{"id":659,"date":"2021-02-15T21:13:36","date_gmt":"2021-02-15T17:13:36","guid":{"rendered":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/?p=659"},"modified":"2021-02-15T21:13:36","modified_gmt":"2021-02-15T17:13:36","slug":"90-cilar-%c9%99d%c9%99bi-n%c9%99sli-xanverdi-turaboglu-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/90-cilar-%c9%99d%c9%99bi-n%c9%99sli-xanverdi-turaboglu-yazir\/","title":{"rendered":"90-c\u0131lar \u0259d\u0259bi n\u0259sli &#8211; Xanverdi Turabo\u011flu yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cDOXSANINCILAR\u201d \u018fD\u018fB\u0130 N\u018fSL\u0130: \u201c2+\u201d \u018fD\u018fB\u0130 QRUPU<\/strong><\/p>\n<p>(D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131, Xan\u0259mir, \u0130brahim \u0130brahimli)<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131 20 il \u0259vv\u0259l\u00a0 ayr\u0131-ayr\u0131 ki\u00e7ik bir m\u0259qal\u0259 kimi yaz\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 d\u0259rc edilmi\u015fdir&#8230;.\u0130ndilikd\u0259 geni\u015f \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir\u0259m&#8230;.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin n\u0259zdind\u0259 G\u0259nclk \u0259d\u0259bi birliyi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu \u0259d\u0259bi birliyin 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 r\u0259hb\u0259ri Vaqif\u00a0 C\u0259bray\u0131lzad\u0259 olmu\u015fdur. O zamank\u0131 G\u0259nclk \u0259d\u0259bi birliyin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bunlar idi: \u201cdoxsan\u0131nc\u0131\u201dlardan \u2013 D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131, Qurban, Xan\u0259mir, F\u0259xri U\u011furlu, M\u0259mm\u0259d Aslanb\u0259yli, \u0130brahim \u0130lyasl\u0131 v\u0259 b.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259r \u0259d\u0259bi n\u0259sli h\u0259min Birliyin davam v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u0259l\u0259 ald\u0131. S\u0131rf g\u0259ncl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t v\u0259 ya g\u0259nc n\u0259slin yarad\u0131c\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n\u00a0 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131 r\u0259hb\u0259rlik edirdi. Birlikd\u0259 t\u0259msil olunan g\u0259ncl\u0259r h\u0259min qurumun ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k \u201cA\u011f yol\u201d \u0259d\u0259bi Birliyi adland\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rar q\u0259bul etdil\u0259r. Qurumun ilk \u0259d\u0259bi manifesti (\u00e7ap olunmay\u0131b) M\u0259mm\u0259d Aslanb\u0259yli il\u0259 D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r (1992). Bundan sonra yeni yarad\u0131lan Qurumdan ayr\u0131laraq onlar f\u0259rdi yarad\u0131c\u0131l\u0131q qrupunda (2+ \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131) f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini davam etdirdil\u0259r (D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131, Xan\u0259mir, sonralar is\u0259 \u0130brahim \u0130brahimli d\u0259 bu qrupa qo\u015fulur).<\/p>\n<p>H\u0259min \u0259d\u0259bi qrupun ilk manifesti \u201cO\u011fuz eli\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunmu\u015fdur (\u201c2+ \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131\u201d. \u201cO\u011fuz eli\u201d, 24 sentyabr 1992-ci il, N23). Manifestd\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda s\u00fcrrealist v\u0259 modern m\u0259tnl\u0259rin qabard\u0131lmas\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. Qrupun t\u0259msil\u00e7il\u0259ri olan D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131, Xan\u0259mir bu s\u0259pkid\u0259 \u015feirl\u0259r yaz\u0131r v\u0259 m\u0259tbuatda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdil\u0259r. Sonralar qrup yarad\u0131c\u0131lar\u0131 manifestl\u0259rind\u0259 mistik g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259, t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u0259 d\u0259 yer ay\u0131rd\u0131lar. Qrup iki il f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdikd\u0259n sonra yeni \u0259d\u0259biyyat u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq onun h\u0259mt\u0259sis\u00e7isi olan D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131 Avanqard \u018fd\u0259bi Birliyinin yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Ilk\u00a0 d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259n f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan bir s\u0131ra \u0259d\u0259bi d\u0259rn\u0259kl\u0259r d\u0259 Birliyin t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edir, \u0259d\u0259bi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini \u0259laq\u0259l\u0259ndirirdil\u0259r. Bu Birlik 1993-1998-ci ill\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Birliyin \u00fczvl\u0259ri, x\u00fcsus\u0259n D.Osmanl\u0131 modern \u00fcsluba \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir v\u0259 bu s\u0259pkili yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259rini o zaman m\u0259hdud olan m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda \u00e7ap etdirirdil\u0259r.<\/p>\n<p>1997-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin Qurultay\u0131ndan sonra Birlik f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rd\u0131 v\u0259 art\u0131q onlar f\u0259rdi qaydada b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 davam v\u0259 inki\u015faf etdirirdil\u0259r. Avanqard \u018fd\u0259bi Birliyin eyni adl\u0131 \u201cAvanqard\u201d\u00a0 s\u0259n\u0259t toplusi (1998, aprel, N1 (53)) is\u0259 modern d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kirdi. Q\u0259zet o vaxt n\u0259\u015fr olunan \u201cSabah\u201d q\u0259zetinin x\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 kimi i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n araya-\u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 bu \u015f\u0259xsl\u0259rin rolu olmu\u015fdur: \u201cSabah\u201d q\u0259zetinin t\u0259sis\u00e7i v\u0259 ba\u015f redaktor \u015e. K\u0259rimli, redaktor Ayd\u0131n Xan, Ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i Vaqif Bayatl\u0131 \u00d6n\u0259r, Avanqard \u018fd\u0259bi Birliyinin r\u0259hb\u0259ri D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131, \u0259laq\u0259l\u0259ndiricil\u0259r Xan\u0259mir (T\u00fcrkiy\u0259), Elbariz, \u0130lqar \u0130lkin, G\u00fcll\u00fc Yolo\u011flu (T\u00fcrk soylar\u0131), Rizvan\u00a0 \u018fbilov (Rusiya), Rafiq H\u00fcmb\u0259t (G\u00fcrc\u00fcstan), \u0130brahim \u0130lyasl\u0131 (Sumqay\u0131t), Vasif S\u00fcleyman.<\/p>\n<p>S\u0259kkiz s\u0259hif\u0259lik topluya D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131 Avanqard \u018fd\u0259bi Birliyinin r\u0259hb\u0259ri kimi, Ayd\u0131n Xan is\u0259 bir redaktor kimi q\u0259zetin birinci s\u0259hif\u0259sin\u0259 \u00f6n s\u00f6z yazm\u0131\u015fd\u0131. D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131\u00a0 Avanqard\u00a0 \u018fd\u0259bi Birliyinin r\u0259hb\u0259ri kimi bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s yolun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda \u201cBiz bu yolu usanmadan ged\u0259c\u0259yik\u201d adl\u0131 s\u0259rl\u00f6vh\u0259si il\u0259 \u0259d\u0259bi dil\u0259kl\u0259rini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir: \u201c \u018fziz dostlar! \u201cAvanqard\u201d\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli m\u0259qs\u0259di d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Az\u0259rbaycan s\u0259n\u0259ti, &#8230; dilimiz, \u0259slind\u0259 t\u00fcrk\u00fcn ya\u015far\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyda \u00f6m\u00fcrl\u00fcy\u0259 s\u0131\u011far. \u201cAvanqard\u201d\u00a0 b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259n g\u00f6y\u0259rib, bu m\u0259d\u0259niyy\u0259ti,\u00a0 dili \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyadurumuna uy\u011fun olaraq h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015far edib d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yind\u0259dir. Yarand\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n, el\u0259 indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 basmaq\u0259lib \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131lar \u201cAvanqard\u201da v\u0259 onun oduna y\u0131\u011f\u0131\u015fan cavan yazarlara bir az ikrahla, bir az da, ehtiyatla yana\u015f\u0131rd\u0131lar. \u00c7\u00fcnki\u00a0 \u201cAvanqard\u201d\u00a0 milli s\u0259n\u0259timizi uzun ill\u0259r boyu inki\u015fafdan\u00a0 qoyan b\u0259sit v\u0259 yaban\u00e7\u0131 ideoloji \u0259d\u0259bi n\u00fcmun\u0259l\u0259ri r\u0259dd edir. &#8230; &#8230; \u0259d\u0259biyyatda q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259nmi\u015f yenilik\u00e7iliyi sev\u0259nl\u0259rin, modernistl\u0259rin saf v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259biyyat u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 yoludur. Biz\u00a0 h\u0259min yolu usanmadan, m\u0259\u011frurcas\u0131na v\u0259 d\u0259rvi\u015f kimi ged\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n Xan\u00a0 is\u0259 yaz\u0131r: \u201cBudur, yeni bir s\u0259n\u0259t toplusunu oxuyursunuz. Onun \u00f6mr\u00fcn\u00fcn q\u0131sa v\u0259 ya uzun olmas\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bir redaktor kimi sizl\u0259ri yarad\u0131c\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram. \u018fg\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 inan\u0131rs\u0131n\u0131z v\u0259 \u0259linizd\u0259 \u0259sl s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ri, \u00fcz\u00fcn\u00fcz\u0259 redaksiya qap\u0131lar\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131l\u0131rsa, \u201cAvanqard\u201da yax\u0131nla\u015f\u0131n! Biz siz\u0259 g\u00f6r\u0259 bu toplunu yaratd\u0131q. \u0130st\u0259yimiz budur ki, \u201cAvanqard\u201d sizin \u00f6mr\u00fcn\u00fcz q\u0259d\u0259r ya\u015fas\u0131n&#8230;. \u201d.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu q\u0259zet maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z 1 (bir) n\u00f6mr\u0259si il\u0259 \u0259d\u0259bi-b\u0259dii arenaya daxil ola bildi.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq toplu \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259qs\u0259d v\u0259 m\u0259ram\u0131na uy\u011fun\u00a0 olaraq\u00a0 bir s\u0131ra yaddaqalan yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir. Toplunun birinci s\u0259hif\u0259sind\u0259 \u201c\u015eairl\u0259rimiz T\u00fcrkiy\u0259 m\u0259tbuat\u0131nda\u201d adl\u0131 ki\u00e7ik bir yaz\u0131 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir.