fikrinc\u0259, ancaq \u201cindi ver bu yay-oxu Tuqutb\u0259y o\u011flu G\u0259r\u0259ksiz\u0259 \u00e7\u00f6p kimi q\u0131r\u0131b ats\u0131n\u201d. Buna g\u00f6r\u0259 is\u0259 \u201cb\u00fct\u00fcn parslar onun yan\u0131nda\u00a0 ba\u015f\u0131a\u015fa\u011f\u0131 olacaq\u201d.<\/p>\n<p>Dem\u0259k, K\u0259mbis Midiyal\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259r, t\u00fcrk s\u00fcvaril\u0259rinin m\u0259rdan\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259myerlil\u0259ri parslar\u0131n utancverici g\u00fccs\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259, onlara olan nifr\u0259ti daha da art\u0131r v\u0259 daxil\u0259n bunu etiraf etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur. Ancaq bu, o dem\u0259k deyil ki, K\u0259mbis parslar\u0131 bir h\u0259myerli kimi g\u00f6r\u00fcr v\u0259 h\u0259r an onlar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 haz\u0131r olan bir v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc qabard\u0131r. \u018fslind\u0259,bu, bel\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi deyil. K\u0259mbis h\u0259r an, h\u0259r saniy\u0259 v\u0259 ya h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z xeyir, m\u0259nafeyini g\u00fcd\u0259n v\u0259 ya h\u0259tta \u00f6z xeyir, m\u0259nafeyi namin\u0259 \u00f6z do\u011fma qarda\u015f\u0131 olan Smerdis\u0259\u00a0 bel\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259y\u0259n h\u00f6kmdar kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>Smerdisin qarda\u015f\u0131 \u0130ran \u015fah\u0131 olan K\u0259mbisl\u0259 dialoqunda v\u0259 ya remarkada onun f\u0259rqli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259, h\u0259yata bax\u0131\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lifliyi il\u0259 qabard\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dialoqa\u00a0 diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (&#8230; \u0259lini boylu-buxunlu,m\u0259rdan\u0259 sif\u0259tli qarda\u015f\u0131 Smerdisin \u00e7iynin\u0259 qoyur ) \u2013 S\u0259n niy\u0259 k\u0259narda dayan\u0131rsan, qarda\u015f\u0131m Smerdis? Babil n\u00f6y\u00fct\u00fcyl\u0259 bula\u015f\u0131b yanan oxlar\u0131n Nilin bu sahild\u0259n o sahilin\u0259 \u00e7atm\u0131rd\u0131m\u0131? D\u00fc\u015fm\u0259n g\u00f6z\u00fcn\u00fc kor etmirdimi? (k\u0259nara) T\u0259kc\u0259, bundan qorxuram. Ka\u015f g\u00fcc\u00fc \u00e7atmaya!<\/p>\n<p>Smerdis \u2013 Bu bir \u015feytan t\u0259l\u0259sidir, qarda\u015f! S\u0259ni \u00f6z t\u0259bind\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn. H\u0259b\u0259\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259ri darta bilirmi bu yay\u0131? B\u0259lk\u0259 t\u0259kc\u0259 h\u0259b\u0259\u015f \u00e7ar\u0131 \u00f6z\u00fc dart\u0131r. Ax\u0131 orda \u00e7ar\u0131 irsiyy\u0259tl\u0259 yox, g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7irl\u0259r. \u00d6lk\u0259nin \u0259n g\u00fccl\u00fc ki\u015fisi \u00e7ar olmal\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (k\u0259nara \u0259s\u0259bi)- Bu da m\u0259nim qarda\u015f\u0131m! G\u00f6r n\u0259y\u0259 i\u015far\u0259 vurur. M\u0259ni \u0130ran taxt-tac\u0131na layiq bilmir.<\/p>\n<p>(Smerdis yay\u0131 al\u0131r, oxu qoyub dart\u0131r. Ham\u0131dan f\u0259rqli olaraq o, kiri\u015fi bir ne\u00e7\u0259 barmaq darta bilir.Bir d\u0259, iki d\u0259 &#8230; B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc toplay\u0131r. Yay\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 dart\u0131b oxu at\u0131r. Salonda sevinc: \u201cUra!\u201d \u201cVar olsun Smerdis!\u201d \u201cYa\u015fas\u0131n Kir ail\u0259si!\u201d nidalar.)<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (qondarma bir sevincl\u0259)- Qoy h\u0259b\u0259\u015f hakimi g\u00f6rs\u00fcn ki, parslar\u0131n aras\u0131nda he\u00e7 olmasa bir igid tap\u0131ld\u0131&#8230; (k\u0259nara) G\u00f6r\u0259s\u0259n n\u0259 hiyl\u0259 yat\u0131r qarda\u015f\u0131m\u0131n bu s\u00f6zl\u0259rind\u0259? \u201dH\u00f6kmdar\u0131 irsiyy\u0259tl\u0259 yox, g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7irl\u0259r\u201d Niyy\u0259t\u0259 bax bir! (saray \u0259yanlar\u0131na) Da\u011f\u0131l\u0131n! Yoruldum bu m\u0259clisd\u0259n! (Ham\u0131 gedir, t\u0259k, a\u011f\u0131r-a\u011f\u0131r g\u0259zinir.) A\u011f\u0131r yar\u0131\u015f oldu bu! M\u0259n \u00e7oxdan g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm qarda\u015f\u0131m\u0131n ordudak\u0131 h\u00f6rm\u0259tini. Qara h\u0259b\u0259\u015fin qara qur\u011fusu onun ad\u0131n\u0131 daha da ucaltd\u0131. Aldand\u0131m hiyl\u0259y\u0259! \u0130ndi m\u0259n \u2013 d\u00fc\u015fm\u0259nimin yay\u0131n\u0131 darta bilm\u0259y\u0259n K\u0259mbis qarda\u015f\u0131m\u0131n yan\u0131nda orduya nec\u0259 \u0259mr edim! B\u0259lk\u0259 do\u011fru deyir parslar? B\u0259lk\u0259 kef m\u0259clisl\u0259ri qolumu q\u0131l\u0131nc tutma\u011fa, yay dartma\u011fa yad\u0131r\u011fatd\u0131 (bird\u0259n \u00e7\u0131l\u011f\u0131nl\u0131qla) D\u00f6y\u00fc\u015f g\u0259r\u0259k, d\u00f6y\u00fc\u015f! (sonra tezc\u0259 d\u0259 sakitl\u0259\u015fir) B\u0259s Smerdis? Do\u011fma qarda\u015f\u0131m rahatl\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u0259limd\u0259n ald\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 d\u00f6nd\u00fc m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn (\u0259l vurur, qap\u0131da dayanan qula)\u00a0 Smerdisi \u00e7a\u011f\u0131r, qay\u0131ts\u0131n! Onu geriy\u0259, Akbatana g\u00f6nd\u0259rm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa yol qalmad\u0131! S\u0259b\u0259b, n\u0259 \u00e7ox!&#8230; Saray ba\u015fs\u0131z qal\u0131b&#8230;. Qarda\u015f\u0131 Ar\u011f\u0131n\u0131 torpa\u011fa quylatd\u0131randan sonra Berda\u011f sarayda biz\u0259 s\u0259daq\u0259tli ola bil\u0259rmi? G\u00f6z\u0259l b\u0259han\u0259dir!<\/p>\n<p>Smerdis \u2013(g\u00fcl\u00fcr, k\u0259nara) Yaxs\u0131 niyy\u0259tl\u0259 \u00e7a\u011fr\u0131lmad\u0131m, dey\u0259s\u0259n. (K\u0259mbis\u0259) M\u0259ni ist\u0259dinmi, qarda\u015f?<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Sa\u011f ol, qarda\u015f! Kir \u00f6vlad\u0131 ad\u0131 ucaltd\u0131n! \u00dc\u0259yimi sevincl\u0259 doldurdun. F\u0259q\u0259t s\u0259ni ayr\u0131 m\u0259qamla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m. H\u0259r g\u00fcn Akbatandan \u00e7aparlar g\u0259lir! M\u0259ml\u0259k\u0259timiz b\u00f6y\u00fck, qay\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ox! Biz d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 arxan\u0131 unutduq tamam. Saray\u0131, iyirmi \u0259yal\u0259tin x\u0259rac\u0131n\u0131 yada salm\u0131r\u0131q. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kim\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, bilirs\u0259nmi? Midiyal\u0131 Berda\u011fa, Z\u0259rd\u00fc\u015f\u00fcn t\u0259l\u0259b\u0259si Berda\u011fa. Z\u0259rd\u00fc\u015f \u00f6lk\u0259 i\u00e7ind\u0259 \u00f6lk\u0259 yarad\u0131b. Onun m\u0259b\u0259dind\u0259n yay\u0131lan fikirl\u0259r m\u0259ni sars\u0131d\u0131r. Berda\u011f da ki, qarda\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fc e\u015fid\u0259n kimi bizd\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259r. \u00dcr\u0259yimi \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r didir. H\u0259l\u0259 hakimiyy\u0259tin dad\u0131 damaqlar\u0131mdan getm\u0259mi\u015f midiyal\u0131lar\u0131 \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 qald\u0131rmazm\u0131? Ordunun, s\u0259lt\u0259n\u0259tin \u0259sas g\u0259lir yeri olan Manna, Midiya, Albaniya, Mu\u011fan, T\u00fcrk\u00fcstan torpaqlar\u0131 \u00fcz d\u00f6nd\u0259rs\u0259, vuru\u015fa bil\u0259rikmi? Birc\u0259 \u0259sas var, qarda\u015f! S\u0259nd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s\u0259 etibar\u0131m qalmad\u0131. L\u0259ngim\u0259d\u0259n, el\u0259 bu g\u00fcn yola d\u00fc\u015f! \u00d6lk\u0259nin m\u0259rk\u0259zind\u0259 dincliy\u0259 s\u0259n cavabdehs\u0259n!<\/p>\n<p>Smerdis \u2013(k\u0259nara, t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259) H\u0259b\u0259\u015f oxu h\u0259d\u0259f\u0259 d\u0259ydi. (K\u0259mbis\u0259) \u0130ta\u0259t borcumuzdur, qarda\u015f!<\/p>\n<p>Pyesd\u0259\u00a0 K\u0259mbisin uza\u011fa getm\u0259y\u0259n arzuolunmaz, \u00fcr\u0259ka\u00e7mayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi, davran\u0131\u015flar\u0131, \u0259traf al\u0259m\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti saray \u0259yanlar\u0131 aras\u0131nda da xo\u015f qar\u015f\u0131lanm\u0131r. Onun \u201cip\u0259-sapa yatmayan\u201d davran\u0131\u015flar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda ancaq o m\u0259qama \u00fcz tuturlar ki, \u201cqan \u00e7ana\u011f\u0131\u201d olan \u201cKirin bu d\u0259li o\u011flunu\u201d \u201cTomris kimi biri d\u0259 olsayd\u0131, bunun kimi ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sib qan dolu tulu\u011fa atard\u0131&#8230;\u201d fikri il\u0259 daim bundan sonra qovrulurlar.<\/p>\n<p>Tutuqb\u0259y o\u011flu G\u0259r\u0259ksizl\u0259 Preksasp\u0131n dialoqunda\u00a0\u00a0 K\u0259mbisin\u00a0\u00a0 davran\u0131\u015f, \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan az\u011f\u0131nl\u0131q, \u0259dal\u0259tsizlik, uzaqg\u00f6rm\u0259y\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi bu bax\u0131mdan a\u011f\u0131r k\u0259d\u0259r hissi il\u0259 xat\u0131rlan\u0131r:<\/p>\n<p>Tutuqb\u0259y o\u011flu G\u0259r\u0259ksiz \u2013 Qaranl\u0131qda tan\u0131mad\u0131m s\u0259ni m\u00fcdrik Preksasp. \u015eah\u0131n \u015f\u0131ltaql\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yegan\u0259 o\u011flunu itirdin. N\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m s\u0259n\u0259! Allah \u00f6z\u00fc g\u00f6r\u00fcr. Qoy \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn!<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 O\u011flumun c\u0259naz\u0259sini bu meydandam\u0131 qoyublar?<\/p>\n<p>Tutuqb\u0259y o\u011flu G\u0259r\u0259ksiz \u2013 \u018ftrafda da bizim s\u00fcvaril\u0259rdir. Narahat olma! Ged\u0259k g\u00f6st\u0259rim!<\/p>\n<p>(Gedirl\u0259r. \u0130\u015f\u0131q onlar\u0131 sin\u0259sin\u0259 ox sanc\u0131lm\u0131\u015f g\u0259ncin c\u0259naz\u0259sin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. \u0130kisi d\u0259 diz \u00e7\u00f6k\u00fcr.)<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 \u00d6l\u00fcm\u00fcn xeyir, o\u011ful! E\u015fidirs\u0259nmi m\u0259ni? Qoy ulu H\u00fcrm\u00fcz s\u0259ni \u00f6z himay\u0259sin\u0259 als\u0131n! M\u0259ni bu d\u00fcnyada t\u0259k qoysan da\u00a0 \u00f6z\u00fcn o d\u00fcnyada t\u0259k qalma!And i\u00e7ir\u0259m, s\u0259n\u0259 uzanan \u015f\u0259rin \u0259lini k\u0259sm\u0259yinc\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259n\u0259 haram olacaq. (Asta-asta a\u011flay\u0131r)<\/p>\n<p>Tutuqb\u0259y o\u011flu G\u0259r\u0259ksiz \u2013A\u011flama!M\u0259nim d\u0259 on iki igidim, ba\u015fda Berda\u011f\u0131n qarda\u015f\u0131 olmaqla diri-=diri torpa\u011fa quylad\u0131lar. \u00c7\u0259kil\u0259si d\u0259rd deyil! S\u00fcvaril\u0259rin qanad\u0131 q\u0131r\u0131l\u0131b. Nec\u0259 ged\u0259c\u0259yik h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259?&#8230;<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 H\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259 ged\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yik. \u0130ran\u0131n a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259ri ba\u015flanacaq. Kirin bu d\u0259li o\u011flu qan \u00e7ana\u011f\u0131d\u0131. Sizin Tomris kimi biri d\u0259 olsayd\u0131, bunun da ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sib qan dolu tulu\u011fa atard\u0131&#8230; Ar\u011f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rini \u00e7atd\u0131rmal\u0131y\u0131q Berda\u011fa! Qoy o da bilsin, kim\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Pyesin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 K\u0259mbis zaman, vaxt \u00f6td\u00fckc\u0259, hadis\u0259l\u0259rin \u00fcmumi durumundan \u00f6z\u00fcn\u0259 y\u00f6n al\u0131b g\u0259l\u0259n he\u00e7 d\u0259 xo\u015f olmayan ab-havan\u0131 hiss ets\u0259 d\u0259 bunun g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 deyil, onu b\u00fcr\u00fcy\u0259n \u0259traf al\u0259md\u0259 axtar\u0131r v\u0259 K\u0259mbis bu hal\u0131nda xo\u015f olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 qap\u0131lark\u0259n\u00a0 hiss edir ki, onun i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda daxili bir \u0259zginlik durmadan onu daim t\u0259qib edir. Baxmayaraq ki, o, b\u00f6y\u00fck bir s\u0259lt\u0259n\u0259t sahibi olaraq \u201cd\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0130ran taxt-tac\u0131n\u0131n bayraqlar\u0131n\u0131 dal\u011faland\u0131r\u0131r\u201d, \u201cdoqquz d\u0259nizd\u0259 g\u0259mil\u0259ri dola\u015f\u0131r\u201d, \u201c\u0259n g\u00f6z\u0259l ustalar onun ad\u0131na pullar bas\u0131r\u201d, \u201c\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r onun qar\u015f\u0131s\u0131nda q\u0131l\u0131nc \u00e7al\u0131r\u201d, \u201con min qul\u00a0 onun paytaxt\u0131na su \u00e7\u0259kir, yollar sal\u0131r, imar\u0259tl\u0259r ucald\u0131r\u201d, \u201cDoqquz n\u0259qqa\u015f onun \u0130ran taxt-tac\u0131nda oldu\u011fu hakimiyy\u0259t ill\u0259rini Bisitun qayalar\u0131na h\u0259kk edir.\u201d<\/p>\n<p>K\u0259mbis\u0259\u00a0 onun i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 tamam b\u00fcr\u00fcy\u0259n daxili \u0259zginliyi yox ed\u0259r\u0259k aradan qald\u0131ran saray\u0131ndak\u0131 \u201c\u0259n g\u00f6z\u0259l q\u0131zlar\u0131n i\u015fv\u0259-nazlar\u0131\u201d da k\u00f6m\u0259k etmir, \u201csoqda r\u0259qqas\u0259l\u0259ri, hind oyunbazlar, Aran xan\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259\u201d bu bax\u0131mdan \u0130ran \u015fah\u0131n\u0131n k\u00f6nl\u00fcn\u00fc ovuda bilmir. \u201cSuriya r\u0259mmallar\u0131, Misir m\u00fcn\u0259cciml\u0259ri \u201d\u00a0 vasit\u0259sil\u0259 ona g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat yolu bar\u0259d\u0259 v\u0259 ya hakimiyy\u0259td\u0259 davaml\u0131 ola bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259\u00a0 xo\u015f niyy\u0259tli x\u0259b\u0259rl\u0259rin\u00a0 d\u0259 K\u0259mbisin indiki hal\u0131na, durumuna\u00a0 he\u00e7\u00a0 t\u0259sir etmir.<\/p>\n<p>K\u0259mbis\u0259 g\u00f6r\u0259 ondak\u0131 bu b\u0259dbinliyin s\u0259b\u0259bi o ola bil\u0259r ki, \u201c Misir q\u0131z\u0131na aldanan atas\u0131 Kirin anas\u0131 il\u0259\u201d \u00fcr\u0259ksiz izdivaclar\u0131n\u0131n yetirm\u0259si olan o, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu bax\u0131mdan k\u0259d\u0259rli taley\u0259 m\u0259hkumdur. Ancaq yox, K\u0259mbis \u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 bu k\u0259d\u0259rli taleyi il\u0259 d\u0259 bar\u0131\u015fmaq ist\u0259yind\u0259 deyil. Onun fikrinc\u0259, \u0259slind\u0259 \u201cki\u015fil\u0259rin g\u00f6z\u0259lliyi hakimiyy\u0259td\u0259, pulda, aya\u011f\u0131n\u0131 \u00f6p\u0259n says\u0131z insan\u0131n ita\u0259tind\u0259dir. Kir o\u011flu K\u0259mbis is\u0259\u00a0 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l ki\u015fisidir.\u201d<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq b\u00f6y\u00fck bir s\u0259lt\u0259n\u0259tin\u00a0 sahibi ik\u0259n daxili \u0259zginlik K\u0259mbisi daim t\u0259qib etm\u0259kd\u0259dir: \u201cBa\u015fa\u00a0 d\u00fc\u015fm\u00fcr\u0259m, \u00fcr\u0259yimi s\u0131xan n\u0259dir? Niy\u0259\u00a0 bu boyda\u00a0 hakimiyy\u0259t sevindirmir m\u0259ni? \u201d<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t ki, daim onu\u00a0 t\u0259qib ed\u0259n daxili \u0259zginliyin s\u0259b\u0259bi m\u0259hz onun \u2013 K\u0259mbisin daxili d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin axar\u0131ndan boy at\u0131b ri\u015f\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. K\u0259mbis gec\u0259 qaranl\u0131\u011f\u0131nda ag\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 qap\u0131lark\u0259n \u201cyata\u011f\u0131na qor dolur\u201dmu\u015f kimi yuxusuz qal\u0131r v\u0259 \u201cs\u00fcbh \u00e7a\u011f\u0131\u201d\u00a0 yax\u0131nla\u015fan\u00a0 an\u0131 \u201cbir hovur\u00a0 m\u00fcrg\u00fcl\u0259\u201dy\u0259r\u0259k\u00a0 \u201cd\u0259h\u015f\u0259tli bir yuxu\u201d il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131r. K\u0259mbis\u0259 g\u00f6r\u0259 bu yuxudan anla\u015f\u0131lan odur ki, \u201cbir qar\u0131ndan \u00e7\u0131xan qarda\u015f\u0131 Smerdisi\u201d Akbatana g\u00f6nd\u0259rm\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259hv\u0259 yol vermi\u015f v\u0259 ya Akbatanda yerl\u0259\u015f\u0259n onun sahibi oldu\u011fu v\u0259 ya indilikd\u0259 bo\u015f qalm\u0131\u015f taxt-taca yiy\u0259l\u0259nm\u0259si d\u0259\u00a0 v\u0259 bundan sonra yerini m\u00f6hk\u0259ml\u0259dib\u00a0 K\u0259mbisi \u201ctaxt-tacdan m\u0259hrum etm\u0259si\u201d d\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n\u00a0 b\u00f6y\u00fck bir t\u0259hl\u00fck\u0259li gedi\u015f kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n K\u0259mbis\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201ch\u0259b\u0259\u015fl\u0259ri\u00a0 ram ed\u0259n\u0259d\u0259k ulu g\u00fcn\u0259\u015fin ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bat\u0131b \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131\u201d da ona \u201cb\u0259lli deyil.\u201d K\u0259mbisin fikrinc\u0259, \u201cb\u0259lk\u0259 d\u0259 tale\u201d onu \u201cbu d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 ona g\u00f6r\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ki, Kir o\u011flu K\u0259mbis bir qara qulun z\u0259h\u0259rli oxuna tu\u015f\u201d ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>K\u0259mbis\u0259 g\u00f6r\u0259 o,s\u0259lt\u0259n\u0259tin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndir\u0259rk\u0259n do\u011fma qarda\u015f\u0131 Smerdis d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri il\u0259 birl\u0259\u015fib rahatca saray\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 bir hadis\u0259nin ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn K\u0259mbis daha t\u0259hl\u00fck\u0259li bir gedi\u015fl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ail\u0259sinin v\u0259 ya indiki \u0130ran \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n birba\u015fa m\u0259hvin\u0259 nail olur.<\/p>\n<p>K\u0259mbis indiki yanl\u0131\u015f q\u0259rar\u0131 il\u0259 do\u011fma qarda\u015f\u0131 Smerdisin Akbatanda bo\u015f qalm\u0131\u015f taxt-taca sahibl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn saray \u0259yanlar\u0131ndan Preksasp\u0131 onun arxas\u0131nca g\u00f6nd\u0259rib Akbatana \u00e7atmam\u0131\u015f \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini q\u0259rarla\u015fd\u0131r\u0131r. Preksasp is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259\u00a0 bu i\u015f\u0259 ona g\u00f6r\u0259 raz\u0131 olur ki, K\u0259mbisin h\u0259r an cavabs\u0131z qalan az\u011f\u0131n v\u0259 ya uza\u011fa getm\u0259y\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ac\u0131 n\u0259tic\u0259si olaraq o\u011flunun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 bais olur.<\/p>\n<p>\u0130ndiki halda Preksasp\u00a0 K\u0259mbisin az\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda art\u0131q intiqam vaxt\u0131n\u0131n yeti\u015fdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. K\u0259mbis is\u0259 indiki hal\u0131nda\u00a0 v\u0259 ya h\u0259r zaman h\u00f6kmdarl\u0131\u011f\u0131\u00a0 he\u00e7 bir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259y\u0259 s\u0131\u011fmayan, qanunla t\u0259nziml\u0259nm\u0259y\u0259n, h\u00fcquqi -\u0259xlaqi v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u0259sas\u0131 olmayan s\u0259rh\u0259dsiz h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n simvolu kimi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u00f6z anlam\u0131na uy\u011fun ist\u0259nil\u0259n a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz q\u0259rarlar\u0131n icras\u0131na yerind\u0259c\u0259\u00a0 nail olur v\u0259 \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259\u00a0 v\u0259 ya \u00f6z anlam\u0131nda q\u0259rar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn v\u0259 \u0259dal\u0259tli olmas\u0131nda israrl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dem\u0259k, davran\u0131\u015flar\u0131nda v\u0259 q\u0259rarlar\u0131nda he\u00e7 bir h\u00fcquqi -\u0259xlaqi kodeksl\u0259 uzla\u015fmayan\u00a0 K\u0259mbis indiki halda \u00a0da\u00a0 az\u011f\u0131n v\u0259 ziddiyy\u0259tli oyun, gedi\u015f n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k m\u0259ntiq\u0259 s\u0131\u011fmayan q\u0259rarlar\u0131nda israrl\u0131d\u0131r v\u0259 \u00f6z arzu, ist\u0259yi il\u0259\u00a0 do\u011fma qarda\u015f\u0131\u00a0 olan Smerdisin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sini Preksaspa tap\u015f\u0131r\u0131r. Preksasp\u0131n o\u011flunu is\u0259\u00a0 K\u0259mbis bir h\u00f6kmdar olaraq s\u0259rh\u0259dsiz h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131 m\u00fcqabilind\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n bel\u0259 \u00e7\u0259kinmir v\u0259 bunu o, \u00e7ox rahat bir halda v\u0259 ya he\u00e7 n\u0259 olmam\u0131\u015f\u00a0 bir\u00a0 olay kimi h\u0259yata ke\u00e7irir. Bu halda K\u0259mbis hesab edir ki, onun bir h\u00f6kmdar olaraq h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131nda\u00a0 \u0259trafa ver\u0259c\u0259k he\u00e7 bir q\u0131c\u0131q da ola bilm\u0259z. Onun fikrinc\u0259, \u201cpars igidl\u0259ri K\u0259mbis\u0259 qurban getm\u0259yi \u015f\u00f6hr\u0259t say\u0131rlar\u201d v\u0259 o, bu fikri \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u00e7ox t\u0259bii v\u0259 yerind\u0259 q\u0259bul edir v\u0259 yeri g\u0259l\u0259nd\u0259 ona tabe olmayanlara da zor\u0259n q\u0259bul etdirir.<\/p>\n<p>Preksaspla K\u0259mbisin dialoquna diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (Preksaspa)- O\u011flunun qan\u0131 g\u00f6z\u00fcn\u00fc p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259sin? Pars igidl\u0259ri K\u0259mbis\u0259 qurban getm\u0259yi \u015f\u00f6hr\u0259t say\u0131rlar. O\u011flunun q\u0131z\u0131l heyk\u0259lini yapd\u0131raca\u011fam. Qulaq as, yuxuma, Preksasp! Rahatl\u0131q ara m\u0259n\u0259, m\u00fcdrikliyinl\u0259!<\/p>\n<p>Preksasp \u2013 \u0130ran taxt\u0131n\u0131n \u015f\u0259r\u0259fi h\u0259r \u015feyd\u0259n ucad\u0131r, h\u00f6kmdar! (k\u0259nara) S\u0259ni el\u0259 ovudum ki, \u00f6mr\u00fcn boyu yad\u0131ndan \u00e7\u0131xmas\u0131n!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 D\u00fcn\u0259n qarda\u015f\u0131m h\u0259b\u0259\u015f yay\u0131n\u0131 dartandan v\u0259 \u0259mriml\u0259\u00a0 Akbatana yola d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259n rahatl\u0131\u011f\u0131m itdi. Yuxuda g\u00f6rd\u00fcm ki, o, A\u011f d\u0259v\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259 a\u011f\u00a0 s\u0259hralardan ke\u00e7ir, ba\u015f\u0131 a\u011f buludlara d\u0259yir. Akbatandak\u0131 q\u0131z\u0131l saray\u0131m\u0131n qap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131qd\u0131. G\u00f6rd\u00fcm ki, oturub m\u0259nim taxt\u0131mda, \u0259ll\u0259ri ulduzlara \u00e7at\u0131r. Ancaq qan\u0131m qaynam\u0131r ona, n\u0259d\u0259ns\u0259!<\/p>\n<p>Preksasp \u2013\u2013 (asta-asta, \u00f6z\u00fcn\u0259 inanm\u0131rm\u0131\u015f kimi)- Smerdis Kir oca\u011f\u0131d\u0131r, ulu h\u00f6kmdar! S\u0259ns\u0259n, bac\u0131lar\u0131nd\u0131 \u2013 ham\u0131n\u0131z Smerdis ruhunda birl\u0259\u015fibsiniz! Buludlara s\u0259nin ba\u015f\u0131n d\u0259yir, a\u011f d\u0259v\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011f yollar\u0131 ke\u00e7\u0259n d\u0259 s\u0259nin sora\u011f\u0131nd\u0131r!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Yox, m\u00fcdrik Preksasp! Sakitl\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259ni! Anlad\u0131m \u00f6z s\u0259hvimi! Get, haz\u0131rla\u015f, Akbatana getm\u0259lis\u0259n. El\u0259 indic\u0259!&#8230;<\/p>\n<p>Preksasp \u2013\u2013 \u0130ta\u0259t borcumuzdur, h\u00f6kmdar! Ancaq s\u0259b\u0259bini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259dim! (k\u0259nara) Dey\u0259s\u0259n, tale \u00f6z\u00fc yard\u0131m\u00e7\u0131m olacaq!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Bu yuxu m\u0259n\u0259 deyir ki, bir qar\u0131ndan \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n qarda\u015f\u0131n s\u0259n\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n oldu! O, m\u0259nim Akbatanda bo\u015f qalm\u0131\u015f taxt\u0131mda oturma\u011fa getdi. H\u0259b\u0259\u015fl\u0259ri ram ed\u0259n\u0259d\u0259k ulu g\u00fcn\u0259\u015fin ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bat\u0131b \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131 m\u0259n\u0259 b\u0259lli deyil. B\u0259lk\u0259 tale m\u0259ni bu d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 ona g\u00f6r\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ki, Kir o\u011flu K\u0259mbis bir qara qulun z\u0259h\u0259rli oxuna tu\u015f olsun! M\u0259n s\u0259lt\u0259n\u0259timin s\u0259rh\u0259dl\u0259rini geni\u015fl\u0259ndir\u0259nd\u0259\u00a0 qarda\u015f\u0131m asanca saray\u0131 \u0259l\u0259 almazm\u0131? D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259riml\u0259 birl\u0259\u015fib \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0130ran \u015fah\u0131 elan etm\u0259zmi! S\u0259n getm\u0259lis\u0259n! Smerdisin \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rini s\u0259nin dilind\u0259n e\u015fid\u0259n\u0259d\u0259k rahatl\u0131q tapa bilm\u0259r\u0259m&#8230;.<\/p>\n<p>&#8230; Preksasp \u2013\u2013 (k\u0259nara) \u2013 \u0130ntiqam\u0131n vaxt\u0131 yeti\u015fdi. Tanr\u0131 \u00f6z\u00fc o\u011flumun qan\u0131n\u0131 yerd\u0259 qoymaz. (K\u0259mbis\u0259) M\u0259n getdim haz\u0131rla\u015fma\u011fa!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Bu sirri d\u00f6rd\u00fcm\u00fczd\u0259n ba\u015fqa bil\u0259n olsa, he\u00e7 kim\u0259 aman olmayacaq. Daha l\u0259ngim\u0259!<\/p>\n<p>Preksasp \u2013\u2013 (m\u0259nal\u0131) \u2013Ba\u015f \u00fcst\u0259, \u015fah\u0131m! (gedir)<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (&#8230; \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259) Axmaq! El\u0259 bilir ki, m\u0259n bunun sevincini duymad\u0131m. El\u0259 bilir o\u011flunun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc unutdu\u011funa inand\u0131m! (istehzal\u0131 t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259) get, Preksasp, get! Bu s\u0259f\u0259r\u0259 \u0259b\u0259s yer\u0259 s\u0259ni g\u00f6nd\u0259rm\u0259dim. \u0130ndi Smerdisin n\u00fcfuzundan t\u0259k s\u0259n qorxmazsan! O\u011flunun intiqam\u0131n\u0131 almaq h\u0259v\u0259si k\u00f6ks\u00fcn\u00fc de\u015fir. Daha qarda\u015f\u0131m m\u0259n\u0259 \u0259ng\u0259l ola bilm\u0259z! (s\u0259hn\u0259 qaral\u0131r)<\/p>\n<p>K\u0259mbisin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 R\u0259qsan\u0259 v\u0259 ya R\u0259qsan\u0259nin bac\u0131s\u0131 At\u0259\u015fl\u0259 dialoqunda hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259t daha g\u0259rgin v\u0259 ya dramatik faci\u0259vi fonda davam etdirilir. K\u0259mbis R\u0259qsan\u0259nin v\u0259 ya onun bac\u0131s\u0131 olan At\u0259\u015fin ortal\u0131\u011fa qoydu\u011fu dan\u0131lmaz fakt, h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda uduzdu\u011funu hiss v\u0259 d\u0259rk ets\u0259 bel\u0259 yen\u0259 dan\u0131lmaz fakt, h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0131nd\u0131rmaq ist\u0259mir, \u0259ksin\u0259 buna qar\u015f\u0131 olmayan, x\u0259yal\u0131nda, fikrind\u0259 uydurdu\u011fu yalan \u201ch\u0259qiq\u0259tin\u0259\u201d g\u00fcv\u0259nir. Bu yalan \u201ch\u0259qiq\u0259td\u0259\u201d onun b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015f, \u0259m\u0259ll\u0259rin sanki haqq qazand\u0131racaq bir \u015fey varm\u0131\u015f. Amma bu bel\u0259 deyil.<\/p>\n<p>K\u0259mbisin \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 inand\u0131\u011f\u0131 \u00fcmidsiz bu yalan \u201ch\u0259qiq\u0259t\u201din \u00f6mr\u00fc bo\u015f x\u0259yallara, fantaziyalara s\u00f6yk\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131sa, f\u0259q\u0259t \u00e7ox q\u0131sa zaman m\u0259saf\u0259sind\u0259 olur v\u0259 bu yalan \u201ch\u0259qiq\u0259tl\u0259\u201d \u00f6m\u00fcr yollar\u0131 boyunca \u00e7ox uzaq m\u0259saf\u0259y\u0259 d\u0259 add\u0131mlamaq olmur.<\/p>\n<p>Dem\u0259k K\u0259mbisin \u00f6m\u00fcr yolunda tutdu\u011fu bu yol \u00fcmidsiz v\u0259 saxta yoldur. Bu yol indiki halda K\u0259mbisi yaln\u0131z rahat, firavan h\u0259yata yox, sonu bilinm\u0259y\u0259n qorxunc bir u\u00e7uruma s\u0259sl\u0259yir. K\u0259mbis is\u0259 indilikd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qorxunc u\u00e7urum\u00a0 qar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011funun he\u00e7 f\u0259rqind\u0259 d\u0259 deyil v\u0259 ya bunu he\u00e7 hiss etmirdi d\u0259. Bu halda o, ancaq q\u0259rar\u0131nda israrl\u0131d\u0131r. Az\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 ya davran\u0131\u015f t\u0259rzinin ucbat\u0131ndan indilikd\u0259 b\u00fct\u00f6v bir Kir n\u0259slinin m\u0259hvin\u0259 nail olur.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dialoqlara diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>R\u0259qsan\u0259 &#8211; (ona m\u00fcraci\u0259tl\u0259) Qara g\u00fcnl\u0259rimiz ba\u015fland\u0131 bizim, h\u00f6km\u00fcdar! S\u0259n bizim ail\u0259y\u0259 \u00f6l\u00fcm k\u00f6lg\u0259si sald\u0131n! (a\u011flay\u0131r)<\/p>\n<p>K\u0259mbis &#8211; (R\u0259qsan\u0259 v\u0259 At\u0259\u015f\u0259 ) Qad\u0131n ki, qad\u0131n! Gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz a\u011flars\u0131n\u0131z ki, g\u00f6z ya\u015flar\u0131n\u0131z qara fikirl\u0259rinizi yusun, l\u0259k\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259sin \u00fcr\u0259yinizd\u0259n. T\u0259mizl\u0259nm\u0259z!<\/p>\n<p>R\u0259qsan\u0259 &#8211; S\u0259nin g\u00fcn\u00fcn\u0259 a\u011flay\u0131ram, h\u00f6km\u00fcdar! Sabah bir \u00f6l\u00fcm-dirim sava\u015f\u0131nda hay\u0131na yet\u0259c\u0259k qarda\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r m\u0259n\u0259! K\u00fcr\u0259yin\u0259 saplanacaq x\u0259nc\u0259rin qaba\u011f\u0131na kim duracaq? Damar\u0131ndan axan qan\u0131n h\u00f6km\u00fc il\u0259 kim s\u0259n\u0259 arxa olacaq? Kim parlaq nitql\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 vilay\u0259td\u0259n ax\u0131b g\u0259lmi\u015f, ne\u00e7\u0259 dild\u0259 dan\u0131\u015fan bu ba\u015fs\u0131z ordunun q\u0259z\u0259bini yat\u0131racaq? Kim \u00f6z a\u011fl\u0131, t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 qorxunc d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri u\u011furlu axara salacaq? Kimin qolunun q\u00fcdr\u0259ti, s\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u0259s\u0259ri Kir evinin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rini mat qoyacaq? T\u0259k dir\u0259k \u00fcst\u0259 ev olarm\u0131, q\u0259ddar \u015fah\u0131m?!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 And i\u00e7ir\u0259m bu az\u011f\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259dal\u0259tli c\u0259zan\u0131 verm\u0259kd\u0259n m\u0259ni saxlayan atam\u0131n ruhuna, s\u0259nin birc\u0259 cavab\u0131n varsa, o da \u00fcr\u0259yin\u0259 saplanas\u0131 bir x\u0259nc\u0259rdir. Ulu H\u00fcrm\u00fcz \u015fahiddir ki, m\u0259nim d\u0259 s\u0259brimin bir \u0259ndaz\u0259si var! (Q\u0259d\u0259hi g\u00f6t\u00fcrub ba\u015f\u0131na \u00e7\u0259kir. Bir m\u00fcdd\u0259t s\u0259ssizlik. Hardansa uzaqdan musiqi s\u0259sl\u0259nir. Bu, Smerdisin sevdiyi bir havad\u0131r)<\/p>\n<p>R\u0259qsan\u0259 &#8211; E\u015fidirs\u0259nmi, At\u0259\u015f, Smerdisin sevdiyi hava!&#8230;(yen\u0259 a\u011flay\u0131r. K\u0259mbis e\u015fitmirmi\u015f kimi i\u00e7ir )<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 (a\u011flaya-a\u011flaya) Yegan\u0259 t\u0259s\u0259llimi d\u0259 itirdim!&#8230;<\/p>\n<p>R\u0259qsan\u0259 &#8211; ( K\u0259mbis\u0259) H\u00f6kmdar, s\u00fcfr\u0259mizd\u0259ki o iki nar\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u0259nmi? Onlardan da bir \u015fey anlamad\u0131nm\u0131?<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Biri\u00a0 s\u0131x\u0131l\u0131b o narlar\u0131n. M\u0259nim \u015f\u0259rab\u0131ma ax\u0131b \u015fir\u0259si.<\/p>\n<p>R\u0259qsan\u0259 &#8211; El\u0259dir, h\u00f6km\u00fcdar! (s\u0131x\u0131lm\u0131\u015f nar\u0131n qab\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259lin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr) S\u0259n Kir n\u0259slini bax bu qab\u0131\u011fa d\u00f6nd\u0259rdin, s\u0131xd\u0131n, s\u0131xd\u0131n, bir q\u0259tr\u0259 d\u0259 \u015fir\u0259si qalmad\u0131! \u00d6z k\u00f6k\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcn baltalad\u0131n!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 ( q\u0131\u015fq\u0131r\u0131r) Qoy ulu ruhlar m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n! (x\u0259nc\u0259ri \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 il\u0259 R\u0259qsan\u0259nin k\u00f6ks\u00fcn\u0259 saplama\u011f\u0131 bir olur. At\u0259\u015f q\u0131\u015fq\u0131r\u0131b \u00f6z\u00fcnd\u0259n gedir)<\/p>\n<p>Saray adamlar\u0131 i\u00e7\u0259ri dolu\u015fdular. \u00d6lm\u00fc\u015f R\u0259qsan\u0259ni apar\u0131rlar. At\u0259\u015fin \u00fcz\u00fcn\u0259 su vurub ay\u0131ld\u0131rlar. O, d\u0259li kimidir. Kims\u0259 a\u011flay\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 (\u015f\u0259rab\u0131n v\u0259 tutdu\u011fu i\u015fin t\u0259sirind\u0259n qorxunc bir \u00e7\u0131l\u011f\u0131nl\u0131qla) K\u0259sin h\u0131\u00e7q\u0131r\u0131qlar\u0131! A\u011flamaq yox, sevinm\u0259k laz\u0131m! \u00c7a\u011f\u0131r\u0131n, ba\u015f kahini!