\u00a0 Avanqard\u00a0 \u018fd\u0259bi Birliyinin \u00fczvl\u0259rinin \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cT\u00fcrkiy\u0259 \u0259d\u0259bi v\u0259 ictimai m\u00fchitind\u0259 \u00f6z populyarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 tan\u0131nan\u00a0 \u201cYeddi iqlim\u201d d\u0259rgisind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, bu n\u0259\u015frd\u0259 \u201c\u201c2+\u201d mistik-s\u00fcrrealizm \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri \u00e7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan \u015fairl\u0259ri Osmanl\u0131 v\u0259 Xan\u0259mirin \u015feirl\u0259rin\u0259 s\u0259xav\u0259tl\u0259 yer ay\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 Toplu yazarlar\u0131 t\u0259brik edir. N\u0259\u015frd\u0259 Klement Qrinberq, Mallarme Stefan, Valter Benjaminin s\u0259n\u0259t haqq\u0131nda fikirl\u0259ri, \u201cD\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u201cErnest Heminqueyin intihar\u0131\u201d adl\u0131 yaz\u0131, Ayd\u0131n Xan\u0131n \u00e7evirm\u0259sind\u0259 Xorxe Luis Borxesin \u201cDisk\u201d hekay\u0259si, K\u0259mal\u0259 C\u0259f\u0259rovan\u0131n\u00a0 \u00e7evirm\u0259sind\u0259 Yo\u015fiko U\u00e7idan\u0131n \u201cQ\u0131z\u0131l t\u0259p\u0259nin samuray\u0131\u201d roman\u0131ndan \u201cGizli plan\u201d adl\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm, Rizvan \u018fhm\u0259do\u011flunun \u201c25-ci kadr \u2013 Mill\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259n kino\u201d adl\u0131 yaz\u0131, \u201c\u018fd\u0259biyyat \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 laureatlar\u0131\u201dn\u0131n siyah\u0131s\u0131 yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Topluda\u00a0 G\u00fcll\u00fc Yolo\u011flunun C\u0259nubi Sibird\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrk xalqlar\u0131ndan biri olan Xakaslar\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131 haqq\u0131nda q\u0131sa, y\u0131\u011fcam v\u0259 ya elmi-filoloji bax\u0131mdan maraq do\u011furan \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Xakas \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d\u00a0 adl\u0131 yaz\u0131s\u0131 il\u0259\u00a0\u00a0 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqata \u0259sas\u0259n ayd\u0131n olur ki, \u201c\u0130ki min ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, onlar Sayan, Kuznetsk, Alatay v\u0259 Altay da\u011flar\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunan Xakas- Minu\u00e7in \u00e7\u00f6k\u0259kliyind\u0259 m\u0259sk\u0259n sal\u0131blar. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, xalq aras\u0131nda \u201cta\u011fdan tereeen \u00e7on\u201d \/ da\u011fdan t\u00f6r\u0259n\u0259n xalq\/\u201d s\u00f6z\u00fc geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, xakaslar\u0131n \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f dastanlar\u0131ndan olan \u201cAlt\u0131n Ar\u0131\u011f\u201dda q\u0259hr\u0259man q\u0131z\u00a0 Alt\u0131n Ar\u0131\u011f \u00f6z at\u0131 il\u0259 birg\u0259 da\u011fdak\u0131 ma\u011farada d\u00fcnyaya g\u0259lir\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifin n\u0259z\u0259rinc\u0259,\u00a0 \u201cXakaslar\u0131n tarixi mahn\u0131 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259ri \/ \u201ckip \u00e7oox\u201d\/, q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastanlar\u0131 \/\u201dal\u0131pt\u0131\u011f n\u0131max\u201d\/, na\u011f\u0131llar \/\u201dn\u0131max\u201d\/, xalq mahn\u0131lar\u0131 \/\u201d\u0131r\u201d v\u0259 \u201ctaxnax\u201d\/, atalar s\u00f6zl\u0259ri \/\u201dsispek\u201d\/ v\u0259 dig\u0259r janrlardan ibar\u0259t z\u0259ngin folkloru var\u201d. Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Xakas \u0259d\u0259biyyat\u0131 bu g\u00fcn m\u0259hz \u0259srl\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xaraq d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u0259c\u0259n g\u0259lib \u00e7atan bu \u015fifahi xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cBu g\u00fcn xakas \u0259d\u0259biyyat\u0131 inki\u015faf edir. \u201cAx Tasx\u0131l\u201d \u0259d\u0259bi-b\u0259dii almanax\u0131, Xakasiya Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin orqan\u0131 olan \u201cXan tiqir\u201d \u0259d\u0259bi almanax\u0131 \u00e7ap olunur\u201d. M\u00fc\u0259llifin fikrinc\u0259, \u201cSon ill\u0259rd\u0259 xakas v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 bir s\u0131ra \u015feirl\u0259r, hekay\u0259, na\u011f\u0131l, dastan, elmi v\u0259 s. kitablar n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.\u00a0 Bunlara misal olaraq M.Kil\u00e7i\u00e7akovun \u201cCanlanm\u0131\u015f da\u015flar\u201d \/1983\/ \u015feirl\u0259r v\u0259 poemalar toplusunu, \u0130 Topoyevin \u201cTu\u011fannar\u201d \/1992\/ hekay\u0259, povest v\u0259 t\u0259msill\u0259r toplusunu, N.Axpa\u015fevan\u0131n \u201cSolyar dair\u0259si\u201d \/1993\/, K.S\u0131solyatin, M.Kil\u00e7i\u00e7akov, V.Maynoqa\u015feva kimi \u015fairl\u0259rin \u015feirl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u201c\u018fd\u0259bi Afban\u201d \/1989\/, \u201cXakas xalq na\u011f\u0131llar\u0131\u201d \/rus v\u0259 xakas dill\u0259rind\u0259,1986\/, A. K\u0131\u015ft\u0131movun \u201cM\u0259n vidala\u015fm\u0131ram\u201d \/1993\/, \u201cAlt\u0131n Ar\u0131\u011f\u201d xalq dastan\u0131\u201d \/rus v\u0259 xakas dill\u0259rind\u0259, 1987\/, xakas sanamalar\u0131ndan v\u0259 yan\u0131ltmaclar\u0131ndan ibar\u0259t \u201cXoop-xoop\u201d \/1992\/ v\u0259 b. kitablar\u0131 g\u00f6st\u0259tm\u0259k olar\u201d.<\/p>\n<p>Topluda R\u0259fail \u018fhm\u0259dovun \u201c\u018fli K\u0259rim v\u0259 s\u00f6z\u00fcn yeni h\u0259yat\u0131\u201d v\u0259 bu s\u0259tirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifinin \u201cA\u011f \u015feirl\u0259r v\u0259 ya m\u0259n\u0259vi ucal\u0131\u011fa aparan poeziya\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri yer al\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259\u015frd\u0259 Ayd\u0131n Xan\u0131n \u201cN\u0259\u011fm\u0259l\u0259r\u201d silsil\u0259sind\u0259n \u201cNamus n\u0259\u011fm\u0259si\u201d, Xan\u0259mirin \u201cM\u0259nim b\u0259yaz topuqlu q\u0259l\u0259mim\u201d adl\u0131 essesi v\u0259 h\u0259min m\u00fc\u0259llifin v\u0259 Ayi\u015f\u0259nin\u00a0 ads\u0131z \u015feirl\u0259ri, \u0130brahim \u0130lyasl\u0131n\u0131n \u201cYa\u015fay\u0131ram\u201d, \u201cM\u0259n\u0259m\u201d, G\u00fclbala Mehdinin \u201c\u018flim \u00fcz\u00fcm\u0259 qay\u0131d\u0131r\u201d, \u201cM\u0259n bir sevgi m\u0259ktubuyam\u201d, Knyaz Aslan\u0131n \u201cKiriy\u0259m g\u0259r\u0259k\u201d, \u201cBirlik himni\u201d, M\u0259nz\u0259r G\u00fcnt\u0259kinin \u201cAla buludlar\u0131n o \u00fcz\u00fc t\u0259ki\u201d, \u201cXatir\u0259\u201dadl\u0131 poetik n\u00fcmun\u0259l\u0259r b\u0259dii \u2013 estetik bax\u0131mdan maraq do\u011furur.<\/p>\n<p><strong>M\u00dcAS\u0130R AZ\u018fRBAYCAN POEZ\u0130YASI<\/strong><\/p>\n<h1>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A\u011e \u015eE\u0130RL\u018fR\u00a0 V\u018f YA\u00a0 M\u018fN\u018fV\u0130\u00a0 UCALI\u011eA APARAN POEZ\u0130YA<\/h1>\n<p>M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n ilk d\u00f6n\u0259ml\u0259rinin \u0259d\u0259bi-b\u0259dii, ictimai-m\u0259d\u0259ni hadis\u0259si kimi diqq\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n \u201c2+\u201d mistik s\u00fcrrealizm \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131 g\u00f6z\u0259\u00e7arpan v\u0259 yeniliyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n bir prosesdir. Osmanl\u0131, Xan\u0259mir, \u0130.\u0130brahimli \u201c2+\u201d mistik s\u00fcrrealizm \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n b\u0259dii-estetik fikrini \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131nda ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 davam v\u0259 inki\u015faf etdirirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201c2+\u201d mistik s\u00fcrrealizm \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n manifesti v\u0259 m\u0259ramnam\u0259si m\u0259tbuatdan biz\u0259 tan\u0131\u015fd\u0131r. Manifestin ilk s\u0259tirl\u0259rind\u0259n hiss etm\u0259k olur ki, c\u0259r\u0259yan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri\u00a0 b\u00fct\u00fcn ruhi-cismani varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6z i\u00e7ind\u0259 \u0259rid\u0259n, sanki ona \u201cyeni can ver\u0259n\u201d \u0259d\u0259biyyat, s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259ri yaratmaq ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Manifestd\u0259 oxuyuruq: \u201cYazma\u011f\u0131n dey\u0259s\u0259n \u00fc\u00e7 \u015f\u0259rti var: G\u00f6r\u00fcm, Duyum, Yaz\u0131m. V\u0259 h\u0259qiqi b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259t bu \u00fc\u00e7 d\u00fcnyan\u0131n \u2013 ger\u00e7\u0259kliyin, ruhi m\u00f6vcudlu\u011fun v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n, g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u015f\u0259kill\u0259rin d\u0259rgaha apard\u0131\u011f\u0131 yoldur&#8230;.\u201d. Bu yol is\u0259 manifestd\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilir: \u201cYa\u015faman\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 v\u0259 sonunda d\u00fcnyan\u0131n \u00f6z\u00fc boyda \u00fc\u00e7 n\u00f6qt\u0259 var: Cismani m\u00f6vcudluq, Yuxu, \u00d6l\u00fcm adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u018fb\u0259diyy\u0259t. Biz, y\u0259ni h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar \u00fc\u00e7 \u00f6mr\u00fcn b\u0259nd\u0259l\u0259riyik. Bizim \u0259zablar\u0131m\u0131z, insan orqanizminin a\u011fr\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259ri, a\u011faclar\u0131n, otlar\u0131n misqal-misqal qurumas\u0131 v\u0259 dig\u0259r canl\u0131 varl\u0131qlar\u0131n narahatl\u0131q ifad\u0259 ed\u0259n yaralar\u0131 ruhun titr\u0259yi\u015fi fonunda etiraz\u0131, q\u0259f\u0259sd\u0259n cana doymas\u0131d\u0131r&#8230;\u201d.<\/p>\n<p>\u201c2+\u201d \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131n m\u0259ram\u0131 da eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259min manifestd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 dig\u0259r m\u0259tl\u0259bl\u0259ri ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u201c2+\u201d \u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131n f\u0259al yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan olan D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131 (1965) XX \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda \u00f6z istedad\u0131 v\u0259 d\u0259sti-x\u0259tti il\u0259 se\u00e7il\u0259n, b\u00fct\u00fcn ruhu il\u0259 yenilik\u00e7i \u015fairdir. \u201cA\u011f kitab\u201d(Bak\u0131:1997), \u201c\u0130lk&#8230;V\u0259&#8230; Son&#8230;\u201d(Bak\u0131:2009) \u015feirl\u0259r kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. \u015eair \u201cA\u011f kitab\u201da \u00d6n s\u00f6z\u00fcm\u201dd\u0259 yaz\u0131r: \u201c\u00d6m\u00fcrl\u00fcy\u00fcmd\u0259 q\u0259rib\u0259likl\u0259r ola bil\u0259r, amma h\u0259l\u0259 kim\u0259s\u0259 heyr\u0259tli g\u00f6r\u00fcn\u0259si bir m\u0259qam yox. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu m\u0259qam m\u00fctl\u0259q g\u0259l\u0259c\u0259k. M\u0259nc\u0259, insan h\u0259yata g\u00f6r\u00fcnm\u0259z-bilinm\u0259z an\u0131 ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lir. Kimi h\u0259min an\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz 5-10, kimi 50-100 il\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 qeyb\u0259 \u00e7\u0259kilir. Bu an h\u0259yat\u0131m\u0131za, m\u00f6vcudlu\u011fumuza g\u00f6r\u0259 Yaradana qa\u00e7\u0131lmaz borcumuzdur. Amma n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131rsan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Varsan \u2013 sual\u0131na d\u00fcnyan\u0131n \u00f6z\u00fc boyda saxta v\u0259 anla\u015f\u0131lmaz cavablar var.<\/p>\n<p>Poeziya m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn Tanr\u0131ya borcumun n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu anlamaq v\u0259 \u015f\u0259klini \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yidi. Sevincin v\u0259 k\u0259d\u0259rin ham\u0131ya t\u0259siri eyni olmad\u0131\u011f\u0131 kimi, araya g\u0259tirdiyi rahatl\u0131q v\u0259 can \u0259zab\u0131 da eyni deyil. Amma buna da bir d\u00fcnya saxta yozumlar var. G\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n, yaln\u0131z duyula bil\u0259n ger\u00e7\u0259kliyin i\u00e7in\u0259 enm\u0259k, m\u00f6vcudlu\u011fun, ya\u015faman\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini bilm\u0259k v\u0259 bilm\u0259k\u00a0 &#8211; m\u0259nim poeziyadan umaca\u011f\u0131m budur\u201d.<\/p>\n<p>\u015eair h\u0259m\u00e7inin \u201c\u018fd\u0259biyyatda improviz\u0259ni z\u0259iflik hesab edir\u201d. Onun n\u0259z\u0259rinc\u0259, \u201cEksperimentl\u0259r is\u0259 b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131q boyu davam etm\u0259lidir\u201d. \u015eair\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cEksperiment \u00e7al\u0131\u015fmaq, \u00e7al\u0131\u015fmaq v\u0259 d\u0259lic\u0259sin\u0259 n\u0259y\u0259s\u0259 nail olmaq ist\u0259yidi. Nail oldu\u011fun bir \u015eey varsa, bu art\u0131q h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n bitkin g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k (bitkin he\u00e7 n\u0259 yox). \u015eairin fikrinc\u0259, \u201c\u0130mproviz\u0259 il\u0259 ba\u015flayan cavan yazar anlamal\u0131d\u0131r ki, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sizlik yolundad\u0131r, y\u0259ni olan \u00f6z\u0259l d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini d\u0259 qurban verir v\u0259 \u00f6mr\u00fc boyu ya\u015fama\u011fa can atan he\u00e7 bir hiss\u0259, duy\u011fuya n\u0259f\u0259s verm\u0259y\u0259 daxilind\u0259 g\u00fcc tapa bilm\u0259y\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olur ki, \u201cd\u00fcnyada yaz\u0131lmam\u0131\u015f s\u00f6z, kitab qalmay\u0131b\u201d. \u015eairin do\u011fru m\u00fc\u015fahid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201c\u018fslind\u0259 is\u0259 konkret anlamda bel\u0259 deyil. \u018fg\u0259r bel\u0259dirs\u0259, yazma\u011f\u0131n xeyri v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131n v\u0259 \u00f6lm\u0259yin xeyri n\u0259?&#8230;\u201d Onun fikrinc\u0259, \u201cbir m\u00fcdd\u0259t m\u0259\u015fhur yazarlar\u0131, bir m\u00fcdd\u0259t ya\u015f\u0131dlar\u0131\u201dn\u0131 \u201cdaha \u00e7ox is\u0259 bayat\u0131lar\u0131 v\u0259 a\u011f\u0131lar\u0131 oxuyu\u201db \u201cv\u0259 anlay\u0131r\u201d ki, \u201cya\u015fama\u011f\u0131n v\u0259 \u00f6lm\u0259yin, yazma\u011f\u0131n mahiyy\u0259tin\u0259 varma\u011fa, h\u0259yat\u0131n ax\u0131r\u0131na \u00e7\u0131xma\u011fa Tanr\u0131 h\u0259l\u0259 q\u0259rar verm\u0259yib\u201d.<\/p>\n<p>\u015eair \u201cRuhu\u201dnun \u201cq\u0259na\u0259tinc\u0259, Qiyam\u0259tin m\u0259qam\u0131 bilinm\u0259diyi kimi, b\u00f6y\u00fck s\u00f6zl\u0259rin v\u0259 kitablar\u0131n da sonuncusu yoxdu. V\u0259 dey\u0259s\u0259n, ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha g\u00f6zl\u0259nilm\u0259zi, h\u0259m d\u0259 f\u0259rqin\u0259 varmad\u0131\u011f\u0131 hadis\u0259 odur ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, Sonuncu kitab\u0131 \u2013 Qiyam\u0259tin kitab\u0131n\u0131 kim yazacaq v\u0259 onu kim oxuyacaq. M\u0259ns\u0259 he\u00e7 n\u0259 bilmir\u0259m, b\u0259lk\u0259 el\u0259\u00a0 Sonuncu kitab kainatdan da \u00f6nc\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 insan onu he\u00e7 vaxt oxuya bilm\u0259y\u0259c\u0259k. V\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn yaz\u0131lar\u0131n sonundak\u0131 N\u00f6qt\u0259 \u015f\u0259rtidir&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Bu do\u011fru m\u00fc\u015fahid\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 Osmanl\u0131 poeziyas\u0131n\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan Osmanl\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 izl\u0259y\u0259rk\u0259n hiss etm\u0259k olur ki, burada h\u0259yat sakit axar\u0131nda olsa da, bu h\u0259yat\u0131n \u00fcmumi ax\u0131n\u0131nda insan h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z m\u0259n\u0259vi dram\u0131nda ya\u015fay\u0131r. Budur, insan daxili \u00abm\u0259n\u00bbi il\u0259 s\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131ndad\u0131r:<\/p>\n<h3>El\u0259 ki, ax\u015fam oldu<\/h3>\n<p>Qaranl\u0131q m\u0259ni qovur<\/p>\n<p>\u2026ota\u011f\u0131mdak\u0131 t\u0259nhal\u0131q<\/p>\n<p>ayaqlar\u0131ma dola\u015fa-dola\u015fa<\/p>\n<p>p\u0259nc\u0259r\u0259min a\u011fz\u0131nad\u0259k\u2026<\/p>\n<p>\u015eairin poetik \u201cm\u0259n\u201di \u00fcz\u00fc Tanr\u0131ya do\u011fru yalq\u0131z\u00a0 gec\u0259likd\u0259 ya\u015fay\u0131r. V\u0259 insan gec\u0259 qaranl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz dayanaraq \u00fcz\u00fc ayl\u0131, ulduzlu astronomik g\u00f6y\u0259 sanki qovu\u015fuq v\u0259ziyy\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>N\u0259 vaxtsa n\u0259 vaxtsa<\/p>\n<p>qoxusu qalmayan g\u00fcnl\u0259rd\u0259<\/p>\n<p>s\u00fct\u00fclc\u0259 ana u\u015fa\u011f\u0131yd\u0131m<\/p>\n<p>o m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259<\/p>\n<p>m\u0259n a\u011faclardan daha tez b\u00f6y\u00fcd\u00fcm\u2026<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n, f\u0259rdin m\u0259hz bu fonda t\u0259qdimi g\u00f6st\u0259rir ki, yarad\u0131c\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u00e7ox maraql\u0131 bir obyekt se\u00e7ir v\u0259 onun b\u0259dii-psixoloji h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yollarla gedir. Xat\u0131rladaq ki, \u015fairin \u015ferl\u0259rind\u0259 bu hal tamamil\u0259 u\u011furlu al\u0131n\u0131r. \u0130nsan, m\u00f6vcud v\u0259 ruhi d\u00fcnya bu \u015ferl\u0259rd\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259mizlik, m\u00fcq\u0259dd\u0259slik v\u0259hd\u0259ti kimi canlan\u0131r. \u0130nsan v\u0259 \u0259traf m\u00fchit m\u0259s\u0259l\u0259si \u015fair\u0259 g\u00f6r\u0259 daha ciddi hadis\u0259dir. \u015eair\u0259 g\u00f6r\u0259 insan, \u0259traf m\u00fchit\u0259, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 duydu\u011fumuz n\u0259 varsa, h\u0259r \u015fey\u0259 ortaqd\u0131:<\/p>\n<p>Buludlar q\u0131s\u0131r g\u0259lir<\/p>\n<p>\u0130nsanlar g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 ortaq<\/p>\n<p>Torpa\u011f\u0131n c\u0259s\u0259di \u00fcst\u0259<\/p>\n<p>burada daha ax\u015famlar d\u00fc\u015fm\u0259z<\/p>\n<p>a\u011fac\u0131m-dirriyim ba\u015f\u0131m\u0131n k\u00f6lg\u0259si<\/p>\n<p>g\u00f6yl\u0259rin buludu ya\u011fmaz daha<\/p>\n<p>\u0259zizi olsan da g\u00f6z\u00fc olsan da\u2026<\/p>\n<p>Osmanl\u0131n\u0131n \u015ferl\u0259rind\u0259 hadis\u0259 v\u0259 predmetl\u0259r \u00e7ox vaxt ya\u015fanm\u0131\u015f g\u00fcnl\u0259rin canl\u0131 xatir\u0259si kimi t\u0259qdim olunur v\u0259 ya\u015fanm\u0131\u015f g\u00fcnl\u0259rin xatir\u0259si g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u00e7ox da uzaq ill\u0259rin xatir\u0259si deyil, h\u0259min b\u0259dii-psixoloji xat\u0131rlamalar yaln\u0131z unudulmaz anlar\u0131n m\u0259nz\u0259r\u0259sidir ki, bu da yadda\u015f psixologiyas\u0131nda assosiativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin m\u0259xsusi d\u00fcz\u00fcm\u00fcnd\u0259n yarad\u0131laraq d\u0259rk v\u0259 \u0259ks olunur:<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n iki g\u00fcn\u00fc t\u0259l\u0259sik ya\u015fad\u0131m<\/p>\n<p>az qala qa\u00e7a-qa\u00e7a<\/p>\n<p>q\u0259fil d\u00fc\u015f\u0259n ax\u015famlar\u0131n birind\u0259<\/p>\n<p>k\u00fcl\u0259kl\u0259r s\u0259ni al\u0131b<\/p>\n<p>vurnuxdu d\u0259li-divan\u0259<\/p>\n<p>duydum yen\u0259 bo\u015f qalacaq \u015f\u0259h\u0259r<\/p>\n<p>a\u011faclara s\u0131\u011f\u0131nacaq skamyalar\u2026<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n ke\u00e7irdiyi daxili-psixoloji sars\u0131nt\u0131lar burada art\u0131q birinci m\u0259rh\u0259l\u0259 kimi ya\u015fanm\u0131\u015fd\u0131r. Sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 insan \u0259qli-intellekt g\u00fcc\u00fc il\u0259 hadis\u0259 v\u0259 prosesl\u0259ri ara\u015fd\u0131rma\u011fa ciddi s\u0259y g\u00f6st\u0259rir. Bu halda \u015fairin poetik \u201cm\u0259n\u201di x\u0259yali-psixoloji fikri uzaqlara\u2014\u201c\u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fcn\u0259\u201d s\u0259yah\u0259t\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. M\u0259lum olur ki, \u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fcnd\u0259 d\u0259 h\u0259l\u0259 ayd\u0131n olmayan h\u0259yat ya\u015fant\u0131lar\u0131 var. \u015eair\u00a0 m\u0259hz \u00f6mr\u00fcn o tay\u0131ndak\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259z sirli, m\u00fcbh\u0259m h\u0259yat\u0131n \u00fcst qat\u0131n\u0131 ustal\u0131qla a\u00e7\u0131r<\/p>\n<p>Orada sevginin qay\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259<\/p>\n<p>\u00f6l\u00fcm yox ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259<\/p>\n<p>h\u0259yat yox bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259<\/p>\n<p>t\u0259z\u0259d\u0259n do\u011fulma\u011fa<\/p>\n<p>s\u00fckut yox dinl\u0259m\u0259y\u0259<\/p>\n<p>nec\u0259 t\u0259ntiyir do\u011fma ruhlar<\/p>\n<p>m\u00fcbar\u0259k \u00fczl\u00fcm bu nec\u0259 \u00f6m\u00fcrd\u00fc<\/p>\n<p>orada kims\u0259 yox\u2026<\/p>\n<p>M\u0259qamlar\u0131, anlar\u0131 \u015fair ruhi v\u0259 cismani varl\u0131\u011f\u0131nda tam d\u0259rinliyi il\u0259 hiss ed\u0259r\u0259k ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. El\u0259 bu halda m\u00f6vcud ger\u00e7\u0259klikl\u0259, \u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fcnd\u0259ki ruhi al\u0259ml\u0259 \u015fair v\u0259hd\u0259t yarad\u0131r. M\u00f6vcud, cismani v\u0259 ruhani d\u00fcnyalararas\u0131 b\u0259dii psixoloji ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa tap\u0131nan \u015fair ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 sevincin, k\u0259d\u0259rin, odun, k\u00fcl\u0259yin m\u0259n\u0259vi himay\u0259sini q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>Ayd\u0131nd\u0131r ki, k\u00fcl\u0259k ayr\u0131ca t\u0259bi\u0259t hadis\u0259si kimi m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir, \u00f6z\u00fc d\u0259 h\u0259yat, t\u0259bi\u0259t, kainatla birg\u0259 al\u0131naraq insan \u015f\u00fcurunda d\u0259rk v\u0259 \u0259ks olunur. Bununla yana\u015f\u0131, k\u00fcl\u0259k insan ruhuna m\u0259lh\u0259m, isindirici, m\u0259lh\u0259m ab-havas\u0131 il\u0259, h\u0259zinliyi, k\u00f6vr\u0259kliyi il\u0259 q\u0259bul edilir v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u015eairin poetik \u201cm\u0259n\u201di d\u0259 k\u00fcl\u0259yin isindirici, m\u0259lh\u0259m ab-havas\u0131ndan azca da olsa udmaq ist\u0259yir. Bununla k\u00fcl\u0259yi \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji s\u0131\u011f\u0131nacaq kimi q\u0259bul ed\u0259n \u015fairin b\u0259dii q\u0259hr\u0259man\u0131 onu \u00f6z\u00fc il\u0259 birg\u0259 h\u0259yat\u0131n, t\u0259bi\u0259tin, kainat\u0131n canl\u0131, ruhani orta\u011f\u0131 kimi t\u0259sdiql\u0259yir. K\u00fcl\u0259k burada daxil\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259zmunu il\u0259 simvolla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>Atl\u0131 k\u00fcl\u0259kl\u0259r qeyb\u0259 \u00e7\u0259kildi<\/p>\n<p>l\u0259k\u0259li g\u00f6y \u00fcz\u00fcnd\u0259<\/p>\n<p>\u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m-\u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m<\/p>\n<p>qara b\u00fcr\u00fcnc\u0259kli bir g\u00fcn<\/p>\n<p>itmi\u015fdin can\u0131m\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131 kimi\u2026<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n \u015fairin b\u0259dii q\u0259hr\u0259man\u0131 h\u0259sr\u0259tl\u0259 g\u00f6zl\u0259diyi m\u0259lh\u0259m k\u00fcl\u0259yin simas\u0131nda a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n psixoloji d\u0259yi\u015fikliyi sezir. K\u00fcl\u0259k m\u00f6vcud real ekoloji \u2013sosial v\u0259ziyy\u0259td\u0259n sanki \u201ccana doyur \u201d v\u0259 \u015fairin poetik \u201cm\u0259n\u201di d\u0259 h\u0259m\u00e7inin k\u00fcl\u0259kl\u0259 birg\u0259 m\u00f6vcud ekoloji-sosial hadis\u0259y\u0259 bigan\u0259 deyil:<\/p>\n<p>G\u00f6yl\u0259ri qu\u015flara h\u0259sr\u0259t<\/p>\n<p>\u00f6l\u00fc bir pay\u0131z g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/p>\n<p>k\u00fcl\u0259kl\u0259r \u00fcz\u00fcn\u00fc s\u00fcrt\u00fcr<\/p>\n<p>h\u0259sr\u0259t bir m\u0259ml\u0259k\u0259tin<\/p>\n<p>\u00f6rt\u00fcl\u00fc p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rin\u0259\u2026<\/p>\n<p>Yaxud:<\/p>\n<p>\u2026asfalt boyu ayaq alt\u0131nda qalan q\u0131zmar<\/p>\n<p>qu\u015f balas\u0131 qoxuyur<\/p>\n<p>m\u0259lh\u0259m k\u00fcl\u0259yin h\u0259sr\u0259tini \u00e7\u0259kdim\u2026<\/p>\n<p>\u015eairin poetik \u201cm\u0259n\u201di bu halda \u00f6mr\u00fcn o tay\u0131n\u0131n sakini olma\u011fa can at\u0131r. V\u0259 bu ist\u0259yin b\u0259dii-psixoloji m\u0259qamda i\u015fl\u0259nm\u0259si b\u0259nz\u0259rsiz \u015f\u0259kild\u0259 biz\u0259 t\u0259sir edir:<\/p>\n<p>Orada ya\u015famaq ist\u0259rdim bir daha<\/p>\n<p>\u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fcnd\u0259<\/p>\n<p>at d\u0131rnaqlar\u0131nda qopub t\u00f6k\u00fcld\u00fc<\/p>\n<p>ruhumun sakinsiz v\u0259t\u0259ni<\/p>\n<p>h\u00fcznd\u0259n yap\u0131lm\u0131\u015f heyk\u0259li \u0259ziz g\u00fcnl\u0259rin<\/p>\n<p>k\u00fcl\u0259kd\u0259n yap\u0131lm\u0131\u015f heyk\u0259li n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rin<\/p>\n<p>orada ya\u015famaq ist\u0259rdim bir daha.