<\/p>\n<p>K\u0259mbis az\u011f\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 pyesin dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan h\u0259yat yolda\u015f\u0131 R\u0259qsan\u0259d\u0259n e\u015fitdiyi ac\u0131 h\u0259qiq\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k onun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 bais olur. Daha sonra \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259r n\u0259fsin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n\u00a0 \u201csev\u0259-sev\u0259\u201d, \u201c\u0259zizl\u0259y\u0259-\u0259zizl\u0259y\u0259\u201d yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u0259rgin olaylar\u0131n ard\u0131nca he\u00e7 bir d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259nin i\u00e7ind\u0259 sanki ya\u015fan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcnt\u00fc alaraq az\u011f\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131n davam\u0131 kimi indilikd\u0259 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fc h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259di \u00fcz\u0259rind\u0259n insafs\u0131zcas\u0131na tapdalay\u0131b ir\u0259li add\u0131mlayaraq\u00a0 onun bac\u0131s\u0131 olan At\u0259\u015fi ba\u015f kahin vasit\u0259sil\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u0259yas\u0131zcas\u0131na arvad elan etdirir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 remarka v\u0259 dialoqda K\u0259mbisin az\u011f\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131 b\u0259dii v\u0259ziyy\u0259td\u0259n do\u011fan m\u0259qam kimi qabard\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>(\u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131l\u011f\u0131n bir ifad\u0259, ac g\u00f6zl\u0259ri yava\u015f-yava\u015f \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259n At\u0259\u015fin g\u00f6z\u0259l \u00fcz\u00fcn\u0259, a\u00e7\u0131q yaxas\u0131na dikilib)<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 E\u015fidin! Bu g\u00fcn Kir o\u011flu K\u0259mbisin xo\u015fb\u0259xt g\u00fcn\u00fcd\u00fcr! O, ulu ruhlar\u0131n h\u00f6km\u00fcn\u0259 v\u0259 babalar\u0131m\u0131z\u0131n qurdu\u011fu qaydalara ita\u0259t edib \u00f6lm\u00fc\u015f arvad\u0131n\u0131n bac\u0131s\u0131 g\u00f6z\u0259l At\u0259\u015fi \u0130ran tac\u0131n\u0131n \u0259n qiym\u0259tli da\u015f-qa\u015f\u0131 v\u0259 \u015fah\u0259n\u015fah\u0131n arvad\u0131 elan edir! Han\u0131 ba\u015f kahin?<\/p>\n<p>Ba\u015f kahin &#8211; (ir\u0259li g\u0259lir) M\u0259n burdayam, h\u00f6km\u00fcdar!<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013 Qanun yol verirmi bu izdivaca, m\u00fcq\u0259dd\u0259s ata!<\/p>\n<p>Ba\u015f kahin &#8211; (t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259) Qanunlar\u0131 \u00f6lk\u0259nin hakimi verir, \u015fah\u0131m! Qanunlar\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k, l\u0259\u011fv etm\u0259k, yaratmaq sizin \u0259linizd\u0259 deyil, m\u0259g\u0259r? (k\u0259nara) Qanun kas\u0131b\u0131n a\u011fas\u0131d\u0131r, g\u00fccl\u00fcn\u00fcn qulu.<\/p>\n<p>K\u0259mbis \u2013(raz\u0131l\u0131qla) M\u0259n bu izdivac\u0131 qanunil\u0259\u015fdirir\u0259m! \u0130ndi is\u0259 \u015f\u0259rab verin! Qoy yeni \u00dclah\u0259zr\u0259t d\u0259 toya haz\u0131rla\u015fs\u0131n.<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 (ged\u0259-ged\u0259, k\u0259nara) \u0130\u015ftah\u0131n\u0131 saxla, h\u00f6km\u00fcdar! M\u0259nim d\u0259 \u00f6z q\u0259rar\u0131m var. \u018flin\u0259 ke\u00e7s\u0259m, s\u0259n dey\u0259n olar!&#8230; (Fanes\u0259) B\u00fct\u00fcn \u00e7aylar\u0131n v\u0259 d\u0259nizl\u0259rin sirrini, m\u0259ni suriya sahill\u0259rin\u0259, oradan da Akbatana \u00e7atd\u0131ra bil\u0259n, \u0259n q\u0131sa v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz yolu, Atam\u0131n dostu Fanes, s\u0259n bilirs\u0259n! Xahi\u015fiml\u0259 s\u0259ni h\u00f6kmdar\u0131n \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131ndan xilas etdiyimi unutmam\u0131san! Atam\u0131n ruhu xatirin\u0259 bu gec\u0259- \u0259hrim\u0259n z\u00fclm\u0259ti d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259nd\u0259 apar m\u0259ni buradan. Apar Akbatana! Ordan da m\u0259n s\u0259ni \u00f6mr\u00fcn boyu b\u0259s ed\u0259c\u0259k var-d\u00f6vl\u0259tl\u0259 azad ed\u0259r\u0259m! V\u0259t\u0259nin\u0259, on \u00fc\u00e7 ild\u0259n b\u0259ri \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259diyin anan\u0131n, u\u015faqlar\u0131n\u0131n yan\u0131na ged\u0259rs\u0259n. Ax\u015fam yem\u0259yind\u0259n sonra Nil sahilind\u0259 s\u0259ni g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. U\u00e7urumun \u0259t\u0259yind\u0259. Orda at\u0131lm\u0131\u015f paltarlar\u0131mdan h\u00f6kmdar m\u0259nim sularda bo\u011fuldu\u011fumu e\u015fid\u0259c\u0259k!&#8230;. (Fanes s\u00fckutla raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir, gedir)<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 (t\u0259k) G\u00f6zl\u0259 m\u0259ni, g\u0259lir\u0259m ey damar\u0131ndan \u00e7\u0131l\u011f\u0131n az\u0259r qan\u0131 axan yar\u0131m! Yolumda \u00e7\u0259kdiyin \u0259zablar\u0131n \u0259v\u0259zini \u00f6z odlu ist\u0259yiml\u0259 verm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sir\u0259m!<\/p>\n<p>K\u0259mbis pyes boyu s\u0259p\u0259l\u0259n\u0259n v\u0259 ya davam v\u0259 inki\u015faf etdiril\u0259n az\u011f\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n son qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131rk\u0259n, f\u0259q\u0259t bu onun bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ba\u015f vermir. Hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259t Mu\u011fanl\u0131 Berda\u011fla, onun qarda\u015f\u0131 Sum\u0259rin vasit\u0259sil\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>K\u0259mbis is\u0259 indilikd\u0259 xeyli uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259 H\u0259b\u0259\u015fistan\u0131 z\u0259bt etm\u0259k \u00fcmidi il\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rini m\u0259hv etdiyi vaxt tamam t\u0259k v\u0259 arxas\u0131z v\u0259 \u00fcmidsiz bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. V\u0259 \u0259g\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259siz h\u0259r\u0259k\u0259t, add\u0131mlar\u0131n\u0131n, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n m\u00fcqabilind\u0259 \u201cb\u00f6y\u00fck planlar\u0131n\u0131\u201d haz\u0131rlaya bilirs\u0259 v\u0259 bunun sonlu\u011funda hans\u0131 u\u011furlu n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k olar. Bax, m\u0259s\u0259l\u0259 budur.<\/p>\n<p>\u0130ndilikd\u0259 is\u0259\u00a0 K\u0259mbisin Misird\u0259 q\u0259rarla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201ccah-c\u0259lall\u0131\u201d iqam\u0259tgah\u0131ndan tamam uzaql\u0131qlarda yerl\u0259\u015f\u0259n Akbatanda saray \u0259yanlar\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n m\u0259b\u0259d aras\u0131nda daxili gizli \u201cs\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u201d apar\u0131l\u0131r. Bu daxili-gizlin \u201cs\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u201dd\u0259 \u00e7oxplanl\u0131, \u00e7oxc\u0259h\u0259tli qatlar\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r: K\u0259mbis \u2013 Smerdis \u2013 Preksasp, Berda\u011f &#8211; K\u0259mbis &#8211; Preksasp, Sum\u0259r \u2013 Smerdis, At\u0259\u015f &#8211; Sum\u0259r \u2013 Smerdis, Berda\u011f &#8211; Sum\u0259r \u2013 Smerdis, Berda\u011f &#8211; Sum\u0259r \u2013 Smerdis &#8211; K\u0259mbis.<\/p>\n<p>Pyesin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan At\u0259\u015fin K\u0259mbisin Misird\u0259ki iqam\u0259tgah\u0131ndan geriy\u0259 &#8211; Akbatana gizli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 h\u00f6kmdar\u0131n b\u00fct\u00fcn gizli qalan planlar\u0131n\u0131n alt-\u00fcst olmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Berda\u011f Akbatanda t\u0259kc\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259ri il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 qarda\u015f\u0131 Sum\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fib K\u0259mbis hakimiyy\u0259tini rahat bir formada \u00f6z \u0259ll\u0259rind\u0259 saxlama\u011fa nail olur.<\/p>\n<p>Bu halda\u00a0 K\u0259mbis hakimiyy\u0259tini Berda\u011fla Sum\u0259r yox, qurulan oyun \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 K\u0259mbisin qarda\u015f\u0131 Smerdis ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6lk\u0259 idar\u0259 olunur. Smerdis ad\u0131 ona g\u00f6r\u0259 laz\u0131m idi ki, K\u0259mbisin aradan g\u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259diyi qarda\u015f\u0131n\u0131n indiki hakimiyy\u0259td\u0259 t\u0259msil olunmas\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin planlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ndilikd\u0259 sa\u011f kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n Smerdisin K\u0259mbisin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc\u00a0 v\u0259 ya yuxusunda g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259ki Akbatanda \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015fah elan etm\u0259si fikrinin qorxu, xof kimi \u00f6z\u00fcn\u0259 yax\u0131n buraxmad\u0131\u011f\u0131 bir\u00a0 halda g\u00f6zl\u0259nilm\u0259diyi bir m\u0259qamda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdis\u0259 d\u0259, qurulan oyun \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu yalan h\u0259qiq\u0259t kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k.\u00a0 Bu da t\u0259bii ki, i\u015fin gedi\u015fat\u0131 m\u00fcqabilind\u0259 \u00f6lk\u0259 xeyrin\u0259 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131lmas\u0131na yerind\u0259c\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 \u0259s\u0259rd\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259tin sonrak\u0131 inki\u015faf\u0131nda ba\u015f verir.<\/p>\n<p>\u0130ndilikd\u0259 At\u0259\u015f uzaq Misird\u0259n Akbatana g\u0259l\u0259n\u0259d\u0259k \u201cD\u00fcz iki ayd\u0131r ki, yollarda\u201dd\u0131r, \u201cd\u0259nizl\u0259rd\u0259n, s\u0259hralardan\u201d ke\u00e7\u0259r\u0259k indiki sevimli m\u0259kanda\u00a0 sevgili Sum\u0259rl\u0259 uzun ill\u0259rin h\u0259sr\u0259tlisi kimi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 eyni zamanda \u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259<\/p>\n<p>K\u0259mbis iqam\u0259tgah\u0131nda ba\u015f ver\u0259n dig\u0259r \u0259laq\u0259li olaylara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dialoqa diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 M\u0259nim \u0259zizim, ruhum, varl\u0131\u011f\u0131m!<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 (g\u00f6zl\u0259rin\u0259 inanm\u0131rm\u0131\u015f t\u0259ki sonsuz bir sevincl\u0259) Bu\u00a0 s\u0259ns\u0259n? Yoxsa, yuxu g\u00f6r\u00fcr\u0259m?! (ayr\u0131l\u0131b bir d\u0259 qucaqla\u015f\u0131rlar)<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013(a\u011flaya-a\u011flaya) h\u0259, m\u0259n\u0259m, m\u0259n&#8230;. s\u0259n\u0259 verdiyim \u0259zablar\u0131 unutdurma\u011fa, \u00f6m\u00fcrl\u00fck qulun olma\u011fa g\u0259ldim.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 M\u0259ns\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, indi uzaqlarda, Misird\u0259s\u0259n.<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 Misird\u0259n el\u0259 indic\u0259 yetirdim \u00f6z\u00fcm\u00fc. D\u00fcz iki ayd\u0131r ki, yoldayam. D\u0259nizl\u0259rd\u0259n, s\u0259hralardan ke\u00e7mi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Fikirl\u0259\u015firdim ki, indi Nil sahill\u0259rind\u0259 \u0259yl\u0259nirs\u0259n, m\u0259ni d\u0259 unutmusan!<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013(\u0259li il\u0259 onun a\u011fz\u0131n\u0131 tutur) Tanr\u0131dan qorxmursanm\u0131? S\u0259daq\u0259td\u0259 sizin g\u00f6z\u0259ll\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259rliyim\u0259 sevinmirs\u0259nmi?<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 S\u0259nsiz Akbatan ocaqs\u0131z ev t\u0259ki soyuqdu. H\u0259r yer s\u0259ni xat\u0131rlad\u0131rd\u0131. K\u0259mbisin c\u0259zas\u0131 Midiya ya\u011f\u0131 kimi oduma s\u0259pilib, sevgimi daha da alovland\u0131r\u0131b. Sonsuz bir \u00fcmid, yetilm\u0259z bir arzu!<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 Niy\u0259 yetilm\u0259z deyirs\u0259n, Sum\u0259r?! Bu g\u00fcnd\u0259n s\u0259n\u0259 s\u0131\u011f\u0131nd\u0131m. Qa\u00e7d\u0131m h\u00f6kmdar\u0131n yan\u0131ndan!&#8230;.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Nec\u0259 y\u0259ni qa\u00e7d\u0131n?<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 Onun a\u011fl\u0131 \u00e7a\u015f\u0131b, verdiyi c\u0259zalardan say\u0131-hesab\u0131 yoxdur. Kir oca\u011f\u0131n\u0131 da\u011f\u0131td\u0131!<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 N\u0259 olub ax\u0131? (k\u0259nara) Kir oca\u011f\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 \u00e7oxdank\u0131 arzumdur. Heyif ki, s\u0259n d\u0259 ora ba\u011fl\u0131san!<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 X\u0259nc\u0259ri bac\u0131m R\u0259qsan\u0259nin k\u00f6ks\u00fcn\u0259 sancd\u0131. Qarda\u015f\u0131 Smerdisi d\u0259nizd\u0259 bo\u011fdurdu.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Smerdisi? N\u0259 vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm! O ki, \u015fah\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n qat-qat a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 m\u00fcdrik idi.<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 El\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 q\u0259nim oldu. \u0130gidliyi il\u0259 bunca n\u00fcfuz qazanmasayd\u0131, do\u011fma qarda\u015f\u0131 ona d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259silm\u0259zdi&#8230;.. K\u0259mbis \u0259vv\u0259l onu geriy\u0259, Akbatana g\u00f6nd\u0259rdi, sonra yolda \u00f6ld\u00fcrtd\u00fc.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Geriy\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259kl\u0259 \u00fcr\u0259yi soyumad\u0131m\u0131?<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 Yuxuda g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc ki, Smerdis \u0130ran taxt\u0131na oturub. Ba\u015f\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 d\u0259yir. Qarda\u015f qatili oldu qorxusundan!&#8230; (Sum\u0259ri daha h\u0259rar\u0259tl\u0259 qucaqlay\u0131r) \u0130lahi, o, s\u0259n\u0259 nec\u0259 d\u0259 \u00e7ox ox\u015fay\u0131rd\u0131?&#8230; &#8230;Ba\u015f\u0131 dumanlanandan sonra K\u0259mbis y\u0131rt\u0131c\u0131ya d\u00f6n\u00fcr. O g\u00fcn Midiya igidl\u0259rin\u0259 divan tutdu. Diri-diri torpa\u011fa g\u00f6md\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Kimdi o igidl\u0259r, n\u0259 g\u00fcnahlar\u0131 var idi&#8230;<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013(k\u0259nara) Dem\u0259y\u0259 dilim d\u0259 g\u0259lmir. (sonra q\u0259tiyy\u0259tl\u0259) Qarda\u015f\u0131n Ar\u011f\u0131n da onlar\u0131n aras\u0131nda idi.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013(d\u0259lic\u0259sin\u0259) S\u0259n n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rsan. N\u0259 ac\u0131 x\u0259b\u0259r!Aman Allah! Ar\u011f\u0131n!\u018fziz qarda\u015f\u0131m! O ki, he\u00e7 iyirmi ya\u015fa \u00e7atmam\u0131\u015fd\u0131. (\u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f kimi) \u0130ndi bu f\u0259lak\u0259ti Berda\u011fa nec\u0259 deyim?<\/p>\n<p>Pyesin dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan\u00a0\u00a0 Berda\u011f is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Sum\u0259rl\u0259 At\u0259\u015f aras\u0131nda ged\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 uzaqdan da olsa dinl\u0259y\u0259r\u0259k K\u0259mbisl\u0259 v\u0259 ya onun iqam\u0259tgah\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259rgin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 qap\u0131laraq indilikd\u0259 he\u00e7 d\u0259 uza\u011fa getm\u0259y\u0259n bulan\u0131q v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f kimi uy\u011fun bir yollar axtar\u0131r v\u0259 onu qaplayan g\u0259rgin fikir ax\u0131n\u0131ndan son durumuna ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259k dil\u0259yini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 bu \u201cdil\u0259yin\u201d\u00a0 \u00f6z\u00fc is\u0259 Berda\u011f\u0131n daxili \u015f\u00fcuralt\u0131 fikir ax\u0131n\u0131ndan birba\u015fa\u00a0 konkret hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n, tamam reall\u0131\u011fa uy\u011fun g\u0259l\u0259n\u00a0 dil\u0259k kimi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir:<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (k\u0259narda, t\u0259k) Dem\u0259li, Smerdis \u0130ran taxt\u0131na oturub. Ba\u015f\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 d\u0259yir! Amma Kir o\u011flu Smerdis art\u0131q \u00f6lm\u00fc\u015f! (fikirli-fikirli oturur) Smerdis&#8230;. \u0130ran taxt\u0131&#8230; (sonra bird\u0259n n\u0259 is\u0259 tap\u0131bm\u0131\u015f kimi yerind\u0259n qalx\u0131r) Taleyin \u0259mri bel\u0259ymi\u015f! Kir o\u011flu Smerdis olmas\u0131n, az\u0259r o\u011flu Sum\u0259r olsun. K\u0259mbisin qarda\u015f\u0131 olmas\u0131n, m\u0259nim qarda\u015f\u0131m olsun! (sevincl\u0259 g\u0259zi\u015fir).<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq Berda\u011f At\u0259\u015fl\u0259 Sum\u0259rin s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri zaman\u0131 qarda\u015f\u0131 Ar\u011f\u0131n\u0131n\u00a0 K\u0259mbis t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 m\u0259hkum edilm\u0259si x\u0259b\u0259rini d\u0259\u00a0 \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131, \u00fcz\u00fcc\u00fc bir hal kimi qar\u015f\u0131lasa da bunu \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 o, taleyin h\u00f6km\u00fc kimi q\u0259bul edir:<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (yax\u0131nla\u015f\u0131r) M\u0259n ham\u0131s\u0131n\u0131 e\u015fitdim, qarda\u015f! (susub onu qucaqlay\u0131r.Sonra asta-asta) A\u011flay\u0131b-s\u0131zlamaq Ar\u011f\u0131n\u0131 biz\u0259 qaytarmayacaq. Bu taleyin h\u00f6km\u00fcd\u00fcr. Qarda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc biz\u0259 d\u0259rs olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Berda\u011f\u0131n At\u0259\u015fl\u0259 d\u0259 dialoqu \u00e7ox maraql\u0131 bir b\u0259dii v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. Berda\u011f At\u0259\u015fi u\u015faql\u0131qdan \u00fcz\u00fc b\u0259ri yax\u015f\u0131 tan\u0131sa da qarda\u015f\u0131 Sum\u0259r\u0259 olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, sevgisin\u0259, s\u0259daq\u0259tin\u0259 bir daha indilikd\u0259 inand\u0131\u011f\u0131 halda, yen\u0259 d\u0259 K\u0259mbis v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda ba\u015f ver\u0259n olaylar bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00f6yr\u0259nm\u0259k, do\u011fru, d\u00fcr\u00fcst m\u0259lumat\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k\u00a0 \u00fcmidind\u0259dir. At\u0259\u015f is\u0259 Berda\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn indilikd\u0259 \u00fcmidl\u0259ri do\u011fruldan maraql\u0131 bir m\u0259qama ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir:<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 (s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini Berda\u011f\u0131n e\u015fitdiyind\u0259n utana &#8211; utana) Tanr\u0131 s\u0259n\u0259 yar olsun, Sum\u0259rin qarda\u015f\u0131!