<\/p>\n<p>V\u0259 sonda \u015fair \u201cq\u0259dim bir mahn\u0131n\u0131n\u201d ha\u00e7ansa s\u0259sl\u0259nmi\u015f, uzaq, \u00e7ox uzaq ill\u0259rin s\u0259sini, sora\u011f\u0131n\u0131 h\u0259zin bir xatir\u0259 kimi \u0259zizl\u0259y\u0259-\u0259zizl\u0259y\u0259 ruh al\u0259mind\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 bu ya\u015fant\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, he\u00e7 d\u0259 adi ya\u015fant\u0131 deyil. Bu, m\u00fc\u0259llifin f\u0259rdi poetik al\u0259mind\u0259 m\u0259xsusi \u015f\u0259kild\u0259 dol\u011funla\u015f\u0131r, m\u0259nalan\u0131r v\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259zmun k\u0259sb edir:<\/p>\n<p>Torpaq h\u0259l\u0259 diriymi\u015f q\u0259bird\u0259<\/p>\n<p>iniltisini duydum<\/p>\n<p>sin\u0259 da\u015f\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131ndan<\/p>\n<p>qay\u0131t m\u0259lh\u0259m k\u00fcl\u0259yim<\/p>\n<p>apar h\u0259sr\u0259tini insanlar\u0131n<\/p>\n<p>q\u0259dim bir mahn\u0131n\u0131 son s\u00f6z\u00fc kimi\u2026<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da qeyd etdik ki,\u00a0 Osmanl\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015ferl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud d\u00fcnya il\u0259 birg\u0259, \u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fc bir k\u00fcll-v\u0259hd\u0259t hal\u0131nda dol\u011funla\u015f\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r ki, \u015ferl\u0259rind\u0259 h\u0259min o iki d\u00fcnya b\u0259nz\u0259rsiz m\u0259na k\u0259sb ed\u0259r\u0259k bu psixoloji m\u0259qamda qaynay\u0131b qar\u0131\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015fairin \u015ferl\u0259rind\u0259 insan h\u0259l\u0259lik d\u0259 olsa, ruhani v\u0259 cismani dinclik, azadl\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir:<\/p>\n<p>Yoruldu ayaqlar\u0131m<\/p>\n<p>\u0259yildi boynum<\/p>\n<p>g\u00f6zl\u0259rimin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan<\/p>\n<p>uzand\u0131m yata\u011f\u0131ma geyinc\u0259kli<\/p>\n<p>yata\u011f\u0131m\u0131n h\u0259nirsiz v\u0259 bakir\u0259<\/p>\n<p>lampan\u0131n \u00fcz\u00fc g\u00fcl\u00fcr<\/p>\n<p>m\u0259n yatandan sonra<\/p>\n<p>y\u0259qin t\u0259l\u0259f olacaq\u2026<\/p>\n<p>\u015eairin \u015ferl\u0259rind\u0259 insan m\u0259hz \u201cyalq\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u201d cans\u0131x\u0131c\u0131 ab-havas\u0131ndan qa\u00e7\u0131b qurtarmaq ist\u0259yir. Lakin \u015fair bil\u0259r\u0259kd\u0259n q\u0259hr\u0259man\u0131na bu b\u0259dii iimkan\u0131 yaratm\u0131r. Osmanl\u0131n\u0131n \u015ferl\u0259rind\u0259 insan t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u00fc \u2013inaml\u0131 anlar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r. \u0130ndi is\u0259 b\u0259dii q\u0259hr\u0259man T\u0259kdir. T\u0259klik \u015fairin poetik \u201cm\u0259n\u201din\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259n\u0259vi-psixoloji \u0259zab deyil, ruhani bir h\u0259yatd\u0131r. \u0130nsan t\u0259kliyi il\u0259 \u015firindir, toxunulmazd\u0131r. \u0130nsan T\u0259kliyi il\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259mizlik simvolunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki insan buna qadirdir:<\/p>\n<p>G\u00f6y \u00fcz\u00fc r\u0259ngind\u0259 portretdi ota\u011f\u0131m<\/p>\n<p>sevgili masam\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259<\/p>\n<p>a\u011faclarla \u015ferl\u0259r qar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir-birin\u0259<\/p>\n<p>p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc asm\u0131\u015f h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259kl\u0259r<\/p>\n<p>bakir\u0259 ota\u011f\u0131m<\/p>\n<p>qad\u0131ns\u0131z daha yaz\u0131q olur gec\u0259l\u0259r\u2026<\/p>\n<p>yaxud:<\/p>\n<p>\u2026yalq\u0131zl\u0131\u011f\u0131m g\u0259zir<\/p>\n<p>aya\u011f\u0131nda k\u0259p\u0259n\u0259k tozu<\/p>\n<p>ist\u0259kli g\u00fcnl\u0259r yan\u0131r koun-korun<\/p>\n<p>ist\u0259kli ruhlar g\u00f6zl\u0259rimi s\u0131\u011fay\u0131r<\/p>\n<p>yuxular\u0131mda ayd\u0131n ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u2026<\/p>\n<p>Dem\u0259k, b\u00fct\u00fcn \u015ferl\u0259ri boyu daxili t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fayan \u015fairin b\u0259dii q\u0259hr\u0259man\u0131 h\u0259min t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259s\u0259lli tap\u0131r v\u0259 bir q\u0259d\u0259r ir\u0259li fikirl\u0259\u015f\u0259r\u0259k bel\u0259 bir sual qoymaq olar ki, \u015fairin b\u0259dii q\u0259hr\u0259man\u0131 do\u011frudanm\u0131 \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u0259vi himay\u0259\u00e7isin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r yaxud \u0259ksin\u0259. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, \u015fairin \u015ferl\u0259rind\u0259ki insan h\u0259r halda \u00f6z m\u00f6vqeyind\u0259 davaml\u0131 v\u0259 sabitdir. \u018flb\u0259tt\u0259, bu daha m\u0259ntiqli, tutarl\u0131 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus hald\u0131rsa, buna yaln\u0131z sevinm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130nsan t\u0259nhal\u0131qda \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259n\u0259vi himay\u0259\u00e7iin\u0259 \u00e7evril\u0259nd\u0259 daha q\u00fcvv\u0259tli, daha sevgili, daha \u0259z\u0259m\u0259tli, daha n\u0259h\u0259ng g\u00f6rs\u0259nir. \u0130nsan m\u0259hz el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ruh\u0259n v\u0259 cism\u0259n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 t\u0259mizlik, m\u00fcq\u0259dd\u0259slik fonuna daxil olmaqla, \u00f6z\u00fcn\u00fcn bu kimi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259sdiq etmi\u015f olur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>RUHLA OVUNAN \u015eE\u0130R\u0130N YEN\u0130 \u018fD\u018fB\u0130 \u00d6MR\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>1989-cu ild\u0259 q\u0259rara g\u0259lins\u0259 d\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bir araya g\u0259lib \u201c2+ \u0259d\u0259biyyat\u201d\u00a0 c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131 yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. N\u0259hay\u0259t\u00a0 1991-ci ild\u0259 \u015fair D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131 il\u0259 Xan\u0259mir bu c\u0259r\u0259yan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 konkret add\u0131mlar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kdi. \u018fsas m\u0259qs\u0259dl\u0259rd\u0259n biri d\u0259\u00a0 \u0259d\u0259biyyat\u0131 yeniliy\u0259 s\u00f6vq etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t idi. Onlar\u0131n\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259\u00a0 g\u00f6r\u0259, 1991-ci il olsa da, son 70 ild\u0259 mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nec\u0259 yox edildiyi\u00a0 bir vaxtda\u00a0 sovet d\u00f6n\u0259minin v\u0259\u00a0 o d\u00f6n\u0259min m\u0259hsulu olan \u0259d\u0259biyyata qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259tli olmama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>C\u0259r\u0259yan yarad\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 sovet \u015fairl\u0259ri ya\u015fay\u0131r, yarad\u0131r, eyni qayda il\u0259 h\u0259r c\u00fcr imtiyazlara sahibl\u0259nm\u0259dk\u0259n bezmirdil\u0259r. el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, mifl\u0259ri da\u011f\u0131tmaq, k\u00f6hn\u0259 q\u0259libl\u0259\u015fmi\u015f streotipl\u0259rd\u0259n yaxa qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, bir araya g\u0259lib, \u201c2+\u0259d\u0259bi c\u0259r\u0259yan\u0131\u201d n\u0131n manifesti v\u0259 m\u0259ramnam\u0259sinin yaz\u0131lmas\u0131na nail olundu.<\/p>\n<p>Bu halda onlar\u0131n \u015feirl\u0259ri il\u0259 birg\u0259\u00a0 c\u0259r\u0259yan\u0131n m\u0259ramnam\u0259 v\u0259 manifesti d\u0259 \u00e7ap olunur. Bu i\u015fd\u0259 \u201cO\u011fuz eli\u201d q\u0259zeti ilk add\u0131m\u0131 atd\u0131 . Bundan sonra \u00e7ap olunark\u0259n birg\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 \u015feirl\u0259r yay\u0131mlanma\u011fa ba\u015fland\u0131. Az sonra c\u0259r\u0259yanla ba\u011fl\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, yaz\u0131lar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>O d\u00f6n\u0259md\u0259 \u00e7ap olunan \u201cYol\u201d q\u0259zeti d\u0259 onlara kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yer ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Daha sonra c\u0259r\u0259yan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri\u00a0 \u0259d\u0259bi prosesin \u201c\u00f6lg\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc\u201d n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq,\u201cAvanqard\u201d \u018fd\u0259bi Birliyi t\u0259sis etdil\u0259r. Bu Birlik f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 topla\u015f\u0131r, \u015feirl\u0259r oxunur, m\u00fczakir\u0259l\u0259r edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Az sonra \u201cA\u011f yol\u201d \u0259d\u0259bi birliyi d\u0259 f\u0259alyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu birliyi d\u0259 yen\u0259 h\u0259min qrup yaratd\u0131. Bu birliyin \u00fczvl\u0259ri birg\u0259 \u00e7ap olunur, onlar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda yaya\u0131mlanma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 Xan\u0259mir T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 t\u0259hsil \u00fc\u00e7\u00fcn yollan\u0131r.<\/p>\n<p>O, c\u0259r\u0259yanla ba\u011fl\u0131 yaz\u0131lar\u0131 v\u0259 \u015feirl\u0259ri orda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259rgid\u0259 d\u0259rc etdirir.<\/p>\n<p>1996-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 yeni \u00e7alarlardan, f\u0259rqlilikl\u0259rd\u0259n qaynaqlanan s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n dolay\u0131, \u201c2 + \u0259d\u0259biyyat\u201d c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131, \u201c 2+ mistik poeziya\u201d c\u0259r\u0259yan\u0131 kimi t\u0259qdim edir. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mistik elementl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin ilk \u00e7\u0131xan kitab\u0131 da\u00a0 (1996-c\u0131 il, \u0130stanbul ) T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu c\u0259r\u0259yana yer verm\u0259kl\u0259 \u00e7ap olundu.<\/p>\n<p>1999-cu ild\u0259n\u00a0 sonra\u00a0 o, Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131b\u00a0 sonrak\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyunca irfan v\u0259 mistik elementl\u0259r \u015fairin yaz\u0131lar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Indiy\u0259 kimi bir ne\u00e7\u0259 kitablar\u0131 f\u0259rqli janrlarda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. \u00c7ap olunan kitablar\u0131 bunlard\u0131r:<em>\u00a0 <\/em>\u201cK\u00fcl soyu\u011fu\u201d.1995. \u0130stanbul; \u201cA\u011f\u011f\u011f\u011fbaaaa\u011f\u011f\u011f\u201d. 2004. Bak\u0131; \u201cQar\u011fa beyni yey\u0259nl\u0259r\u0259 nam\u0259\u201d. 2008, Bak\u0131; \u201cQoy Vatikan sevinsin\u201d. 2008, Bak\u0131; \u201cSaat\u0131m Ba\u011fdadda qald\u0131\u201d.2008, Bak\u0131; \u201cOsmanl\u0131\u201d. 2008, Bak\u0131; \u201cA m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin A dili l\u00fc\u011f\u0259ti; 2010, Bak\u0131; ;G\u00f6y\u0259 qay\u0131dan m\u0259tnl\u0259r\u201d 2010, Bak\u0131; \u201cQ\u0259vi q\u00f6vm\u00fcn qal\u0131\u201d 2011, Bak\u0131; \u201cDerl\u0259r\u201d 2013, Bak\u0131; \u201cMaqlar\u201d 2015, Bak\u0131.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan m\u00fcasir poeziyam\u0131z\u0131n son d\u00f6vr b\u0259dii m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 Xan\u0259mirin (1971) \u015fer yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 x\u00fcsusi olaraq qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Xan\u0259mir poeziyas\u0131n\u0131n b\u0259dii obraz\u0131nda h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259, ger\u00e7\u0259kliyin g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 bir v\u0259hd\u0259t m\u0259qam\u0131nda birl\u0259\u015fir v\u0259 poetik q\u0259hr\u0259man\u0131n daxili ruhi al\u0259mi bu halda daim Ulu D\u0259rgaha \u00a0apar\u0131lan yolun i\u015f\u0131\u011f\u0131na tap\u0131n\u0131b s\u0131\u011f\u0131n\u0131r v\u0259 ovunur, \u00e7\u00fcnki \u0130lahi varl\u0131qdan \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n bu daxili nur b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u015fairin b\u0259dii-poetik s\u0259n\u0259t yolunun Ruhi B\u0259l\u0259d\u00e7isi olur. Budur, Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259 h\u0259r \u015fey, b\u00fct\u00fcn predmet v\u0259 hadis\u0259l\u0259r\u2014gec\u0259, s\u0259h\u0259r, G\u00fcn\u0259\u015f, Ay, Ulduzlar, G\u00f6y, S\u0259ma, Mavi \u00e7\u0259tir, Qaranl\u0131q, K\u00fcl\u0259kl\u0259r, K\u00fcl soyu\u011fu, \u00d6l\u00fcm, Tabut, S\u0259ssizlik, Q\u0259bir, Ruh al\u0259mi b\u0259dii-psixoloji v\u0259ziyy\u0259tin m\u0259hsulu olsa\u00a0 bel\u0259, yen\u0259 Xan\u0259mir poeziyas\u0131n\u0131n b\u0259dii kontekstind\u0259 \u0259n apar\u0131c\u0131 m\u00f6vzulardan olub b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu bir v\u0259hd\u0259t hal\u0131nda c\u0259ml\u0259\u015fir, qovu\u015fur. V\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar \u015fairin poetik dlaxili d\u00fcnyas\u0131nda, \u201c\u201di\u00e7\u201d\u201d,, al\u0259mind\u0259 \u0259srar\u0259ngiz \u015f\u0259kild\u0259, harmoniya bi\u00e7imind\u0259, yeni b\u0259dii anlamda \u00e7\u00f6z\u0259l\u0259nir v\u0259 \u0259d\u0259bi h\u0259yatda \u00f6z yerini, m\u00f6vqeyini ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r, t\u0259sdiql\u0259yir. Budur, \u015fairin \u015ferl\u0259rind\u0259 \u0130nsan h\u0259mi\u015f\u0259ki kimi yen\u0259 d\u0259 gec\u0259nin yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyur, g\u00f6r\u00fcr. Gec\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131qca insan \u00f6z\u00fc il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn daxili \u201cm\u0259n,,-i il\u0259 t\u0259k qalma\u011fa m\u0259cbur olur. V\u0259 bu m\u0259qamda insan b\u00fct\u00fcn ruhu il\u0259 \u00fcz\u00fc G\u00f6y\u0259, Torpa\u011fa, adamlara, S\u00fcbh\u0259, qaranl\u0131\u011fa, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259yatda, Kainatda n\u0259 varsa ham\u0131s\u0131 il\u0259 yax\u0131n, qovu\u015fuq m\u0259qam\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar daxil\u0259n, ruh\u0259n bir-biril\u0259\u201d \u201cortaqd\u0131,,.<\/p>\n<p>Gec\u0259\u201d \u201dyax\u0131nla\u015f\u0131r, \u00fcz\u00fcm g\u00f6y\u0259<\/p>\n<p>Torpa\u011fa, adamlara,<\/p>\n<p>S\u00fcbh\u0259, qaranl\u0131\u011fa\u2026<\/p>\n<p>\u015eairin b\u0259dii q\u0259hr\u0259man\u0131 daha sonra \u00f6z\u00fc il\u0259 t\u0259k qald\u0131\u011f\u0131, t\u0259nhal\u0131qda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6mr\u00fcn bundan sonrak\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k anlar\u0131n b\u0259dii taleyi bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u015eairin q\u0259hr\u0259man\u0131 ona veril\u0259n bu \u00f6m\u00fcr pay\u0131ndan olduqca \u00e7ox, daha \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir, \u00e7\u00fcnki ,,\u00f6m\u00fcrd\u0259n,, s\u0259n ist\u0259s\u0259n d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259n d\u0259 \u201csular tez ax\u0131r,,. \u015eairin poetik m\u0259n-i ist\u0259yir ki, ona veril\u0259n bu \u00f6m\u00fcr pay\u0131n\u0131n vaxt\u0131n\u0131n, zaman\u0131n d\u0259st\u0259yini \u00f6z \u0259lind\u0259 rahat saxlas\u0131n v\u0259 m\u00fcdd\u0259tini daha da uzad\u0131b geni\u015fl\u0259ndirsin. F\u0259q\u0259t bu onun imkan\u0131 daxilind\u0259dirmi? Vaxt ke\u00e7ir, \u00f6m\u00fcrd\u0259n gedir, \u00f6m\u00fcrd\u0259n bir g\u00fcn itik d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 \u015fairin q\u0259hr\u0259man\u0131 ona veril\u0259n bu \u00f6m\u00fcr pay\u0131n\u0131n z\u0259ncirvari halqas\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc hiss edir, ya\u015fama\u011f\u0131n s\u0259mtini do\u011frudan unudur, \u00e7a\u015f\u0131r v\u0259 poetik q\u0259hr\u0259man bu andan etibar\u0259n \u00f6z i\u00e7 al\u0259mind\u0259 burul\u011fanl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin ab-havas\u0131nda dar\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131r:<\/p>\n<p>\u00d6mr\u00fcmd\u0259n sular ax\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Balaca \u00e7iyind\u0259n a\u015fan<\/p>\n<p>Ay kimi qalx\u0131r\u2026<\/p>\n<h2>Pay\u0131n az\u0131-\u00e7oxu \u00e7at\u0131r\u2026<\/h2>\n<p>\u2026\u00d6m\u00fcrd\u0259n<\/p>\n<p>itik d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 g\u00fcn<\/p>\n<p>S\u0259mtini unudaram ya\u015fama\u011f\u0131n\u2026<\/p>\n<p>Xan\u0259mir \u015ferl\u0259rind\u0259ki poetik q\u0259hr\u0259man b\u0259z\u0259n G\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n xo\u015f bir \u201cmavi,,\u00a0 s\u0259sizliyin ab-havas\u0131nda ruhani bir azadl\u0131q g\u00f6r\u00fcr v\u0259 hiss edir. K\u00fcl\u0259k d\u0259, Ulduz d\u0259, Ay da, G\u00fcn\u0259\u015f d\u0259, h\u0259tta \u0130lahi varl\u0131q \u00f6z\u00fc d\u0259 bu xo\u015f \u0259srar\u0259ngiz s\u0259ssizliyin \u0259hat\u0259sind\u0259 \u00f6z \u015firin v\u0259 ist\u0259kli anlar\u0131n\u0131 ya\u015famaqdan bel\u0259 \u00e7\u0259kinmir:<\/p>\n<p>Mavilik t\u0259ki s\u0259ssizlik<\/p>\n<p>\u00c7\u0259kilib g\u00f6y \u00fcz\u00fcn\u0259<\/p>\n<p>He\u00e7 n\u0259yi incitmir k\u00fcl\u0259k<\/p>\n<p>Sayr\u0131\u015fm\u0131r Ulduzu, Ay\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015fi \u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131r, \u00f6tm\u00fcr buludu<\/p>\n<p>G\u00f6y\u00fcn bu m\u0259qam\u0131 rahat Allah da\u2014<\/p>\n<p>Taled\u0259n, g\u0259rdi\u015fd\u0259nk\u0259nar, q\u0131raqda\u2026<\/p>\n<p>v\u0259 m\u0259lum olur ki, G\u00f6y\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n xo\u015f bir mavi s\u0259ssizliyin yarad\u0131c\u0131s\u0131 m\u0259hz poetik q\u0259hr\u0259mandak\u0131 daxili \u201ci\u00e7,, al\u0259min \u0130lahid\u0259n \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n gizli nurdur ki, bu da \u0130nsan Ruhu il\u0259 b\u00fcr\u00fcn\u00fcb\u00a0 yenid\u0259n Ulu D\u0259rgahda qovu\u015fuq v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fir:<\/p>\n<p>G\u00f6y\u0259 mavilllik d\u00fc\u015f\u00fcb<\/p>\n<p>\u00dcr\u0259yimin dibind\u0259n\u2026<\/p>\n<p>Dig\u0259r halda \u015fairin b\u0259dii q\u0259hr\u0259man\u0131 insanda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyi \u015firin, isti n\u0259f\u0259sin h\u0259sr\u0259ti il\u0259 s\u0259ssizlikd\u0259 daxil\u0259n \u201cyan\u0131r,, v\u0259 dar\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131r, \u00e7\u00fcnki insan dar\u0131xanda h\u0259r \u015fey ona cans\u0131x\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, insanla b\u0259rab\u0259r h\u0259r \u015fey, h\u0259tta \u201cyarpa\u011f\u0131 ya\u015f\u0131l olan a\u011faclar,, da \u2013baxmayaraq ki, a\u011faclar t\u0259bi\u0259tin canl\u0131, apar\u0131c\u0131 v\u0259 sevimli q\u00fcvv\u0259si hesab olunsa bel\u0259\u2013 yen\u0259 d\u0259 mavi \u00e7\u0259tir alt\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc rahat v\u0259 sakit hiss ed\u0259 bilmir. Ya\u015f\u0131l a\u011faclar da insanlar kimi bu geni\u015f d\u00fcnyaya, kainata, t\u0259bi\u0259t\u0259 ruh\u0259n s\u0131\u011fa bilmir, daxiili, gizli al\u0259mind\u0259 insanlar kimi ruh\u0259n isti alovlu, at\u0259\u015fin, nurlu m\u0259h\u0259bb\u0259tin e\u015fqi il\u0259 yan\u0131r v\u0259 ya\u015famaq ist\u0259yir. Lakin t\u0259bi\u0259tin t\u0259bii qanunauy\u011fun hadis\u0259si olan soyuqlar\u0131n verdiyi s\u0259rt, h\u0259m\u00e7inin b\u0259dbin \u0259hvali-ruhiyy\u0259 ya\u015f\u0131l a\u011faclarda oldu\u011fu kimi insan\u0131n ruhi al\u0259mind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yuva qurmu\u015f h\u0259sr\u0259tli \u00fcmidl\u0259r d\u0259 bird\u0259n bir\u0259 \u00f6z donunda, soyuqla\u015f\u0131r, \u00fc\u015f\u00fcm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, \u00f6z canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirir:<\/p>\n<p>Yarpaqlar\u0131 ya\u015f\u0131l a\u011faclar<\/p>\n<h1>\u00a0Mavi \u00e7\u0259tir altda dar\u0131x\u0131nda<\/h1>\n<p>Sopsoyuq \u00fcmidl\u0259r \u0259sir oldu can\u0131mda<\/p>\n<p>S\u0259s-s\u0259mir \u00e7\u0259kildi qeyb\u0259<\/p>\n<p>Sa\u011f\u0131-solu \u00f6l\u00e7\u0259n soyuqlar idi<\/p>\n<p>\u2026O taylara bahar g\u0259lib<\/p>\n<p>ya\u015f\u0131l a\u011faclar\u0131n k\u00f6kl\u0259ri \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcr yen\u0259<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259ki insan \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Gec\u0259 Qaranl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259ssizliyin daima \u00fcmumi qov\u015fa\u011f\u0131nda ya\u015fay\u0131r, Gec\u0259 S\u00fckutun, S\u0259ssizliyin simvolik obraz\u0131na \u00e7evrilir. Xan\u0259mirin poeziyas\u0131nda Gec\u0259 sanki b\u00fct\u00fcn h\u0259r n\u0259 var, h\u0259r \u015feyi susdurur v\u0259 h\u0259r \u015fey Gec\u0259nin qoynunda \u00f6z inadkar s\u0259ssizliyini qoruyur. \u00c7\u00fcnki Gec\u0259 b\u00fct\u00fcn libaslar\u0131n, s\u0259sl\u0259rin bir r\u0259ngd\u0259, bir bi\u00e7imd\u0259 bo\u011fulmas\u0131na geni\u015f imkan verir, lakin S\u0259ma cisminin dig\u0259r sakini olan Ay i\u015f\u0131\u011f\u0131n, nurun ma\u015fiyy\u0259t v\u0259 m\u0259zmununu \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259rid\u0259n, ehtiva ed\u0259n x\u00fcsusi m\u0259nb\u0259 rolunu oynay\u0131r:<\/p>\n<p>Gec\u0259 il\u0131q maye<\/p>\n<p>Toxunuram t\u0259rp\u0259nir<\/p>\n<p>qulaqlar\u0131ma dolur qaranl\u0131q<\/p>\n<p>qula\u011f\u0131m qaranl\u0131q i\u015f\u0131\u011f\u0131nda<\/p>\n<h3>G\u00f6ll\u0259rd\u0259 qald\u0131 s\u00fckut<\/h3>\n<p>S\u00fckut qaranl\u0131qda qulaq tutdu g\u00f6ld\u0259<\/p>\n<p>Gec\u0259 bo\u011fark\u0259n s\u0259sl\u0259ri Ay parl\u0131y\u0131rd\u0131\u2026<\/p>\n<p>\u015eairin \u015ferl\u0259rind\u0259 t\u0259svir olunan Ay b\u0259z\u0259n \u00f6z i\u015f\u0131\u011f\u0131, nuru il\u0259 poetik q\u0259hr\u0259man\u0131n \u0130st\u0259kli Ruh al\u0259min\u0259 daxil olur, \u015fairin f\u0259rdi-poetik m\u0259n-in i\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259s nurundan pay verir. \u00c7\u00fcnki \u0130lahid\u0259n daxili, gizli \u015fualanma il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n