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (At\u0259\u015f\u0259) U\u015faql\u0131qdan g\u00f6z\u00fcm \u00f6n\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcn! Sevgin\u0259, s\u0259daq\u0259tin\u0259 z\u0259rr\u0259c\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259m yoxdur! F\u0259q\u0259t!<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 F\u0259q\u0259t n\u0259? Olmaya indi d\u0259 siz biz\u0259 mane olmaq, m\u0259n\u0259 \u0259zab verm\u0259k ist\u0259yirsiniz?<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 \u018fsla! Mandanan\u0131n n\u0259v\u0259si! S\u0259nin s\u00f6zl\u0259rini dinl\u0259diyim anlarda ulu tanr\u0131 m\u0259n\u0259 h\u0259qiq\u0259t yolunu ni\u015fan verdi! Amma \u0259vv\u0259lc\u0259 s\u0259n m\u0259nim sor\u011fuma cavab ver!<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 Allah \u015fahiddir ki, m\u0259n sizd\u0259n h\u0259qiq\u0259ti gizl\u0259tmir\u0259m.<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 Smerdisi yolda kim \u00f6ld\u00fcrd\u00fc?<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 \u015eah\u0131n dostu! Preksasp! \u015eah\u0131n oxlad\u0131\u011f\u0131 o\u011flunun intiqam\u0131n\u0131 alma\u011fa \u0259lin\u0259 imkan d\u00fc\u015fd\u00fc! K\u0259mbis onu da yaralam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 Aha!&#8230; Bunu \u015fahdan, Preksaspdan v\u0259 s\u0259nd\u0259n ba\u015fqa bil\u0259n varm\u0131?<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 Yaln\u0131z bac\u0131m R\u0259qsan\u0259 bilirdi. Onun da ruhu tanr\u0131ya qovu\u015fmu\u015f!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (n\u0259yi is\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcb bi\u00e7\u0259-bi\u00e7\u0259 g\u0259zi\u015fir) Onda Mu\u011fan g\u00f6z\u0259li n\u0259n\u0259nin ruhuna and i\u00e7 ki, sirrimizi \u00f6z\u00fcnl\u0259 q\u0259br\u0259 aparacaqsan!<\/p>\n<p>At\u0259\u015f \u2013 N\u0259n\u0259m Mandanan\u0131n ruhuna v\u0259 qarda\u015f\u0131n Sum\u0259r\u0259 olan \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz sevgim\u0259 and i\u00e7ir\u0259m! M\u00fcq\u0259dd\u0259s ruhlar d\u00fcz\u00fcnd\u0259 qu\u015flar s\u00fcm\u00fckl\u0259rimi dids\u0259 d\u0259, bu sirri kims\u0259y\u0259 a\u00e7maram!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 Onda unutma ki. \u015eah\u0131n qarda\u015f\u0131 Smerdis \u00f6lm\u0259mi\u015f! O sa\u011fd\u0131r! \u0130ndu burda sarma\u015f\u0131b durdu\u011fun Mu\u011fanl\u0131 Sum\u0259r yox, Kir o\u011flu Smerdisdir! (q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 Sum\u0259r\u0259) Biz dan\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q, qarda\u015f!<\/p>\n<p>V\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapan pyesin q\u0259hr\u0259man\u0131 Berda\u011f At\u0259\u015f\u0259 t\u0259lqin edir ki, indiki halda v\u0259 ya bundan sonra g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc adam Sum\u0259r yox, K\u0259mbisin do\u011fma qarda\u015f\u0131 Smerdis olmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z bu halda, K\u0259mbis hakimiyy\u0259tini devirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Smerdis K\u0259mbis \u00fc\u00e7\u00fcn indiki m\u0259qamda do\u011fma qarda\u015f\u0131 kimi yox, \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 ondan daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcn olan v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 taxt-tac\u0131n\u0131 \u0259lind\u0259n alan, b\u00f6y\u00fck g\u00fcc v\u0259 q\u00fcdr\u0259t sahibi kimi d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00f6vqeyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n, dayan\u0131ql\u0131, s\u0259rt v\u0259 m\u00fcbariz h\u00f6kmdarl\u0131q funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259 bil\u0259n q\u00fcvv\u0259 kimi q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>K\u0259mbis is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 qarda\u015f\u0131\u00a0 Smerdisd\u0259 olan daha yax\u015f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259, \u00f6z, \u015f\u0259xsi varl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirdi, bu olmad\u0131qda is\u0259 q\u0131sqancl\u0131q hissi il\u0259 ya\u015fayan K\u0259mbisd\u0259, onun daxili varl\u0131\u011f\u0131nda bu, alovlu bir h\u0259dd\u0259 \u00e7ataraq qarda\u015f qatili kimi y\u0131rt\u0131c\u0131, da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 bir q\u00fcvv\u0259, bir vulkan kimi p\u00fcsk\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Berda\u011f is\u0259 K\u0259mbisl\u0259 Smerdis aras\u0131nda yaranan bu daxili g\u0259rginlik, el\u0259c\u0259 d\u0259 iqam\u0259tgahda ba\u015f ver\u0259n dig\u0259r olaylar\u0131n t\u0259hlilind\u0259 \u0259n ortaq variant olan Smerdis ad\u0131 alt\u0131nda Akbatanda qarda\u015f\u0131 Sum\u0259rl\u0259 birg\u0259 hakimiyy\u0259tin idar\u0259\u00e7iliyini \u00f6z \u0259ll\u0259rind\u0259 rahat saxlama\u011fa nail olur:<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 T\u0259z\u0259 \u015fah\u0131m\u0131z \u0259lah\u0259zr\u0259t Smerdisin ad\u0131ndan \u0259mr edir\u0259m! K\u00fcl\u0259kd\u0259n qanad tax\u0131n! \u0130ran s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259 x\u0259b\u0259rsiz bir oymaq qalmas\u0131n! Bu xo\u015fb\u0259xt x\u0259b\u0259ri ham\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131n!&#8230;(qullara) \u0259lah\u0259zr\u0259t sizi azad edir! Gedin, \u00f6z yurdunuza! Azad h\u0259yat qurun! Ya\u015fay\u0131n! Tale sizi bir d\u0259 saray zindanlar\u0131na tu\u015f el\u0259m\u0259sin! Ke\u00e7diyiniz b\u00fct\u00fcn yollarda \u0259lah\u0259zr\u0259tin xeyirxahl\u0131\u011f\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131n! Qoy onun \u015f\u00f6hr\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131ls\u0131n! Al\u0259m bilsin ki, \u0130ran\u0131n yeni h\u0259yat\u0131, m\u00fcharib\u0259siz, asud\u0259 g\u00fcnl\u0259ri ba\u015flan\u0131r. Daha ya\u015f\u0131l z\u0259mil\u0259r ordu d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7evrilm\u0259z. Gedin, Tanr\u0131 siz\u0259 yar olsun!<\/p>\n<p>(H\u0259r\u0259ml\u0259r g\u0259lir)<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 \u015eah Smerdis sizi azad edir! Qay\u0131d\u0131n \u00f6z v\u0259t\u0259niniz\u0259! Pulunuz, mal\u0131n\u0131z v\u0259 xo\u015fb\u0259xtliyiniz yet\u0259r. Ulu H\u00fcrm\u00fcz siz\u0259 yar olsun.<\/p>\n<p>(H\u0259r\u0259ml\u0259r sevincd\u0259n bir-birin\u0259 d\u0259yir. H\u0259r\u0259 bir t\u0259r\u0259f\u0259 qa\u00e7\u0131r)<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013(k\u0259narda t\u0259k dayanm\u0131\u015f el\u00e7iy\u0259) S\u0259n is\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz qov at\u0131n\u0131! Misird\u0259 \u0130ran ordusuna, \u015fah K\u0259mbis\u0259 x\u0259b\u0259r yetir ki, qarda\u015f\u0131 Smerdis Akbatana qay\u0131dandan sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015fah elan edib, taxt-taca sahib durdu!<\/p>\n<p>El\u00e7i \u2013 \u018flah\u0259zr\u0259t Smerdis\u0259 ita\u0259ty borcumuzdur! (gedir)<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013(t\u0259k, \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259) D\u00f6z, indi bu x\u0259b\u0259r\u0259, K\u0259mbis! Qoy g\u00f6r\u00fcm ordular\u0131n bu yay\u0131n q\u0131zmar\u0131nda susuz s\u0259hralardan nec\u0259 ke\u00e7ib qay\u0131dacaq. Qorxma, Berda\u011f, qorxma! Bu tanr\u0131n\u0131n \u00f6z h\u00f6km\u00fcd\u00fcr. Q\u0259lbim m\u0259n\u0259 deyir ki, s\u0259n d\u00fcz yoldasan! Midiyan\u0131n intiqam\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bundan ayr\u0131 \u00e7ar\u0259 g\u00f6rm\u0259dim!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u00f6lk\u0259nin idar\u0259\u00e7iliyini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k\u00a0 yolunda saray \u0259yanlar\u0131ndan olan Preksasp\u0131n da K\u0259mbis t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6nd\u0259ril\u0259n gizli fiqurdan da istifad\u0259 etm\u0259yi unutmur. Amma bu halda Berda\u011f\u0131n gizli plan\u0131ndan Preksasp\u0131n he\u00e7 bir m\u0259lumat\u0131 olmasa bel\u0259, Berda\u011f \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Preksaspla gizli s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni \u0259ks etdir\u0259n m\u0259ktub yollay\u0131r v\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n bu m\u0259ktub is\u0259 h\u0259r iki fiqur aras\u0131nda yaranan gizli s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si kimi Berda\u011f idar\u0259\u00e7iliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (t\u0259k, Preksaspa m\u0259ktub yaz\u0131r) \u201cUlu H\u00fcrm\u00fcz s\u0259n\u0259 yar olsun, Preksasp! Biz ikimiz d\u0259 \u00e7oxdan K\u0259mbis saray\u0131nday\u0131q. \u0130ran s\u0259lt\u0259n\u0259tinin bizd\u0259n gizli sirri yoxdur. K\u0259mbisin \u00e7\u0131l\u011f\u0131n ehtiraslar\u0131 s\u0259n\u0259 d\u0259, m\u0259n\u0259 d\u0259 baha ba\u015fa g\u0259lib. Yegan\u0259 o\u011flunu sin\u0259sind\u0259n oxlama\u011fa nec\u0259 \u0259li g\u0259ldi? Bu d\u0259rd\u0259 nec\u0259 d\u00f6zd\u00fcn? Qarda\u015f\u0131m Ar\u011f\u0131n\u0131 diri-diri torpa\u011fa quylatd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidis\u0259n. At\u0259\u015f\u0259 sevgisin\u0259 g\u00f6r\u0259 qarda\u015f\u0131m Sum\u0259r\u0259 verdiyi c\u0259za yad\u0131ndad\u0131rm\u0131? Buna n\u0259 vaxta kimi d\u00f6zm\u0259k olar? Kir o\u011flu Smerdisin taleyini s\u0259nd\u0259n, bir d\u0259\u00a0 bizd\u0259n qeyri bil\u0259n yoxdur. \u0130randa Smerdisin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 kims\u0259 inanm\u0131r! Onsuz da camaat\u0131n fikrini d\u0259yi\u015f\u0259 bilm\u0259zs\u0259n! K\u0259mbisin z\u00fclm v\u0259 q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131ndan bezikmi\u015f\u00a0 camaat\u0131n \u00fcmidi ki\u00e7ik qarda\u015fa idi. Onun s\u0259nin \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc e\u015fid\u0259n xalq\u0131n q\u0259z\u0259bini t\u0259s\u0259vv\u00fcr edirs\u0259nmi? Yegan\u0259 yolun biz\u0259 qo\u015fulmaqd\u0131r. Qoy o\u011flunun ruhu s\u0259ni intiqama s\u0259sl\u0259sin!\u201d<\/p>\n<p>Berda\u011f\u0131n qarda\u015f\u0131 Sum\u0259r indilikd\u0259 Akbatanda \u0130ran \u015fah\u0131 K\u0259mbisin qarda\u015f\u0131 Smerdis ad\u0131na taxta \u0259yl\u0259\u015fib \u0259mrl\u0259r verirk\u0259n taxt-tac \u0259traf\u0131nda v\u0259 ya iqam\u0259tgahda ba\u015f ver\u0259n ke\u00e7mi\u015f olaylara bir daha n\u0259z\u0259r yetirir, qarda\u015f\u0131 Berda\u011f\u0131n K\u0259mbisin uza\u011fagetm\u0259y\u0259n siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259rqli \u00f6z missiyas\u0131n\u0131 ortal\u0131\u011fa qoyur. Berda\u011f is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 qarda\u015f\u0131 Sum\u0259rin indiki \u015fahl\u0131q taxt-tac\u0131ndak\u0131 f\u0259rqli g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 daxili sevinc hissini gizl\u0259d\u0259 bilmir:<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Qulaq as\u0131n, \u0259yanlar! \u0130ran \u0259silzad\u0259l\u0259ri! Qarda\u015f\u0131m K\u0259mbis taxt-tac\u0131 l\u0259k\u0259l\u0259di. H\u0259b\u0259\u015fistan c\u0259ng\u0259llikl\u0259rind\u0259 ac-susuz qalm\u0131\u015f orduda adamlar bir-birini yeyir. Qarda\u015f\u0131m araya m\u00fcnaqi\u015f\u0259 sald\u0131. M\u00fcxt\u0259lif q\u0259bil\u0259 v\u0259 xalqlardan qopub g\u0259lmi\u015f igidl\u0259ri bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n etdi. \u00d6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizi m\u00f6hk\u0259ml\u0259tm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, qara h\u0259b\u0259\u015fl\u0259rin bo\u015f torpaqlar\u0131na cumdu! \u015eimaldan ba\u015f qald\u0131ran t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rimiz varm\u0131? Sarmat s\u00fcvaril\u0259rinin yeni tufan\u0131 qopanda onu kim yat\u0131racaq? Ordu d\u00f6n\u00fcb g\u0259l\u0259n\u0259d\u0259k \u0130ran viran\u0259y\u0259 d\u00f6nm\u0259zmi? Bilin v\u0259 agah olun! \u015eah K\u0259mbis yat\u0131b yuxusunda g\u00f6rd\u00fc ki, do\u011fma qarda\u015f\u0131, y\u0259ni m\u0259n Kir o\u011flu Smerdis taxta oturmu\u015fam, ba\u015f\u0131m g\u00f6yl\u0259r\u0259 d\u0259yir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259ni geri d\u00f6nd\u0259rdi, x\u0259yan\u0259tl\u0259 \u00f6ld\u00fcrtm\u0259k ist\u0259di. Lakin taleyin h\u00f6km\u00fcnd\u0259n qa\u00e7maq olmaz! Yuxu h\u0259qiq\u0259t\u0259 d\u00f6nm\u0259li imi\u015f! M\u0259n satq\u0131nlar\u0131n hiyl\u0259sini vaxt\u0131nda duydum. Onlar\u0131n c\u0259zas\u0131n\u0131 verib qa\u00e7d\u0131m. Atam\u0131n qan\u0131 bahas\u0131na qurdu\u011fu s\u0259lt\u0259n\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn taxta oturdum!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (b\u0259rkd\u0259n) Ulu H\u00fcrm\u00fcz \u015fah\u0259n\u015fah Smerdis\u0259 yar olsun! (\u0130\u00e7\u0259risind\u0259ki sevinci zorla gizl\u0259dir) &#8230; Sizin g\u0259li\u015finizi \u0130ran\u0131n xo\u015fb\u0259xt g\u00fcnl\u0259rinin ni\u015fan\u0259si sand\u0131m, h\u00f6km\u00fcdar! (k\u0259nara) \u0130lahi, \u015fahl\u0131q nec\u0259 d\u0259 yara\u015f\u0131r qarda\u015f\u0131ma.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Saraya g\u0259l\u0259n x\u0259racdan x\u0259b\u0259rin varm\u0131?<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 \u0130yirmi ildir, \u0130ran\u0131n iyirmi \u0259yal\u0259tinin x\u0259rac\u0131n\u0131 m\u0259n hesablam\u0131ramm\u0131, h\u00f6km\u00fcdar?!<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 M\u00fcharib\u0259 x\u0259zin\u0259ni bo\u015faltmam\u0131\u015fm\u0131?<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013X\u0259zin\u0259 bo\u015falmam\u0131\u015f, h\u00f6km\u00fcdar! Xalq\u0131n ev-e\u015fiyi, torpaqlar bo\u015fal\u0131b. X\u0259zin\u0259 dolduqca camaat\u0131n s\u0259br kasas\u0131 da dolub! Vergil\u0259r \u0259ndaz\u0259ni a\u015f\u0131b. \u00d6lk\u0259 qazan kimi qaynay\u0131r.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Xalq\u0131 ac ola-ola ordular b\u0259sl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u00e7\u00fcr\u00fckd\u00fcr, Berda\u011f! Evinin i\u00e7ini bo\u015f qoyub, i\u015f\u0131qs\u0131z, ocaqs\u0131z qoyub yeni d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 at\u0131lmaq axmaql\u0131qd\u0131r! Vergi verm\u0259kd\u0259n hans\u0131 \u0259yal\u0259tl\u0259r boyun qa\u00e7\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013Boyun qa\u00e7\u0131r\u0131lan yerd\u0259 zorla y\u0131\u011fm\u0131\u015flar, h\u00f6km\u00fcdar! &#8230;. M\u0259s\u0259l\u0259n Midiyada ! Hakimiyy\u0259t xalqlar\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini tapdalayanda \u015fahl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 naraz\u0131l\u0131q ba\u015flan\u0131r. Siz bilirsiniz ki, tarix\u0259n Midiyada, Albaniyada vergiy\u0259 zor olmam\u0131\u015f. Camaat art\u0131q n\u0259yi varsa, \u015fahl\u0131\u011fa pay g\u00f6nd\u0259rmi\u015f. Bu k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck xalq\u0131 ruh\u0259n ucald\u0131r.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 Yax\u015f\u0131, Berda\u011f. B\u00fct\u00fcn \u0259yal\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda x\u0259b\u0259r haz\u0131rla, sabaha!&#8230; \u0130ran\u0131n b\u00fct\u00fcn vilay\u0259tl\u0259rini iki illiy\u0259 vergid\u0259n azad edir\u0259m. Ard\u0131-aras\u0131 k\u0259silm\u0259y\u0259n vuru\u015flar ocaqlar\u0131 \u0259rsiz, torpaqlar\u0131 \u0259kin\u00e7isiz qoyub. \u00d6lk\u0259ni t\u0259k vergi hesab\u0131na, x\u0259racla y\u00fcks\u0259ltm\u0259k g\u00fcl\u00fcncd\u00fcr. \u018fn b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t i\u015f\u00e7i \u0259ll\u0259ridir. Cavanlar\u0131 orduya yox, \u0259kin sah\u0259l\u0259rin\u0259, karxanalara toplay\u0131n. \u00dc\u00e7 il kims\u0259 orduya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmayacaq&#8230;. Etiqad v\u0259 hakimiyy\u0259t \u0259kiz qarda\u015flard\u0131r. Bir-birind\u0259n ayr\u0131 ya\u015faya bilm\u0259zl\u0259r. Etiqad, inam hakimiyy\u0259tin \u0259sas\u0131 oldu\u011fu kimi, hakimiyy\u0259t d\u0259 dini m\u00fcdafi\u0259 edir. \u0130ran v\u0259 qeyri- \u0130ran \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s H\u00fcrm\u00fcz \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r tikilsin! Ulu Avesta ideyalar\u0131n\u0131 yayan mu\u011flar bu g\u00fcnd\u0259n \u015fahl\u0131\u011f\u0131n himay\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr! Soqdadan tutmu\u015f yunan \u00f6lk\u0259sin\u0259, Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizd\u0259n, Alban qap\u0131lar\u0131na \u2013 \u00f6lk\u0259nin inam\u0131 var: H\u00fcrm\u00fcz!