bu pay\u0131 insanla ilahi varl\u0131\u011f\u0131n m\u0259n\u0259vi qovu\u015fmas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131ran vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilir:<\/p>\n<p>Ay parlay\u0131r gec\u0259nin ba\u015f\u0131nda<\/p>\n<p>Ruhum i\u00e7imd\u0259ki yerl\u0259ri g\u0259zir<\/p>\n<p>\u0130\u00e7imd\u0259ki yerl\u0259ri ziyar\u0259t eyl\u0259yir<\/p>\n<p>Anlay\u0131r o d\u00fcnyan\u0131\u2026<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259ki poetik q\u0259hr\u0259man b\u0259z\u0259n insan\u0131n sif\u0259t cizgil\u0259rind\u0259 ilahi varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcr. N\u0259simid\u0259 \u201c\u0259n\u0259l h\u0259q,, ideyas\u0131na \u00f6z b\u0259dii-f\u0259ls\u0259fi nurunu qatan \u015fairin fikrinc\u0259 \u0259lind\u0259 tutdu\u011fu qu\u015f l\u0259l\u0259yi il\u0259 yaz\u0131lan s\u00f6zl\u0259r insana ilahi t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n gizli, m\u00fcbh\u0259m nurdur ki, h\u0259min nurun m\u0259zmununda insan v\u0259 ilahi varl\u0131q bir-birin\u0259 qovu\u015fur:<\/p>\n<p>Qu\u015fun s\u0259si \u00fcz\u00fcmd\u0259 r\u0259sim c\u0131zd\u0131<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u0259 b\u0259nz\u0259di, \u00f6z\u00fc kimi Allah\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u2026<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259 \u015fairin poetik q\u0259hr\u0259man\u0131 s\u00f6z v\u0259 s\u0259sl\u0259 insan \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n r\u0259sml\u0259 qaneedici bir m\u0259qam g\u00f6rm\u00fcr, o daha \u00e7ox d\u0259yi\u015film\u0259ni, ba\u015fqa s\u0259pkid\u0259 r\u0259sml\u0259r, tablolar g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir ki, ilahi varl\u0131qla daha s\u0131x t\u0259masda olsun:<\/p>\n<p>\u018fll\u0259rin\u0259 g\u00fcl al dedim<\/p>\n<p>\u018fll\u0259rin\u0259 g\u00fcl al<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015fsin ax\u0131r zaman tablolar\u0131 \u2013g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fsin<\/p>\n<p>\u0130st\u0259diyimizi s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259k Allaha\u2026<\/p>\n<p>Dig\u0259r \u015ferl\u0259rind\u0259 Xan\u0259mirin q\u0259hr\u0259man\u0131 b\u0259z\u0259n tanr\u0131ya m\u00fcraci\u0259tl\u0259 s\u00f6z haqq\u0131nda m\u00fclahiz\u0259l\u0259rini \u00e7\u00f6z\u0259l\u0259yir. \u015eairin fikrinc\u0259 s\u00f6zl\u0259r ba\u015fdan ba\u015fa sirl\u0259rl\u0259 doludur, \u015fair bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259ki sirl\u0259ri a\u00e7maya bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki s\u00f6z\u2014s\u0259n\u0259tkar\u0131n \u0259lind\u0259 tutdu\u011fu q\u0259l\u0259m ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z\u00a0 s\u00f6zl\u0259rl\u0259 birg\u0259 ilahid\u0259n g\u0259l\u0259n nurun ab-havas\u0131ndan q\u0131z\u0131naraq G\u00fcn\u0259\u015f simal\u0131, t\u0259miz, a\u011f v\u0259r\u0259ql\u0259r\u0259 s\u00fcz\u00fcl\u00fcr. V\u0259r\u0259ql\u0259r is\u0259 \u0130lahinin yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 ruhun aynas\u0131nda \u00e7\u00f6z\u0259l\u0259y\u0259r\u0259k daha bir sirrin sur\u0259tini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu m\u0259qamdasa\u00a0 S\u00f6zl\u0259r, fikirl\u0259r i\u015f\u0131\u011f\u0131nda V\u0259r\u0259ql\u0259r\u00a0 \u015fairin ruh al\u0259minin daxili m\u0259zmununu \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259rid\u0259n konkret x\u00fcsusi yerini, m\u0259kan\u0131n ifad\u0259 edir:<\/p>\n<p>Tanr\u0131m s\u00f6zl\u0259rim can\u0131nda<\/p>\n<p>Q\u0259tl edir bir-birini<\/p>\n<p>Qaranl\u0131qdan, i\u015f\u0131qdan \u00f6nc\u0259<\/p>\n<p>\u00c7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259n, sulardan, r\u0259ngl\u0259rd\u0259n \u00f6nc\u0259<\/p>\n<p>S\u00f6zl\u0259ri yarad\u0131c\u0131n\u0131n sirrini<\/p>\n<p>yozmas\u0131n \u015fairin m\u00f6min q\u0259l\u0259mi<\/p>\n<p>\u00f6l\u00fcrm\u00fc, R\u0259bbim<\/p>\n<p>Ay g\u00f6r\u00fcnm\u0259k ist\u0259r ist\u0259rk\u0259n s\u00f6z ruhum, s\u0259s ruhuuuu<\/p>\n<p>Unutmas\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rin a\u00e7\u0131b solan m\u0259qam\u0131n\u2026<\/p>\n<p>v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u015eairin poetik m\u0259n-i h\u0259m\u00e7inin m\u00fcq\u0259dd\u0259s s\u0259n\u0259t yolunun axar\u0131 boyunca mavi g\u00f6yl\u0259 daxili dialoqa girm\u0259k ist\u0259yir, onunla yax\u0131n, lap yax\u0131n v\u0259 s\u0131x t\u0259masda ya\u015famaq, ondan m\u0259n\u0259vi-ruhani s\u0131\u011f\u0131nacaq, m\u0259rh\u0259m\u0259t ist\u0259yir. \u00c7\u00fcnki \u015fair buna \u00f6z\u00fcn\u00fcn daxili- intuitiv ehtiyac\u0131 kimi bax\u0131r:<\/p>\n<p>Baxd\u0131m g\u00f6y<\/p>\n<p>Dual\u0131 s\u00f6zl\u0259rim\u0259 qarda\u015f olarm\u0131<\/p>\n<p>Dual\u0131 s\u00f6zl\u0259rim\u0259 anal\u0131q edib<\/p>\n<p>Mavi m\u0259rh\u0259m\u0259tini g\u00f6st\u0259r\u0259rmi<\/p>\n<p>Mavi g\u00f6yd\u0259n m\u0259rh\u0259m\u0259t uman \u015fairin f\u0259rdi-poetik d\u00fcnyas\u0131nda\u00a0 g\u00f6z\u0259lliyin r\u0259mzi simas\u0131 kimi canlanan s\u00f6zl\u0259r ruha \u00e7evrildikc\u0259 onun m\u0259zmununda gizl\u0259n\u0259n m\u0259nalar sanki bird\u0259nbir\u0259 bir \u00e7i\u00e7\u0259k kimi a\u00e7\u0131l\u0131r, do\u011fulur, \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 S\u00f6z Ruha \u00e7evrildikc\u0259 onun mahiyy\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259rid\u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259kana daxil olur:<\/p>\n<p>Qorxular\u0131mdan g\u00f6z\u0259llik do\u011facaq<\/p>\n<p>S\u00f6zl\u0259rimin i\u00e7ind\u0259 gizl\u0259n\u0259n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r<\/p>\n<p>Bir m\u0259kan arayacaq<\/p>\n<p>Vallah o g\u00fcn olacaq\u2026<\/p>\n<p>Bu d\u0259f\u0259 \u015fairin f\u0259rdi-poetik d\u00fcnyas\u0131nda inc\u0259l\u0259n\u0259n b\u0259dii fakta g\u00f6r\u0259 insan\u0131n k\u00f6ks\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda k\u00fckr\u0259y\u0259n ah\u0131, alovu il\u0259 g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u0130lahi varl\u0131\u011f\u0131n simvoliki olan Mavi G\u00f6y\u0259 qovu\u015fmaq ist\u0259yir:<\/p>\n<p>G\u00f6y\u00fcn alt\u0131ndak\u0131 mavilik c\u0259llad\u0131<\/p>\n<p>maviy\u0259 g\u00f6m\u00fcl\u00fcr sin\u0259min ah\u0131<\/p>\n<p>sin\u0259min ah\u0131 itm\u0259k ist\u0259yir, itm\u0259k ist\u0259yir\u2026<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259 insan b\u0259z\u0259n Ruh al\u0259min\u0259 qovu\u015fark\u0259n b\u0259dii q\u0259hr\u0259man bu halda \u00f6z\u00fcnd\u0259 daxiili-ruhi azadl\u0131q, s\u0259rb\u0259stlik hiss edir. Bu m\u0259qamdasa insan gizli, \u015firin yuxular\u0131n qoynunda Ulu D\u0259rgah\u0131n Nuruna q\u0259rq olduqca \u00f6z\u00fcn\u00fc ruh\u0259n saf, t\u0259miz v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab edir. \u015eairin f\u0259rdi-poetik d\u00fcnyas\u0131nda yuxu \u015eirin v\u0259 ToxunulmazRuh al\u0259midir. \u015eair\u0259 g\u00f6r\u0259 Ruhun ab-havas\u0131nda uyuyan h\u0259r \u015fey daha canl\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. H\u0259tta \u00ab\u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259r d\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r, otlar da g\u00f6y\u0259rir\u00bb:<\/p>\n<p>Gec\u0259<\/p>\n<p>Ay do\u011fandan sonra<\/p>\n<p>\u2026adam\u0131 \u00e7a\u011f\u0131ran nuru qay\u0131d\u0131r<\/p>\n<p>Ay batana q\u0259d\u0259r<\/p>\n<p>Yuxumun g\u00fcc\u00fcn\u0259<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259 q\u0259hr\u0259man dig\u0259r m\u0259qamda T\u0259nhal\u0131\u011f\u0131 qorumaq, onun daxili isti yuvas\u0131nda ovunmaq ist\u0259yir, \u015fairin f\u0259rdi-poetik anlam\u0131nda inc\u0259l\u0259n\u0259n T\u0259nhal\u0131q b\u0259z\u0259n s\u0259ssizlik i\u00e7ind\u0259 uyuyan gec\u0259nin \u0259srar\u0259ngiz, tilsimli \u0259z\u0259m\u0259tli qoynunda \u015firin, h\u0259m d\u0259 uzaq xatir\u0259 t\u0259k ya\u015fan\u0131l\u0131r.:<\/p>\n<p>G\u00f6zl\u0259rind\u0259n axan uzaq xatir\u0259 t\u0259k<\/p>\n<p>S\u0259nd\u0259n qalan<\/p>\n<p>d\u00f6rd divarl\u0131 t\u0259nhal\u0131q<\/p>\n<p>qoruyuram yadigar t\u0259k<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015fer yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda s\u0259h\u0259r d\u0259 ayr\u0131ca m\u0259na k\u0259sb edir.S\u0259h\u0259r \u015fairin fikrinc\u0259, b\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u0259n \u0259\u015fya v\u0259 predmetl\u0259rin, obyektl\u0259rin, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rin, binalar\u0131n, a\u011faclar\u0131n otlar\u0131n ilk do\u011fulu\u015f b\u0259tnini xat\u0131rlad\u0131r v\u0259 s\u0259h\u0259r sanki b\u00fct\u00fcn g\u00f6ryn\u0259n obyektl\u0259ri g\u00f6yd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 burax\u0131r, \u00f6z\u00fc is\u0259 s\u0259malar m\u0259kan\u0131na \u00e7\u0259kilir:<\/p>\n<p>S\u0259h\u0259rin i\u00e7ind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b<\/p>\n<p>Bu k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, a\u011faclar<\/p>\n<p>Dustaq binalar<\/p>\n<p>S\u0259h\u0259r g\u00f6yd\u0259n \u00e7\u0259kilmi\u015f kimi<\/p>\n<p>otlu, a\u011facl\u0131, binal\u0131<\/p>\n<p>yuxar\u0131 dart\u0131l\u0131r\u2026.<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259 b\u0259dii q\u0259hr\u0259man b\u0259z\u0259n daxili t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f yast\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t\u0259 girir.\u00a0 Yast\u0131\u011fa m\u00fcraci\u0259tl\u0259 s\u00f6yl\u0259n\u0259n fikirl\u0259rind\u0259 poetik q\u0259hr\u0259man daha \u00e7ox qay\u011f\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Q\u0259hr\u0259man gah yast\u0131\u011f\u0131n yum\u015faql\u0131\u011f\u0131ndan anas\u0131n\u0131n dizl\u0259ri \u00fcst\u0259 yatma\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r, gah gec\u0259 soyuqlar\u0131ndan \u00fc\u015f\u00fcy\u0259r\u0259k g\u00f6z\u00fcnd\u0259ki ya\u015flar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n yast\u0131\u011fa \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyri-ixtiyari olaraq isni\u015fdiyini b\u00fcruz\u0259 verm\u0259kl\u0259 ba\u015f yast\u0131\u011f\u0131nda \u00f6z\u00fc il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00abh\u00f6r\u00fckl\u00fc bir ba\u015f\u0131n\u00bb da qay\u011f\u0131s\u0131na qalma\u011f\u0131 ona h\u0259val\u0259 edir. \u00c7\u00fcnki Yast\u0131q onlar\u0131n bir v\u0259hd\u0259t hal\u0131nda m\u0259n\u0259vi-ruhani simas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n \u0259yani simvolik ni\u015fan\u0259sidir:<\/p>\n<p>Ba\u015f\u0131m\u0131 qoynuna alan yast\u0131\u011f\u0131m<\/p>\n<p>\u2026Yuxuda qay\u011f\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131 qoru\u2026<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fd\u00fc qaranl\u0131qlar, \u00fcst\u00fcn\u0259 \u0259yildim<\/p>\n<p>Yum\u015faqd\u0131n\u2014anam\u0131n dizl\u0259ri bildim<\/p>\n<p>\u2026Gec\u0259 soyuqlar\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 h\u0259rd\u0259n<\/p>\n<p>G\u00f6z\u00fcm\u00fcn ya\u015f\u0131n\u0131 y\u0131\u011fd\u0131n \u00fcz\u00fcmd\u0259n<\/p>\n<p>B\u00f6yr\u00fcmd\u0259 h\u00f6r\u00fckl\u00fc bir ba\u015f g\u00f6zl\u0259din\u2026<\/p>\n<p>\u015eerin ikinci b\u0259dii m\u0259tnind\u0259 Yast\u0131q v\u0259 Yast\u0131q sahibi daha \u00e7ox dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131, \u00f6l\u00fc s\u00fckut i\u00e7\u0259risind\u0259 v\u0259 q\u0259riblikd\u0259 bo\u011fulur. Buradak\u0131 q\u0259hr\u0259manlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k ya\u015famaq ehtimal\u0131 da bundan sonra g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rki