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 (k\u0259nara) H\u0259l\u0259 ki, h\u0259r \u015fey arzumcad\u0131r, m\u00f6hk\u0259m dayan, qarda\u015f! (Sum\u0259r\u0259) Yan\u0131n\u0131za \u015fikay\u0259t\u00e7il\u0259r g\u0259lib, qaytar\u0131mm\u0131 geri onlar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Sum\u0259r &#8211; (q\u0259z\u0259bl\u0259) N\u0259 dedin?&#8230; \u00d6z yurdda\u015f\u0131n\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qalmayan adama g\u00fcz\u0259\u015ft olmayacaq! \u00c7a\u011f\u0131r \u015fikay\u0259t\u00e7il\u0259ri (Berda\u011f \u00e7\u0131x\u0131r) M\u0259ns\u0259bind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 bir kims\u0259 \u0259dal\u0259tsizlik g\u00f6rm\u0259m\u0259lidir. \u0130nsan ist\u0259yin\u0259 laqeydlik &#8211; \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259zaya layiqdir!<\/p>\n<p>Sum\u0259r taxtda oturduqca K\u0259mbisin qoydu\u011fu qayda-qanunlar\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq yeni islahatlarla \u00f6lk\u0259sinin idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 ba\u015flay\u0131rk\u0259n \u0259traf\u0131na onun bu add\u0131mlar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n yeni t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n toplanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Amma bu nec\u0259 ba\u015f verm\u0259lidir? B\u00fct\u00fcn bunlar Berda\u011fla Sum\u0259rin dialoqunda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r:<\/p>\n<p>Sum\u0259r &#8211; (\u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259) Taxtda oturanda el\u0259 bildim d\u00fcnyadan ayr\u0131ld\u0131m. Q\u0131z\u0131l tac alt\u0131nda sanki fikirl\u0259rim dumanland\u0131, ba\u015f\u0131m bo\u015fald\u0131. H\u00f6kmdarl\u0131qda xo\u015fb\u0259xtlik varm\u0131? El\u0259 bil q\u0259f\u0259s\u0259 sal\u0131n\u0131rsan, ruhun s\u0131x\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 S\u0259n o paltar\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 namin\u0259 geyirs\u0259n, qarda\u015f! Bu \u00f6l\u00fcm-dirim vuru\u015fudur. Daha geriy\u0259 yollar ba\u011flan\u0131b. \u0130ndi Midiyan\u0131n taleyi oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu oyundan asan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sum\u0259r \u2013 M\u0259n \u00f6l\u00fcmd\u0259n qorxmuram, qarda\u015f! \u018fg\u0259r bu vuru\u015funuzla xalq\u0131m\u0131z\u0131n qaranl\u0131q taleyini azac\u0131q i\u015f\u0131q sala bil\u0259c\u0259yiks\u0259, t\u0259r\u0259dd\u00fcd biz\u0259 yara\u015fmaz &#8230;.. \u0130ndi bizim aqib\u0259timiz saatlardan, g\u00fcnl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. K\u0259mbisin ordusunu qar\u015f\u0131lama\u011fa haz\u0131rla\u015fmal\u0131y\u0131q!<\/p>\n<p>Berda\u011f \u2013 Yegan\u0259 arxam\u0131z kimdir? S\u0259nin \u0259dal\u0259tini duyan kimi, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fs\u0131z, zorsuz camaat \u00f6z\u00fc m\u00fcdafi\u0259n\u0259 qalxacaq. \u0130ndi bir qay\u011f\u0131m\u0131z var. Oyunu uzatmaq, vaxt qazanmaq!<\/p>\n<p>Smerdis ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6lk\u0259nin idar\u0259\u00e7iliyini \u0259lind\u0259 m\u00f6hk\u0259m v\u0259 rahat saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Sum\u0259r qarda\u015f\u0131 Berda\u011fla birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k K\u0259mbis ordusunu qar\u015f\u0131lama\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131r. Xalq\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 namin\u0259 \u201c\u00f6l\u00fcm-dirim vuru\u015fu\u201dna haz\u0131rla\u015fan qarda\u015flar indilikd\u0259 \u201cOyunu uzatmaq, vaxt qazanmaq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn bu yolda t\u0259r\u0259fda\u015flar toplad\u0131qca daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259y\u0259 can at\u0131r.<\/p>\n<p>Qarda\u015flar\u0131n arxaland\u0131\u011f\u0131 yegan\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f is\u0259 xalqd\u0131r. Bu xalq is\u0259 onlar\u0131n birba\u015fa m\u0259nafeyin\u0259 uy\u011fun q\u0259rarlar\u0131n verilm\u0259si v\u0259 yerl\u0259rd\u0259 onun icras\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259 v\u0259 bununla da\u00a0 \u00f6lk\u0259nin idar\u0259 olunmas\u0131nda\u00a0 \u0259dal\u0259tlilik prinsipin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259sinin \u0259yani n\u00fcmun\u0259 kimi \u015fahidi olursa, bu halda xalq hakimiyy\u0259tl\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k \u201c\u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fs\u0131z, zorsuz\u201d olaraq \u00f6z\u00fc \u00f6lk\u0259sinin idar\u0259 v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131nda birba\u015fa i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olur.<\/p>\n<p>Amma xalq indilikd\u0259 anlamaq ist\u0259yir ki, \u00f6lk\u0259nin idar\u0259\u00e7iliyi kimin \u0259lind\u0259dir?! Smerdisin, yoxsa Sum\u0259rin? Smerdisdirs\u0259, bu, K\u0259mbisin qarda\u015f\u0131d\u0131r. Xalq bu qarda\u015flar\u0131 tan\u0131y\u0131r v\u0259 K\u0259mbisin \u0259ksin\u0259 olaraq daha xeyirxah v\u0259 \u0259dal\u0259tli oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn xalq m\u0259hz bu qarda\u015f\u0131n \u0259dal\u0259tli idar\u0259\u00e7iliyin\u0259\u00a0 daha \u00e7ox \u00fcmid b\u0259sl\u0259yir v\u0259 ya Sum\u0259rdis\u0259, bu halda v\u0259ziyy\u0259t qat-qat daha pis m\u0259qamla m\u00fc\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Xalq v\u0259 K\u0259mbisin ordusuna\u00a0 qar\u015f\u0131 davaml\u0131 olaraq duru\u015f g\u0259tirm\u0259k Sum\u0259r v\u0259 Berda\u011f qarda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc\u00a0 hallarla ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rdi. \u018fn yax\u015f\u0131 halda is\u0259 Smerdis ad\u0131 alt\u0131nda hakimiyy\u0259tin idar\u0259\u00e7iliyini \u0259ld\u0259 saxlamaqla qarda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn indilikd\u0259 do\u011frudan-do\u011fruya vaxt qazanmaq idi v\u0259 bu da d\u00fczg\u00fcn v\u0259 q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015f, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablanan oyun sxeml\u0259rind\u0259n biri idi v\u0259 bu da \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi.<\/p>\n<p>Dem\u0259k, indilikd\u0259 yalanla qurulan hakimiyy\u0259t \u0259slind\u0259 tarixi z\u0259rur\u0259tin n\u0259tic\u0259si kimi ger\u00e7\u0259kl\u0259nir v\u0259 yalan \u0259slind\u0259 H\u0259qiq\u0259t idi v\u0259 bu h\u0259qiq\u0259t is\u0259 yalan cildind\u0259 g\u0259lir ki, \u201cilk z\u0259rb\u0259yl\u0259 boynunu vurmas\u0131nlar v\u0259 yalan kimi im\u0259kl\u0259y\u0259-im\u0259kl\u0259y\u0259, add\u0131m atd\u0131qca h\u0259qiq\u0259t oldu\u011fu\u201d \u00fcz\u0259, zahir\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bu bax\u0131mdan pyesin q\u0259hr\u0259man\u0131 Sum\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u00fc\u0259llif b\u00f6y\u00fck \u201cb\u0259dii m\u0259suliyy\u0259t\u201d y\u00fckl\u0259yir. Sum\u0259r is\u0259 dramaturqun verdiyi b\u00f6y\u00fck \u201cb\u0259dii imkandan\u201d yerind\u0259c\u0259 yararlanmaq \u00fcmidind\u0259dir. Y\u0259ni bundan sonra h\u0259r at\u0131lacaq add\u0131m sonrak\u0131 anda\u00a0 \u0259vv\u0259l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f xeyirxahniyy\u0259tli m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir:<\/p>\n<p>Sum\u0259r &#8211; &#8230; Sabah m\u0259n yen\u0259 taxta \u00e7\u0131xaca\u011fam. \u00d6zg\u0259 ad\u0131yla &#8230;. Yen\u0259 yalan ba\u015flanacaq. Yalanm\u0131? Bizi azm\u0131 aldatm\u0131\u015flar! Azm\u0131 yalan e\u015fitmi\u015fik? Yox! Daha m\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc \u0259sil \u015fah hesab edir\u0259m. Z\u0259rd\u00fc\u015f ata \u00f6yr\u0259dirdi, insana g\u0259r\u0259ksiz olan h\u0259qiq\u0259td\u0259ns\u0259, insana g\u0259r\u0259kli olan yalan yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n dig\u0259r pyesi olan<strong> \u201cNuhun vertalyotu\u201d<\/strong> \u0259s\u0259rind\u0259 toxunulan m\u00f6vzu, ideya, problem \u0259sas\u0259n bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczl\u0259 s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n reall\u0131qlar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. Dramaturqun bu \u0259s\u0259rind\u0259 \u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d pyesind\u0259 oldu\u011fu kimi, ke\u00e7mi\u015f-indiki zaman anlam\u0131 daxili analoji rabit\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn qabar\u0131q b\u0259dii ifad\u0259si tap\u0131r.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r, Prezident, Prezidentin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, m\u00fc\u015favir Viktor Petrovi\u00e7 (k\u00f6hn\u0259 MK katibi), Milli M\u0259clisin s\u0259dri v\u0259 ya bu q\u0259bild\u0259n olan obrazlar ibr\u0259tamiz, simvolik m\u0259naland\u0131rmalar\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn daxili al\u0259mini v\u0259 ya f\u0259rdi psixoloji v\u0259ziyy\u0259tini ifad\u0259 ed\u0259n dialoq v\u0259 replikalar\u0131 il\u0259 pyesin b\u0259dii ruhuna b\u00fct\u00f6vl\u00fck a\u015f\u0131lay\u0131r v\u0259 onun estetik d\u0259y\u0259r qazanmas\u0131na g\u00fccl\u00fc b\u0259dii z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cNuhun vertalyotu\u201d 2 (iki) p\u0259rd\u0259li, 6 (alt\u0131) epizoddan (1- ci p\u0259rd\u0259 1- d\u0259n 4-c\u00fc epizod daxil olmaqla, 2-ci p\u0259rd\u0259 5-ci v\u0259 6-c\u0131 epizoddan) ibar\u0259tdir. Pyesd\u0259 ke\u00e7mi\u015f v\u0259 indi daxili-analoji rabit\u0259d\u0259 davam v\u0259 inki\u015faf etdirilir. Simvolik olaraq Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin ibr\u0259tamiz m\u0259naland\u0131rmalar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n d\u00f6vr\u00fc il\u0259 indiki zaman anlam\u0131nda ba\u015f ver\u0259n siyasi \u00e7evrili\u015fl\u0259raras\u0131 daxili uzla\u015fma pyesboyu daim izl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan \u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, Z\u0259rd\u00fc\u015f obraz\u0131 \u0259s\u0259rboyu daim hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259tin \u201csahmana sal\u0131nmas\u0131nda\u201d b\u0259dii s\u0259lahiyy\u0259ti \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcs\u0259 d\u0259, \u201cNuhun vertolyotu\u201d pyesind\u0259 bu v\u0259zif\u0259ni birba\u015fa deyil, dolay\u0131s\u0131 yolla simvolik olaraq Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r yerin\u0259 yetirir. Pyesd\u0259 bu obraz ke\u00e7mi\u015fl\u0259 indini birl\u0259\u015fdir\u0259n \u201cke\u00e7mi\u015fi g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 da\u015f\u0131yan\u201d, \u201cke\u00e7mi\u015fin se\u00e7ilmi\u015fl\u0259rini\u201d bu g\u00fcn\u0259 g\u0259tir\u0259n b\u00f6y\u00fck b\u0259dii s\u0259lahiyy\u0259t sahibi kimi izl\u0259nilir.<\/p>\n<p>Baxmayaraq ki, pyesd\u0259 Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin arvad\u0131 Vail\u0259 v\u0259 onun vasit\u0259sil\u0259 o\u011flu K\u0259nanla\u00a0 da ail\u0259daxili probleml\u0259ri diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nm\u0131r. Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u201cy\u00fcz ill\u0259r boyu insanlara haqq yolunu g\u00f6st\u0259rdi\u201dyi v\u0259 ya \u201cd\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn sirl\u0259rin\u0259 a\u00e7ar tapd\u0131\u201d\u011f\u0131 v\u0259 ham\u0131 onu \u201cAllah\u0131n yerd\u0259ki el\u00e7isi kimi\u201d q\u0259bul el\u0259diyi halda, arvad\u0131 Vail\u0259ni haqq yoluna g\u0259tir\u0259 bilmir, \u201cgedib b\u00fctp\u0259r\u0259st kafirl\u0259r\u0259 qo\u015ful\u201daraq onu \u201cbir d\u0259li, haval\u0131 say\u0131b la\u011fa qoyur\u201d, ax\u015famlar is\u0259 q\u0131l\u0131\u011f\u0131na girib, \u015firin, xo\u015f s\u00f6zl\u0259rl\u0259 onu ovsunlayaraq\u201d \u201ciblis kimi ruhunu soyub sirl\u0259rini al\u0131r, sabah is\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u0130ndilikd\u0259 is\u0259 Vail\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 pislikl\u0259r etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq \u201c\u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131\u201d olan Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n ona t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n qurtulmaq namin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir.<\/p>\n<p>M\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 ki, indilikd\u0259 d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f bu t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n qurtulmaq yolunda yegan\u0259 \u00fcmid yeri v\u0259 ya son \u015fans kimi\u00a0 Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 s\u0131\u011f\u0131n\u0131b v\u0259 onun b\u00f6y\u00fck s\u0259lahiyy\u0259t sahibi oldu\u011fu o g\u0259midir ki, onun vasit\u0259sil\u0259 burada insanlar, x\u00fcsusil\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f, se\u00e7ilmi\u015f insanlar t\u0259bii f\u0259lak\u0259td\u0259n xilas olaraq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f yeni v\u0259 rahat bir d\u00fcnyaya \u00fcz tuturlar v\u0259 bu i\u015fd\u0259 birba\u015fa vasit\u0259\u00e7i qismind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u015f\u0259xs is\u0259 Allah\u0131n yerd\u0259ki el\u00e7isi kimi q\u0259bul olunmu\u015f Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, yer \u00fcz\u00fcn\u00fc b\u00fcr\u00fcy\u0259n bu t\u0259bii f\u0259lak\u0259t b\u0259lk\u0259 d\u0259 ondan qaynaqlan\u0131r ki, \u201cinsanl\u0131\u011f\u0131n \u0259b\u0259di qanunlar\u0131n\u0131 pozan\u201d arvad\u0131 Vail\u0259 kimi haqq yolundan d\u00f6n\u0259n k\u0259sl\u0259rin \u201cr\u0259zal\u0259tl\u0259rinin n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Allah bu t\u0259bii f\u0259lak\u0259ti Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 bu r\u0259zal\u0259td\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn nicat\u201d kimi g\u00f6nd\u0259rib.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cbu g\u0259mi d\u0259, bu tufan da\u201d, h\u0259r \u00e7\u0259kil\u0259n \u201cc\u0259za da\u201d m\u0259hz Allah\u0131n irad\u0259si il\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir. Xilasedici q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olan bu g\u0259mi is\u0259 f\u00f6vq\u0259l g\u00fcc, q\u00fcvv\u0259 m\u00fcqabilind\u0259 Allah\u0131n yerd\u0259ki El\u00e7isi olan Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 m\u0259hz yerd\u0259ki pislikl\u0259rd\u0259n xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 birba\u015fa yard\u0131m\u00e7\u0131 qismind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>Dem\u0259k, Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259 G\u0259mi Yer \u00fcz\u00fcn\u00fc b\u00fcr\u00fcy\u0259n b\u00fct\u00fcn pislikl\u0259rin m\u0259nfi, neqativ hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 yolunda m\u0259n\u0259vi t\u0259mizlik simvolu kimi \u0259s\u0259rd\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Pyesd\u0259 Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u0259nfi, neqativ hallar \u0259s\u0259rd\u0259 dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131 qismind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n onun arvad\u0131 Vail\u0259 obraz\u0131nda c\u0259ml\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r arvad\u0131 Vail\u0259 simas\u0131nda b\u00fct\u00fcn pis, neqativ m\u0259qamlar\u0131n \u0259yani n\u00fcmun\u0259si kimi g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bu pislikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259sini sonad\u0259k davam etdirir.<\/p>\n<p>Remarka v\u0259 dialoqlarda Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259 Vail\u0259nin v\u0259 \u00f6vladlar\u0131 olan K\u0259nan\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259 \u0259traf al\u0259m\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri b\u0259dii-psixoloji \u00e7alarlar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir:<\/p>\n<p>(Arxa planda il\u011f\u0131m i\u00e7ind\u0259, cizgil\u0259ri zorla se\u00e7il\u0259n Nuhun g\u0259misi. Canl\u0131larla doludur. K\u00fcl\u0259k g\u00fccl\u0259nir. R\u00fczgarda adam siluetl\u0259ri. G\u0259minin n\u0259rdivan\u0131nda\u00a0 Nuh dayan\u0131b. N\u0259rdivan\u0131n aya\u011f\u0131nda iki n\u0259f\u0259r. Biri Nuhun arvad\u0131 Vail\u0259, biri d\u0259 o\u011flu K\u0259nan)<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; Ya Nuh! G\u00f6r ne\u00e7\u0259 ildir, bir yerd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u0130ndi f\u0259lak\u0259t g\u0259l\u0259nd\u0259 ham\u0131n\u0131 g\u0259miy\u0259 mindirib, m\u0259ni q\u0131raqda qoyursan. At\u0131b gedirs\u0259n m\u0259ni&#8230; Bunu Allah g\u00f6t\u00fcrm\u0259z ax\u0131!