v\u0259ziyy\u0259t, psixoloji situasiya o q\u0259d\u0259r d\u0259 q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f deyil:<\/p>\n<p>Ba\u015f\u0131m\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6z\u0259n<\/p>\n<p>Yast\u0131\u011f\u0131m dayan\u0131b<\/p>\n<p>\u00c7arpay\u0131m\u0131n ba\u015f t\u0259r\u0259find\u0259<\/p>\n<p>Yuxum q\u0259riblikd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259<\/p>\n<p>ac m\u0259l\u0259f\u0259 kimi sakitlikd\u0259<\/p>\n<p>\u2026\u00e7ox ya\u015fama\u011fa g\u00fcman\u0131m az, g\u00fcman\u0131m az\u2026<\/p>\n<p>Xan\u0259mirin \u015ferl\u0259rind\u0259 b\u0259dii q\u0259hr\u0259man h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi bu d\u0259f\u0259 d\u0259 b\u0259z\u0259n gizli intuisiya m\u0259qam\u0131nda ya\u015fay\u0131r: ana v\u0259 \u00f6vlad yen\u0259 bir-biri il\u0259 qovu\u015faraq ke\u00e7mi\u015f anlar\u0131n\u0131 yadda\u015f psixologiyas\u0131nda \u00e7\u00f6z\u0259l\u0259ndikc\u0259 daha da anal\u0131q v\u0259 \u00f6vladl\u0131q hissiyat\u0131\u00a0 inc\u0259l\u0259nib d\u0259rinl\u0259\u015fir. Ana balas\u0131n\u0131 qollar\u0131 aras\u0131na al\u0131b ba\u011fr\u0131na bas\u0131r. Ana \u00f6vlad\u0131n\u0131 qucaqlad\u0131qca bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6vlad\u0131n\u0131n boynundan as\u0131l\u0131 qal\u0131r, \u00f6vlad\u0131n\u0131n boynundan as\u0131lma\u011f\u0131 \u015fair \u015firin h\u0259sr\u0259tli, sevimli \u00abd\u00fc\u015fm\u0259n\u00bb as\u0131lma\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edir v\u0259 m\u0259naland\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>Anam\u0131n qollar\u0131 boynuma dola\u015f\u0131r<\/p>\n<p>\u018fsir d\u00fc\u015f\u00fcr boynumda anam<\/p>\n<p>Uzaq g\u00f6y altda d\u0259rdimi do\u011frad\u0131qca n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rim\u0259<\/p>\n<p>Boynumun sevimli d\u00fc\u015fm\u0259nliyi qurtar\u0131r, ana<\/p>\n<p>\u00dcz\u00fcn\u00fcn \u00fcz\u00fcn\u0259 s\u0131xmas\u0131n\u0131 m\u0259n\u0259vi m\u0259hr\u0259mlik kimi yozan \u015fairin fikrinc\u0259 onlar sanki, Tanr\u0131n\u0131n s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rin\u0259 qeyri-\u015f\u00fcuri olaraq \u0259m\u0259l edir, \u00e7\u00fcnki ana\u00a0\u00a0 indiki m\u0259qamda qucaqlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6vlad\u0131n\u0131 bir vaxtlar b\u0259tnind\u0259 g\u0259zdirirdi:<\/p>\n<p>\u00dcz\u00fcn\u00fc \u00fcz\u00fcm\u0259 s\u0131x\u0131ram<\/p>\n<p>Dirilir Tanr\u0131n\u0131n s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri<\/p>\n<p>m\u0259ni h\u0259l\u0259 d\u0259 b\u0259tnind\u0259 duyursan<\/p>\n<p>\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6rd\u00fckd\u0259n sonra, b\u0259tnin\u0259<\/p>\n<p>qaytar\u0131rsan, ana<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u018fB\u018fD\u0130 V\u018f SEVG\u0130L\u0130 RUH AL\u018fM\u0130N\u018f QOVU\u015eMA YOLUNA\u00a0 B\u0130R ADDIM<\/strong><\/p>\n<p>\u0130brahim \u0130brahimlinin\u00a0 poeziyas\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan \u0259sas m\u0259qam ilk \u00f6nc\u0259 s\u0259sl\u0259rin, s\u00f6z v\u0259 ifad\u0259l\u0259rin, fikir v\u0259 hissl\u0259r d\u00fcnyas\u0131\u00adn\u0131n ah\u0259ngdarl\u0131\u011f\u0131\u00a0 v\u0259\u00a0 d\u0259rinliyi, b\u0259dii-m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131q\u00a0 v\u0259 y\u00fcks\u0259k intellektuall\u0131q-analitiklik, b\u0259dii-estetik t\u0259fsir bax\u0131m\u0131ndan qabar\u0131ql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u00fc\u00a0 tan\u0131maq, \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq et\u00adm\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fc tam v\u0259 b\u00fct\u00f6v halda\u00a0 d\u0259rk v\u0259 hiss etm\u0259k \u0130brahimli \u015ferl\u0259rind\u0259 ULU YARADANLA\u00a0 \u00f6z\u00fc aras\u0131ndak\u0131\u00a0 ba\u011fl\u0131 olan\u00a0 c\u0259h\u0259tl\u0259rin i\u015fart\u0131lar\u0131na diqq\u0259timizi art\u0131r\u0131r. Ruhi t\u0259\u00admizl\u0259nm\u0259 \u0130brahimli\u00a0 poeziyas\u0131n\u0131n \u0259sas leytmotivini t\u0259\u015fkil edir. Fikrin, hissin, yeni b\u0259dii qatda\u00a0 t\u0259qdimi v\u0259 d\u0259rin\u00a0 t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcnd\u0259 poetik obrazl\u0131l\u0131q\u00a0 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. \u0130brahimli \u015ferl\u0259rind\u0259ki poetik obrazl\u0131l\u0131\u011f\u0131n vasit\u0259sil\u0259\u00a0 ya\u015fan\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 xatir\u0259y\u0259 d\u00f6nm\u00fc\u015f anlar\u0131n d\u0259rin b\u0259dii t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcnd\u0259 insanda oyatd\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcrat olduqca c\u0259zbedicidir, insan bu c\u0259zbin, sehrin\u00a0 a\u011fu\u015funda daim \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131r:<\/p>\n<p>Gec\u0259nin\u00a0 \u0259ll\u0259ri \u00fcr\u0259yimin ba\u015f\u0131nda<\/p>\n<p>d\u0259rdl\u0259rimin\u00a0\u00a0 g\u00f6z\u00fcn\u00fc oyur<\/p>\n<p>v\u0259 t\u0259nhal\u0131qda axan al qan\u0131m<\/p>\n<p>b\u0259yaz g\u00fcnl\u0259riymi\u015f \u00e7\u0131x\u0131r<\/p>\n<p>damarlar\u0131mdan<\/p>\n<p>B\u0259yaz g\u00fcnl\u0259r gec\u0259nin \u00f6n\u00fcnd\u0259 bir damla<\/p>\n<p>Axan al qan\u0131m yol al\u0131ban<\/p>\n<p>uzun\u00a0 gec\u0259d\u0259n k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 dama-dama ke\u00e7ir<\/p>\n<p>s\u0259nsiz qalm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r xatir\u0259l\u0259rin q\u0131z\u0131l qan\u0131na boyan\u0131r<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n maddi ger\u00e7\u0259klikl\u0259 \u0259laq\u0259sind\u0259 Ruhani al\u0259m b\u00fct\u00f6v, tamamlay\u0131c\u0131 h\u0259lq\u0259 rolunu oynay\u0131r, insan maddi\u00a0 ger\u00e7\u0259kliyin m\u0259hz xaotik m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259\u00a0 dayanan anda daha \u00e7ox Ruhani h\u0259yat\u0131n, \u0130lahi Ger\u00e7\u0259kliyin\u00a0\u00a0 \u0259srar\u0259ngiz, tilsimli ab-havas\u0131nda\u00a0 uyuma\u011fa can at\u0131r. \u00d6mr\u00fcn\u00a0 o \u00fcz\u00fc olan Ruhani Ger\u00e7\u0259klikd\u0259 is\u0259\u00a0 insan\u00a0 maddi\u00a0 al\u0259md\u0259n, \u0259traf m\u00fchitd\u0259n tam t\u0259crid olun\u00admu\u015f\u00a0 halda daxili \u0259zablar\u0131n, g\u0259rgintili anlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda m\u0259n\u0259n\u00a0 safla\u015fa-safla\u015fa\u00a0 v\u0259 du\u00adrul\u00adduqca \u0130lahi M\u0259kana\u00a0 qovu\u015fmaq m\u0259qam\u0131na g\u0259lib \u00e7at\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u00f6mr\u00fcn\u00a0 o \u00fcz\u00fc olan \u0130lahi Ger\u00ad\u00e7\u0259k\u00adlikd\u0259\u00a0 insan \u00f6z\u00fcn\u00fcn\u00a0 ilahi birlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan\u00a0 m\u0259qam\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00f6v v\u0259 n\u0259h\u0259ng\u00a0 daxili\u00a0 \u0259laq\u0259sini g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Unutmu\u015fam \u00f6z\u00fcm\u00fc<\/p>\n<p>Zaman\u0131 anlamayacaq a\u011fl\u0131mdan gizlin<\/p>\n<p>\u00f6mr\u00fcmd\u0259n q\u0131r\u0131l\u0131b d\u00fc\u015f\u00fcb<\/p>\n<p>a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131n\u00a0 d\u0131rnaqlar\u0131 alt\u0131nda<\/p>\n<p>\u0259zablar \u00f6l\u00fcm\u00fcn b\u0259b\u0259kl\u0259rini oyur gec\u0259-gunduz<\/p>\n<p>A\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u00a0\u00a0 \u00f6mr\u00fcmd\u0259n uzaqda<\/p>\n<p>\u2026\u00d6l\u00fcm\u00a0 ya\u015fanm\u0131\u015f s\u0131x\u0131nt\u0131lardan yaran\u0131r v\u0259<\/p>\n<p>\u00f6m\u00fcr \u00f6l\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 ya\u015fan\u0131r\u2026<\/p>\n<p>\u0130brahimli \u015ferl\u0259rind\u0259 t\u0259svirini tapan m\u0259naya\u00a0 g\u00f6r\u0259\u00a0 \u0130nsan g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu onun \u0259b\u0259di v\u0259 sevgili RUH al\u0259min\u0259 qovu\u015fmaq yolunda mane\u0259l\u0259r\u00a0 yarad\u0131r, g\u00fcnah\u0131n \u00e7oxlu\u011fu\u00a0 h\u0259tta<\/p>\n<p>s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 divarlar\u0131n bucaqlar\u0131nda da r\u0259ng kimi\u00a0 \u0259ks olunaraq i\u015fl\u0259tdiyi\u00a0 \u015f\u0259r i\u015fl\u0259rin \u0259m\u0259li simvolik m\u0259nas\u0131 kimi\u00a0 canlan\u0131r:<\/p>\n<p>S\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m bucaqlar\u0131n divarlar\u0131na<\/p>\n<p>G\u00fcnahlar\u0131m\u0131n\u00a0 r\u0259ngi \u00e7\u0131xm\u0131\u015f<\/p>\n<p>\u2026yadda\u015f\u0131mdak\u0131 qap\u0131lar\u0131n yeri<\/p>\n<p>g\u00fcnahlar\u0131mla h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f<\/p>\n<p>h\u0259r\u00a0 s\u0259h\u0259r \u00fcrk\u0259k \u0259ll\u0259rim<\/p>\n<p>g\u00f6zl\u0259rimi qap\u0131 yerin\u0259 a\u00e7\u0131r<\/p>\n<p>B\u0259b\u0259kl\u0259rimd\u0259n\u00a0 qar\u0131\u015f\u0131q yuxular t\u00f6k\u00fcl\u00fcr ovcuma<\/p>\n<p>V\u0259\u00a0 ovc\u00fcmda \u00fcz\u00fcr<\/p>\n<p>sevgil\u0259rin qovu\u015fdu\u011fu an\u0131n c\u0259naz\u0259si<\/p>\n<p>\u0130brahimlinin poeziyas\u0131nda fikrin, hissin analitik t\u0259qdimi v\u0259 d\u0259rinliyi, intellektuall\u0131q b\u0259\u00adz\u0259n h\u0259tta 2-3 misral\u0131q\u00a0 \u015ferl\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn qabar\u0131q b\u0259dii ifad\u0259sini iap\u0131r v\u0259 m\u0259tnd\u0259 \u00fcmumi\u00adl\u0259\u015fmi\u015f fikirl\u0259rin, hissl\u0259rin b\u00fct\u00f6v t\u0259rkibi kimi al\u0131naraq m\u0259nalan\u0131r, onun canl\u0131, b\u0259dii portretin\u0259 \u00e7evrilir:<\/p>\n<p>Dam\u0131nda<\/p>\n<p>H\u0259r k\u0259s dam\u0131nda<\/p>\n<p>Allah\u0131n gec\u0259l\u0259diyi yer<\/p>\n<p>M\u0259nim dam\u0131m\u0131n alt\u0131nda<\/p>\n<p>Burada ifad\u0259 olunan ideya, fikir y\u0131\u011fcaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 konkretliyi v\u0259 ya analitikliyi il\u0259 yadda qal\u0131r. Ruhu ilahi n\u0259f\u0259sl\u0259 yo\u011frulmu\u015f insan batinind\u0259 m\u0259hz Ulu Tanr\u0131n\u0131n\u00a0 \u0259b\u0259di v\u0259 \u0259z\u0259li Ruhu d\u0259 gec\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 hakimdir.<\/p>\n<p>yaxud:\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015eam\u0131nda<\/p>\n<p>\u015eamlar \u0259riyir allah\u0131n \u015fam\u0131nda<\/p>\n<p>V\u0259\u00a0 allahla m\u0259n<\/p>\n<p>bir-birimizin\u00a0 aman\u0131nda<\/p>\n<p>Bu\u00a0 misralarda da\u00a0 fikir fikir i\u00e7ind\u0259n, predmet predmetd\u0259n\u00a0 do\u011fur. Konkretlik v\u0259 anali\u00adtiklik \u015ferd\u0259 ideyan\u0131n\u00a0 qavran\u0131lmas\u0131na\u00a0 g\u00fccl\u00fc b\u0259dii z\u0259min yarad\u0131r. Ruh \u0130lahid\u0259n g\u0259ldiyi \u00fc\u00e7\u00fcn insan cismi maddi varl\u0131q olaraq torpa\u011fa qar\u0131\u015f\u0131b \u0259ridiyi kimi, onun ruhu da yenid\u0259n qopub g\u0259ldiyi\u00a0 ULU YARADANIN\u00a0 RUHUNDA\u00a0 \u015eAM\u00a0 kimi\u00a0 \u018fR\u0130M\u018fY\u018f M\u018fHKUMDUR.<\/p>\n<p>yaxud: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yax\u0131ndad\u0131 v\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131<\/p>\n<p>Yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0 yaradana<\/p>\n<p>Yaradan\u0131n g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 baxma\u011f\u0131ndad\u0131<\/p>\n<p>Ruhi yax\u0131nl\u0131q, ruhi t\u0259mizl\u0259nm\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 Yaradan\u0131n, Ulu D\u0259rgah\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259 giz\u00adl\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min ilahi qatdan t\u00f6r\u0259nib ri\u015f\u0259l\u0259nmi\u015f ruhi yax\u0131nla\u015fma prosesi t\u0259bii olaraq yeni\u00add\u0259n\u00a0 ona cavab kimi s\u0259sl\u0259nir. \u0130brahimlinin q\u0259hr\u0259man\u0131 b\u0259z\u0259n sakit gec\u0259nin d\u0259rinliyind\u0259n to\u00adxunulmaz v\u0259 \u015firin t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fayaraq \u00f6mr\u00fcn\u00a0 o \u00fcz\u00fcn\u0259\u00a0 ruh\u0259n add\u0131mlad\u0131qca \u00f6z\u00fcn\u00fc Ulu D\u0259rgah\u0131n m\u0259kan\u0131nda hiss edir:<\/p>\n<p>El\u0259 gec\u0259 ik\u0259n\u00a0 astaca<\/p>\n<p>qap\u0131lar\u0131n o \u00fcz\u00fcnd\u0259\u00a0 qalan g\u00fcnl\u0259rin<\/p>\n<p>qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131ram<\/p>\n<p>ota\u011f\u0131n bir k\u00fcnc\u00fcnd\u0259\u00a0 \u00e7arpay\u0131 alt\u0131nda\u00a0 gizl\u0259nmi\u015f<\/p>\n<p>u\u015faql\u0131q\u00a0 \u00e7a\u011flar\u0131nm\u0131n \u0259lind\u0259n\u00a0 tutub<\/p>\n<p>sayr\u0131\u015fan\u00a0 s\u0259madan da o yana gedir\u0259m, gedir\u0259m.<\/p>\n<p>yaxud:<\/p>\n<p>gec\u0259nin bir al\u0259mind\u0259 b\u0259yazla\u015f\u0131b<\/p>\n<p>urk\u0259k, bir s\u0259ssiz add\u0131m atd\u0131m<\/p>\n<p>s\u0259n\u0259 do\u011fru<\/p>\n<p>ayaq s\u0259sl\u0259rim \u00fcr\u0259ymin b\u0259yazl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc\u2026<\/p>\n<p>\u0130brahimin \u015ferl\u0259rind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapan insan v\u0259 telefon\u00a0\u00a0 qar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda\u00a0 q\u0259hr\u0259man\u00a0\u00a0 bir qar\u015f\u0131s\u0131\u00a0 al\u0131nmayan\u00a0 \u0259srar\u0259ngiz do\u011fmal\u0131q, yax\u0131nl\u0131q duyur v\u0259 bunlar aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259xas ox\u015far c\u0259\u00adh\u0259tl\u0259r tap\u0131r. S\u0259sini i\u00e7in\u0259 y\u0131\u011fm\u0131\u015f telefonla t\u0259nhal\u0131qda n\u0259f\u0259si, s\u0259si i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulan\u00a0 insandak\u0131 \u00fcz-\u00fcz\u0259\u00a0 dayanan daxili \u0259zablar\u0131n \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f simvolik m\u0259nas\u0131 kimi canlan\u0131r:<\/p>\n<p>S\u0259sini i\u00e7in\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015f<\/p>\n<p>telefonun\u00a0 bir add\u0131ml\u0131\u011f\u0131nda<\/p>\n<p>n\u0259f\u0259si g\u00f6y\u0259rib\u0259n i\u00e7imd\u0259<\/p>\n<p>bir telefon z\u0259ngin\u0259<\/p>\n<p>g\u00f6zl\u0259ri alacalan\u0131b<\/p>\n<p>\u00f6z\u00fcmd\u0259n ba\u015fqa ke\u00e7mi\u015f yalq\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131n<\/p>\n<p>\u2026yapyal\u0131n g\u00f6z ya\u015flar\u0131 dir\u0259nir bo\u011faz\u0131ma<\/p>\n<p>Ha ist\u0259yir\u0259m<\/p>\n<p>q\u0131\u015fq\u0131ra bilmir\u0259m\u00a0 yalq\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259<\/p>\n<p>s\u0259s tell\u0259rim telefon\u00a0\u00a0 tell\u0259riymi\u015f<\/p>\n<p>q\u0131r\u0131l\u0131b d\u00fc\u015f\u00fcr \u00fcr\u0259yim\u0259<\/p>\n<p>bel\u0259c\u0259 s\u0259simi ald\u0131<\/p>\n<p>ald\u0131 s\u0259simi yapyal\u0131nl\u0131q<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n ke\u00e7irdiyi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r, psixoloji sars\u0131nt\u0131lar\u00a0 onun sonrak\u0131\u00a0 qalan \u00f6mr\u00fcn m\u0259zmununda getdikc\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fan xaotik bir m\u0259nz\u0259r\u0259 yarad\u0131r. \u015eairin q\u0259hr\u0259man\u0131\u00a0 bel\u0259 xaotikliyin \u00fcmumi aynas\u0131nda \u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fc olan D\u00fcnyas\u0131 il\u0259\u00a0 x\u0259yal\u0259n dialoqa girir:<\/p>\n<p>Qar\u0131\u015f\u0131q yuxular\u0131n\u0131 g\u00f6z ya\u015flar\u0131 d\u00f6y\u0259c\u0259k<\/p>\n<p>d\u00f6y\u0259c\u0259k\u00a0 g\u00f6z\u00a0 ya\u015flar\u0131<\/p>\n<p>sonra \u00f6mr\u00fcn damacaq \u00fcr\u0259yim\u0259 v\u0259<\/p>\n<p>\u00fcr\u0259iynd\u0259 d\u00f6y\u00fcn\u0259c\u0259k qar\u0131\u015f\u0131q yuxularla g\u00f6z ya\u015flar\u0131<\/p>\n<p>D\u00f6y\u00fcn\u0259n \u00fcr\u0259yinin s\u0259sind\u0259n<\/p>\n<p>yer \u00fcz\u00fc s\u0259ks\u0259nib \u00f6mr\u00fcnd\u0259n ayr\u0131lacaq<\/p>\n<p>yaxud:<\/p>\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnl\u0259r<\/p>\n<p>Gec\u0259l\u0259diyim otaqlardan boylan\u0131r, boylan\u0131r<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 ki, bu q\u0259d\u0259r ya\u015fad\u0131m<\/p>\n<p>Bir p\u0259nc\u0259r\u0259ni d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcnk\u00fc eliy\u0259 bilm\u0259dim<\/p>\n<p>\u00dcr\u0259yim ist\u0259y\u0259nd\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259ni a\u00e7\u0131b d\u00fcnya dolu bo\u015flu\u011fa<\/p>\n<p>Yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 bax\u0131m<\/p>\n<p>\u0130brahimlinin \u015ferl\u0259rind\u0259\u00a0 b\u0259z\u0259n K\u00fcl\u0259k, D\u0259niz d\u0259\u00a0 sakit gec\u0259nin d\u0259rinliyind\u0259 \u0130nsan ruhunda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 t\u0259qdim olunur v\u0259 ayr\u0131ca simvolla\u015faraq b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 onun konkret b\u0259dii portpetin\u0259 \u00e7evrilir:<\/p>\n<p>Qap\u0131lar, p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259r ba\u011fl\u0131<\/p>\n<p>Qap\u0131 arxas\u0131nda qalan k\u00fcl\u0259kl\u0259r<\/p>\n<p>bay\u0131rda\u00a0 s\u00fcz\u00fcr, s\u00fcz\u00fcr &#8212;<\/p>\n<p>art\u0131q yuxuya d\u00f6nm\u00fc\u015f<\/p>\n<p>n\u0259\u011fm\u0259li gec\u0259l\u0259rin\u00a0\u00a0 \u00fcz\u00fcn\u00fcn nuruna<\/p>\n<p>\u2026 n\u0259hay\u0259t\u00a0 s\u00fcst d\u00fc\u015f\u00fcr t\u0259n ortas\u0131nda<\/p>\n<p>d\u0259nizin qollar\u0131 \u00fcst\u0259<\/p>\n<p>V\u0259\u00a0 k\u00fcl\u0259yin i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulan d\u0259nizin r\u0259ngi\u00a0 g\u00f6mg\u00f6y<\/p>\n<p>G\u00f6y\u0259rib \u00f6z\u00fcnd\u0259n ged\u0259n d\u0259niz<\/p>\n<p>\u015f\u0259h\u0259rin k\u0259nar\u0131na y\u0131x\u0131l\u0131 qal\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130brahimlinin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f \u0130NSAN obraz\u0131n\u0131n t\u0259qdimind\u0259 \u0130nsan G\u00fcnah\u0131n\u0131n B\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc son m\u0259qamda ona hans\u0131 ibr\u0259tamiz n\u0259tic\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259yini b\u0259dii m\u0259ntiqi ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 v\u0259 psixoloji \u00e7alarlar\u0131 il\u0259\u00a0\u00a0 canland\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 buradan\u00a0 fikir, ideya konkret olaraq\u00a0 \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f fikirl\u0259rin, hissl\u0259rin analitikliyi il\u0259 b\u00fct\u00f6v t\u0259rkibi kimi\u00a0 al\u0131naraq m\u0259nalan\u0131r:<\/p>\n<p>G\u00fcnahlar\u0131mda \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f<\/p>\n<p>ba\u015fda\u015f\u0131m\u0131n\u00a0 boynu\u00a0 o q\u0259d\u0259r, o q\u0259d\u0259r nazik<\/p>\n<p>q\u0259brimi yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sil\u0259nd\u0259<\/p>\n<p>yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silin\u0259nd\u0259 q\u0259brim<\/p>\n<p>zaman\u0131n \u0259lin\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>yaxud:<\/p>\n<p>Allah m\u0259ni bo\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n<p>a\u011f\u0131r\u00a0 d\u0259rdl\u0259ri\u00a0 \u00f6mr\u00fcm\u0259 ba\u011flay\u0131b<\/p>\n<p>at\u0131b insan ax\u0131n\u0131na\u2026<\/p>\n<p>yaxud:<\/p>\n<p>Q\u0259birl\u0259r q\u0259lbl\u0259r\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcr<\/p>\n<p>k\u00f6\u00e7d\u00fckc\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcr<\/p>\n<p>v\u0259 bu d\u00fcnyam\u0131z\u0131<\/p>\n<p>o d\u00fcnya yan\u0131na \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>\u0130brahim \u0130brahimlinin \u015ferl\u0259rind\u0259\u00a0 \u0259ksini tapan \u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131n\u00a0 m\u0259nal\u0131l\u0131\u011f\u0131 onun\u00a0 \u015f\u0259xsi\u00a0 AZADLI\u011eINDA\u00a0 axtar\u0131l\u0131r. Burada insan\u0131n\u00a0 \u015f\u0259xsi AZADLI\u011eI\u00a0 g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259 \u0259lan\u0259l\u0259nir. \u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131n daxili g\u00f6z\u0259lliyini v\u0259 m\u0259nal\u0131 ke\u00e7\u0259n\u00a0 \u00f6m\u00fcr yollar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00a0 \u00e7\u0131lpaql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259ks etdir\u0259n misralarda b\u00fct\u00f6v bir \u00f6mr\u00fcn \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f mahiyy\u0259ti fikrin, hissin. ideyan\u0131n\u00a0 b\u0259dii aynas\u0131nda b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259ri il\u0259\u00a0 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r:<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015f\u00a0 \u015f\u00fcalar\u0131 geri d\u00f6n\u00fcb<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015fin \u00f6mr\u00fcn\u00fc\u00a0 p\u0131\u00e7\u0131ldayacaqlar<\/p>\n<p>H\u0259bsxanalar\u0131n bombo\u015f otaqlar\u0131na<\/p>\n<p>V\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin h\u0259bsin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r<\/p>\n<p>H\u0259bsxanan\u0131n g\u00fcn g\u00f6rm\u0259y\u0259n otanqalar\u0131<\/p>\n<p>g\u00fcn\u00a0 g\u00f6rm\u0259y\u0259n h\u0259bsxana otaqlar\u0131<\/p>\n<p>g\u00fcn\u0259\u015fin p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131l\u0131 yuxusuna\u00a0 oyanacaqlar.<\/p>\n<p>\u0130nsan \u00f6z\u00fc il\u0259 birg\u0259 \u0259traf\u00a0 al\u0259mi v\u0259 RUHAN\u0130\u00a0 GER\u00c7\u018fKL\u0130Y\u0130\u00a0\u00a0 bir tam\u00a0 hal\u0131nda nec\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u015f\u0259kild\u0259\u00a0 d\u0259rk v\u0259 hiss edir v\u0259 ayr\u0131ca olaraq\u00a0 \u00f6mr\u00fcn o \u00fcz\u00fc\u00a0 olan D\u00dcNYANIN v\u0259 ya \u0130LAH\u0130\u00a0 VARLI\u011eIN\u00a0\u00a0 b\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7\u0259klikl\u0259rl\u0259\u00a0 hans\u0131 h\u0259ssas ba\u011fl\u0131 c\u0259h\u0259tl\u0259ri var. \u0130nsan\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n GER\u00c7\u018fKL\u0130KL\u018fRL\u018f hans\u0131 m\u0259qamlar, tell\u0259r\u00a0 birl\u0259\u015fdirir. \u0130brahim \u0130brahimlinin\u00a0 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 onun \u0259sas b\u0259dii maraq dair\u0259sini\u00a0 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ed\u0259n el\u0259 \u0259sas\u00a0\u00a0 c\u0259h\u0259t d\u0259 m\u0259hz bunlard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cDOXSANINCILAR\u201d \u018fD\u018fB\u0130 N\u018fSL\u0130: \u201c2+\u201d \u018fD\u018fB\u0130 QRUPU (D\u0259yan\u0259t Osmanl\u0131, Xan\u0259mir, \u0130brahim \u0130brahimli) Bu yaz\u0131 20 il \u0259vv\u0259l\u00a0 ayr\u0131-ayr\u0131 ki\u00e7ik bir m\u0259qal\u0259 kimi yaz\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 d\u0259rc edilmi\u015fdir&#8230;.\u0130ndilikd\u0259 geni\u015f \u0259lav\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir\u0259m&#8230;. Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin n\u0259zdind\u0259 G\u0259nclk \u0259d\u0259bi birliyi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu \u0259d\u0259bi birliyin 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 r\u0259hb\u0259ri Vaqif\u00a0 C\u0259bray\u0131lzad\u0259 olmu\u015fdur. O zamank\u0131 G\u0259nclk \u0259d\u0259bi birliyin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":660,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/659"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=659"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":661,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/posts\/659\/revisions\/661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media\/660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilimizvarligimiz.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}