<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 S\u0259nin sonun bel\u0259 olmal\u0131yd\u0131. Y\u00fcz ill\u0259r boyu insanlara haqq yolunu g\u00f6st\u0259rdim, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn sirl\u0259rin\u0259 a\u00e7ar tapd\u0131m. Ham\u0131 m\u0259ni Allah\u0131n yerd\u0259ki el\u00e7isi kimi q\u0259bul el\u0259di, t\u0259kc\u0259 s\u0259ni \u2013 \u00f6z halal arvad\u0131m\u0131 haqq yoluna g\u0259tir\u0259 bilm\u0259dim. Y\u00fcz d\u0259f\u0259 and i\u00e7din, sonra yen\u0259 \u015feytana uydun. Gedib b\u00fcdp\u0259r\u0259st kafirl\u0259r\u0259 qo\u015fuldun. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u0259n\u0259 tap\u0131nd\u0131, s\u0259nd\u0259n ba\u015fqa! T\u0259kc\u0259 s\u0259n \u2013 sevib, se\u00e7ib \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 etdiyim qad\u0131n m\u0259ni bir d\u0259li, haval\u0131 say\u0131b la\u011fa qoydun. Geni\u015f d\u00fcnyan\u0131 ba\u015f\u0131ma dar el\u0259mi\u015fdin. Indi bu balaca g\u0259miy\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rik olmaq ist\u0259yirs\u0259n. M\u0259n bu q\u0259d\u0259r canl\u0131n\u0131n xilas\u0131n\u0131 unudub s\u0259nin d\u0259rdini \u00e7\u0259k\u0259 bilm\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; Ax\u0131 m\u0259n t\u00f6vb\u0259 el\u0259dim.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 Yox! T\u00f6vb\u0259 s\u00f6z\u00fc&#8230;.. S\u0259nin kimil\u0259r\u0259 aid deyil. T\u00f6vb\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 olar? Ax\u015famlar qula\u011f\u0131ma d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u015firin s\u00f6zl\u0259rini deyib, iblis kimi ruhumu soyub sirl\u0259rimi al\u0131r, sabah is\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rim\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131n. \u018fqr\u0259balar\u0131m\u0131z\u0131 m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 qald\u0131r\u0131rd\u0131n?<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; Olub ke\u00e7\u0259nl\u0259ri \u015fi\u015firtm\u0259!<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 Olub ke\u00e7\u0259nl\u0259r?! El\u0259 bilirs\u0259n, s\u0259nin kimi Allah da unudur h\u0259r \u015feyi. B\u0259lk\u0259 el\u0259 bu tufan insanl\u0131\u011f\u0131n \u0259b\u0259di qanunlar\u0131n\u0131 pozan sizl\u0259rin r\u0259zal\u0259tl\u0259rinin n\u0259tic\u0259sidir? B\u0259lk\u0259 el\u0259 Allah m\u0259n\u0259 nicat g\u00f6nd\u0259rib bu tufan\u0131? S\u0259nd\u0259n xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn! D\u00fcnya suya \u00e7\u0259kilm\u0259s\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259z&#8230;.<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; M\u0259ni \u0259yri yoldan \u00e7\u0259kindirm\u0259yi niy\u0259 bacarmad\u0131n? B\u0259s s\u0259n nec\u0259 \u00a0pey\u011f\u0259mb\u0259rs\u0259n, g\u00f6st\u0259r\u0259ydin d\u0259 m\u00f6c\u00fcz\u0259ni!<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 Yox, m\u0259nim m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259rim s\u0259nin m\u00f6c\u00fcz\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131nda acizdir&#8230;. Min ill\u0259rdir ki\u015fil\u0259r siz\u0259 uydu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u00f6z-\u00f6zl\u0259rini l\u0259n\u0259tl\u0259yir. Amma n\u0259 xeyri? Allah yerd\u0259ki h\u00f6kmdarlardan deyil ki, g\u00fcnd\u0259 bir fikr\u0259 d\u00fc\u015f\u0259&#8230;.<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; Dedikl\u0259rin d\u00fczd\u00fcrs\u0259, m\u0259n do\u011frudan da \u015f\u0259r\u0259 qulluq etmi\u015f\u0259ms\u0259, niy\u0259 yarad\u0131rd\u0131 m\u0259ni Allah? Niy\u0259 imana g\u0259tirm\u0259di m\u0259ni B\u00f6y\u00fck yaradan?<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 Allah d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n\u0259 imkan verdi. Adam\u0131 zorla imana g\u0259tirm\u0259zl\u0259r. Yolunu tapa bilm\u0259y\u0259n c\u0259zas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir. S\u0259nin kimi.<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; Yox, bu, Allah\u0131n c\u0259zas\u0131 deyil, s\u0259nin intiqam\u0131nd\u0131r! Pey\u011f\u0259mb\u0259r deyils\u0259n, qisas\u00e7\u0131san!&#8230;<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 &#8230;. he\u00e7 olmasa indi a\u011fl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f! Allahla arama girm\u0259! Onun el\u00e7isi oldu\u011fuma inan! M\u0259n tanr\u0131n\u0131n irad\u0259siy\u0259m. Bu g\u0259mi d\u0259, bu tufan da, \u00e7\u0259kdiyin c\u0259za da onun irad\u0259sidir&#8230;. C\u0259nab C\u0259brayil buyurub ki, bu g\u0259mi ke\u00e7mi\u015fi g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 da\u015f\u0131yacaq. M\u0259n burda ke\u00e7mi\u015fin se\u00e7ilmi\u015fl\u0259rini apar\u0131ram, zir-zibilini yox.<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; Amma s\u0259nin g\u0259mind\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikl\u0259rini, Allah\u0131n ist\u0259yin\u0259 zidd olan pislikl\u0259ri aparanlar da var. Qarda\u015f\u0131 quyuya it\u0259l\u0259y\u0259nl\u0259r, ba\u015fqas\u0131n\u0131n halal\u0131na g\u00f6z dik\u0259nl\u0259r, dilin\u0259 d\u00fcz s\u00f6z g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259r, mayalar\u0131 hiyl\u0259 v\u0259 x\u0259yan\u0259tl\u0259 yo\u011frulanlar. B\u0259s onlar\u0131 hara apar\u0131rsan, niy\u0259 apar\u0131rsan? Qohum-\u0259qr\u0259ban oldu\u011funa g\u00f6r\u0259? &#8230; Amma unudursan ki, bu hiyl\u0259g\u0259r xisl\u0259tli qad\u0131n s\u0259nin o\u011flunun anas\u0131d\u0131r. V\u0259 m\u0259n g\u0259miy\u0259 burax\u0131lmasam o da minm\u0259y\u0259c\u0259k!<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 (o\u011flu K\u0259nana) G\u0259l, o\u011flum, son anda da olsa, imana g\u0259l! Min g\u0259miy\u0259! M\u0259n\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 ol! Bu qad\u0131na uyma! Kafir s\u00f6z\u00fcn\u0259 inanma!<\/p>\n<p>K\u0259nan \u2013 Yox, ata, anam\u0131 bu da\u015fq\u0131n\u0131n qaba\u011f\u0131nda t\u0259k qoya bilm\u0259r\u0259m!<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u0259n\u0259 inanan yerd\u0259 s\u0259n \u2013 belimd\u0259n g\u0259l\u0259n, qan\u0131 qan\u0131mdan olan nec\u0259 yox dey\u0259 bil\u0259r?! Bu iblisin s\u00fcd\u00fc niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fcd\u00fcr? G\u00f6rm\u00fcrs\u0259nmi sular y\u00fcks\u0259lir? \u0130ndic\u0259 g\u0259mi sahild\u0259n ayr\u0131lacaq&#8230;.<\/p>\n<p>K\u0259nan \u2013 Bacarmaram, ata! O g\u0259mid\u0259\u00a0 el\u0259l\u0259ri var ki, s\u0259n\u0259 m\u0259nd\u0259n daha \u0259zizdir. Onlarla bir g\u0259miy\u0259 minm\u0259kd\u0259ns\u0259, da\u011fa qa\u00e7aram. Bo\u011fulmaqdan qurtararam.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 O\u011flum, o\u011flum! Bu g\u00fcn iman v\u0259 ita\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Allah\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259tin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nanlar xilas olacaq.<\/p>\n<p>K\u0259nan \u2013 M\u0259n da\u011flara s\u0131\u011f\u0131naca\u011fam.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 \u00dcr\u0259yim\u0259 dam\u0131b ki, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn o t\u0259p\u0259l\u0259r, da\u011flar da suyun alt\u0131nda qalacaq.<\/p>\n<p>K\u0259nan \u2013 B\u0259s biz? Bizim Allah\u0131m\u0131z yoxdur?! Yarad\u0131bsa, biz\u0259 d\u0259 bir g\u00fcn a\u011flar. S\u0131\u011f\u0131nacaq ver\u0259r.<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 S\u0259nin xilas\u0131n atanla bir yerd\u0259 olmaqd\u0131r. \u0130nad\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259k! Anana uyma! Onlar\u0131n n\u0259sli xarab idi. S\u00fcd\u00fc \u00e7\u00fcr\u00fckd\u00fcr. K\u00f6rp\u0259likd\u0259n s\u0259ni m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fctd\u00fc. Amma indi bunlar\u0131n vaxt\u0131 deyil! Bax, sular \u0259traf\u0131m\u0131z\u0131 sard\u0131&#8230;.<\/p>\n<p>Vail\u0259 &#8211; M\u0259ni g\u0259miy\u0259 mindirm\u0259diyinin c\u0259zas\u0131n\u0131 \u00f6mr\u00fcn boyu \u00e7\u0259k\u0259c\u0259ks\u0259n. O dediyin g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 itin-qurdun \u00f6vlad\u0131 ged\u0259c\u0259k, amma s\u0259n sonsuz qalacaqsan. M\u0259nim \u00fcst\u00fcm\u0259 g\u0259l\u0259n h\u0259yas\u0131zlar\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00f6vlad say\u0131rsan?<\/p>\n<p>Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r \u2013 (Q\u0259z\u0259bl\u0259nir. G\u00fccl\u0259n\u0259n tufanda q\u0131\u015fq\u0131r\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259 e\u015fidilir) G\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 x\u0259yan\u0259tkar arvad, imans\u0131z o\u011ful aparmaqdansa, ba\u015fqas\u0131n\u0131n namuslu \u00f6vladlar\u0131n\u0131 aparmaq daha \u0259fs\u0259ldir. Qoy b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yi s\u0259nin kimil\u0259rind\u0259n t\u00f6r\u0259m\u0259sin.<\/p>\n<p>Pyesin ikinci epizodundan ba\u015flayaraq ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259\u00a0 simvolik olaraq g\u0259l\u0259n Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r indilikd\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 yeni g\u00f6rk\u0259md\u0259 g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, fikri, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si eyni a\u011fr\u0131l\u0131 k\u00f6k\u0259 y\u00fckl\u0259nmi\u015f bir m\u00fcdriklikl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. Bu bax\u0131mdan remarkaya v\u0259 ya Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin nitqin\u0259 diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>\u201cFikri hardasa uzaqlarda olan, \u00e7a\u015fq\u0131n, amma b\u00fct\u00fcn g\u00f6rk\u0259mi il\u0259 ke\u00e7mi\u015f bir m\u00fcdriklikd\u0259n x\u0259b\u0259r ver\u0259n a\u011fsaqqal, \u0259lind\u0259 \u0259sa s\u0259hn\u0259d\u0259n ke\u00e7ir. Geyimi d\u0259yi\u015fils\u0259 d\u0259, bu el\u0259 Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rdir. Dayana-dayana, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259-d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 eyni s\u00f6zl\u0259ri t\u0259krara ed\u0259-ed\u0259<\/p>\n<p>Nuh A\u011fsaqqal &#8211; Allah bu z\u00fclml\u0259r\u0259, bu boyda haqs\u0131zl\u0131qlara d\u00f6z\u0259 bilm\u0259z. D\u00fcnya bu boyda \u00e7irkab\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259z. Yen\u0259 qiyam\u0259t qopacaq, qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc yax\u0131nla\u015f\u0131r&#8230;. \u201d<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259\u00a0 simvolik olaraq g\u0259l\u0259n Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259r yen\u0259 h\u0259r yerd\u0259 v\u0259 h\u0259r zaman haqs\u0131zl\u0131q, \u0259dal\u0259tsizlik m\u00fc\u015fahid\u0259 edir v\u0259 bundan qurtulmaq yolunun yen\u0259 d\u0259 qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ba\u015f verm\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Nuh A\u011fsaqqal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc ba\u015f vers\u0259, b\u00fct\u00fcn bu \u0259yrintil\u0259r, \u00e7irkablar m\u0259hv olar. H\u0259l\u0259lik\u00a0 is\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n o m\u0259\u015fum an, m\u0259qam indilikd\u0259 \u0259yani olaraq azca da olsa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u0259 g\u0259lmir. Bu is\u0259 sonralar v\u0259 ya m\u0259zmunu d\u0259yi\u015filmi\u015f, lakin mahiyy\u0259tc\u0259 eyni funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n bir hal, m\u0259qam kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130ndilikd\u0259 is\u0259 bu ba\u015f vermir v\u0259 ya indilikd\u0259 o m\u0259\u015fum an, m\u0259qam\u0131 qabardan\u00a0 v\u0259 ya ona do\u011fru y\u00f6n\u0259l\u0259n \u00e7ox \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc olay ba\u015f verir: yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r, qa\u00e7q\u0131nlar \u201cBa\u015f \u015f\u0259h\u0259r\u0259\u201d ax\u0131\u015faraq s\u0131\u011f\u0131nacaq \u00fcmidind\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>Ancaq bu \u201cBa\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259\u201d d\u0259 onlar uy\u011fun, m\u00fcnasib bir m\u0259kan v\u0259 ya \u201cs\u0131\u011f\u0131nacaq\u201d\u00a0 tapa bilmirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu \u201cBa\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259\u201d \u201cbu a\u011f imar\u0259td\u0259ki v\u0259zif\u0259lil\u0259rin \u00e7oxunun arvad\u0131 onlardand\u0131r\u201d v\u0259 \u201cg\u0259lib burda da erm\u0259ni ax\u00e7il\u0259r\u0259 qarava\u015fd\u0131\u011f\u201d el\u0259m\u0259k yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q bundan bel\u0259 yen\u0259 d\u0259 heysiyy\u0259tinin tapdalanmas\u0131na r\u0259vac ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu \u0259zabverici, utancverici,\u00a0 i\u015fg\u0259nc\u0259li t\u0259hqirl\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259k v\u0259 ya bunun varl\u0131\u011f\u0131nda sonad\u0259k b\u00fct\u00fcn d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri il\u0259 ya\u015fan\u0131lmas\u0131\u00a0 yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r, qa\u00e7q\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qam v\u0259 ya silinm\u0259z izl\u0259r kimi yadda qal\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dialoqlara diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013 Yaradan bizi yaddan \u00e7\u0131xar\u0131b. Qurban olum ona! Adam\u0131 \u00f6z yurdundan ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 did\u0259rgin salarlar? \u00dc\u00e7 d\u0259f\u0259? Be\u015f d\u0259f\u0259? G\u00f6y\u00e7\u0259 getdi. Arazbasar getdi. Yurdumuzda turp \u0259kdil\u0259r. Bunu nec\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr Allah?<\/p>\n<p>\u0130kinci\u00a0 qa\u00e7q\u0131n \u2013 El\u0259 ona g\u00f6r\u0259 c\u0259zalar\u0131n\u0131 verdi d\u0259. Z\u0259lz\u0259l\u0259yn\u0259n\u00a0 alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7evirdi o xaraban\u0131n.<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013 Xaraba dediyin onlar\u0131nd\u0131 b\u0259y\u0259m? \u00d6z yerimiz-yurdumuz da\u011f\u0131ld\u0131&#8230;..<\/p>\n<p>\u0130kinci\u00a0 qa\u00e7q\u0131n \u2013 D\u00fcz deyirs\u0259n, bac\u0131! Allah da onlar\u0131n Allah\u0131d\u0131. Z\u0259lz\u0259l\u0259nin da\u011f\u0131td\u0131\u011f\u0131 evl\u0259r d\u0259 bizimdir. Bizim d\u0259d\u0259l\u0259rimizin yadigarlar\u0131 yox oldu. Indi d\u00fcnya y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b onlara abad \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r sal\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013 Yax\u015f\u0131 ki, Bak\u0131 do\u011fmalar\u0131m\u0131z varm\u0131\u015f, yoxsa q\u0131r\u0131l\u0131b getmi\u015fdik.<\/p>\n<p>\u0130kinci\u00a0 qa\u00e7q\u0131n \u2013 Kimdir do\u011fman? Erm\u0259ni arvadlar\u0131n\u0131 ba\u011fr\u0131na basanlar? Budey! Bu a\u011f imar\u0259td\u0259ki v\u0259zif\u0259lil\u0259rin \u00e7oxunun arvad\u0131 onlardand\u0131r. G\u0259lib burda da\u00a0 erm\u0259ni ax\u00e7il\u0259r\u0259 qarava\u015fd\u0131\u011f eliy\u0259jay\u0131\u011f&#8230;..<\/p>\n<p>\u201cAx\u00e7il\u0259r\u201din ba\u015f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 dayan\u0131b \u00e7oxt\u0259r\u0259fli m\u0259qs\u0259d v\u0259 niyy\u0259t\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n v\u0259 ya v\u0259ziyy\u0259ti m\u0259qs\u0259d v\u0259 niyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun idar\u0259 etm\u0259yi m\u0259har\u0259tl\u0259 bacaran M\u00fc\u015favir is\u0259 indiki anda qa\u00e7q\u0131nlar\u0131 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k onlar\u0131n \u201cd\u0259rdin\u0259 \u015f\u0259rik olma\u011fa\u201d \u201cc\u0259hd edir\u201d, \u201crahat bir s\u0131\u011f\u0131nacaq\u201dla onlar\u0131 fikr\u0259n \u201csevindirm\u0259y\u0259\u201d \u201cc\u0259hd ets\u0259 d\u0259\u201d \u00e7oxt\u0259r\u0259fli oyun oynad\u0131\u011f\u0131 m\u0259qam\u0131 qa\u00e7q\u0131nlar \u00e7ox ayd\u0131n bir \u015f\u0259kild\u0259 hiss etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 bunu \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n dil\u0259 g\u0259tir\u0259n qa\u00e7q\u0131nlar b\u00fct\u00fcn g\u0259rgin olaylar\u0131n ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b kimi onlar\u0131n, daha konkret olaraq \u201cM\u00fc\u015favir\u201dl\u0259rin qurdu\u011fu \u00e7oxt\u0259r\u0259fli oyunlar\u0131n n\u0259tic\u0259si kimi q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan M\u00fc\u015favir pyesd\u0259 \u00e7oxqatl\u0131 oyunlar\u0131n v\u0259 ya g\u0259rgin olaylar\u0131n ba\u015f t\u0259r\u0259find\u0259 duran q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131, alovland\u0131r\u0131c\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t, davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n, \u00e7oxcildli tipik v\u0259 ya \u00fcmumil\u0259\u015fdirici bir obraz kimi canlan\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favirin monoloqu v\u0259 ya remarka bu c\u0259h\u0259td\u0259n pyesboyu s\u0259p\u0259l\u0259n\u0259n fikir v\u0259 ideyaya b\u0259dii ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir:<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir \u2013 (t\u0259k, \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259) Bu Bak\u0131 da q\u0259rib\u0259 \u015f\u0259h\u0259rdi. Bir milyonu y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131r, bir adam\u0131n burnu qanam\u0131r. Erm\u0259nistanda bunlar\u0131n bac\u0131-qarda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na olmaz\u0131n v\u0259h\u015filikl\u0259r g\u0259tirilir, burdak\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259s\u0259 g\u00f6z\u00fcn \u00fcst\u0259 qa\u015f\u0131n var dey\u0259n yoxdur. Amma daha b\u0131\u00e7aq s\u00fcm\u00fcy\u0259 dir\u0259nib, bu qovanla qovulan \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u0259s\u0259bl\u0259r d\u00f6zm\u0259y\u0259c\u0259k! Bu \u015f\u0259h\u0259r\u0259 el\u0259 bir od vurmal\u0131yam ki, alovu \u0259r\u015f\u0259 dir\u0259nsin.<\/p>\n<p>(Sonra imperiyan\u0131n epoletli, z\u0259r-zibal\u0131 mundirinin i\u00e7ind\u0259 ortadak\u0131 kresloda oturur. Bu sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn general v\u0259 ya mar\u015fal formas\u0131 da ola bil\u0259r. Aya\u011f\u0131- aya\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259, \u0259da v\u0259 lov\u011fal\u0131q qar\u0131\u015f\u0131q bir t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259)<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir \u2013 Ne\u00e7\u0259 y\u00fcz il \u0259limizin alt\u0131nda saxlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z xalqlar da m\u00fcst\u0259qillik e\u015fqin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. B\u0259s harda qald\u0131 o t\u0259bli\u011fat ma\u015f\u0131n\u0131, inam, din d\u0259yirmanlar\u0131?! Vahid sovet xalq\u0131, sovet d\u00f6vl\u0259ti?! N\u0259 kommunizm na\u011f\u0131l\u0131 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bildi, n\u0259 ordu!<\/p>\n<p>(Yerind\u0259n s\u0131\u00e7ray\u0131b ortal\u0131qda \u0259s\u0259bi bir d\u00f6vr\u0259 vurur. \u00dcz\u00fc tama\u015fa\u00e7\u0131lara, s\u00f6z\u00fcn\u00fcn can\u0131n\u0131 deyirmi\u015f kimi davam edir)<\/p>\n<p>Amma iki y\u00fcz il\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn quyudan \u00e7\u0131xma\u011fa da iki y\u00fcz il vaxt laz\u0131md\u0131r. D\u00f6vl\u0259t qurmaq asand\u0131 b\u0259y\u0259m? Bir ovuc \u00e7e\u00e7en d\u0259 \u00f6z d\u00f6vl\u0259tini ist\u0259yir. Ba\u015flar\u0131 da\u015fa d\u0259y\u0259nd\u0259 ay\u0131lacaqlar. Y\u00fcy\u00fcr\u0259-y\u00fcy\u00fcr\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259r \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259. M\u0259n bunlar\u0131n dilini yax\u015f\u0131 bilir\u0259m!<\/p>\n<p>(sa\u011fdak\u0131 kresloya yana\u015f\u0131r. Dirs\u0259kd\u0259ki \u0259ban\u0131 \u00e7iynin\u0259 \u00e7\u0259kir, \u0259mmam\u0259ni ba\u015f\u0131na qoyur, uzun t\u0259sbehi \u0259lin\u0259 al\u0131r)<\/p>\n<p>M\u0259n\u0259 m\u00fcs\u0259lman al\u0259mini tan\u0131tmaq ist\u0259yirl\u0259r. Iran- \u0130raq m\u00fcharib\u0259si, \u018flc\u0259zair, Livan, \u018ffqan\u0131stan, PKK. \u018fkdiyimiz toxumlard\u0131 g\u00f6y\u0259rir. Ham\u0131s\u0131nda m\u0259ni \u00f6z adamlar\u0131 kimi tan\u0131y\u0131rlar. Bu Az\u0259rbaycanl\u0131lar da q\u0259rib\u0259 xalqd\u0131r. \u0130ki-\u00fc\u00e7 xo\u015f s\u00f6z de, gir \u00fcr\u0259kl\u0259rin\u0259.<\/p>\n<p>(Ya\u015f\u0131l kresloda barda\u015f qurur, \u0259sil molla kimi, l\u0259hc\u0259siz)<\/p>\n<p>Bismillah\u00fcl, r\u0259hmanir-r\u0259him. M\u00fcs\u0259lman qarda\u015flar, Avropan\u0131n, xa\u00e7p\u0259r\u0259stin n\u0259 g\u00fcnah\u0131? D\u00fc\u015fm\u0259n \u00f6z i\u00e7imizd\u0259dir. Kimin haqq\u0131 var, mollan\u0131n \u2013 \u00fcl\u0259man\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00fcxalif olsun. Ax\u0131 kimdir m\u00fcxalif\u0259t? K\u00fc\u00e7\u0259 u\u015faqlar\u0131. Biz islam v\u0259hd\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q, bunlar milli birlikd\u0259n. N\u0259 milli?! Biz deyirik, h\u0259r\u0259kat m\u00fcq\u0259dd\u0259s islam bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda getsin. Amma bunlar \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayraqdan d\u0259m vururlar. Erm\u0259nid\u0259n n\u0259 f\u0259rqi bunlar\u0131n? Buna d\u00f6zm\u0259k olar? B\u0259s cihad hans\u0131 g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr? Ya\u015fas\u0131n islam birliyi!<\/p>\n<p>(G\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259 imam libas\u0131ndan s\u0131yr\u0131l\u0131r, t\u0259sbehi \u0259lind\u0259 qald\u0131r\u0131r \u2013 \u201cBax, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 bu t\u0259sbehin d\u0259n\u0259l\u0259ri kimi y\u00fcz bir yer\u0259 ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q\u201d deyir v\u0259 ciddi bir t\u00f6vrl\u0259 qara kresloya yana\u015f\u0131r, qara c\u00fcbb\u0259ni geyinir, erm\u0259ni ke\u015fi\u015finin qara papa\u011f\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na qoyur, b\u0259z\u0259kli \u0259san\u0131 \u0259lin\u0259 al\u0131r)<\/p>\n<p>Xristian qarda\u015flar, d\u00fcnyan\u0131 yaln\u0131z xa\u00e7p\u0259r\u0259st birliyi xilas ed\u0259 bil\u0259r. Bizim bir d\u0259rdimiz varsa, o da t\u00fcrkd\u00fcr! Bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zda t\u0259k bir t\u00fcrk ya\u015fad\u0131qca rahatl\u0131q tapa bilm\u0259rik. Onlar bir g\u00fcn Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc sal\u0131b bizi qovacaqlar burdan. Onlar\u0131 q\u0131rmaqdan ba\u015fqa \u00e7ar\u0259miz yoxdur. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 onlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qald\u0131rmal\u0131, onlara d\u00fc\u015fm\u0259n el\u0259m\u0259liyik! Bizim birliyimiz olmasa, t\u00fcrk\u00fcn, islam\u0131n qaba\u011f\u0131n\u0131 kim alacaq.<\/p>\n<p>(Bu paltardan da s\u0131yr\u0131l\u0131r, s\u0259hn\u0259nin ortas\u0131na g\u0259lir. \u00dcz\u00fc tama\u015fa\u00e7\u0131lara)<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bunlar da yet\u0259rli deyil. Biz yeri g\u0259l\u0259nd\u0259 demokrat\u0131q.<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259yl\u0259r! Rusiya \u0259vv\u0259lki Rusiya deyil. Biz ke\u00e7mi\u015f\u0259 qay\u0131da bilm\u0259rik. A\u015fkarl\u0131q, yenid\u0259nqurma xalqlar\u0131 oyatd\u0131. Respublikalar m\u00fcst\u0259qil olmaq ist\u0259yirl\u0259r. Qoy olsunlar. Rusiya he\u00e7 kimi zorla saxlamaq ist\u0259mir.<\/p>\n<p>(B\u00fct\u00fcn bu dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 m\u00fcvafiq geyimli \u0259v\u0259zl\u0259yici v\u0259 ya r\u0259qs qrupu v\u0259 meydan gurultusu il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t ed\u0259 bil\u0259r)<\/p>\n<p>Yeri g\u0259l\u0259nd\u0259 demokratiyan\u0131n q\u0259nimi&#8230;.<\/p>\n<p>(ortadak\u0131 imperiya kreslosuna yax\u0131nla\u015f\u0131b telefonu g\u00f6t\u00fcr\u00fcr)<\/p>\n<p>Bak\u0131 qorxulu sindromdur. Mill\u0259t\u00e7i, ekstremist bir k\u00fctl\u0259 silahlan\u0131b. Ordu yeritm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa \u00e7ar\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p>(q\u0131\u015fq\u0131r\u0131q v\u0259 hay-harayla s\u0259hn\u0259 qaral\u0131r)<\/p>\n<p>Dramaturq \u0259slind\u0259 d\u00fczg\u00fcn olaraq Qa\u00e7q\u0131nlar\u0131 m\u0259hz M\u00fc\u015favirl\u0259, onun ota\u011f\u0131nda olan \u00e7oxplanl\u0131, \u00e7oxm\u0259qs\u0259d v\u0259 niyy\u0259t\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n imperiyan\u0131n hiyl\u0259g\u0259rtipli siyas\u0259tinin \u0259yani n\u00fcmun\u0259si kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n olaylarla qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Imperiyan\u0131n m\u0259hz hiyl\u0259g\u0259r siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si kimi onlar indilikd\u0259 isti, do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan zorla ayr\u0131laraq qa\u00e7q\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259hz \u00e7oxplanl\u0131 siyas\u0259tin bir n\u0259tic\u0259si o oldu ki, q\u0259bula g\u0259l\u0259n yerind\u0259n-yurdundan did\u0259rgin sald\u0131\u011f\u0131 h\u0259min qa\u00e7q\u0131nlar\u0131 onlar\u0131n birba\u015fa qohumlu\u011fu olan insanlar\u0131n Ba\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki evl\u0259rin\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirir ki, \u201cq\u0131r\u011f\u0131nla yola sal\u0131\u201dnanlarla Ba\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni qohumlar\u0131 aras\u0131nda yerd\u0259yi\u015fm\u0259 siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 daha ir\u0259li ged\u0259r\u0259k bu Ba\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u0259lav\u0259 s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n, qarmaqar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q, xaotik v\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131na ancaq t\u0259kan verdi:<\/p>\n<p>Birinci Qa\u00e7q\u0131n \u2013 (qap\u0131dan i\u00e7\u0259ri gir\u0259-gir\u0259) Bu da bizim adresimiz! K\u00f6\u00e7\u00fcn gedin! Rahat evl\u0259rimizi qoymu\u015fuq sizin \u00fc\u00e7\u00fcn. Bizi q\u0131r\u011f\u0131nla yola sald\u0131lar. Amma biz siz\u0259 yer g\u00f6st\u0259ririk. Sakitc\u0259 yola sal\u0131r\u0131q. D\u0259yi\u015firik evimizi! Onsuz da daha burda ya\u015faya bilm\u0259zsiniz!<\/p>\n<p>V\u0259 t\u0259bii ki, Birinci Qa\u00e7q\u0131n da veril\u0259n \u00fcnvana g\u0259lib \u201cdivardak\u0131 \u015f\u0259kl\u0259\u201d qeyri-ixtiyari baxandan sonra v\u0259 ya qeyri-ixtiyari olaraq anlama\u011fa c\u0259hd edir ki, g\u0259ldiyi \u00fcnvan Ba\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 sahibi olmu\u015f do\u011fmas\u0131n\u0131n evidir v\u0259 indic\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdiyi v\u0259 ya qap\u0131n\u0131 onun \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7an h\u0259min o do\u011fmas\u0131n\u0131n o\u011fludur.<\/p>\n<p>Remarkaya v\u0259 dialoqlara bu bax\u0131mdan diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n<p>(dan\u0131\u015fa-dan\u0131\u015fa g\u00f6z\u00fc divardak\u0131 \u015f\u0259kl\u0259 sata\u015f\u0131r, duruxur. Ev\u0259 g\u00f6z g\u0259zdirir. Sonra iki \u0259lli ba\u015f\u0131na vurur)<\/p>\n<p>Allah, k\u00fcl\u00fc t\u00f6k m\u0259nim ba\u015f\u0131ma! G\u00f6r m\u0259ni hara g\u00f6nd\u0259ribl\u0259r. (Eldara) Bu R\u0259\u015fidin evidir? S\u0259n Eldarsan, bibi qurban?<\/p>\n<p>Eldar \u2013 (duruxur, bax\u0131r, g\u00f6z\u00fcn\u0259 inanm\u0131rm\u0131\u015f kimi) B\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 bibi!<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013 \u00d6ld\u00fcr m\u0259ni, Allah, yer yar\u0131ls\u0131n, girim yerin alt\u0131na. (Eldar\u0131 qucaqlay\u0131r)<\/p>\n<p>Eldar \u2013 Bu n\u0259 i\u015fdi, B\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 bibi! Sizi d\u0259 qovdular? Ola bilm\u0259z?<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013 Oldu, bala, oldu! Daha da\u011flar ba\u015f\u0131nda baba\u00a0 yurdun, B\u0259n\u00f6v\u015f\u0259 bibinin \u015fah saray\u0131na b\u0259nz\u0259y\u0259n m\u00fclk\u00fc, ev-e\u015fiyi yoxdur! Ham\u0131s\u0131 qald\u0131 erm\u0259niy\u0259. \u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u0259 g\u00fcll\u0259 qaba\u011f\u0131nda v\u0259h\u015filikn\u0259n qovdular. Bura g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra da, bu adresi veribl\u0259r ki,\u00a0 gedin yerinizi deyin, qoy k\u00f6\u00e7s\u00fcnl\u0259r, ya\u015fay\u0131n orda.<\/p>\n<p>(Eldar ba\u015f\u0131n\u0131 tutub dayan\u0131r&#8230;..)<\/p>\n<p>Pyesd\u0259 \u201cM\u00fc\u015favir\u201d simas\u0131nda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015f\u0259n \u201cRusiyan\u0131n ne\u00e7\u0259 y\u00fcz illik d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti\u201dnd\u0259 indiki anda m\u0259hz m\u0259krli \u015f\u0259kild\u0259 yaratd\u0131qlar\u0131 m\u00fcharib\u0259 zonas\u0131ndan birba\u015fa Ba\u015f \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ax\u0131\u015fan qa\u00e7q\u0131n, k\u00f6\u00e7k\u00fcn ail\u0259l\u0259rinin m\u0259hz m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edilib yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi, sosial v\u0259ziyy\u0259tin yen\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dli olaraq idar\u0259\u00e7iliyinin \u0259ll\u0259rind\u0259 m\u00f6hk\u0259m saxlan\u0131lmas\u0131na nail olunur.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan\u00a0 M\u00fc\u015favir pyesboyu dramaturq t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u201cRusiyan\u0131n ne\u00e7\u0259 y\u00fcz illik d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti\u201dnin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f tipik obraz\u0131 kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favirl\u0259 Prezidentin dialoqu bu c\u0259h\u0259td\u0259n\u00a0 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin, x\u00fcsusil\u0259, \u201cRusiyan\u0131n ne\u00e7\u0259 y\u00fcz illik d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti\u201dnin\u00a0 \u00f6lk\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u0259rgin ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259tin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f obraz\u0131 kimi maraq do\u011furur:<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir \u2013 Raz\u0131l\u0131q ver, gedib oturum G\u0259nc\u0259d\u0259, bir ne\u00e7\u0259 aya bitir\u0259k bu oyunu&#8230;.<\/p>\n<p>Prezident \u2013 Meydanda dayanan xalq d\u00fczg\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259z bunu, Viktor&#8230;.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir \u2013 \u0130st\u0259yirs\u0259n, dan\u0131\u015f\u0131m onlar\u0131n liderl\u0259riyl\u0259&#8230;. (k\u0259nara) Bu, h\u0259l\u0259 bilmir ki, m\u0259n c\u0259bh\u0259\u00e7il\u0259rin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fam. Bunu devirirl\u0259r, m\u0259niml\u0259 i\u015fl\u0259ri olmayacaq. (sevinc\u0259k) Tapd\u0131m \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu! (Prezident\u0259) M\u0259ni m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259rl\u0259r&#8230;.<\/p>\n<p>Prezident \u2013 Ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259dim. Nec\u0259 olur bu? M\u0259n\u0259 \u201c\u0130stefa!\u201d deyirl\u0259r, s\u0259nis\u0259 saxlayacaqlar&#8230;.. B\u0259lk\u0259 el\u0259 s\u0259n d\u0259 o liderl\u0259rl\u0259 birs\u0259n?!<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favir \u2013 \u018fs\u0259bil\u0259\u015fm\u0259yin, c\u0259nab Prezident! Onlar m\u0259nim Qaraba\u011fdak\u0131 xidm\u0259tl\u0259rimi unutmay\u0131blar&#8230;&#8230; V\u0259ssalam! \u0130\u00e7\u0259ril\u0259rind\u0259 siz\u0259 qar\u015f\u0131 b\u0259rk i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r var.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015favirin \u201cQaraba\u011fdak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri\u201dnin n\u0259tic\u0259si o olur ki, onu \u201cd\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259\u201d birg\u0259 m\u0259qs\u0259dli olaraq Ba\u015f \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 g\u0259rgin \u00e7axna\u015fmalar\u0131n, \u00e7evrili\u015fl\u0259rin yaranmas\u0131na nail olundu. Buna k\u00f6kl\u00fc s\u0259b\u0259b is\u0259 yerl\u0259rd\u0259 \u201cdaxili birliyin olmamas\u0131\u201d\u00a0 il\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nir. \u201cDidi\u015fm\u0259, \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259, qarda\u015f davas\u0131, hikk\u0259&#8230;.\u201d imkan vermir ki, daxili birl\u0259\u015fm\u0259 olaraq xarici d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lma\u011fa c\u0259hd edilsin. \u018fksin\u0259, bu olmad\u0131qda\u00a0 \u201cd\u00fc\u015fm\u0259nin qaba\u011f\u0131nda yer s\u00fcp\u00fcr\u201dm\u0259kd\u0259 onlar davam etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olacaqlar. Bu is\u0259 son m\u0259qamda daxili par\u00e7alanmaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 ya daxili birliyin olmamas\u0131ndan M\u00fc\u015favirtipli\u00a0 q\u00fcvv\u0259l\u0259r is\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 yararlanaraq \u00f6z xeyir, m\u0259nafeyi namin\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yi bacar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Pyesd\u0259\u00a0 Prezidentl\u0259 onun u\u015faql\u0131q dostu olan \u018fziz Z\u00fclf\u00fcqarl\u0131 v\u0259 G\u00f6vh\u0259r Ana aras\u0131nda ged\u0259n dialoq bu bax\u0131mdan \u0259s\u0259rd\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259tin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f b\u0259dii ifad\u0259si kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir:<\/p>\n<p>Prezident \u2013 Biz b\u00f6y\u00fck bir x\u0259yan\u0259tin i\u00e7ind\u0259yik&#8230;.. Bilirs\u0259n, t\u0259k Erm\u0259nistan davas\u0131 olsa, n\u0259 vard\u0131 ki. Biz bir \u015firin tik\u0259yik, d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck ac canavarlar\u0131n a\u011fz\u0131na, h\u0259r\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n dart\u0131\u015fd\u0131r\u0131r. Bir xalq\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259ni olar? Ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 qald\u0131r\u0131b \u201cbiz d\u0259 var\u0131q\u201d dey\u0259n kimi, \u0130ran o t\u0259r\u0259fd\u0259n qalx\u0131r, rus bu t\u0259r\u0259fd\u0259n, Avropa o yandan. Bir ba\u015fa ne\u00e7\u0259 qapaz olar?<\/p>\n<p>\u018fziz \u2013 G\u00f6rm\u00fcrs\u0259n, d\u00fcn\u0259n\u0259 kimi bir-birin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n olan Rusiyayla \u0130ran biz\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 birl\u0259\u015fir&#8230;..Erm\u0259ni Rusiyan\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 t\u00fcp\u00fcrd\u00fc, \u201d\u00e7\u0131x\u0131ram Rusiyan\u0131n himay\u0259sind\u0259n\u201d \u2013 dedi, amma Rusiya daha b\u0259rk basd\u0131 onu ba\u011fr\u0131na. Be\u015f y\u00fcz ildir gedir bu siyas\u0259t! Qafqaz\u0131 t\u00fcrkd\u0259n, m\u00fcs\u0259lmandan t\u0259mizl\u0259m\u0259k&#8230;..\u00a0\u00a0 &#8230;. D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimiz bir yana. Faci\u0259l\u0259rimizin \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259b\u0259bi daxili birliyimizin olmamas\u0131d\u0131r. Didi\u015fm\u0259, \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259, qarda\u015f davas\u0131, hikk\u0259&#8230;.. D\u00fc\u015fm\u0259nin qaba\u011f\u0131nda yer s\u00fcp\u00fcr\u00fcr, amma qarda\u015f\u0131na \u0259yil\u0259 bilmir&#8230;.<\/p>\n<p>Prezident \u2013 D\u00fcnyan\u0131 q\u0259sd\u0259n el\u0259 b\u00f6l\u00fcbl\u0259r ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ocaqlar\u0131 he\u00e7 vaxt s\u00f6nm\u0259sin. Yoxsa rus g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r erm\u0259ni vard\u0131 Qafqazda?! N\u0259 vaxt d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri olub?&#8230;. D\u00fcnya Erm\u0259nistan\u0131n haqs\u0131z v\u0259 yalan\u00e7\u0131 oldu\u011funu g\u00f6z\u0259l bilir. Amma susur, ona bel\u0259 s\u0259rf el\u0259yir!&#8230;.<\/p>\n<p>&#8230;.. G\u00f6vh\u0259r Ana \u2013 Allah o Moskvadak\u0131lar\u0131n evini y\u0131xs\u0131n, ay bala!&#8230;. B\u0259s, bu Erm\u0259nistan\u0131n ax\u0131r\u0131 n\u0259 olacaq e&#8230;&#8230;<\/p>\n<p>Prezident \u2013 N\u0259 olacaq? Qan \u00e7\u0131xacaq, sakitl\u0259\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r&#8230;. Moskva q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131r bu i\u015fi!<\/p>\n<p>G\u00f6vh\u0259r Ana \u2013 S\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc Moskvaya qurban ver\u0259 bilm\u0259zs\u0259n. \u00c7al\u0131\u015f, \u00f6z xalq\u0131n\u0131n a\u011f\u0131ll\u0131 adamlar\u0131n\u0131 y\u0131\u011f ba\u015f\u0131na. Camaat s\u0259ni m\u00fcdafi\u0259 ets\u0259, he\u00e7 kim bata bilm\u0259z!&#8230;. &#8230;. Camaat\u0131n d\u0259rdi \u00e7oxdur! Erm\u0259nistandan qovulanlar, Qaraba\u011fda yurdlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lanlar. D\u0259rdl\u0259rin\u0259 \u00e7ar\u0259 ed\u0259 bilmirs\u0259n. Dunya da qulaq asm\u0131r. B\u0259s neyl\u0259sinl\u0259r?<\/p>\n<p>G\u00f6vh\u0259r Anan\u0131n toxundu\u011fu bu a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qamlar pyesboyu Birinci qa\u00e7q\u0131n, \u0130kinci\u00a0 qa\u00e7q\u0131n simas\u0131nda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir. Onlar h\u0259l\u0259 d\u0259 Nuhun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oldu\u011fu kimi, haz\u0131rk\u0131 real Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 hiss edir v\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rlar:<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013 S\u0259n\u0259 asi oluram, Allah\u0131m! Bu q\u0259d\u0259r z\u00fclm olmaz.<\/p>\n<p>\u0130kinci\u00a0 qa\u00e7q\u0131n \u2013 Ordan v\u0259h\u015filikl\u0259 qovulduq. Q\u0131r\u0131lanlar\u0131m\u0131z q\u0131r\u0131ld\u0131. Qalan\u0131m\u0131z diyarbadiyar d\u00fc\u015fd\u00fc. Indi d\u0259 \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rimizd\u0259 q\u0131r\u0131l\u0131r\u0131q. Qalm\u0131\u015f\u0131q ayaq altda.<\/p>\n<p>Birinci qa\u00e7q\u0131n \u2013U\u015faqlar\u0131m\u0131z k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259. Ba\u015f\u0131m\u0131za haran\u0131n da\u015f\u0131n\u0131 t\u00f6k\u0259k?<\/p>\n<p>\u0130kinci\u00a0 qa\u00e7q\u0131n \u2013 Bu z\u00fclm\u00fc nec\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u0259n, Tanr\u0131? B\u0259s biz s\u0259nin b\u0259nd\u0259n deyilik? N\u0259 g\u00fcnah\u0131m\u0131z var? Niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r imtahana \u00e7\u0259kirs\u0259n bizi?<\/p>\n<p>Pyesd\u0259 Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Qa\u00e7q\u0131nlarla yana\u015f\u0131, tamam ba\u015fqa t\u0259r\u0259fl\u0259ri il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n \u0259ksq\u00fctbl\u00fc dig\u0259r s\u0259lahiyy\u0259t sahibl\u0259rinin h\u0259yatlar\u0131nda da b\u00fct\u00fcn g\u0259rginlikl\u0259ri il\u0259 ya\u015fan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu da t\u0259bii ki,\u00a0 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259\u00a0 d\u00f6vr\u00fcn, c\u0259miyy\u0259tin, m\u00fchitin \u00fcmumi ab-havas\u0131nda\u00a0\u00a0 maksimalist emosional hal\u0259ti il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunaraq \u00fcz\u0259, zahir\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. B\u00f6y\u00fck insan toplumun \u00fcsyankar ruhlu, etirazedici k\u0259skin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131\u00a0 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalan (\u0259slind\u0259 b\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259r s\u0259hn\u0259 arxas\u0131nda ba\u015f verir) b\u00f6y\u00fck s\u0259lahiyy\u0259t sahibl\u0259ri v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 axtar\u0131l\u0131r. Prezident v\u0259 onun \u0259traf\u0131n\u0131 art\u0131q b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f b\u00f6y\u00fck v\u0259 n\u0259h\u0259ng bir t\u0259lat\u00fcml\u00fc dal\u011fa indiki halda Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn simvolik obraz\u0131 kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir<\/p>\n<p>R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda <strong>kinossenaril\u0259ri<\/strong> d\u0259 x\u00fcsusi yer tutur. \u201d1990-c\u0131 ilin adam\u0131\u201d (film, 1977; q\u0131sametrajl\u0131 s\u0259n\u0259dli film), \u201cAz\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259binin 60 illiyi\u201d (film, 1980), \u201cAz\u0259rbaycana namus v\u0259 sevgiyl\u0259\u201d (film, 2006), \u201cBabada\u011f\u201d (film, 2006), \u201cCavadxan\u201d (film, 2009), \u201cCavadxan. Filmin filmi\u201d (film, 2007), \u201cDa\u015f\u201d (film, 1977), \u201c\u018fnv\u0259r H\u0259s\u0259nov. Yeddi o\u011fuldan biri\u201d (film, 2007), \u201c&#8230; Me\u015f\u0259y\u0259 insan g\u0259lir\u201d (film, 1980), \u201cMusak\u00fc\u00e7\u0259 k\u0259ndinin sakinl\u0259ri\u201d (film, 1973), \u201cNeft da\u015flar\u0131n\u0131n 25 illiyi\u201d (film, 1975), \u201cPay\u0131z\u0131n 17 an\u0131\u201d (film, 2007), \u201cQay\u0131d\u0131\u015f\u201d (film, 1988), \u201cSuvenir\u201d (film, 1972), \u201cTalada ev\u201d (film, 1986), \u201cTikilir, amma&#8230;\u201d (film, 1973), \u201cU\u00e7u\u015f x\u0259tti\u201d (film, 1987), \u201cZ\u0259limxan dastan\u0131\u201d (film, 2007), \u201c\u018fsg\u0259r mahn\u0131lar\u0131\u201d, \u201cSalur Qazan\u0131n evinin ya\u011fmalanmas\u0131\u201d(Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud dastan\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda), \u201cD\u0259nizd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u201d, \u201cMe\u015f\u0259 g\u00f6z\u0259t\u00e7inin x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259si\u201d, \u201cD\u00fc\u015fm\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259&#8230;\u201d, \u201c\u0414\u043e\u043c\u0438\u043a \u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u044f\u043d\u0435\u201d(\u0421. \u0420\u0443\u0441\u0442\u0430\u043c\u0445\u0430\u043d\u043b\u044b, \u042d. \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432), \u201c\u0415\u0441\u043b\u0438 \u043b\u044e\u0431\u0438\u0448\u044c\u2026 \u0431\u0443\u0434\u0435\u0448\u044c \u0442\u0435\u0440\u043f\u0435\u0442\u044c!\u201d v\u0259 dig\u0259r \u00e7oxsayl\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 s\u0259n\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259xas c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan kinossenaril\u0259rd\u0259 S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas c\u0259h\u0259ti ondad\u0131r ki, burada \u0259ksini tapan h\u0259r hans\u0131 hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 ya obrazlar al\u0259mi, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259rdi taleyi, onlar\u0131n h\u0259yata, c\u0259miyy\u0259t\u0259 bax\u0131\u015f\u0131, d\u00f6vr\u0259, m\u00fchit\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 onlar\u0131n \u0259traf al\u0259m\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi d\u00f6vr\u00fcn ictimai-siyasi v\u0259 ya sosial-m\u0259n\u0259vi durumu il\u0259 birg\u0259 al\u0131b b\u0259dii t\u0259hqiqata \u00e7\u0259lb edilir.<\/p>\n<p><strong> \u201cCavadxan\u201d<\/strong>\u00a0 kinossenarisind\u0259 m\u0259hz yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz c\u0259h\u0259tl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu\u00a0 ssenari S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n \u201c\u00d6l\u00fcm zirv\u0259si\u201d roman\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Tarixi m\u00f6vzuda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f bu \u0259s\u0259r G\u0259nc\u0259 xan\u0131 Cavad xan\u0131n (1786 &#8211; 1804, 3 yanvar) Qafqaza rus imperatoru t\u0259r\u0259find\u0259n yenic\u0259 t\u0259yin edil\u0259n v\u0259 ya birba\u015fa onun i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tini yerl\u0259rd\u0259 inadkarl\u0131qla v\u0259 ya amans\u0131zcas\u0131na davam etdir\u0259n general Sisianovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda rus qo\u015funlar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq kinossenarid\u0259 Cavad xan obraz\u0131n\u0131n b\u0259di t\u0259qdimind\u0259 2 (iki) istiqam\u0259tverici m\u0259qam qabard\u0131l\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Cavad xan v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259tin v\u0259 ya xanl\u0131qlararas\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, m\u00fcnasib\u0259tin b\u0259dii t\u0259qdimi,<\/li>\n<li>v\u0259 bundan birba\u015fa qaynaqlanan rus i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin G\u0259nc\u0259y\u0259 yeridilm\u0259si siyas\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 yolunda Cavad xan\u0131n m\u00fcbariz\u0259sinin b\u0259dii t\u0259qdimi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu halda Cavad xan k\u00f6m\u0259k olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu olaraq o\u011fullar\u0131 il\u0259 birg\u0259 f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k rus i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalx\u0131r.<\/p>\n<p>Kinossenarid\u0259 yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz bu\u00a0 2 (iki) istiqam\u0259t daim biri dig\u0259rini t\u0259qib ed\u0259n v\u0259 ya qov\u015faq halda tamamlayan c\u0259h\u0259t kimi son ana q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fmi\u015f bir m\u0259s\u0259l\u0259 kimi estetik h\u0259llini tap\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan kinossenarinin proloq hiss\u0259si qeyd etdiyimiz 2 (iki) m\u00fch\u00fcm m\u0259qama b\u0259dii ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir v\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u00fc\u0259llif fikri, niyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131na estetik z\u0259min yarad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6z i\u015fl\u0259dikc\u0259 uzanan bir d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131. Cavad xan atdan enmi\u015f, q\u0131l\u0131nc\u0131na s\u00f6yk\u0259nib meydana bax\u0131r. H\u0259r t\u0259r\u0259f insan c\u0259s\u0259di il\u0259 doludur<\/p>\n<p>Cavad xan \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; Bu torpa\u011fa n\u0259 q\u0259d\u0259r di\u015f q\u0131cayan var, \u0130lahi! N\u0259 q\u0259d\u0259r vuru\u015fmaq olar, g\u00f6r\u0259s\u0259n? Qon\u015funla, qarda\u015f\u0131nla. 20 xaqanl\u0131q! Birinin tik\u0259si birinin bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7mir. D\u00fcnya \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lir. Yen\u0259 birl\u0259\u015f\u0259 bilmirik. Hans\u0131 g\u00fcnah\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259 bizi bu imtahana \u00e7\u0259kirs\u0259n, \u0130lahi! \u0130ndi\u00a0 d\u0259 xa\u00e7p\u0259r\u0259stl\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131b, rus ordular\u0131 gah D\u0259rb\u0259ndd\u0259n g\u0259lir, gah Tiflisd\u0259n\u201d.<\/p>\n<p>Ssenariboyu b\u00fct\u00fcn hadis\u0259, v\u0259ziyy\u0259t, obrazlar al\u0259mi Cavad xan\u0131n daxili yan\u011f\u0131 il\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi bu a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259qam \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u0259nir. \u00c7\u00fcnki \u201cg\u00f6z i\u015fl\u0259dikc\u0259 uzanan bir d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131\u201dnda G\u0259nc\u0259 xan\u0131 Cavad xan t\u0259kdir. Baxmayaraq ki, o, O\u011fullar\u0131 il\u0259 birg\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 at\u0131laraq\u00a0 m\u0259rdan\u0259 vuru\u015fur.<\/p>\n<p>Amma yen\u0259 O\u011fullar\u0131 il\u0259 birg\u0259 b\u00f6y\u00fck bir i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordu il\u0259 qeyri-b\u0259rab\u0259r s\u0259viyy\u0259d\u0259 vuru\u015fmaq, t\u0259kc\u0259 \u00f6z xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyil, \u00fcmumilikd\u0259 20 xaqanl\u0131\u011f\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq yolunda inadkarl\u0131qla vuru\u015fmaq\u00a0 onun daxili v\u0259 xarici g\u00fcc\u00fcnd\u0259 deyildi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Cavad xanla birg\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n 20-y\u0259 par\u00e7alanm\u0131\u015f, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f xanl\u0131\u011f\u0131 daxil olmaqla birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015f\u0259r\u0259k i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 rus ordular\u0131na qar\u015f\u0131 vuru\u015fmaq laz\u0131m idi.<\/p>\n<p>G\u00f6zl\u0259nildiyi v\u0259 ya h\u0259tta olsun ki, g\u00f6zl\u0259nilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu, Olmad\u0131. Xanl\u0131qlar n\u0259 hikk\u0259 idis\u0259 v\u0259 ya hans\u0131sa\u00a0 olsun ki, nam\u0259lum\u00a0 G\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u00a0 aralar\u0131nda\u00a0 yaratd\u0131\u011f\u0131 qarmaqar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n ucbat\u0131ndan Az\u0259rbaycan\u0131n\u00a0 birba\u015fa u\u011furlu g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 hesablanan uy\u011fun sazi\u015f\u0259 gir\u0259r\u0259k birl\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259dil\u0259r. M\u0259hz ona g\u00f6r\u0259 ki, x\u0131rda, c\u0131l\u0131z fikir, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r arxas\u0131nda s\u00fcr\u00fcn\u0259r\u0259k hissolunmadan H\u0259r\u0259k\u0259t,\u00a0 Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da m\u0259hz bu ruhda k\u00f6kl\u0259yir v\u0259 ya buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u201cBirinin tik\u0259si birinin bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u201d\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 n\u0259inki t\u0259kc\u0259 Cavad xan\u0131n hakimiyy\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r\u00a0 20 xaqanl\u0131\u011f\u0131n hakimiyy\u0259ti bel\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259y\u0259 d\u00fc\u00e7ar olur. Amma bu hakimiyy\u0259t z\u0259ifliliyinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259m\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si\u00a0 dig\u0259r xanl\u0131qlar \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00e7ox q\u0259rib\u0259 s\u0259sl\u0259ns\u0259 d\u0259, h\u0259lli m\u0259lum olmayan, g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z, sirli, m\u00f6c\u00fcz\u0259vi \u201cb\u00f6y\u00fck bir a\u011f\u0131r d\u0259rd idi\u201d v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bu\u00a0 \u201ca\u011f\u0131r d\u0259rdd\u0259n m\u00f6c\u00fcz\u0259vi olaraq\u201d qurtulmaq yolunda sonubilinm\u0259y\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 c\u0259hdl\u0259r edilirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xanverdi Turabo\u011flu \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, t\u0259nqid\u00e7i S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dram \u0259s\u0259rl\u0259ri (\u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d, \u201cNuhun vertalyotu\u201d) il\u0259 yana\u015f\u0131 kinossenaril\u0259ri d\u0259 janr, \u00fcslub bax\u0131m\u0131ndan qald\u0131r\u0131lan m\u00f6vzu, ideya, problemin h\u0259lli n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fu v\u0259 orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir. Dramaturqun \u201cUzaq \u0259srl\u0259rin h\u0259qiq\u0259ti\u201d\u00a0 3 p\u0259rd\u0259li\u00a0 tarixi dram 14 \u015f\u0259kild\u0259n, ki\u00e7ik \u00f6n s\u00f6z, ba\u015flan\u011f\u0131c \u0259v\u0259zi v\u0259 epiloq \u0259v\u0259zi hiss\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir. Pyesd\u0259 ke\u00e7mi\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":545,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/544"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=544"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":548,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/544\/revisions\/548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}